CHAPTER. Praefatio B. Alani de Rupe
B. M. ALANIDE RVPE AD FERRICVM EPISCOPVM Tornacensem Audate Dominum IESVM CHRISTUM, OS. V. MARIAM in PSALTERIO, cum Fidelibus veftris ouibus, fic vt tandem fine fine, cum angelicis Spiritibus, facie ad faciem Beati Bimam in æternum Trinitatem mereamini, 0- wium in Beatorum fruitione, magnificare.
1. Reverendein Chrifto PATERac DO MINE, S. Auguftinus ais lib, de doctr. Chrift. Paftores ouium Christi ducere eas debent ad virentia virtutum pafcua; & abincurfibus luporum, raptorumque protegere: rationem reddituri fummo oxium Regi Christo de ani marum fibi commiffarum perditione. Quodintelligi fecundum S. Gregorium debet. lib. de Cura paftorali: fi Præfidentium negligentia, auz doctrima mald, vel exemplo pereant, feu Scandalo. II. Hinc, Fidelißime ouium Chrifti, in E- pifcopatu Tornacenfi Pontifex, & firmi. A Bime Bime in cunctis virtutum Fautor: quia pro meritis imbi Curam geritis Apoftolicam: congruum est Paternitati veftra, quæ fubditis veftris falutaria fuerint, cognofcere: Et vero inprimis, quæ fub Pradeceffore veftro, ( sciente ipfo & adprobante ) deuotius peracta funt, variisin oppidis buius Alma Diecasios; haceadem cum gaudio magno adprobare. Hoc autem est de PS ALTER10 Inuio late semper Virginis, Genitricis Dei MARIAE. III. Proptereactiam placuit veftra PoreStati fuper hoc QUAESTIONEM ad me habere Paternam. Idcirco multarum pro animarum falute, poftulationi Veftra ac intentioni humilius fatisfaciendo, fub paucis verbis, ut potero, fuper materia Pfalterii Virginis gloriofæ aliquod lumen, ceu patebit per ordinem, Intelligentia Vestra offerre conabor. Non: ( quod abfit ) Sublimem Vestram Apoftolicam scientiam imbuendo: fed scita melius ac perspecta admemoriam, & vt S. Anfelmus ait, ad operofam Efficaciam - reducendo. CAP- 8000000000000000000 CAPVT Cur hoc Suffragium dicatur PSALTERIVM CHRISTI MARÍAS Amofiffime in Christo Pater, & Domine. Peccatoribus Præftat Panitentiam Trinitas Altiffima, per Pfalterium Virg. Maria
1. Dicitur autem Pfalterium pfallendo. Inde feruientes inillo Deo & Mariæ Virgini, dicuntur Pfaltæ. Sic dictum à Plalterio Dauidico; quod figura Angelicæ fuit Salutatio nis. Cantica enim veteris Legis figura nouæ fuerunt: fecundum S. Ambr.
2. Si cui placuerit dictum videre poteft quafi à fale diuinæ Sapientiæ: quodOratio Dominica, & Salutatio Angelica fint quasi duæ salına Dei sapientiæ, quibus Fidelia mentes faliuntur.
3. Nifi quis malueritillud recte fie appellari ab Organo: quod Hebræinabalum vocant; muficum inftrumentum ex CL.fistulis compofitum: ad quod Pfalıni Dauidis totidem solebat decantari.
4. Grammaticè fimul & Theologice; Quia Pfalterium excellentes Effectus decem importat: quos per Chriftum ac Mariam Virginem deuote illud plallentes consequuntur. Nam
1. P. Peccatoribus Præftat Pænitenti am: 2.S. Sitientibus Stillat Satietatem
3. A. Alligatis adducit Abfolutionem: Az
4. L. Lug-
4. L. Lugentibus Largitur Letitiam.
5. T. Tentatis Tradit Tranquillitatem.
6. E. Egenorum Expellit Egeftatem.
7. R. Religiofis Reddit Reformationem.
8. I. Ignorantibus Inducit Intelligentiam.
9. V.Viuis Vincit Vaftitatem.
10. M. Mortuis Mittit Mifericordiam per mo dum fuffragij. II. Et de his omnibus sensibilia & vera expertus fum, aliique plures figna & prodigia. r. Vr meritò Psalteriu hoc fit COELUM SIDEREVM, cum CL. Stellis: apud Aftrologospotissimis. 2. Vt fit velut PARADISYS voluptatis Dei, Rosisy ac rofaceis fertis CL. adornatus, Salutationes enim istæ funt velut quædam Rofæ angelicæ: vnde quinquagena Virginis Rosarium fiue Sercum nuncupatur. 3. Vt fit ARBOR VITE & fcientiæ cumCL.fructib. angelicis: propter totidem Eminētias, quasinChristo & Maria Virgine credimus fuisse: prout aliquando Ipsa reuelauir. CAPVT II. Cur dicatur Pfalterium in ordine ad IESVM CHRISTVM, & MARIAM Virginem 3 Excellentiffime Xcellentissime Præful. Sitientibus Stillat Sat Giationem Trinitas Beatissima per Pfalterium Virg. Mariæ inuiolatæ.
I. MARIA Virgini Pfalterium aptatur & ab ca nominatur: quod piissuna Dei Genitrix Maria Apol. B. Alan.pro Pfalt. Patron. ria virtuofas habuit conditiones Pfalterii, Synagogæ, Cythara, & Organi: Nam Píaltæ Virginis Mariæ funt eiusdem Reginæ cæli Musici angelici: ob decem caufas, & operationes. I. Intemerata DeiGenitrix virgo diabolum expellit: Sicut Dauid, 1. Reg.16.per cytharamaSaule dæmonem depellebat. 2. Quia Deipara Arcam Dei, id eft, verbum omnipotens ad nos deducit: ceu Dauid, 2. Reg. 6, in Organis armigatis coram arca ludebat.
3. Quia eadem victoriam nobis contra inimicos obtinet: Sicut post victoriam Maria, foror Moyfis, Exod. 16. in Tympano præcinebat.
4. Ipfa Prophetiam Sanctis tradit: Sicut Heli- Læus per canticum pfalterij Spiritum factum prophetiæ accepit.
5. Quia Spiritus sanctus per Ipsam Matrimonium inter Deuin & creaturam humanam, in thalamo Virginali, effecit: ut Beda docet. 6. Quia S. Maria Chorum cæleftis jubilationis ad diuinas secum laudes trahit: Sicut filiæ Ierulalem, quæ cantabant, 1. Reg. 18. Saul percufat mille, & Dauid decem millia. Orig.ferm.de virg. Maria.
7. Quia pax facta est per Mariam virg. Filius enim ipfius fecit vtraque vnum, tanquam Lapis angularis,
8. Quia immésam orbi festiuitatem attulit Virgo Maria; quæ fuit Dei, hominum fimul & Angelorum.
9. Ipsa ea Deo Patri pro mundo pretij obtulit immenfi holocauftuni, Verbum fcil. Incarnatum, 10.
10. Eade Vitgo Alma Parens diuinum ceci nit Canticum post Incarnationem, Magnificat, & Angeli, nato Domino Angelorum, Gloria in Excelfis. Quorum fuauitate placatus eft Deus generi humano, & huic angelica natura est confœderata. T Hæc autem decem repræfentant, olim in Plalterio Synagoga: Vt S. Augustin. enarrat fermone de Pfalterio Synagogæ, qui incipit: Laudate eum in Pfalterio. Vbi hæc omnia ( vt melius experiendo videbitis ) ad immaculatam Dei Genitricem adaptat. CHRISTO IESy adaptatur hoc Oraculum, & ab eo nominatur, ob dictas decem rationes, quæ longe aptius & amplius Christo, quam Virgini Mariæ conueniunt. Christus enim in immenfum potior eft & potentior Maria, quamuis peccatoribus Mater Mifericordiæ Maria fit quodammodo clementior, eifq; familiarior, quam Christus: Secundum Bern. Ipsa enim est Mediatrix ad Mediatorem. Nihilominus aliæ quædam specialis supperunt rationes hac in re pro Iefu. 1. Quia ChriAus est Pfalterium Resurrectionis: iuxta illud Pfalmi 56. Exurge Gloria mea exurge Pfalterium & Cythara. Cum igitur in Pfalterio Chrifti fint 15. Pater nofter Pro Christo; qui exurgit in nobis per pænitentiam & deuotionem; fecundum Theologiæ veritatem; ea causa merito Suffragium hoc Pfalterium Exurrectionis dici poteft.
2. Accedit, Quia Christus ipse est Pfalteerium
Pro Pfal. Synonymis t erium decem chordarum; S. Hieron. teste, tanquam decem Dei mandatorum completor, retributor, idemque transgredientium ea seuerissimus est condemnator. 3. Quia omnes ad Christum ordinantur prophetiæ, velut ad suam caufam efficientem, formalem, exemplarem, & finalean. Quocirca merito Ipse est in Psalterio Dauidis tanquam ipsum Pfalterium præfiguratus: iuxta Glofssam Magistri.
4. Quia reparatæ falutis Pfalterium est Ipse, ob reparationem nostram & sanctificationem. Ideo in Templi dedicatione, fundatione, & reparatione gloriose in Psalteriis cantabatur. 5. Deniq; Dominus Iesvsipse nostra est jubilatio, spiritalisque lætitia, & exultatio; habens quinque portas, ait S. Anfelmus, id eft, quinque Vulnera, quæ ad solius fuauitatis palatia ducunt. Hinc in Pfalmis 46.97. propheta: Iubilate Deo in & c. Ex quibus cõgruenter apparet Pfalterij & ratio, & ad Sponfum IESVM, Sponfamq; Mariam fingularis adaptatio: & illi debita lau. datio. CAPVT III. Suffragium hocan conuenientius nominetur Pfalterium, an Corona zan Sertum, fiue Rofarium? Euerendissime in Christo Pater & reorum R refugium pinnac fingulare, Alligatu Adducit Abfolutione Trinitas Clementissima per Pfalterium alterium V. Mariæ.
1. Conantur quidam, licet rem eandem, variis nominare vocabulis; horum tamen semper vnum est aptius: iuxta B. Alberti Magni Logicam. Quocira Oraculum hoc, quamuis varia nomina sortiatur; PSALTERIV M tamen apti. us appellatur, multiplici de causa.
1. ObFiguram Dauidici Pfalterij. Figura enim & figuratum eodem nomine, etli non codem significandi modo, nominantur. Ita Christus dicitur Leo, vermis, lapis, & c. Simileni ad modum nomina hæc; Corona, Rosarium, Sertum; fignificatu proprio longe distant ( vt disparata & diuerfa ) à genere Orationis: Pfalterium autem Ecclefiæ, quod huius est Pfalterij fundamentum & figura, vere & vniuoce Oratio eft.
2. Vocabula: Corona, Rofarium, Sertum: metaphorica funt ex fimilitudine dicta: Pfalterium vero à pfallendis Deo laudibus nomen habens, proprie est oratio. 3. Nomina illa vulgaria funt, sapiuntque sæculi vanitatem: quod fic à fertis puellaribus dicantur: at Pfalterium eft Ecclefiafticum. Ideoque religiofius ab Ecclefiæ filiis amplectendum est, venerandum, vfurpandum, ac prædicandum,
4. Pfalterium, vox est diuina, biblica, & vtriusq; Teftamenti stylo consona atque confor. mis, at nomina cætera ex hominü nata sunt & intellectu, & affectu: Neq; abs ratione fimilitudinis. s. Coronæ, rosaria, serta geruntur à viris, fœminis, puellis iuxta bonis ac malis: Plalterium
ProPfalt. Synonymis. a A erium vero in S. Scriptura tantum in vsu bonorum est, inque Dei solius cultu. Quapropter hæc Oratoria duo, Pater, & Aue: cum fint fupremæ ac principes Noui Te. ftam. orationes, vocari nomine Pfalterij debuerunt, quod ipsum hoc in præcipuo Synagoge cultu diuino præcipuum semper sacrumque fuit Musices instrumentum. Id quod P. F. Ioannes de Monte in suo Mariali declarat. II. Sed noui noua adinueniunt nomina iam dicta, parumque congrue auferunt laudes à Virgine Maria, ac imninuunt, cum pro C. &
L. angelicis salutationibus, iam diu per Ecclefiam confuetis, tantum nunc eidem offerant quinquaginta, Quod autem à perantiquo Pfalterium voeabatur oratio hæc, ratio constat: quia ab Ecelesia Canonicis in horis Dauidis Plalterium canebatur. Quod S. Hieronymus ter translat um, & ad limam reuocatum, Romanæ obtulit Ecclefiæ. Primum ad Romanam: Alterum ad Gallicanam: Tertium ad Hebraicam proprietatem: idque ad instantiam Sophronij. III. Atq; inde populus Ecclefiam constanter & ardenter imitatus, ad eam conformauit illud, vfurpauit ac appellauit Iefu & Mariæ Pialterium. 1. In cuius fignum hodieque in Alamannia frequentifima, tali cum numero C. & L. circumferuntur Patriloquia. 2. Quin & in Flandria, nouerunt seniores ac memorant plurimi, quod sponsa, dum aliqua desponsabatur, in virginali zona, cum bursa sunul suspendebatur & As Pfalte Pfalterium. 3. Velut & in Prædicatorum Or. dine, præfertim in Anglia, cum quis autinuetitur, aut profitetur: ex peruetusta confuetudine ad hanc vsque diem, vna cum habitu & zoma, Plalterium Matris & Reginæ Prædicatorum apponitur, CAPVT IV. Cur in Pfalterio X V. Orationes Dominica disponantur. Religiofiffime in Dominos anima rum Fastor: Lugentibus Largitur Letitiam Trinitas Dulcissima per Pfalterium Triclinij eiufdem immenfæ Trinitatis. Super quod denuo pia mens fideliuni mouere potest dub. ium: Cur inibi ponantur X V. Pater nofter?
I. Ad quod respondeo: I. Propter visionem S. Bernardo factam. Qui ex diuiua didicit reuelatione; quod, qui in dies singulos, per annum totum, xv. Pater noster dixerit: is numerum Christi passi Vulnerum adæquarit. Quæ iure merito cunctis sunt colendissima Christianis, & adoranda. II. Eo, quod in Dominica passione puncta fint quindena præcipua Christianis cum religione contemplanda. 1. Cœna dolorosa, 2. Comprehenfio pœnofa. 3. Collaphisatio probrosa in Annæ domo. 4. Illusio & condemnatio, in Caypha domo, odiosa. 5. Raptatio Christi ad Pilatum clamorosa,
6. 11.
e
6. Illusio Christi apud Herodem contumeliosa. 7. Flagellatio Christi sanguinolenta. 8. Coronatio spinosa. 9. Irrifio ab militibus blafphemofa. 10. Condemnatio flagitiofa.
11. Bajulatio Crucis ærumnofa. 12. Crucifixio vulnerosa. 13. Elocutio Christi in cruce virtuosa. 14. Mors Ies y luctuosa. 15. Sepultura Domini gloriofa. III. Tanti vero fingula hæc puncta funt: vt ( ficut Dominus IESVS aliquoties reuelauit S. Bernardino, & S. Brigitta ) quodque coruin omne pretiunmundi totius, creatæque natura proculexcedat. Quo iustius ac sanctius eadem à Chriftianis commemoranda funt & veneranda ad xv. Dominicas orationes in Pfalterio. Quippe 1. Cum hæc Oratio per Dominum Iesvmfit Apoftolis mandata, Matth. 6. Cum & iam olim in primitiua Ecclesia ad eandem vnicam sacrum Missæ fuerit patratum: vt Jura testantur Canonica ex S. Gregorij Registro. 3. Cuminde etiam Ecclesia singulis horis Canonicis isthanc præponat orationem, velut Ecclefiafticarum orationum caput ac fundamentum. n CAPVT V. Cur in Pfalterio Chrifti ac Maria ponantur C. & L. Salutationes Angelica. Llustrissime Pater pauperum, orphanorum & pupillorum. Tentatis Tradit Tranquillitatem Trinitas
Cap. V. A pol. B. Alani Rediu. Trinitas Eterna per Pfalterium Virg. Mariæ. Dequo exinde grandis mouetur quæstio, cur C. & L.'A V E in Pfalterio frequententur?
I. Non cuiufquamid superstitionis est, sed imitationis Ecclefiæ, cuius Pfalterium Pfalmis totidem constat, Quo sane plebs fidelis in numero học biblico, minimeque vano, pie conformatur Ecclefiæ, II. Ratio PROPHETICA: Quia CHRISTVS & MARIA gloriosa prophetantur in psalterio Dauidis, secundum virtutes in eis totidem & eximias Excellentias, passim à SS. Patribus celebratas; atquein totidem Ang. Salutationibus venerandas. III. Ratio MYSTICA; Confonatistis mysterium multiplex eiusdem obferuati numeric 1. tum in conftructione Arca, tum Tabernaculi Moyfis, tum Templi Salomonai, tum in vi fione Ezechielis, qua noua Templi ratio faciesque diuinitus ei delineabatur, Atqui vero numerus in figura, vt rem aliquam figuratam designet, necesse est, & quidem facer rem fac ram, biblicus biblicam item rite numeratam. Quare isthic in Psalterio IESV & MARIE NUmerus veritatem, recte sui in Dauidico continet adumbratam. IV. Ratio PHYSICA. Constat iuxta Philosophos inter & Theologos, cælorum or. bes vndenos esse. 1. Empyreum, 2. Primum Mobile. 3. Crystallinum seu Aqueum. 4. Firmamentum stellatum. 5. Cælum Saturni. 6. Iouis. 7. Martis. 8. Solis 9. Veneris, 10. Mercurij. is n S o us S u n Mercurif. 11. Et Lunæ: Ad hoc Elementa sunt quatuor: Atqui hifce undenis omnem viuere hominem necesse est, ad modum quidem naturalem. Huc accedit, quod humana vita in quolibet dictorum x v. decem diftinctis modis aliter atque aliter se habeat affecta, fcil. fecundum Categorias decem, quæ funt Substantia, Qualitas, Quantitas, Relatio Actio, Paßio, Situs Quando, vbi & Ha bitus. Quare plane liquet, si 10. in 15. per multiplicationem reduxeris, quod omnis homo neceffario habeat in sese C L. Habitudinesnaturales. Quæ omnes ac fingulæ cum fub dominio CHRISTI ac Patrocinio Deipara stent, aut varient: par quoque effe, vt quisque, profui in iftis conferuatione, & malorum oppofitorum auerfione, IESVM & Mariam pari numero Salutationumlaudet ac veneretur.
5. RATIOMORALISeuincitidem. Virtutes enina principes Christianæ xv. numerantur ista: Theologicæ tres: Fides, Spes, Charitas: Septem Capitales, Humilitas, Largitas, Caftitas, Benignitas, Abftinentia, Patienia, Deuotio. Car dinales quatuor: Prudentia, Iuftitia, Tenperantia, Fortitudo, quæ eadem est cum Abstinentia. Restant duæ, Religio & Pænitentia. Ad istas vt omnes aliæ, rerumque omnium creatarum vfus reducitur, fic ipfæ ad Dei Mandatorum decem obferuantiain referuntur. Iam rurfus per
10. multiplices 15. & reperiesin quolibet Chri-
6. stiano C. & L. Morales habitudines omnino o.. neceffarias. Cum autemomne bonum de sursum ij fit, fit, perinde quoque necessarium effe, pro & Bonis iftis à Deo obtinendis, & Malis contrariis fugiendis, vt pari in numero Salutationum apud Deum Deiparamque pie instetur. Nam per Quam Deo placuit mittere Salutem & Sal - uatorem, per Eandein quoque gaudet & gratiorum dare pluuiam salutarenr.
6. RATIO item Moralis stat à contrario Vis tiorum xv. seu peccatoruin: quæ funt Infidelitas, Desperatio, feu Præfumptio & Odium. Superbia, Auaritia, Luxurid, Inuidia, Gula, Ira, Ace dia: Imprudentia, Iniuftitia, Pufillanimitas seu Diffidentia, Impietas, Impænitentia. Quæ cum Decalogo aduerfentur, facile in numerum CL multiplicantur. Vtrisque vero par quoque numerus respondet Præmiorum virtutibus, in cælis Pœnarum delictis, in gehenna. Et fæpe etiam Plagarum, in vita hac mortali. Quo iuftius ac fanctius ille numerus precularum in Pfalterio custoditur.
7. RATIO NATVRALIS idem vel ex hominé repetita declarat. Nam in quouis nostrum Potentiæ naturales infunt x v. & quini sensus exteriores noti. Interiores quini, vt ' Senfus communis, Imaginatio, Phantasia, Aestimatio, & Memoria Superiores potentiæ quinæ, vt Motius, Sensualitas, Intellectus, Agens, Paßi- bilis, & Voluntas. At per hæc tum Chriftus, tum B. Maria pro se proque nobis in Decalogo seruiere Deo & perplacuerunt: atque ita per formales in eis Habitudines quindenas in Decalogo Decem Pater & Aue n eth e ni a logo multiplicatas, Actus meritorij e z. colli gantur oportet. Quibus sua quoque præmia totidem in terris ac cælis vtrique conceffa, fancte credere necesse est Fideli. Et quisquam cos pari in numero colendos tite, adorandosque dubitarit? Quid quod & nos ipsos quædam Religionis neceffitas plane constringat: ( quippe eifdem præditos Potentiis, eidem obstrictos Decalogo ) Deo Deiparæque aut deferuire pro pari forte præmiorum cæli, aut deperire in pari nu- méro tormentorum inferni. Totidem enim nos hinc Dona gratiarum inuitant, inde vitiorum infectantur. 8, RATIO SACRA. Hanc offert Quinquagenæ, in Pfalterio trinæ, lubilæus annus quinquagefimus quisque: qui pacis fuit, Requiei & Libertati facer. I és vs autem & Matia, ficut ferum omnium, fic & Iubilai funt Rex & Regina: idque cum in lege Nature: tum & Moyfis data in Sinai monte, die abexitu Israël de Ægypro quinquagefima: Tum in lege Gratie, data complete in Pentecoftes die, ab Resurrectione quinquagefimo. Accedit, quod & in cælis triplex Iubilæum, Vifionis, Fruitionis, & Comprehenfionis vniuerfa doceat, colatque Theologia Christana. Et quidni iure meritissimo les vac MARIA pro is tres Quinquagenæ precum in Pfalterio offerantur. Iure inquam: Nam quis tamingratus Deo, fuique immemor reperietur, qui Ron de quatuor & viginti horis dici vnam in divino diuino cultu quotidie horulam esse impendendam cenfeat? Atqui inste eam tres in Pfalterio Quinquagenæ occuparint. Quo par & æquuim estmagis, quin & prope debitum dixerinı, vel tantillum tempusculum in tanto comprecandi genere indies confecrare Deo. Dices: Re quauis in bona, maior numerus minore est melior: proinde nec iste c L. precuin, maiori præftare potest. Sed istum vltra definitum tranfire precando, quasi vetat illius determinatio certa. O turrim, sed carneam: Ecce tibi, Dauidem illi, Sap. 11. Omnia in Numero, Menfura & Pondere pofuisti. Quod fiomnia in re alia quacumque, quanto magis in pertinentibus ad latriam, cultumque diuintuın? In his autem Pfalterium IB sv Mariæ locum fibi facile principem vendicat eundem, qui Orationi Dominica, Angelicæque Salutationidebetur.Et adhuc absque Numero certo vagari illud oportere quisquam sentiet? Vel Cato ethnicus dicens: Omnibus adde Modum: Modus est pulcherrima Virtu. At Plalterium nec prolixitate, nec breuitate peccatin Modum iustum: fed in me. diocritate extremorum inter vtrumque confistit. Quocirca ficut fixo precum Numero: fic & Menfura sufficientis deuotionis, & meriti Pondere sibi recte constat. Denique legisse me memini, Rationes iam dictas à gloriofa Virgine reuelatas promanaffe. Quod tametfi non foret: ipsæ tamen fufficientes fibi pondere suopte stant. Vidi quoque virginein quandam, quæ poft Dominicam De Pater & Aue præcedentia. el S a S n bi Er ec Dominicam Communionem diuino contuitu vidit Almam Matrem Virginem coronatri. plicata Quinquagena coronatain: in quarum hac Rosæ L. ista Lilia totideın, in tertia gemma itein quinquaginta cernere videbatur. Nec dubito Virginein hanc veram vidisse: co, quod Deiparæ tales à Fidelibus essent oblatæ Coronaria Quinquagenæ. CAPVT VI. Vtrum pra altero fit, Pater, an Aue. Clariffime Larissime in Scientiis intelligentiæ Paftor ouium Christi: Egenorum Expellit Egeftatem Trinitas Felicissima per Pialterium Virginis felicium feliciffima. De quo curiosa quærit Sæcularium auiditas: Vtrum nobilius: Dominica oratio, an Salutatio Angelica? Hi fi nof sent istud Philofophi: Odiosa rerum funt comparationes: digitum ori imponerent. Verum ego neutri contrarius parti, media tutißimus ibo: duoque docebo. e rt PRIVS. Dominica oratio quinque modis antecellit Dominicam Annunciationem.
I. Autore: Nam cam Christus: at Aue, ditauit Archangelus. 2. Forma orationis: verius enim habet rationem orationis, quam salutatio. 3. Contento: Complectitur enim expresse & bona pe. tenda omnia, & deprecanda mala: at Salutatio tantum implicite. Teste B. Alberto Magno, super B Miffus, 18 Cap. VI. Apol. B. Alani Rediu. Missus, ex Aug. 4. Fine, Oratio Domin, ma nifette fuit Ecclefiæ data ad orandum, Matth.6. Non fic autem Salutatio. 5. Adiuncto, Dominica Oratio, magis aptatur humanæ affectioni inzelligentiæ, vtilitati & neceffitati. Vt septem ipsæ petitiones testantur: Salutatio vero potius Christi ac Mariæ attinet personam, quam miseriam nostram. ALTERVM: Angelica Salutatio quinque de caufis antecedit Dom. Orationem. I. Obiecto, Quia Salutatio est ad Deiparæ perfonam, quæ sola, dignior est Ecclesia militante; adcuius gra tiam Dominica data est oratio. 2. Materia Resp. Dom. Oratio solis conuenit peccatoribus, vtquibus necesse sit orare: Dimitte nobis, c. Christo autem & Mariæ, vt ab omni pu- ( ris peccato, conuenire nequit: nisi quatenus in persona Ecclefiæ eam orauerint: At Angelica Salutatio etiam ab I asv & Maria recitari sancte potuit. 3. Fine feu forma. Quia, in Incarnatione terminus formalis, diuinum erat suppositum, & non humanum: At hic est infinitus formaliter, cum fit Deus. Dom, oratio. nis autem terminus est finitus, vtpote collatio bonorum creatorum, & auerfio malorum quæ formaliter funt finita. Quo salutatio præ- stantior est Dom. oratione. 4. Effectu. Quia Annunciatio est index Christi, autoris Dom. precationis, fimul est Noui Testam, principium, quorum neutrum est in Domin.oratione: ac summæ quæque Excellentiæ Christi & Mariæ ficut in ea continentur, ita & ab eadem De Ortu progressuque Pfalt. S dependere cenfentur. Minime vero ab Dom. oratione, quæ opus eft effectus Chrifti. III. TERTIVM, Viri in Pfalterio partes deferenda potiores? Refpondeo: Equidem hic ordinem neceffitatis alliusminime posuerim, fed mera congruentiæ. Congruum namque est quæ funt Sponfi, præire illis, quæ esse Sponsæ cenfentur. Quæris: Cur igitur in Pfalterio dene salutationes ponuntur, ad vnicam Domin. orationem! Vni, inquam, istæ denæ postponuntur illi fubiuncta: quippe Oratio Domin. fundamentum est Ecclefiæ, cunctorumque bonorum: fundamentum vero femper vnum fit oportet, cui plura inædificari coriclauia aut ædificia queunt. Instas: Cur non potius C. & L. Pater, & folùm XV. Aue dicuntur? Ratio est, inquam: Quia Deipara non est basis prima & potissima Fidei, sed Chriftus: quocirca nec Pfalterium ab Angel. Salutatione inchoari condecet. 2. adde: Quod CL. Pater, nimia prolixitate orantibus e vulgo tædium forte paritura forent, 3. Tum denique: Quia vt omnium Aduocatus est ad Deum Christus: ita mediatrix ad Christum est Maria, Mater Mifericordiæ, fpecialis peccatorum pijfsuna Patrona. CAP- 20 Cap. VII. Apolog. B. Alani Redin. CAPVT VII. Quo modo Vet. Testamenti Scripturæ poßint ad hoc Pfalterium aptari? Enerabilis defenfor, & veritatis indagater secretorun. S. Paginæ Dei, Religiofis Reddit Reformationem Trinitas Gloriofiffima per Pfalterjunı Mariæ. De quo quæritur: Ecqui Pfalterio B. V. M. queant S. Scripturæ verba applicari. Note teli.
I. Solutio sat ex iam dictisliquer. 11. Iuxta 1. Corint. 10. Omnia in figura confingebant illis, figura fc. Chrißi venturi: cuius fola fuit vmbra lex vetus. III. Quoniam Incarnatio Christi est quasi effectus quidam Legis antiqua: effectus autem per caufam exponitur. IV. Licet non cuiuis fit fas S. Scripturam exponere, sed solis Theologiæ Doctoribus, ex autoritate Pontif. Max. his tamen ita est data potestas declarandi, interpretandi, definiendi, pronunciandi S. Scripturam vbique, vt S. Ecclefiæ Doctoribus repugnare non debeant. Atque tametfi Doctores non fint æquales Sanctitate, vel Scientia: æquales tamen funt docendi licentia, vigoreque Magisterij. Sicut Sacerdotium eiufdem est speciei in omnibus: etsi non meriti paris aut scientiæ. Est ergo Doctor in glossando Scripturam, Doctorum Catholicorum imitator. Et ita factum eft in Pfalterio Iefu & Mariæ, De Ortu progressuque Pfalt. 21 a ad Dauidicum comparatio, & Vobis oftenso bro Pfalted in quo Doctores expresse nominantur, & co - rii Mariarum dicta apponuntur. ni & Daui dics, nonaw. Verum etfi non ad Literam omnia Dauidi - tem extante. ci, poffunt ad Maria Pfalterium aptari; possunt tamen allegorice, aut tropologice, aut anagogice, aut typice. Sic B. Albertus Magnus Iuper Miffus est, adduxit totum mundum, omnemque Scientiam ac Virtutem in comparationem. Nec absratione: Cum in Verbo Incarnato fintomnia: vnde ficut hoc vere infinitum est, fic & Angelica Salutatio dignitate, sensu ac virtute, vt per quam Verbum Caro factum est. Quocirca neque vniuersi orbis Doctores vnquam notuerunt, aut potuerunt Mysterium Angel, Salutationis fiue Incarnationis æternæ, autetiam temporalis, sat mente complecti. Iuxta illud, Ifaiæ 53. Generationem eius quis enarrabit? Denique, cum Incarnatio Christi fit Daui- díci causa Pfalterij: causa autem finalis vere per effectus suos exponi poffit, cumque manus Domini non fit abbreuiata, omnino Spiritus sanctus quibus voluerit, S. Paginæ dare potest intellectum. Inde promanat, quod nec S. DoEtores eodem omnes modo eam fint interpretati: & quodque hodieque crefcit, ac crefcer fides, & scientia biblica: vt volumina commentatorum etiamnum prodeuntia testantur. n B CAP.
CAPVT VIII. De Ortu, progressfuque Pfalterij ( bristi Maria. Sapientiffime famulorum Chrifti Praful, Ignorantibus Imprimit Intelligentiam Trinitas Honorabiliffima per Pfalterium Virginis Almæ Matris. Vbi quæritur de Autore & tempor inuentionis, ac promulgationis. Quam ad quæs stionem vtinam mouerentur plerique deuotione magis, quam curiofitate. Timeo, ne athenisent, ad nouitates plus, quam veritates, intenti. Quid enim interest percunctari, quis castrum, aut librum, & c. fecerit, cum experientia constet, esse bona yalde. Neque vero etiam referret talibusin rebus, malum fuisse principium, dummodo effectus fit bo nus. An nonPrælati, Principesque malibonas condere leges, & inftituta relinquere poffunt? Sed ad rem. Ang. Salutationem confecit S Trinitas, Archangelus Gabriel, eam Diuæ Virgini propofuit: auxit S. Elifabetha, perfecit Ecclefia. Domin. Orationem CHRISTUS docuit difcipulos, ac in eis Ecclefiæ totiprafcripfit, Math. 6. Inde porro S. Bartholomæus Apostolus quaque eam & die centies, & centies nocte fre. quentasse proditur cum totidem adgeniculationibus. Quo in numero quatuor infunt Quinquagenæ, quarum tres fic oratæ, Pfaltertum Chrifti De Ortu progreffuque Pfalt. Chrifti Iefu constituunt, ex C. & L. Dom. O- rationibus constans: ficut illud ex totidem Angel.Salutationibus dictis Mariæ efficit Pfalt. erium. Quartam vero Quinquagenam adiecit Apoftolus ob deuotionis causam, ipsi Deoque notam. II. Communitas autem Fidelium, id est, Ecclefia, quo comprecandi in Synagoga imita retur exemplum, quod C. & L. Pfalterij Dauidici pfalmos decantabat: eundem fibi numerum Orationum Domini repetitarum delegit, quas in vicem Pfalterij Deo ab se recitatas offer. rent Christi Fideles. III, Verum, quod non omnibus tandem aut vacabar, aut adlibebat ad eam tot orationum Domin. prolixitatem: ( nam fuccessu temporum fidei decrescere feruorem contigit ) hinc fimul & Pfalterium Christi magnam quoque partem decreuit. Sicut à B. virgine Maria reuelatum legitur. IV. Deinde Pfalterij Mariæ fic rarefcentem Vsum popularem S. PATRES, in vastis eremi folitudinibus Monafticen colentes, exceperunt. Hisce desertas Orientis compleuit eremos sæuientium primo neceffitas perfecutionum; deinde vero pia cuiusq; voluntas. Quorum adumbrat vitam Apoftolus. Hebr. 11. Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus: in folitudinibus errantes, in montibus & Speluncis, & cauernisterra. Et hi omnes teftimonio Fidei probati,
6. Horum omnis vitafuper terram cum effet militia 24 Cap. VIII. Apol. B. Alani Rediu. militia contra Mundum, Carnem, Damonem,
2. Cor. 10. In carne ambulantes non fecundum Carnem militabant: Verum carnis, Suique victores, Mundum facile contemnentes, Ephef.
6. Aduerfus infidias diaboli, & contra spiritalie nequitia in cæleftibus: arma militiæ fuæ, non carnalia, sed potentia Deo vibrare cogebantur. Cumque aliquando nimium quain laue & pertinaciter infestarentur, communi omnes confilio in irremiffas sese ad Deum Deiparamque preces coniecerunt, opem, tentationumque remedium orantes. Et exorarunt denique. Reuelatur diuinitus, comprecantibus; vt, fi tentationibus se liberatos, contraque eas vndicatos vellent, intepescentem iam diu per vulgus Christianum Plalterij Iefu & Mariæ Vium feruentius exciperent, & constantius frequentarent. Vt factum haud secus, ac didictum: continuo tentationun modus, finif que est subsecutus: fimul eremitica illa Monastice numero mirifice creuit & fanctitate, vt. roque in orbe toto, miris & prodigiis celebrata. Poftquam vero, ( vt rerum sese dant omnium viciffitudies ) etiam eremitici auitus Instituti feruor denique remisisset: fenfim deuotionis, sanctimonie, exercitiorumque coll. apsa difciplina, & in iis Pfalterij vsus, tantam illam in eremis asceticam Monasticen, in parem secum ruinam pertraxerunt, deuastatore Mahomete. Quorum autor fit Ioannes quidam Græcus, qui plerasque SanctorumPat rum vitas confcripfit, V.poft De omisso Pfalterij vsu. e e S
V. Post hos V.BEDAM excitauit sibi Deus, quitota Anglia, Britannia, & Francia longe lateque Pfalterij Mariani intermissam frequen. tationem, prædicationibus fuis instaurauit. Atque ex eo gentes illa: inprimis Anglicana, in hanc vsque diem eo Pfalterium hoc amore & honore complexa est, vt passim in ecclefiis videre esset suspensa, fixaque Oraria complura, publicum ad vfum omnibusque communem, quibus templum ingressis ad ea fuas fundere preces, Deoquelibare, placuisset. Tenuit ea fat diu religio, fed & ipsa demum labentibus annis, vsuque tritis & deperditis in publico, vt vocabant, Patriloquis, raritatem, ac sui tandem in vulgus obliuionem accepit. VII. S. BENEDICTVS porto, Sacri Ordinis ampliffiumi Patriarcha Dignissimus, ea cura & religione fanctum in Plaltetio salutatorio cultum Dei familiaren fibi perpetuumque voluit & obferuauit fic, vr co tam diuinæ monaftica Institutionis Fundator & autor fieri mereretur. Tant. Patris ab exemplo facer mox chorus Fratrum vniuerfus per orbem late tecum circumtulit Pfalterium, & cætera prater confueta Ordinis exercitia diuina, istud quoque velut priuatú quisque in delitiis fuis fecretioribus deamauit interius, & in co Almam Virginem Matreim Sponfam Sponfi fui, sancta quadam familiaritate cordialius dissuauiauit, Vt Doctor quidam Ioannes de Prato traditum reliquit. In illa exercitatus, perfectusque schola fanEtus B 26 Cap. IX. Apol. B. Alani Rediu. Etus Отто, in Ecclefiæ præfidium, ac fidei proferendæ incrementum à Deo ad Episcopatum, adeoque Apoftolatum euocatus, Selauia tota, cum fide Christiana, Pfalterium prædicauit, quo nouella plantatio ad Christum, Christique Matrem precum fuarum, velut debitum penfum reddere docta, consuescebat. Quibus prædicabat; orare, & fic eos orare condocebat: quos baptizabat, eos & Pfalteria secum quaqua versus, ad orandi assiduitatem capefcendam, circumportare iubebat, Quæ cœpta pia confuetudo ad omnem retro valuit pofteritatem: vt hoc ipso etiam tempore vtriusque sexus viri ac fœminæ, cuiusque gradus & ætatis, & collo suspensa, torquis instar, gerant Pfalteria, VIII, S. MARIA OEgniacenfis vna, sanAum hac in re cæterarum Virginum Deo Sacratarum morum, in cœnobiis perfrequentem, suo satis testatur exemplo. Proditur de ea, quod in dies fingulos totum Dauidis Psalte rium Deo recitaret isto cum ritu, vt pfalmis fingulis fingulas quoque Salutationes Angelicas fubiiceret, quarum, vt istorum, numerus demum illum Plalterij Mariani C. L. rite com- 6 plebat. IX, S. DOMINICvs Loricatus ( quod fibi cognomen inuenit à lorica, qua super rudam constricta illigatus vitam exegit. ) Is, inquam, scribitur à S. Petro Damiano, quotidie nouies isthoc aut decies perorasse Pfalterium, cum ferratis disciplinis. S.BERDe Renou. Pfalt. ei n Ta e S S. BERNARDVs, specialis Mariæ sponsus, mirifico zelo idem hoc Pfalterium, propagauit, & exemplo illustrauit, & ad Pfalmorum Dauidis numerum fententiamque concinnauit, ficut & vidi, & tenui. Fuit id viro diuino certum inftrumentum ad tantam vitæ sanctitatem, quantum vidit orbis, inuidit orcus, hodieque Veneratur Ecclefia. XS. DOMINICVspost eum, primus idem facri ordinis Prædicatorum Dux & Pater inclytus: vel tenera ab ætate Christo & Deiparæ, in hoc precandi ritu, deuotus adeo fuit, vtassidue Pfalterium oraret, versaret, gestaret. Robustioribus vero annis, in cæteris fuæ Religionis ac prædicationis exercitiis, ad illius recitationem, inflictam fibi ferrea catena discip. linam, ter ad minus omni die repetitam, constanter vfurpauit: Et ita frequenter quoque, vt aliquando per diem octona, aut dena etiam Plalteria dictum ad modum orando per soluiffe tradatur. Iste est Apoftolus ille Pfalterij, de quo Alma as Dei Virgo non semel ei facta reuelatione, mandatum formamque dedit eiufdem præ- dicandi. Et yero prædicauit, circumque tulit per omnem Hifpaniam, Italianı, Galliam, bi Angliam, & Alamaniam. Prædicauit, & Pfaltenria publice in summos, imos, mediosque distri-, buit: quo cum illius vfu Christianam muniret es religionem, pietatem accenderet, Ecclefiam m propagaret. Et par fructus respondebat. Nec minus zelose suos ille Patris Sanctissimi Præ- dicato- 28 Cap. IX. Apol. B. Alani Rediu. dicatorum Ordo & frequentauit domi Psalterium: & foris ad vulgus prædicando commen. dauit, tanti exemplo Patriarchæ, & Magisterio, & quamdiu istud in Ordine hoc Suffragium manfit, tam diu Religio hæc in Scientia, Virtutibus & miraculis effloruit. Inde floruerunt eximij, vt Albertus Magnus, S. Vincentius, & quid numerem innumeros? XI. S. FRANCISCUS, Patriarcha Minorum Fratrum humillimus, ille Signiter Stigmatum Christi Cherubinus, hoc Pfalterium orauit, & inaudita cum in seipso, tum in S. Ordine suo per idem designauit. Ordinique pignus hoc deuotionis præcipuæ reliquit vfurpatum. Certus sum me vidisse de signis manualib. Pfalterij ipsiusmet S. Francisci. Certius quoque comperi, quodS. Lurgardis, S. Christina Colonienfis, S. Christina Vaga & mirabilis, plurimique Sancti alij atque Sanctæ Pfalterium i- stud sedulo triuerunt, & orarunt. Equidem Credo, omnem Religionem, & Ecclefiæ San- & tæ Statum ista nomaxima semper habuiffe deuotione. Sicut idem Ioannes de Monte in fuo Mariali prosequutus scribit. XII. Viciniora nobis cominemoro. Est Sacrarum Virginum monafterium Gandaui: in quo ab annis fere ducentis istud habent Pfalte. rium quotidie, in Canonicarum Horaruin vi. cem, perfoluendum: inde vsque à maioribus fic traditum, & acceptum. XIII. Sed & peruetusti codiceseuidentiffime testantur ipso facto, me vera memorare: el ficut De R nou. Pfalt. t a ficut in Gandensi Ordinis nostri Conuentu, aliisque multis terrarum in locis doceri potest. Neque pene est natio vfquam Fidelium, vbi non virorum innumerorum ac mulierum antiqua Patriloquia visantur, dictum ad modum numerumque disposita & collecta, XIV. Verum enimuero, pro dolor, abhinc annis LXX. vel xxxx. per quendam, mihi bene notum, ex deuotione ipfius fingulari, diuinum hoc Pfalterium fuit detruncatum, & ad solam Quinquagenam redactum. Idque ea de causa, quod homines iam tum, etfi Pf alterium totum portarent: nequaquain tamen perorabant, vti par, & oportebat. Quare vt desitum reuocaret, inque vfum paulatim restitueret priftinum, à parte faciliori ftatuit inchoare: dum vfus assuetudinem acquisisset orandi, & ab hac quinquagena, suauius homines ad veterem Plalterij confuetudinem velut many ducerentur. Quibus ex omnibus de plano liquet, quod docere, vel prædicare Pfalterium Virginis Mariæ, minime de vlla nouitatis nota iufte suspectum haberi, culpariquepossit. Adeo ritus eft antiquissimus, laudatissimus, & hono. ratiffimus in Ecclefia, tametfi per incuriam hominum, & temporum iniuriam fubinde torpuit neglectus. CAPCAPVT IX. Quonam modo potuit res ea, diu tam miranda & gloriofa, in obliuionem abire? Euotissime in Christo Pater, Viuis Vincit Ditemui prae rium Virginis Innocentissima. Pro quo turbantur imbecillorum mentes co, quod fieri vix poffe videatur, tale Pfalterium in talem incidisse desuetudinis foueam obrutum. Verunt ceflet, & faceffat ista pusillorum infirmitas.
I. Dev's enim ab initio mundi, ac deinceps per multa annorum fæcula, præclare fuit mortalibus vniuerfis cognitus, cultus à paucioribus: & eo tamen demum homines obliuionis, ignorantiæque tenebrani deuenit, vt fub Abrahæ tempora vix vlli, præterquam ipsi, notus fuerit, & adoratus. Adeo vniuerfam terram, velut diluuium quoddam, inundarat idololatria. Quod ipfi Deo ter Optim. Maxim. inter homines euenisse nouimus, id Pfalterio noftro contingere potuisse mirabimur? Et quisquam vel extitisse potius illud negabit, quam in parem cum ipso Deo potuiffe recidere obliuionem fibi perfuaferit? II. DELEGE MOs quid dicam: Quanta fuit hæc olim, & quanti? Quoties vero, & in quantam vel apud ipfos Hebræos, desuetudinem, contemptum, & obliuionem decidit? Idque tunc quidem ex culpa gentis; nunc autem De Renon. Pfalt. cit te ur ps autem ex causa iusta Nominis Christiani, in orbem introducti, ceremonialia eiufdem & iudicialia quotus quisque, dicam pernouisse? imo vel recogitare animo dignatur? III. IVKA; Canonefque facros Ecclefiæ quis nouit, non ignorat idem, quanto cum vigore olim ac rigore obferuantiæ Ecclefiasticæ culta fuerunt, Et ipsa tamen magnam partem diuper contrarium vfum neglectaiacuerunt; hodie vero antiquata etiam, & prorsus abiecta, vix scitentur quidem, nisi pallentes quædam & Veternum redolentes chartæ obfcuram eorum memoriam custodissent. IV. Quo mirabere minus eodem ignoran. ٢٠ tiæ corruisse LEGES Imperatorum multas in imperio, multa Iuris ciuilis placita, & fanEtiones. eat er! E
V. Quot Doctores olim, gentiles inter, Judæos, ac Christianos, & quanti, iam diu pie vel de nomine solo cognofcuntur? quod ne fando quidem inaudiuntur? Quot, quanti, quamque inuicti Heroes, Duces, Reges, pariter cum rerum ab eis gestarum memoria: 11 Quot mirabilium inuentores; operumque mirandorum mirabiliores artifices, quanta maxima quondam celebritate decantati, lippisque & tonsoribus notiaterno filentur nunc volumine ignorantiæ inuoluti. VI. Quo tot abierunt regna Chaldæorum, Medorum, Græcorum, Resque publica? Regnarunt, floruerunt: Defluerunt, exarue runt: Corruerunt, euanuerunt, VII. MO VII. Modus, ratioque, & ordo vitæ Eccle. fiafticorum fanctissune iuxta & cultissime addo in oculis, inque animis orbis Christiani totius pofitæ, quo recidit? Quantum hic mutatus ab illo? Ex omnium erasus ille foret notitia, ni veterum in monumentis adhuc spiraret. VIII, Sacrarum Religionuin Obferuantia prima facies omnium, iam nunc, proh polor, peruetusta, sivel in obscura transpareat vmbra, videtur per quam venusta Religio. Quæ ad instar olim stetere Cedrorum, nunc humi repunt ceu steriles rhamni, humilesque merycæ. Vigor ille cuiguit, obriguitrigor, feruor intepuit, obferuantia, fi non caliget, conniuet. Si quæ iam reformationes fiant: heu! nouitates, & à non nemine phantafiæ appellantur. Adeo, vt multi magna & plurima sciant alia, & propria nefciant regularia. IX. Quid igitur amplius mouebit corda hominum dicta ruina Pfalterij? Præfertim cum ipse Dominus de sua ipfius Religione Christiana prædixerit: Putasne Filius hominis veniens, inueniet fidem interra?
X. Ita nostra fert natura nouerca, Platone & Ariftotele testibus: quod ea fit ipfius conditio, rerumque omnium fub fole ratio, vt poft proceffum generationis & augmentationis decurrat ad finem decifionis: ac deinde rurfum A altero cursu repetito, innouentur ad ftatuih regenerationis & reparationis, non in numero quidem, fed specie. Quapropter dictorum ratio par luculente probat De Renou. Pfalt. ea ni bat de Pfalterio: potius id olim floruisse, quam e, nunquam extitiffe. Sique tot inter rerum ac tantarum viciffitudines, folum hoc Pfalterium nullos item manesfuos perpessum doluiffet; hoc vero miraculum iam cum ipsa Ecclefiæ nauicula commune sibi prædicare poffet. ipet. fiusigitur occafus, argumentum est priscistaer, tus. Eiufdem reformatio docet, qualis cius - prima fuerit instituta informatio. Si CAPVT X. tione facta. E Ximie feruorum Christi Paftor & Rector, Mortuis Mittit Mifericordiam Trinitas Misericordissinia per Pfalterium Mariæ Matris MiHa fericordiæ. De quo nolo Reuerendissimam Paternitatem Vestram lateat, quod diuinael clementia hifce fieri temporibus uoluit. e
I. Orator quidam Pfalterij Mariæ Virginis, toto ipso septennio horrificis dæmonum tentationibus, aliquoties sensibilitet, & aliquando vifibiliter tentatus fuit. Etille pene annis ft iftis omnibus nullam, aut paruam habuit confolationem. Duo tandem miserante apparuit ei Regina clementia, quæ quibufdam comitata Sanctis eum interuisens, discussa tentatione, à præsenti eum periculo liberauit: Simul fuo ipsum Vbere virgineo lactauit. Adhæc - cundem, annulo ex virgineis capillis fuisipfius Maria 34 Cap. X. Apol. B. Alani Rediu. Mariæ Virginis facto, fibi desponsauit, Mandauitque eidem, fub ineuitabilis mortis peri culo, & vltionis pœna diuinæ, Pfalterium hoc prædicaret. II. Hæc autem credere frequentius non valui, humanis ductus rationibus. Tandem vero altiore quadam & interiore vi coactus fum ifti reuelationi assentiri. Itque ita, vt non folum ea effe vera, credam; 1. Sed sciam quoque perfonam. 2. Et per signa infallibilia idipfum cognoui, non semel duntaxat, verum perfæpe.
3. Et hoc verum confiteor: Et quantum scio, & quantum credo, fine vlla falfitate iuro, hac effe vera, coram toto mundo. Imprecans à Domino nostro lesu Chrifto pie potius mori omnibora, morte corporali, quam fallere in dicto, vel falli. Credat mihi, qui voluerit: qui autem non vult, in Domino quemque relinquo. Sæpius hæc prædicaui & docui,
4. Et non ego folus hoc scio de illa persona, sed plurimi viuentes certiffime de illa cognouerunt, non humana, sed sola Dei reuelatione. Quo confidentius dicere audeam, quæ dixi. Verum De Renou. Pfalt. a em Verum quia persona hæc viuit adhuc, non pofsum eani nominatim manifestare, ob pericula vanz gloriæ, mundane varietatis, ac etiam tribulationis. Talia enim abscondi debentin vita, & post mortem laudari. III. At Dubium tamen videri poterit: QuoTus modo lac Virginis Mariatam gloriofum bibere potuit? Quia fic in corruptionem & digeftionem naturalem tranfiiffet. am lia um AC h in ne Respondeo: 1. Frivolum est istud. Sicenim potuit Lac Virginis Aut verum de Mariz Virginis Vbere; Aut certum aliquod Eliquatum reale & corporale, pro tempore caufarum in ore effe Vber sugentis. Sicut lumen causatur in aëre, manente semper in sole intrinfeco lumine. Horum vtrum fuerit, ignoro. Illud ex ipfa illa persona cognoui, quod fuerit fuauif fimum, & influxerit in os eius, seque maximis cum gaudiis diffuderit per omnia ipfius membra corporis, vel in substantia, vel influentia.
2. Nec etiam impoffibile est, D. Mariam Virginem etiam nunc habere lac, aliifque communicare. Cum lac non sit de essentia corporis | gloriof, fed accidens. Sicut & corpus illud, quod vifcera Sanctorum implebit, ne fint vacua, secunduin S. Thomam,
3. Imo dictu mirum foret; Vber B. Virginis impotentius esse, quam vbera mortalium fint mulierum: quæ habent, & generant in se lac ex interiori corpore, & id inde communicare possunt. Nolo equidem hic adeo coarctare, vel claudere diuina viam Potentiæ,
4. Quod
36 Cap. X. Apol. B. Alani Rediu.
4. Quod fi non eft verum lac in vberib. Dei Genetricis Maria quod durum dictu est ) faltem ibi est aliquod corpus admirabile, supplens vicem lactis: ex quo poterit diuina virtute aliquod caufari, & per influentiam quandam corpus aliud in lactis similitudinem mutari.
5. Quod fi nec lac, nec corpus aliud lactis loco, ibidem fuerit ( quod est dictu nimis fingulare ) nihilo tamen minus quisquam Virginem Mariam priuare audebit potentia communicandi sese ad sugendum: ad minus per affluentiæ, f non per modum substantiæ: Credibile est ergo talem Sponfum lac fuxisse Virginis gloriofa, ad modum aliquem fupra dictum. IV. Sed Quo id Modo in fingulari; ignoro.
1. Nam, quæ funt interris, vix cum labore agno foimus: quæ autem funt in cælis, quis inueftigabit? inquit Sapiens, cap. 9. Nemo enim nouit, quae funt, vel quæ eft gloria Beatorum, nisi spiritus Dei & cui Dominus voluerit reuelate. 2. Inde accepimus S. Bernhardum Mariæ Virginis Vbera suxisse. 3 Inde LacMariæ Virginis ins tetra, cæteras inter reliquias, multis in Ec clefiis reperitur. 4. Parique modo S. Catharina Senenfis de fonte Lateris Christi copiose bibit. 5. Et sanctorum quidam etiam de SS. Vulneribus Christi biberunt: vtadusque inebriationem spiritus, cum inenarrabilibus gaudiis tracti exultarint: Quis autem aufit affirmare, ifthæc meras fuisse vanasque phantasias? Præfertim cum Ecclefia refutet phantastica & condemnet, vt quæ dæmonis subiaceant poteStatis De Renou. Pfalt. ei el ns of A j a Rati. Secundum Theologos.
V. DUBIVM Alteruin de Crinibus occurrit B. Virginis Mariæ: Quo ea modo decapillare fepotuit: cum ad gloriam eius capilli & decorem pertineant? DIC 01. Vel CRINES fuerunt diuina potentia, modo inscrutabili Virginis Mariæ sic formati. Vel iam diu fic vspiam in mundo conferuati. Verum autem horum fuerit, ex perfona tali non cognoui. 2. Credimus tanien firmiter Mariam Virginem, in corpore nunc afsumptam, & crines veriffimos, & pulcherrimos habere: qui non sunt de substantia corporis gloriosi, sed tantum de decore. Quocirca poffunt citra gloriæ imminutionem Beatiffimæ Virginis remoueri. 3. Credendum est etiam, Quod fi corpus gloriofum habeat potentiam ad crines gerendos; ad producendos etiam ex sese crines habebit ampliorem, & posentius, quam vilum corpus naturale. VI. Singulare est autem illud de Annulo. in: Qui quidem optime sentitur à quibufdam; rarius autem videtur. Quod fupradictis uni- • versis est mirabilius. Eo, quod ibidem quæ- dam quodam modo gloriæ subtilitas appareat.
1. Et quantum ad me, hunc Annulun tetigi, non fine magno gaudio, nec humano, sed longe altius maiore.
2. Credant mihi, qui voluerint: quia lureiurando hoc affirma
38 Cap. X. Apol. B. Alani Rediu. mosi. autem noluerint, quid ad me? Hac, qua dico, aliter quam dicam, probare non poffum, nec audeo. Plurima tamen cognoui huiufmodi figna factan admiranda.
3. Posito etiam casu, quod huiufmodi, quæ narro, omnino fint falia ( quod nequaquam credo ) nihilominus tamen remanet ac constat Dignitas & Veritas Pfalterij Virginis Mariæ, exdictis hucufque capitulis, ac porro producendis. VII. Vnumamen dicam: 1. Quod carnalis homo non sapit ea, quæ Dei funt, vel que spiritus: iuxta diuini Verbi sententiam: Et Nemo nouit de hisce Donis nifi qui accipit. 2. Imo, qui acceperunt ista, lumine reuelationis decedente, reuelata vix aliquando credere poflunt. Sic Propheta Ieremias adueniente spiritu Dei, & myfteria noua reuelante, credidit & prædi cauit. Sed deferente eum lumine diuina reuelationis ad tempus, ait humano modo, cap.
20. Seduxifti me Domine, & seductus fum. mana tamen apprehendi scientia non poflunt, By
3. Idcirco, quamuis hæc credi poffunt, humultoque minus diabolica sapientia. Cuius ratio eft apud D. Thomam, Quia diuinæ reuelationis lumen, naturalis cognitionis lumen totum excedit. Est enim tale, de quo in Plalm.
35. in lumine tuo videbimus lumen. Quare De Renou. Pfalt. Quare tali carentes lumine, de reuelationibus diuinis judicabunt, ficut cæci de colori- m bus. Atque ideo tali deftituti luce viri quoque boni ac deuoti, in cæleftium reuelationum judiciis errare poffunt, vt fæpe compertum est. Nifi luminis loco figna, aut prodigia, aut miracula habeant euidentia. ec Eta U Tat Sic Hie P US en re
4. Iam vero nec exempla Sanctorum defunt annulo desponsationis subarratorum Christo. S. Catharina Martyr annulum tulit desponsationis à Chrifto, similiterque S. Catharina Senenfis, cuius cor infuper modo quodam admirabili, soli Deonoto, in cor Christi fuit transmutatum. De quibus pari modo poffet dubitari quoad materiam, & de qua fuerint substantia VIII. Itaque huiufmodi cauillationes soli humanæ prudentiæ ac scientiæ innituntur. 1 Ac fi Deus, in cuius potestate cuncta funt pofita, facere non posset, quod per naturam fieri non potest. Quæ hærefis est. Cum miracula totam naturam creatam transcendant. 2. Ad hæc eum ifti in errorem impingunt, quod con. sequenter negare debeant esse miracula: contra Fidem Ecclefiæ, & Experientiam, de qua equidem certiffimus sum. 3. Illam quoque in Collecta profitetur Ecclesia, qua Deus, qui Ecclefiam tuam nouis semper tribuis coruscare miraculis, & c. 4. Miraculum est, peccatorum conuerfio, quam in maximis Dei miraculis numeratex Augu. S. Thomas. Ita quoque S. Eucharistiæ trassubstantiationem fummű esse Dei mra- 40 Cap. XI. Apolog. B. Alani Rediu. miraculum semper habitum fuit: quod haud dubie, citra comparationem, quibufcunque maius eft reuelationibus. Qui igitur operatur talia, nihil est, cur patrare minora non queat. Quapropter agnoscant huiufmodi Hæsitantes; quod, tametfi diuinæ reuelationes credi poffint, nequaquam tamen demonstrari pof fint. Nifi illis, qui habent idem lumen reueJationis. CAPVT XI. Vtrum dignitate & Virtute prestet Pfalterium Dauidis, an Deipara? Olendissime Rector animarum, Veri tatem dat Trinitas Laudatissima per Platerium Virginis, quæ Mater est Veritatis. De quo vanitas quorundam curiosa magis, quam docta quærit; Vtrum nobilius, Dauidicum, an Pfalterium Angelicum: Ad odiofam hanc comparationem sub distinctione respondeo.
I. Pro Dauidico, 1. Vbi maior est deuotio & charitas in orando, ibi & maius est meritum: huius namque pondus ex charitate descendit. Per hanc minusculum opufculum bonum altioris est meriti, quam prægrande citra ipfam, 2. Caufalitate præcellit Dauidicum, Namidcausa fuit disponens ac præfigurans Angelici. 3. Significatione: quæ expressior inest Dauidico, quam Angelico. 4. Antiquitate. 5. Orandilabore pœnali. Nam Dauidicum quo prolixius, co, Verum prastet, Pfalt. Dauidis an deipara. 41 e f co, quam Angelicum, est & decursu laborio. sius: led meriti quoque maioris, in charitate pari. 6. Intelligentia planiore. In co enim plera. que pluribus docentur & explicate. 7. Autoritate: Quippe ex antiqua Lege, noua probazur, non è diuerfo. 8. Deuotionis vfu & frequentatione per Ecclefiam, vt in qua idem ad Diuini Cultus partem haud minimam, publi cam, Ecclefiafticam, & quotidianam inde vfque ab origine venit. 9. Extensione maius eft, vt quod ad plura pateat vsu, adque plures.
10. Voluminosa prolixitate ac mole majus eft, II. ProAngelico. Hoc antecellit alteri, 1. Fine, Hoc enim illius causa finalis erat. Finis autem nobilior est his, quæ funt ad finem. 2. Perfectione effectus, qui fuit Verbum Caro factum. 3. Temporis gratia. Estenim Noui Teftam. ini- 1 tium, quod præ Vetere est nimium quantum. Viuus homo picto quanto præstantior? At Vetus Testa. pictura fuit & figura Noui. 4.causa Ef. ficiente, Nam Angelicum fecit SS. Trinitas, Archangelus attulit Mariæ, auxit Elifabetha, compleuit Ecclefia. Dauidicum à peccatore factum est, traditum Synagoga, 5. Veritate. Nam docet de præsenti, Dauidicum de futuro.
6. Hoc factum in vmbra, istud in luce fuit. 7. Effectu: nam est confummatio, perfectioque Dauidici: hoc enim absque illo vanum extitifset. 8. Exitu. Nam in cælum inducit: Dauidicum vero ad infernum seu Limbosum tranfmittebat. 9. Efficacia, Quia per Angelicum Facta 42 Cap. XI. Apol. B. Alani Rediu. facta pax est vniuerfalis. 10. Euentu. Quodlefus & Maria per Angelicum diuiniora fint indepti, quam ex altero. Christus quidem, Homo Deus factus: Maria autem Deipara Virgo facta fuit, quibus maius facere Deus nequit. Quæ caufæ isthuc quoque valent apud Iefum & Mariam, quod coronariæ preces eistanto gratio. res accidant, pondusque ad flectendos maius habeant, quanto pretium illis inest diuinius.
111. Dices, Non vox Angelicæ annunciationis, fed illa virgineæ confenfionis: Ecce Ancilla Domini, fiat mihi fecundum verbum tuum: illa, inquam, rem confecit, vt substantialis effectus ad eam fuerit confecutus. Refpondeo: In Salutatione Angelica duo funt attendenda.
1. Nuda verba sonusque vocis: Et fic illa Mariæ efficacia fuerunt, non Angeli. 2. Intentio Dei omniumque Cœlitum formalis, quæ verbis annuciationis inerat, ad incarnandum t Verbum, Deiparamque imprægnandam: Et ista effectus intenti fuit productiua. In qua ipsa tamen Vox Virginis continebatur virtute, vt quæ nihil penitus esset ab intentione Dei dissensura, quo annunciationis incarnatio fortiretur effectum. Eandem ad mentem ac modum Ecclefia capit Annunciationem, cum annuum de ea festum agitat, Rem intentam atque paratam recolens potius quam mera verba, quæ medium Rei fuerunt, ac inftrumentum. CA 43 De facultatibus XV.Pfalt. Ca a ft CAPVT XII De Vrilitate, fructuque multiplici Pfalterij. Audatissime ouium Christi Medice, Iufti. LAud tiam donat Trinitas Mifericordissima per Pfalterium Virginis iustissimæ. Notum illud: Date, & dabitur vobis. Si igitur quotidie Rosas diuinæ Excellentiæ quindenas obtulerimus, spes est præmij fructusque referendi paris, iuxta illud Chrifti: Centuplum accipietis. Rofasappello, sacras Voces Salutationis, qua Rein intentam peractamque recolunt & spectant, debita cum deuotione ad coronarium Pfalterium quinquagies supra centies fingulæ pronunciata, oblataque Deo per Aduocatam Dinam, Diuorum Reginam Mariam.
1. Aue: quafi sine Væ, fructusest, liberarià Va peccati. 11. Maria: i. e.Illuminatrix, vel Illuminata, fructum profert illuminationis in mente. 111. Gratia: meretur in Christo fructum gratiæ diuinæ. IV. Plens: ditat bonorum cæle tium abundantia. y. Dominus: facit iniinicis posse dominati. VI. Tecum: Mentem vertit in SS. Trini tatis sedem ac templum Dei. VII. Benedicta: dat benedictionem donis spiritalibus fingularem. V 111. Tu: eximiam in Deipara Dignitatem demonftrat, vt eidem olim conformari mereamur. ix. In Mulieribus miferi-- cordiam prouocat. x. Et Benedictus Nattra hit 44 Cap. XIII. Apol. B. Alani Rediu. hit benedictionem in orationes nostras. XI. Fructus: Bona Spiritus S. confert. xII. Ventris Castutatem adiuuat & custodit. XIII. Tui: Virgini Matri proprium orantem dedicat. XIV. Iefus: Saluar. xv. Chriftus: i. e. Vnctus; Meretur deuotionem ad SS. Christi Sacramenta. Istaque fingula sacræ funt confona Scripturæ, & nihil aduerfa. Sunt autem piæ cuidam virgini reuelata, Similes quindeni fructus Orationis Dom. poffent assignari. Et tantorum instrumentum meritorum Psalterium quisquam Christianus minoris justo a- stimarit? Quod fi ex Collecta, aut quacunque precatiuncula, in honorem cuiufcunque San. Eti recitata, fructus pie sit sperandus: quanto magis ex oblato Palterio incomparabilium duarum precularum; in quib. nihil, nisi pure diuinum ineffe credi debet, Quod fi etiam honesta cuicunque matrona CL. mumnuf cula dones, honore dignus & fauore cenfearis eiufdem: quanto suis Deipara Coronariis diuiniora refundet? Velut ipsa deuoto cuidam reuelauit, CAPVT XIIL De Indulgentiis ad Pfalterium promerendis. Icarie Christi Venerandissime cum Apostolica dignitate. I. Pont. Max. Ioannes XXII, indulgentiam 24. annor. 34 hebdomadum, & 2 dierum conceffit orantibus Pfalterium De Indulgent. Pfalt. rium Mariæ: quod cr. Salutationib- Angelicis conftare definit. Bulla transumptum vidi: autographum Auinione in conuentu nostro afferuatur, vt audij. Idem 60. dies indulget ad claufulam cuiufque Salutationis addentibus voces: Iefus Chriftus, Centies vero & quinquagies 60. dies indulgentiæ additi supradictis ingentem numerum conficiunt. Alias complures condonationes factas prætereo. Monuisse sat fuerit orantes, vt intentionem forment ad promerendas datas indulgentias, vt in gratiæ ftatu esse studeant, vt penfum operis integre præstent à Pont. præfcriptum, atque le pie sperent. CAPVT XIV. Quis modus fit orandi Pfalterium? Nobilitime Obilissime animarum Christi nutritor. Modos hic referam aliquos, tum ex traditione maiorum acceptos, tum ex reuelatione Virginis Almæ. I. Modus. Directa ad Chriftum orare. Et fic Prima Quinquagena oretur ad honorem Christi incarnati, Secunda, Palli: Tertia Resurgentis, ascendentis, Paracletum mittentis, ad dexteram Patris sedentis, & venturi ad iudicium. II. Modus. Mediantib, sanctisad Chriftum orate. Et fic Prima offeratur per salutatos B. Mariæ sensus, aut membra quinque honeri Iefu Chrifti. Vt per oculos Mariæ, quæ Iefum 46 Cap. XIV. Apol. B. Alani Rediu. Iesum viderunt, labia quæ ofculata funt lea funt, & c. Quo feruit, imaginem Deipara obiecisse oculis mentis, aut corporis. Secunda: Ad quina Chrifti Vulnera fingula fingulas in orbem, vel ad membra omnia Salutationem Angelicam dicere: Quo confert, iconem Chrifti intueri. Neque neceffe est senfum cogitare verborum, sed Vulnerum do. lorem, meritum, & c. deuote meditari, Tertia: Ad memoriam Sanctorum, quorum libuerit. Huc, conducit per altaria Templi obire animo fingula, ibique sibi imaginari Angelos, Patriarchas, Prophetas, Apoftolos, Martyres, Confeffores, Virgines, Viduas, Coniuges sanctos, & c. perque honorem ac merita Christo Deo litare preces coronarias. III. Modus: In ordine ad Virtutes vertere intentionem. Vt pro obtinenda Fide vnum Aue, aut decadem fundere: pro spe item, & c. Similiter in ordine ad Vitia deprecanda. IV. Modus: Cum fit oratio pro proximis, vt pro Ecclesia, Papa, Clero, & c. pro Impe. ratore, Magiftratu. & c. parentibus. Item, & pro inimicis vtrifque iis tam viuis, quam vita perfunctis.
V. Modus: Cum oratur in ordine ad hu mana officia, vt pro Pontificatu, Imperio, Sacerdotio, Militia, Iudiciis, & c. Hosce modos reperi in Mariali nostri F. Ioannis de Monte, vbi hiftoriam de Maria Comitissa confcribit. De qua part. 5. 6. 04.
De Pradicatione Pfalt. CAPVT XV. Quod predicari, docerique priuatim ac publice debeat Pfalterium. Lustrissime Præful, Apoftolorum imitator.
I. Dicitur Marc. vl. Euntes in mundum vni. nerfum, prædicate Euangelium omni creature. Atque Pfalterium B.V. Mariæ est Euangelium; constat enim ex duobus, quæ implicite, quicquid vsquam est in Euangelio, complectuntur. Ergo prædicari debet omni creature. i, e. omni statui Ecclefiæ, ab iis, quibus prædicandi neceffitatem imperat Officium. Nec Pfalte rij numerus repugnat Euangelio, fed in maiorem huius laudem merituinque ca cedit repetitio tam sancta & falutaris, II. Ordinis autem Fratrum Prædicatorum proprium est planeque peculiare, Pfalterium isthoc prædicare. 1. Idque ex professione, Nomine, Instituto, Exemploque S. Patriarchæ Dominici, qui ( vt nuper reuelatum est ab ipsomet ) maximam fuoruna laborum, confiliorum, exemplorumque partem hac in cura præcipua confumpfit, 2. Idem cum ex Traditione accepimus, tum ex relictis scriptorum monumentis, vt legi. Quo temere magis Dei mandato refiftunt, qui tali prædicationi obfistunt. 3. Accedit, Cum prædicandi officiuin fit propter Fideliumædificationem acfalutein: quid vtilius in medium afferri poterit ifto Pfalte 48 Cap. XV. Apol. B. Alani Rediu. Plalterio, cuius preculis orbi fummam Vtili catem ac falutem collatam esse constat?
111. Officium Prædicationis, & operatio. nem Pfalterij, inuicem componamus. t. Cum prædicatio fit ad faciendam animabus medica inam: hæc autem Euangelia duo Dei funt beata apotheca: ergo prædicanda. 2. Prædicatio. nis eft, illuminare, Ecce Luminaria duo hæc.
3. Est, ad virtutes Ecclefiam promouere? En adiumenta hæc & incitamenta. 4. Estextirpare vitia? Ecce istrumienta sacra duo hæc. 5. Est, Fidem corroborare; Ecce duo hic Fidei fundamenta prima. 6. Est, accendere animos aduerfus danonem, Mundum, Carnem, erigere ad Deum? Ecce faces & ignes cœliduos hic. 8. Est, auertere à malo mortis, damnationis? & c. Ecce duo gladij hic flammei, & plusquam Cherubini. B. Prædicationis est, Honorem Chrifti extollere & proferre? Ecce præconia duo, quibus fimile nil vsquam, nil vnquam extitit. Quid plura? In his vniuerfa Lex pendet & Propheta. IV. Dices.Extali prædicatione, esse despica. tui poterit Prædicator. 1. Hæc, inquam, vana eft, & vefana fuperbia concionatorum. 2 Si quærant alta, si magna, si sancta, quid pre duobus istis? 3. Si noua, si docta, si copiofa explicatu, hæc ipsum sunt Testa. Nouum, scientiarum fcientia, diuitumque diuitiæ ac thefauri. In iis Trinitas SS. eminet; Incarnatio residet, Fidei documenta continentur vniuersa. Quo zelofius prædicanda funt ab omni De Pradicatione Pfalt. e S Si omni illo, qui esse Dei, qui coli, adorarique Deum desiderat.
V. ORATIO cum princeps in Ecclefia medium fit, à Deo datum fidelibus, ad omne seu bonum obtinendum, feu malum avertendum,
2. Cumque una sit partium pænitentiæ, ad Satisfactionem spectans: Vtroque autein summopere Christianum vulgus indigeat, omnino ne cesse est concionatoribus, ad orandum Deum exhortari populum. 3. In veteri Teft, cujus rei frequentior aut ardentior occurrit cohortatio, atque orationis & pœnitentia? 4. Neque fecus in Novo, vel à Christo, vel Apoftolis aliud perinde inculcatum reperitur. 5. Neque Ecclefia habet quicquam, quod pari instantia irremissa frequentet, ac eadem illa duo. 6. In omni Religione vel Ordine nil iifdem majori est curæ vel operæ. 7. Iura ipsa Sacra, & Civilia pariter illa præcipiunt, adque ea compellunt. Et prædicator ad ea mutus, tardusque torpelceret? 8. Saniti demum quo vel perfectiores, vel admirabiliores extiterunt, ed familiariores frequentarunt orationes, ut nec absque his miracula designarint unquam. VI. Pfalterium vero is talis est Orandi ritus, qui continet, docet, & eam frequentat Orationem, quam folam solus docuit Iefus, Salutationem eam, quam cœlo delatam accepimus. Nihil hæ ex homine, nihil aliunde, ex Deo folo habent omnia. Cum autem divinis sub officijs Ecclefiæ, fidelibus fit orandum cæteris, quid orationum divinius reperire usquam poslunt, PlalSo Cap. XV. Apol. B. Alani Redro. Pfalterió Dominico & Angelico SS. Trinitatis? Quod etiam prædicandi commendandique argumentum par isti adinvenire concionatores valebunt? Constanter affirmo: Prædicare Pfalterium, nihil est aliud, quam inducere populum ad devotionem, pænitentiam, mundi contemptum, Ecclefiæque reverentiam. Enimvero amorem, ufumque orationis hujus in homine, citra mutationem Dexteræ Excelsi, versari non pof Le exiftimo. Quocirca dietas infidelibus ope. rationes facto iplo pene necesse fuerit fese declarare. Quæ vera est populi emendatio, vitaque Chriftiano digna. VII. Effectus igitur Plasterij is est, ut proclivis in pessima quæque mundus per illud reformetur, dante lesu, interpellante Matte lesu, cooperantibus Plaltis & Prædicatoribus zelotis magis quam pompofis. 1. Scimus iftud testibus multis, multis in nationibus, fic evenisse: Et multa ipsi vidimus idem experientia: Et audivimus multos Paftores cum gaudio idipfum expertos commemorare. 2. O fi huc profes fuas ad Plalterij ufum assuefacerent parentes, quàm ad omnia tractabiles cos, & habiles forent experturi? Quantis domum, pofteritatemque fuam benedictionibus Dei mactam bearent? In exemplun nominamus folum Do.. minam Iohannam ex Britannia oriundam, Comitissam in Hifpania Gusmannicam, quæ huic fuum filiolum Dominicum innutrivit difciplina. 3. Ad eandem fi patres matresque familias De Predicatione Pfalt. S ra ofe is S lias servilia sua cohortarentur, obsequentioribus, fidisque magis uterentur. 4. Rem sanam omnino falutaremque Confeffarij facerent, si pænitentibus fuis Pfalterij perfuaderent usum; aut in ulteriorem fatisfactionem pœnitentiæ injungerent, non per obligationem, fed ad devotionem pro cumulo meritorum. Id quod S. Dominico perquam erat familiare, peneque solenne. Nec absque eximio animarum fructu. VIII. Vtinam & plebani facilem hanc pieta tem, rudique vulgo percommodam, parochianis inculcatam pervulgarent: alium pectoris sui vultum, morumque faciem essent aspecturi. Quod in regno Daciæ, quidam nomine ChriRianus, animarum Curio celebris, expertus didicit, & libenter fæpius commemorare solebat. Exercui ipse, inquiebat, meque an- Exema nis jam retro multis exercuit prædicandi offiplum. cium paftorale: diversas omnis argumenti materias, generaque dicendi in medium propofui, ad omnem modum illas formamque orationis versavi; nulla earum parte rerum omifsa, quæ ad docendum, movendumque mihi facturæ videbantur. Sed in ventum omnia, ut ajunt: Et maris in undas serebam. Demum poftquam multi & anni fteriles mihi cederent, & labores perirent inanes, & vires adhebescerent labentis ætatis, nec fructus inter subditos ullus refponderet: illud experiri statuebam argumentum prædicandi, quod isthuc usque adeo negligebam, ut vix dum in postremis ponerem: OraOrationem aliàs quidem præsepe suaseram, at Psalterij orationem nunquam, ut nec cathedra mea dignam, aut parein eam æftimarem. Pfalterium denique commendare instituo: Alme Virg. Matris Mariæ patrocinium, in vota per illud vocandum, prædico: serius aut citius, actæ fupremum vitæ periculum, & exactæ judicium instare cuique denuncio: Nihil hac falutarius Oratione Domin. & Angel. Salutatione, nilque ufurpatu facilius excogitari posse perantiqua illa ad Pfalterium Christi ac Mariæ Pietate prædico. Cœpto insistebam propofito, repezo, ingeroque idem, & fic annum occupo dimidiatum. Affirmo; major inde animorum morumque consecuta est mutatio, quam me videre unquam memini. Hæc vis ab usu Pfalterij eft. Quid bone Paftor agis? Tene; An Chriftum prædicas? Quæ vix ipse capis, ca tamen præ- dicando consectaris: quid agis, nisi ut nihil inselligaris? Altiora te ne quæfieris, Ecclef. 3. & fortiora te ne scrutatus fueris: Sed quæ præcepit tibi Deus, illa cogita semper, & in pluribus operibus eius ne fueris curiofus. Non est enim neceffariumea, quæ abscondita funt, videre oculis tuis, & c. Manibus tu pertractatuis, tractareque doce Pfalterium Chrifti ac Maria. Hinc fructum speres animaque tuæ, proximique saluti. Istud ad omnium aptum cadit intellectum & captum. Memineris Paullini: Tanquam parvulis in Chrifto lac vobis potum dedı, non escam. Quæfita longius, aliifque prædicata, hac influunt, effluunt alia. Quid De Pradicatione Pfalt. e e Quid alios volare doces, qui vix reptare potes? Castrum in luto struis hac, illa destruis. Non fic: non. Ne placere magis quæras, & aures hominum demulcere, quam salvare animas. Sin '; tuopte perisjaculo. Plalterio nitere, utere, fruere. Tuta tenet, qui alta çimet. Altus est in humili, clarus in obscuro, qui exaltat humilia, & obfcura illustrat. Obscurum & humile videbitur, Pfalte rium prædicare, sed sapientibus fibi, non Deo: qui item exaltat humilia, & humiliat alta. Quamobrem, Pastor bone, confilium meum placeat tibi; mifce prædicandi materias, aut cum Plalterio alterna. Salutare agnofcitur, & pronis accipitur auribus ac animis, quod facile faEtu, & esse familiare posse intelligitur. Hoc Pfalterium est, hoc prædicari amat, non in doitis humanæ fapientiæ verbis, fed in offensione spiritus ac virtutis. Crede, Pfalterium talis tantæ. que plenum estostensionis, & divesexemplorum; miraculorum dives. IX Dices.Summorum quorumque Virorum, & Doctorum monimenta forte nihil de isto meminerunt, aut ipsi nescierunt de Pfalterio. Mirum, inquam, satis videtur, quemadmodum ( cognitis illis penitusque perspectis, quæ hucufque dixi ) summi in Ecclesia viri virtutem Pfalterij potuerintignorasse, cum agnorint tamen viin & efficaciam Orationis Domin. & Angel. Salutationis? Cum tanta spiritus vehementia & frequentia ad Deum, fine intermiffione orandum ac deprecandum docuerint ple 54 Cap. XV. Apol. B. Alani Rediv. plebem & compulerint? Cum nec de aliis hodie pervulgatis, precularum formulis, quicquam meminerint, nec forte sciverint ( præter Canonicas, ) Vt enim sacræ picture & sculptu ræ præstabant plebi vicem historiæ; ita globuli precarij instrunientum erant illi vulgaris Pfal. terij. De nomine vane & curiose quæritur, cum de re sancta consentitur. Quod fi igitur prisca Patruni & veneranda Antiquitas, Pfalterij Rem agnovit, ufurpavit, prædicavit, quo fub cumque nomine: quis sanus ac pius, ut ignotum ac ignobile ausit ducere, vel dicere Pfalterium Christi & Mariæ?
X. Revelavit vero etiam aliquoties gloriofa Veritatis Amica Virgo Maria. 1. Quod Ang. Salutatio in maxima semper fuerit reverentia, idque vel in incunabulis Ecclefiæ Christianæ. Hoc ita docebat: Apoftoli Dominicæ Annuntiationis virtutem, accepto Spiritu S. multo præclarius, quibuscumque posteris, pernoverunt: fimul & agnoverunt, se per ipsam primitias Spiritus accepisse. Quippe fonti Veritatis propinquiores ac Luminis. Addo: Cognoverunt etiam, quod Divorum Diva Deipara in Test. novo causa rerum sacrarum fuerit secunda, Filius prima. Ex quibus clariffime perspexerunt, nihil sese donorum gratiæ habere, nifi Virgine Maria mediante. Addebatque Maria: Apoftoli utebantur hac Oratione, sc. utraque Dom. & Ang. Salutatione: hac inquam, vel ipsa adhuc vivente? Veruin fic ut eam referrent ad Mariam fub esse gratiæ, & future glo- N De Fraternit. Pfalt. T e e gloriæ, ac divinæ providentiæ, prout ab æterno B. Maria in Deo Idaam Sui habuit existentem. Quæ ratio est mundi reparati.
3. Addebatporro Virgo Maria; quod ipfa sciens virtutem Annuntiationis Dominicæ, devotius eam dixerit. Nam fecundum esse humanum naturale, colebat Mariam secundum aliud esse divinum gratiæ & gloriæ, Adjungebat: Quod Dominus Iefus, qua homo in hoc mundo frequentissime orabat, non neceflitate, ledad exemplum. Subjunxit item: Angeli, Sanctique in cœ- lis etiamnum affidue illam Deiparæ offerunt Salutationem, mente non voce. Sciunt enim quod mediante Salutatione futura, Angelorum ruina fit reparata mundusque renovatus. Hæc vero funt admiranda, multumque valere debent ad Psalrerium. Novi personam, cui hæc breviter dicta, multoque plura funt revelata, CAPVT XVI. De Fraternitate convenienter sub Pfalterij nomine inftituta. A Mantislime Fautor & Defensor Communitatis filiorum Christi. I Societas fervientium Mariæ Virgini in Pfalterio, jain olin per sanctos Patres fuit inchoata: qui Dei nutu virtutem illius & efficaciam cognoverunt. Præfertim verò S. Dominicus, Prædicatoruim 36 Cap. XVI. Apol. B. Alani Rediv. rum Ordinis Patriarcha inclytus, divino fretus auxilio, ad multarum salutem animarum, specialiter ad hoc electus à Deo fuit, & in orbem missus cum fignis & portentis. Is jam olim inchoatam, at sensim denique collapsam Fraternitatem Mariæ, ab interitu vindicavit, ac restitutam ita illustravit, ut ad novam lucem orbis obstupuerit Christianus. Teste Iohanne de Monte in Mariali. II. Consistit autem Fraternitatis illius Institutum in tribus: 1. Quod operum merita SanEtorum omnia communia funt, tam post vitam in æternum, quain in vita. Idque non Communicatione folum universali, fed illa quoque particulari, 11. Quod Fratres & Sorores orare confueverint indies integrum Mariæ Virginis Pfalterium. Et fi quando illud quis omiserit, pro illa die, seu diebus, privatus meritis cenfeatur, in particulari & folummodo quo ad coronarias preces. Sin ' omissa resumpsezit die postmodum alia, in eorundem communem redit participationem. III. Quod in ea Fraternitate nulla rei cujusquam, fub diferi. mine nietuve peccati mortalis, aut ven. agnoscitur obligatio. Sciendum est autem, duo ipfius genera esse meritorum. Prius, ex solo Plalteriorum penso diurno persoluto. Et hujus omiffio privat pro tunc in pænam omissi pensi merito. Alterum est ex aliorum operum bonorum ufu & exercitio, ut orationum, meditationum, dictorum, factorum, jejuniorum, & c. Et talium De Fraternitate Pfalt. e S Te talium meritis non destituuntur Pfalterium omittentes Fratres aut Sorores: Nisiconteinptus smortalis, aut affectata malitia, aut pura & supina interveniat negligentia: secus fi caufa fuerit rationabilis, ut infirmitas, labor, occupatio, tepor humanus, oblivio, aliudve tale. Hæc vera est fraternitas charitatis, beneEtioque Omnipotentis. Nam est in mystico spiramine, non carnali semine. III. Dices. Omnium Christi fidelium merita funt communia, juxta illud, Pfalm. 118. Participem me fac Deus omnium timentium te, & fruftra igitur ista fuerit communio. Respondeo, I. Tametfi merita fidelium ratione totalitatis fint communia, quatenus unum omnes corpus fumus in Christo, non tamen ratione propriæ partialitatis: Sicut visus non est in pede per proprietatem, fed per directio. nem. II. Etfi in Ecclesia sit communio exparte caufæ meritorum, Dei sc. & Charitatis, ac finis gloriæ; non tamen est ex parte personarum vel actuum fingularium & fingulorum, per modum soluti pretij debiti, aut meritorum augmenti pro illis in specie certis, & non aliis.
1. Sicut Missa pro defuncto, etfi omnibus valeat purgatorijs ad lætitiam; illi tamen personaliter valet ad debiti persolutionem aut liberationem, per modum fuffragii, pro quo nominatim intendebatur. 2. Quia cæteroquin orans non magis fibi, quàm alijs mereretur, cum pro se orare solo intendit. 3. Nec, cum datur eleemofyna, aut Sacrum Missa patratur pro DS 18 Cap. XVI. Apol. B. Alani Rediv. pro quodam nominatum; plus illi, quam cuiquam alteri, conferret. Quod repugnat rationi Iuftitiæ. 4. Nec Pon. Max. aut Ep scopus uni majores, aut magis dare posset indul. gentias, quam alteri, aut omnibus. Quod eft erroneum. 5. Nec alijs alijesse sanctiores pof. sent. Quæ hærefis est. 6. Male, irritoque effectu cuncti Religioforum Ordinem unum aut aliquos ad beneticia vel ordinis universi, aut monasterij admitterent potius, quam cæteros, vel omnes. 7. Sequeretur item, quod nihil operans in parem tamen fortem partemque communionis veniret cum bene multum operantibus. Quocirca non omnia semper merita in particulari funt æqualiter communia cunctis. IV. Quæres, an Particularis Communicatio dicta minuat proprium bene operantis meritum, ut participatio tua mihi cedat in detrimentum. Dico, Spiritalia ista differunt à corporalibus bonis ac fortunis, quod hæc communicatione minuantur: at ista spiritalia, in ampliore plurium participatione ipfi operanti ad ampliorem quoque cumulum meritorum excrefcunt. r. Sicut, quando diutius impenfiusque doces alios; tanto illuftrior tibi crefcit scientia. 2. Quare fi ulla, hac certe in re, verissi mum illud est Domini, Luc. 6. Date, & dabitur vobis. Et Matth. 20. Centuplum accipietis, & vitam æternam possidebitis. Si in terminis datis id contingit; quanto magis spiritale meritorum donum, ipsa donatione tali, tanta in charitate, ad De Fraternitate Pfalt. cui ad usuram piam & auctarium meritorum danti valere debebit? Hinc S. Dominicus tanta hac exastuabat charitate; itemque & sancta Cadul. tharina Senensis, ut vel infernum invadere nil eft dubitasset, ad majorem fuam, proximorumbol que falutem. Zelator Christi, Imitator Pauli, ecf. Rom. 9. Optabam ego ipfe anathema esse proChri auto: Et Moysis pro Israële ad Dominum clamantis, Exod. 32. Dele me de libro vita, quem ( cripsisti. Verus hic est fratrum amator, & pastor ahovium: qui animam ponit pro ovibus, ac fruAibus adjuvandis, aut Que
V. Dices aut dubitans, aut præfidens: Per memetipfum, nemine conscio, eandem cum alijs constituam mihi communicationem, perindeque tantum merebor, quantum quicumque veftrum, qui istam initis communicationem in publico per nominationem, pactumque publicum. Respondeo, I. Esto: possis ita mereri tibi interiore merito, at exteriore non potes; hoc enim per charitatis exemplum altius habet publicæ ædificationis meritum, Tu verò in canrer delabro luces, & velut tuæ lucis fulgorem aliis Out! invides: nec laudem Dei publicam exauges aut en ad coronas, nec quenquam exemplo vel doces, vel moves, aut ducis, qui tibi soli vivis. 2. Age, si cunctis eadem, quæ tibi, mens foret in Ecclefia, ecquæ ex convento, & communicato confilio, auxilioque mutuo exercitia agerentur; quæ cum ulla solennitate celebrarentur Chriftiana? Omnino voluit, vultque Deus non mente mente folum, in occulto, sed voce etiain ac opere in publico laudari, adorari, prædicari.
3. Quid? Si, quod ais, bene faceres in mente tecum tacitus, quid opere publico inque communi defugeres idem? Vel ipfius Opera Dei perfecta funt & manifesta: Et charitas, bo- númque, sui est diffusivum, ad proximi utilitatem, nonamat unius intra mentis latibulum obfcurari & fqualere; fed qui bene agit, amat lucem: odit, qui male. Audi Dom. Matth. 5. Sic luceat lux vestra coram hominibus, ur videant opera veftra bona, & glorificent patrem veftrum, quiin cœ- lis est.
4. Afpice Ecclesiam, ecce habet ea Apostolos, Prophetas, Martyres, Confeffores, Virgines, Prælatos, Religiofos. & c. non mente fola tales, sed facto & opere manifesto. Ratio liquet. Necenim solo spiritu constat homo, fed & corpore: quo circa etiam opera necesse est hominum fint quaspiritalia, qua & corporalia Quale quid vel in ipsis Sacramentorum institutis confpicimus.
6. Eccl. 4. Va soli, quia cum ceciderit, nonhabebit fublevantem se. At, Prov. 18. Frater, qui adiuvatur à fratre est quasi civitas firma. Omnino enim Ecclesiast. 4. Funiculus triplex difficile rumpitur. Suis igitur meritis confidat, fibique placeat: quia, 1. Petr. 4. Iuftus vix falvabitur. VI. Ad hanc igitur Fraternitatem devotionis, & liberæ voluntatis, non ullius neceffitatis, veniant Peccatores. Quia nativo ligna succo virentia, aut aquis oppleta, ignem haud facile De Fraternitate Pfalt. ac facile capiunt sola, nisi jam ardentibus adjicicari. antur. 2. Veniant Iufti: quia carbo vivus c en moritur solus; aliis junctus vivis, gliscit ar denque tius. 3. Veniant Religiofi: quia unum in pomapera rio pomum, rosa in roseto una, tritici granum bounicum nihili æstimatur: adjectum verò ad ili cuniculum, hunc auget ipsum, & unum augelum tur numero plurimorum, 4. Veniant Mechanici: Vnus enim lapis, trabs una castrum haud conftituit, fed multa. 5. Veniant Peregrinantes: quia comes facundus in via, pro vehiculo est. 6. Veniant Prælati: quia fol absque stellis noctem luce non afflaret, 7. Veniant Infir- ( tomi juxta & Sani: hæc enim Fraternitas est scala Vr. cœli & devotionis. 8. Veniant pueri; ac morente tui quoque infcribantur: & eorum vel cognaIO tus, aut amicus, aut alius quicunque pius, indies aliquid, era nec, quam unum Pater noeft fter: aut Ave, plus comprecetur proiis, ad po modum fuffragij, faciarve eleemofynam, & c. um homine Confraternitatis: Sentient tamen omnes, & experientur illud Pfalm. 132. quam bonum & jucundum est, fratres habitare in unum. ino Ecce, Quibus de caufis Diva Maria suo sponso mandavit graviter & fingulariter, isthanc fuæ qut laudis Confraternitatem, dudum collapfam, gra cale rurfus ad observantiam pristinam instaurare, ad majorem Dei Deiparaque gloriam, Salutem mundi, & vitiorum extirpationem. CA 62 Cap. XVII. Apol. B. Alani Rediv. CAPVT XVII. De Infcriptione in Fraternitatis Nomenclaturam facienda. Vitor Vitor Dei, & Ecclefiæ Sponse colendissime Convenit ex æquo & justo, ut nomina Fratrum ac Sororum in Confraternitatis ". Album infcribantur ob rationes Theologicas, Politicas, & Tropologicas.
1. Theologica Ratio 1. Ob librum vita. Quia Cultores Christi & Mariæ in Libro vitæ tuo omnes fcribentur, Pl. 138. Desertores autem contemptores, vel ofores eorum, Pf. 68. deleantur de Libro vitæ, & cum justis non fcribantur. 2. Ratio. In fignum peregrinationis, & devotionis salvatu- ræ. Ita fil iz Israël & Ægyptum intrantes, & exeuntes inde indesertum sunt descripti. Nu. 26.3. Ratio. Ob profeffionem quandam, qua se quifque fpecialem Christi ac Mariæ fervulu, in Pfalteri ) cultu esse, censerique velle profitetur, ad partícipandum omnium Fraternitatis meritorum, in vita & post mortem, communica. ) tionem. Ita Levitæ à Moyse, Nu. 11, numerati funt atque descripti. 4. Ratio.. Infignum divinæ punitionis devitandæ. Sicut, qui signo Thau fignabantur, ab occidione fervabantur. Ezech. 5. Ratio Theo. In fignum Electionis divine, dilectionis, & confervationis. Sic, Apoc. 7. recenfentur descripti ex omni tribu Hraël 144000, fignatotum, qui à plagis Angelo- De Infcriptione in Frat. ath cas, Dja gelorum quatuor præservati fuerunt. Atque Plalta Christi ac Mariæ haud paulo digniores funt cenfendi, quàm Iudæi, nec Moyse minor est Maria, nec Angelica Salutatio, fcriptura Moyfis est inferior. II. Polyticas Rationes quinas affignamus, ob quas rite inscriptiones in Rebuspublicis frequentantur. 10- 1. Ratio. Heroum & nomina in tabulis, & in historijs res fortiter gestæ consignari volunt, it atatem ferant ac memoriam, gloriamque tueantur. Quanto justius coronarij Psalta Dei in piorum nomenclaturam infcripti observantur? 2. Ratio Civilis ufurpat confraternitates alias rectas & licitas, atque pro his nominum inscriptiones, ad hasce etiam pecunias certas dependendas. Vt sunt Fraternitates sancti An- & tonij, Sebastiani, Anna, & c, Nec abs, ue Pont. Max. approbatione. Quibus & ftatura je poenæ certæ quædam funt decretæ & pendende. Quo admirabilior Plalterij est Fraternitas, quæ iftorum quicquam nefcit, vel admittit; atque idcirco tamen inscriptionis tanto observantior. 3. Ratio. Magistratuum, Dignitatum, Officiorumque gradus ac ordi. nes in Ecclefia perinde ac in Politia diligenter, no magnifice ac folicitè confcribuntur, in spem fidemque memoriæ. Matriculas item obfervant complurium instituta, ut Academica, Cathedralia, Parochialia, Baptismalia, & c. Et i vero Mariana laudis officium, quanto fit præ istis talibus human dignitatis, nemo non pla- 64 Cap. XVII. Apol. B. Alani Rediv. planissime videt. 4. Rario. Codices funt ac judices reddituum, donationum, & c. in Curijs, Collegijs, Vrbibus, & c. Quæ par autem donatio, vel redditus, & c. meritorum communicationi Fraternitatis nostræ?
5. Ratio. Tyrones, ac Veterani milites Juxta unum in librum militiæ fub fignis inscribuntur, unde & lustratur exercitus. At Confratres nostri profitentur militiam sese militaturos bonam, sub signo Pfalterij Iefu ac Mariæ, adverfùs Carnem, Mundum, & Caco- dæmonem. Quid est igitur, quod tali tantæ- que Confraternitati perinissum minus, aut laudabile quidam cenfeant Aristarchi ac Momi; quam cuivis alteri communitati, quo in Album infcribendi Fratres ac Sorores pie receptum morem custodiant? III. Tropologica, five Morales Rationes suppetunt plures, quæ ad eminentiorem virtutum perfectionem Inscriptiones amant & observant.
1. Ratio. Ob Fidem Receptionis. Viris enim pene innumeris in Album relatis devotio crescit infcriptis, & admiffionis ad cominunionem dubium ceffat.
2. Ob spem falutis certiorem. Hæc enim cum peccatoribus vacillare posset, mirificè roborantur ij cognito, tot fibi Confratruin merita in subsidium effe parata, quæ cumpnitentibus invita patrocinentur ad fatisfactionem: tum vita perfunctis fuffragentur adliberationem, aut majorem ad gloriæ cedant co. ronmmm De Infcriptione in Frat. 65. ac tonam. Verum namque Gregorianum illud * opinor: Impossibile est, multorum preces non exaudiri. Quod si inscriptionis liber non am ipfis fubjiceret oculis tantum numerum inscri ptorum: multis forte is ægrè ad fidem accide ret, quamque pene desertam à plerisque Fraternitatem putaret, ipse quoque tanto minoris onduceret, desereret citius. Littera scripta ma agis, quam vox audita, movet, Expertus lo aquor. tes ji
3. Ob exemplum: quod folus infcriptorum numerus inspectus de se præbet, præfertim te pidis, aut peccatorum nausea adoppletis, ut folo viso hoc albo tanto sui similium multorum, dissimiliumque, vel rubore, vel terrore, vel spe & amore frugis melioris afficiantur.
4. Ob animi demißionem infcriptorum, qui gaudent promifcuo maximorum, medioximorum, infimorúmque numero permifceri humilitate pari. Non parva demissio est, se fervum inter conservos lesu & Mariæ confite ri; se aliorum etiam minimorum merita expetere, se humiliter supplicem Deo esse velle, se tumores arrogantium, invidorúmque rancores flocci pendere? & c. Digni tales, qui se humiliarunt, ut exaltentur,
5. Ob justitiam: q. d. infcripti: profiteor quum, juftum, debitum effe, ut Christo ac Matiæ, in isto præfertim ac fingulatim divino cultu Pfaltetij fanctè deserviatur. Citra enina opem iftorum justus fieri, esse perstaréque ne mo valet.
66 Cap. XVII. A pol. B. Alani Rediv.
6. Ob Religionis cultum exteriorem in Eccles fia. Qui cum publicus fit in exemplarem ædi ficationem, publica quoque folenníque intcri ptione velut contestandus eft. Neque tameni possessa religionis normam tibi formámque isthic inesse perfuaferis, fed commünis quæ dam devotionis ac pietatis Chriftianæ.
7. Ob Obedientiam, Dei & Ecclefiæ manda tis exinde sanctius exhibenda, in quod propo situm fua velut nomina deponunt infcripti.
8. Ob Prudentiam. Prudens enim ad incera tos in futurum calus ac eventus, horum occu pat injuriam, hacque inscriptione fibitot parat amicos, quot in conftantum fele refignat && commendat focietatem sanctam, talium, quo rum cor unum est, & anima und.
9. Ob Charitatem fraternitatis diligitur attentius, & infcriptio fit diligentius, quæ velut quædam est ad mutuo diligendum, ac perfeve randum compromiffio. Quibus enim semel fuit decretiffimum, dare sua tantilla, & accia pere tot aliorum merita tanta, per mutuamd communicationem, quid opis isti, quid auxilij confiliique invicem aliis inquibuscumque rebus præstare se se paratos affirmare ipsa viden tur infcriptione? Atque ea ex caufa arctius eft vinculum fratres inter spiritales charitatis, quam carnales fanguinis fratres. Quis tam barbarus ab omni humanitate remotus, nort illius memoriam animæ incideret fuæ, à quo libente volente mille auri talenta dono abstulisset? Quid igitur? Non is inter fratrum album De Veilit. Infcriptionis. e bum mihi æternum confignatus numeraretur; Qui suam mihi animam, animæque corporifs que imerita fua dedisset, & quicquid poffet, æ ternum sese debere mihi ultro profiteretur? At hac mens est, hæc vox infcriptionis.
10. Ob mifericodiam confratribus, si opus, exhibendam prius, ac promptius, quam alic his. Quocirca fi in pari certarent agone duo, hic contrater, ille non frater; & hic mille auk feos offerret mihi, ut adfifterem fibi agonisan ti: spretis aureis ad confratrem advolarem pos tius, pari in articulo conftitutum. Quia fua is - meritamihi communicavit: Que funt fuper mil lin auri & argenti, Pfalm. 118. 11. Ob Pacem: qux per infcriptionem, damnata capitali dif cordia, coalefcere in tanto conftantiorem poteft concordiam. Quis enim illi foret noxæ vel damno, cum quo in eodem se Deo velut devovit meritorum confortio? S. Dominicus fane vel hoc præcipuo usus médio, non privā ta folum diffidia fimultatesque rescidit, cuma que fibris elifit, sed bella quoque publica, & inveterata compofuit, adeoque orbem quafi univerfum animorum facta immutatione ver tit in melius, ac reformavit: ei el eft o
12. Ob cumulum meritorum. Infcriptos enim is manet præinium non personale duntaxat, sed cam: etiam universale omnium æque ac fingulorum. Eo, quod orbi toti de se spondeant exemplum in Pfalterio ferviendi Christo ac Maria. Ad extrémum cum tot ac tales fint, tantæque caufæ Inscriptionis; par eft, & ad exemplum illuftre, que a 68 Cap. XVII. Apol. B. Alani Rediv. illustre, fi quot annis semel, in Oratorio Fra ternitatis aut parecia, inscriptorum Fratrum ac Sororum, publico exque libro recitarentur. Id quod olim in festo Annunciationis Mariaæ Virginis confueuerat observari, quod eft princeps festum ac proprium inftituta Fraternitatis de Pfalterio. Locis tarnen in aliis aliis id feftis agebatur: Per Hifpaniam & Italiam ipsa festivitate Sancto Dominico facra & folenni ea fiebat proclamatio: vt qui tantæ Confraternitatis innovatæ reparator ac mirificus illustrator extitiffet. Prodit M. Thomas de Templo, haud vane ob. servatum effe, quod quandiu ista floruit per orbem Fraternitas, ipsum omnium bonorum affluentia ac profperitate vsum fuisse. Ipfa quoque Dei Virgo Maria nonnullis revelavit, sese per eandem Ecclefiæ innumera bona collaturam. Quo ea cuique & Fraternitas colenda sanctius eft; ritusque in ean infcribendi religiofius observandus, Narrat P. F. Ioannes de Monte in Mariali, de celebri quodam eximia scientia viro, qui nostra, inquit, memoria ( cum S. Dominicus, & S. Francifcus suis orbem prædicationibus, pariter exemplis & miraculis illustrarent ) Dei clementiaraptus in cæleftibus prægrande volumen ostenderit, quod clara in luce, ad instar folis, circumradus effulgentibus corruptum resplendebat, in que Confraternitatis de Pralterio Fratrum & Sororum nomina pereleganti forma viebantur perfcripta, Scripores autem De Veilit. Infcriptionis. f is a de res autem S. Dominicum, & S. Francifcum affidere visos: quippe qui omni conatu, & zelo indefesso, tuæ peregrinationis ac prædicationis tempore, quam plurimos ad idem diuini cultus studium vocare & accendere certatim adlaborabant. Ritum vero Inscriptionis S. P. Dominicus omnicura diligentiaque observabat, & ipfe, quo.quot erant præordinati, confcribebat. CAPVT XVIII. De multiplici, in fpiritalibus item ac temporalibus Vtilitate, ex Infcriptionis ritu, dimanante. Paftor. Quot & quanta in Ecclesiam, inque orbem Christianum, divina humanaque donorum commoda, ex Inscriptionis ritu, & infcriptæ Fraternitatis Marianæ Communicatione descendant, nemo ea satis enumerare, minus pro dignitate commendare poteft. Poterant illa tamen, velut aggesta quædam cumulatim infpici, in divinis istis Pfalterij Oraculis duobus, Oratione inquam Dominica & AngeLica Salutatione. Et, fi recte colligamus, adque summa velut capita revocemus omnia, Illorum dena ex Oratione Domini: è Salutatione verò quindena huc proponamus, licebit. Quæ duo Evangelica cum omnem Pfaltarum Christa ac Ma- 70 Cap. XVIII. Apolog. B. Alani Rediv. riæ certatim exerceant conatum, ac industriam fibi vendicent: paria quoque & infinite majo. ra laboribus præmia esse repofita, nemo est quem facra Fides dubitare citra nefas conce dat. Nam recipit unusquisque, pro ut gessit in fug corpore.
I. Oratio Dominica quidem suis ipfa ver bis, queis constar, dena Dona optima infinuat, quibus ita merentes gratia Dei Pfaltas mactos donare dignatur. 1. Inscriptæ Fraternitatis bonum eft: Infilios Dei adoptio: Quia, Pater noster, orant Pfaltæ. Qui enim propriis culparum demeritis fuerant reprobi, Fraternitatis consortio tantæ Dei efficiuntur filij. 2. Cæleftis Societatis imitatio per gratiam. Quia orant: Qui es in cælis; id eft, Beatis ipfis, per gratiam & gloriam, 3. Sanctificatio Nominis Dei in Ecclefia: quod orent toties: Sanctificetur, & c. Sic enim Nomen Dei & Mariæ uno in Pfalterio quinquagies fupra centies sanctificatur. Quoties in ore, in corde Fratrum omnium, atque Sororum? Et verò hi, orationis vi, sancti funt ipfi. 4. Regni Dei adventus, tum in Politiæ, tum in Ecclefiæ, tum in Gloriæ divinæ regnum: Quod orent, Adveniat regnum tuum. Atqueita, qui ante servi fuerant, nunc liberti Dei in ipfius regno fiunt. 5. Dei voluntatis impletio: Quod orant, Fiat voluntas tua, & c.
6. Temporalium fufficientia magis, quam ab undantia: Cuod orant, Panem noftrum, & c. vi- tæ necessarium mortali, & fpiritali in Sacramentorum digna ufurpatione. Hæ quinque bonoDe Veilic. infcriptionis. S bonorum caufæ generales omnium, tantum cou par, apud multos Deique diu suique immemores, valuerunt; ut nulla eis cederet dies, quin tremendo S. Misse Sacrificio fupplices prius adititissent: quam ad fuæ concederent officia yocationis.
7. Dimissio peccatorum. Quodorent: & dimit. & c. Hinc 6 quanta peccatorum facta eft, fitque converfio, stupentibus Angelorum choris, & exultantibus. 8. Fraterna Charitas & pax intus & foris, quà publica, quà privata. Effecta ea testantur luculenter non nifi orbi universo. Quod orent: Sicut & nos di. de. no.
9. Ab tentationibus liberatio: Quod orent, Et ne nos, & c. Et hoc experti sumus in multis; qui post sui in Fraternitatem tantæ communionis evaserunt in Samsones, Davides, & c. 10. Li beratio à malis tum culpæ, tum pœna. Quod orent: Sed libera nos, & c. Atque hinc vidimus, ut notorium, infirmos multos, contribulatos ac tantum non pene desperatos, redditos fibi, Deo, vitaque nova; ut primum sese in Fraternitaten, hanc confcri bi confenferunt, & Pfalterium pie frequentare inftituerunt. Vnde Pfalterij merito mulierem cæcam vi di illuminatam: Aliam malo dæmone obses sam ac rabidam, perfecte liberatam. Ista aliaque talia, efficacia Dominica Oratione obtineri poffe, nos Fides Christiana docet, inde, ex quo eandem divinam nos Orationem Christus docuit: Simul quoque in ea dem 72 Cap. XVIII. Apol. B. Alani Rediv. dem Bona petenda omnia, & quæcunque mala deprecanda, comprehendit: Tum den que & confecuturum effectum velut promifit istis, Matth. 7. Luc. 11. Quærite & invenietis: pulfate, averietur vobis, petite, & accipietis. Omnis enim qui petit, accipit: & qui quærit, invenit: & pulfanti aperietur. Et ne rerum quicquam petendarum excepiffe videri poffit; addidit, Luc. 11, Quicquid orantes petitis, credite, & accipietis, & fiet vobis. Atque prædicta capita dena in ipfis verbis Dominicis expressa esse, sat ipsa loquuntur. II. Salutatio Angelica nunc qua ratione quindena Bona in sese contineat, petentibus rite parata; quæ Pfaltis Mariæ tum pro Salutationis dignitate, tum pro merito Virginis, cle menter à Deo conceduntur, pari via modoque declarabo. Quindenis ea voculis constat planè divinis: ne quis vel apicem in ea vacare myfterio putet, ecce tibi Fructus seu Effecta illius totidem perinde divina. Recenfebo duntaxat. Bonum primum est, Liberatio à Va maledictionis Eva: per Ave, 2. Mentis illuminatio, per inspirationes, scientiarum informationes, & gratiam: per Maria. 1. Illuminatrix. 3. Gratiæ donatio fingularis servis suis peculiaribus conferenda: Quia Gratia, orant. 4. Abundantia gratiæ per plenitudinem Spiritus sancti. Quia Plena orant, & fingularem Mariæ plenitudinem prædicant. 5. Dominium libertatis, Galat.
4. qua Libertate nos Chriftus liberavit: Quia in, DomiDe V'tilit. Infcriptionis, S Dominus, Domina Maria Dominationem fin. gulariter extollunt.
6. Assistentia Dei in hac mundi vita, Quia, Tecum, orant famuli de societate Mariæ. 7. Be nedictio Angelica. Quja, Benedicta, orantes Mariæ benedictionem venerantur Angelicam. item & ipfi ab Angelis benedicendi, 8. Privilegij specialis possessio, præ alijs danda Pialtis; quod in, TV, Deipara demonstrent præcellentias alias fupra mulieres. 9. Mifericordiæ impe. tratio: quod, in mulieribus, eximiam Matrem mi. fericordiæ eminere confiteantur. 10. Benedi. Etio specialis: quia indies centies & quinquagies Dei Filio dicunt, Et benedictus, qui benedicen. tes se benedicit. II. Fructus nature, gratia & gloria. Quia in, Fructus, fructuum Fructum Mariæ certatim cohonorant Iefum. 12. Perfectio corporis in natura, moribus, & fortuna, quantum faluti ex. pedierit. Quia in, Ventris, voce laudant nobiliffimum, & puriffimum, Virginitatis templum, & Trinitatis Triclinium, 13. Familiaritas Marie specialis in una donorum aliqua: quod in, Tui, specialem Mariæ proprietatem quan dam designant, quæ illa cumque fuerit, 14. Salus Gratie & gloria: pro qua orant in, Iefus. Matth. 1. Ipfe enim salvum faciet populum fuum à peccatis corum: præfertim tales sua Salutis præ- cones & Plaltas, Nominis fui cultores perpetuos. 15. Dignus honor Sacramentorum: quem dum vivunt illis præstabant, & à quibus muniti dignius è vivis decedent, ut confeffi, contriES 74 Cap. XVIII. Apol. B. Alam Redin. ti, Viatico cibati, & inuncti. Quod, Christus id eft, Vnctus, toties frequentent pio corde & ore Pfalte coronarij Chrifti & Mariæ.
111. Dices. Non video, quem ad modum ex Angelica Salutatione dicta quindena bona promanent. Doleo cæcitatem: Et quia cæcuses, in foveam cadis. Audi igitur, fi videas minus. Christiano addubitare nefas eft: quin ista, pluraque & majora Bona divinæ insint Salutatio ni, atque eadem in Maria gratia plena extite-- rint. 2. Cum igitur hujusce plenitudinis confeffio, & laudatio digna, ab Plaltis quotidię fiat, ac toties; cumque in divinis Salutationis voculis eadem contenta quoque piè ac rite memorentur, & Virgini, ex ipsiusinet acce pra thefauro hoc offerantur in ijfdem voculis, ceu phialis à Deo fictis ad id factisque. 3. Cum denique Veritas Chriftus spondeat, pro dato reddendum danti centuplum, vel in hoc etiam mundo, fore: Ecquis esse Christianus potest, quem sancta Fides & Spes juste sinant, vel Deo discredere, vel Bono diffidere, quin poffit, & velit, ut Verba hæc fua fint Verbavite, fintque res ipsa illius, qui dixit, & facta sunt, Ex quibus duo admiranda & adnotanda se fecerunt. Prius Dignitas, vis & Poteftas, Opulentia divina, & lanctitas Salutationis Ave, & c. Alterum felicitas Pfaltarum, quibus eam inspirare mentem dignatus eft Deus, ut fibi adlubescere finerent ad eam tantam Fraternitatem Plalterij adque ipfum divinum, non jam folum.
De Vsu Pfalterij. - Jummodo Davidicum Pfalterium: In, & cum * quo versantes; velut in Fluminis impetu, qui letificat Civitatem Dei; quique sanctificavit taberna mculum ejus; quomodo vel mente capi poteft, Ona quin penitiffime ab eo non permadescant? 10 % IV. Quapropter ecce tibi, quisque Pfaltes for Mariæ corollas quindecim offert quotidie, sed generis eas triplicis: Vnam in Quinquagena pri ma, Rofarum & liliorum; alteram in fecunda, gemmarum: tertiam in postrema, stellarum. Quis autem voces Salutatorias non intelligit longè vincere rofas suavitate; gemmas, pretiofitate; stellas, claritate? Denique hac vidit & audivita Virgine Maria fupradictus Sponfus ejufdem Mariæ Virginis? Et plurima de fimilibus mitrabilissima. a Quid horum melius: Pfalterium Orare voce, vel eftal Der be mente? An Predicare? Dictare? Propugnare id defendendo? tuende. Humana non quiefcens avidi tas, fæpius multa quærit impulsa levitate, quam Devotione ducta.
1. Quæftio. Verum praftes: Orare Mente, an voce Pfalterium? Dico. I. Scienti mentaliter id orare, haud em necefle est uti voce. Augustini vox est: Orafo uo metalis fine voce valere potest, sed vocalis, 76 Cap. XIX. Apol. B. Alani Rediv. nequaquam est meritoria, fine mente devota.
2. Vocale fimul & mentale Pfalterium melius est quam alterum folum, quod ei duplex infit bonum; Pœnalitas major ab corporis actu, & ab contentione mentis. 3. Talis Pfalterij ufus effe poteft æternæ vita meritorius, utpote purè voluntarius, nullo Ecclefiæ præcepto mandatus. & ex se bonus, ut fupra patet. II. Quastio. Verum melius: Orationem isthanc orare ad sensum Verborum: an Rerum? Dico. 1. Medicationes Christı de Incarnatione, Paffione, Gloria; deque Sanctis, de virtutibus & vitijs pluris funtin Pfalterio, quam ad verborum sensum attentio, quia rerum alia atque alia novitate meditatarum tollit faftidiu.
2. Pfalterium hoc potius est institurum ad sese fub Deo colligendum, quam ad publice orandum idem in Ecclefia: Cum liberæ fit Devo votionis, & non Neceffitatis, 3. Oportet ur Plaltes Mariæ faltem intendat orare attente, tametfi actu non oret attente. Attentio enim actualis ad merendum necessaria non est, in hoc præfertim orandi modolibero: qui idcir co poteft orari inter ambulandum, & c. modisque alijs quibufcunque libuerit, potest addere, demere, dividere partes Pfalterij ad placitum. III. Quæftio. Verum melius: Pfalterium Pradiare, an Orare? Dico ( cæteris paribus ) Prædicare præstar. Namillud, quanto est communius bonum, ac utilius; tanto & melius. Quanquam, quoad fervoDe Vfu Pfalcerii fervorem privatæ devotionis, Orare poteft alui teri præftare. IV. Quæftio. Quid iftorum melius Confeffiones excipere, & in pænitentiam injungere Pfalterium: an idem contra oppugnantes propugnare: an orare tantum? Distinguo. 1. Quoad bonum proximi to predictapracelluntisti soli orare: 2. quoad ve- rò bonum fuum proprium, ipsum Orare poffet iis antestare. 3. Quanquam, Reconciliare, id in pœnam dare, defenfare, funt quasi orare. S. Aug. enim, Omne opus bonum eft oratio, & vere. ma de
V. Quæftio. Verum melius: Dictare quadam ad calamum de Pfalterio, an idem predicare? DiEtare, inquam. 1. Quia dictator, est Docto rum doctor; qui inde simpliciores ad prædi. candum erudiunt. 2. Et quia in dictatione ma jor est contemplatio, ad vitam Contemplativam propius accedens, quam prædicatio, quæ activanı ad vitam pertinet. 3. Scriba est tanquam Moyfes quidam, Verbum Domini reve lans Aaroni. Prædicatores verò funt velut Aaron in verbo subjectus Moyfi. 4. Quanquam refpectu laboris, charitatis, aut necef fitatis ipfum Praduare, altioris esse meriti potest quam Dictare VI Quastio. Vtrum melius: Scribere fub alte to dictante: an orare, pradicare, reconciliare? & c. Dico 1. Scribæ Doctorum Sanctoruin, fi fuerint in gratia; merentur Aureolam Doctorum, & gloriæ focietatem, etfi non paris cum Magiftris. 2. Quja verd ist per magnam quotidie a pænam habent in mente lubinde invita, inque cor- 78 Cap. XIX. Apol. B. Alani Rediv. corporis labore; item tentatione sape diaboli pulsantur de omittenda scriptione, de valetus dine fibi inde lædenda, & c. ideo quoad hæc talia, majoris esse meriti queunt, ut qui in pes na majore versentur: præterquam quod causa falutis fint multis, ex eorum fcriptorum üfu procurandæ. Verum ex pura devotione fcribant oportet non aviditate lucelli.
3. Magni item funt meriti, qui confcripta communicant alijsac evulgant. Ifti eniin funt velut aurigæ, quibus vasa doctrina sancti Spi fitus deferuntur in orbem. Ettales par est ut in Fraternitate Pfalterij recenfeantur: qui etfi minus facto, at voto tamen id orant, & offe funt: quin etiam in æquivalenti Christum & Mariam colunt. VII. Denique unum hic referam, ab ipfa Vitg. María cuidam fibi devoto tévélatum infra annos quatuor, quæ aiebat: Ego impetra vi à Filio meo, quod om omnes in ifta Confraternitare babere possint in Confratres fuos totam Curiam cales ftem, in vita & in morte: quod omnium méritorum cum Sanctis Communicationem, ac fi ipfi Beati in hac mortalitate unam eandemque cum ipfis haberent Fraternitatem. Admirabatur ille, nil credens dito. Culilla: Cur non crediseos ( odales effe: Cum Pfalta mei in mundo id agunt, quod Beati in cælis tinnes femper faciunt? Vnde S. Gregorius ina fert: Homines venire ad Angelorum Or dities, quorum tenuerunt in vita actus Officiorumi, t A De Geftatione Pfalterij. CAPVT XX. De Geftatione Pfalterijs Epifcope. C Piscope Chrifti famulorum pijffime. 1. Quæritur: An fit conveniens ad zonam, vel manum, aliterve circumferre fecüm Patriloquium, five Coronam rosariam? Dico: Id decet, & expedit: ob humana memoria labilitatem: Ob paratiorem ufum in promptu: Ob exemplum bortum, quod in utroque Test. omnibus eft mandatum. II. An exemplum istad fit meritoriumi Dico: ៨ fiat citra hypocryfin, & cum pietatis augendæ intentione, ad alios in curidem Dei cultum pera trahendos; hoc vero non poteft non effe me. fitotium. In fimili cafu quid legitur in reve lationibus B. Brigitta, qua & ipta mirifica cum devotione Pfalterium hoe trivit & ufitavit. Et ego de hoc certiffimüs fuma IIL, Verum utilius: Portarein manifesto; annon portare, fed orare tamen in occulto? Dico 1. Quoad exemplum ædificationis; maxime exter num, necessarium Ecclefiæ, utilius eft geftare. At quoad efficaciam impetrationis, utilius eft Orare: cæteris paribus. Quia Charitas utriuf que menfura est ac pondus. Si ex majori cha titate pro Salute plurium quis gerat tantum, & nori oret; fine dubio magis meretur. Sin autem ex minore charitate, minus prome tebitur: Equaliter, & cum aquli. 2. Verum tainen 80 Cap. XX. Apol. B. Alani Rediv. tamen ex parte laboris in orando, & fructuss orate, quam portare, fuerit falutarius. IV. An conveniat seculares Dominos Dominafque id geftares Et vel maximè: Quia tenentur ex Officio recte facorum exemplum minori bus de sese præbere: hocque magis, quia aliis bonis operibus fubinde minus vacare, aut fefe impendere valent, aut nolunt.
V. An Ecclefiafticos, Plebanos, Religiofos id gen ftare conveniat? Quid obstat? Ipsi, plus laicis cæ teris, ad Chrifti Mariæque cultum obligantur: Ipsi, vi status fui, exemplo esse bono, quacunque in re sacra, laicis esse tenentur: Atconftat, quod Laici eos imitari non ita possunt in victus temperantia, in vestitus modestia: nec in Scientia, Doctrina, Disciplina, nec in Orationibus publicis Ecclefiæ, & c. ob diversitatem Sta tus altioris: Verum in comprecando gerendoque Pfalterio hoc imitari populus Clerum facrunt, ceu patres suos filij possunt. VI. En Fxemplum. Legitur, apud M. Tho mam de Templo, S. Dominici socium in præ dicando Pfalterio: Per id ætatis in Hifpania Epifcopum quendam maximum, plebis suæ • fibi commissa depravatos mores haud quaquanı ad frugem bonam reducere valuisse: quicquid diu, perque sape, quin assidue at tentaret. Demum multis irrito expertis eventu, ipfius sedet animo, per Pfalterij commendationem, fibi hactenus intentatam, experiri. Igitur ipse primus grandem fatis precariam Coronam, è cingulo suspensam gerere aspeAabi- De Geftatione Pfalterij. St Aabilem, novo id loci exemplo. Novitas spectaculi admirationem primum dedit in vulfgus. Ad spectaculum verò mox ut acceffit prædicatio: jam hujus clavi aures subditorum referabat: hujus clava animos obduratorum is pullabat: hujus vi & gratia, cruda ac dura vierorum pectora sensim subruebat, partim ef. fringebat; dum denique robustam inveteratze obstinaciæ molem funditus eversam, commi nutamque diffiparet. Inter catera, fuit ista Pastoris boni vox pro concione: Ecce, inquit, - ( suum illud spectabile rosatiŭ elata manu praferens oftentui præbebat ) ecce tanta dignitas est, ac plena falutis utilitas Pfalterij Virginis Maria: ut ego, qui & Pontifex sum vefter, & facre Theolo gia, fimul utriusque Iuris Doctor; illud in zona mecum quaqua verfus, domi foris circumgeram: velut Sacri Pontificatus mei, Doctoratus, omniumque honorum gloriam summam, gloriæque coronam. Dixit: fimul tela sub eorum animis fixit ignita. - Exinde ligna porro similia foro subjicere per rexit: collapsa, emortuæque pietatis sensum fenfim induxit, usuque ipso adPfalterij orationem assuefecit, denique jacentem pietatem ac - honestatens publicam fic erexit, ut velut ab anteactæ vitæ inferis existentes, in lucenova sese mirarentur. Itaque in alios repente viros mutati, vitam pariter moresque commutavere. VI. Addo, quod vidi. 1. Tres vidi in Alecmannia Epifcopos, & hos ex collo suspensa ferre nuda, & confpicua Pfalteria. O nobi- F les 82 Cap. XX. Apol. B. Alani Rediv. les torques! Et ipse ego compluribus Episcopis, diverfis in locis, dedı Pfalteria, quæ & ij manifesta cum gaudio & confolatione sua interiore, pulcherrimo cum exemplo atque spectaculo gestabant.
3. Apud nostrum P. M. Thomam de Templo legere me memini, ea in veneratione, S. Dominici ætate, habitum fuisse Pfalterium, ut, qui vel novum vitæ statum ordiretur, aut offi. ciuin aufpicabatur: ipsum protinus cum Pfalterio, pietatis indice, comparere in publico fuerit neceffe, nifi de viri boni nomine periclitari vellet? Quid? Sponfum, vel Sponfam ab Ptalterio vidissenudos monftrum aut ominis mali portentum fuisser creditum.
4. Qui vel addiscendo mechanico opificio applicabatur, vel ad navandam literis operam ludo includebatur; is una cum Plalterio addito in tyrocinium tradebatur. Nullus cujufquam artis, aut artium liberalium capeffere magisterium finebatur, ni cunı Pfalterio infignior comparuiffet. Religionem ingressuri, mercaturam peregre fecuturi, castra sectaturi, in hoften infesta signa illaturi, per mare vela daturi, aut quod aliud tale aggressuri, inau. spicata cenfebantur omnia, ni Pfalterij comitante freti tutela sibi consuluissent. Atque ea mentes religione imbuebantur cum alibi late; tum verò per Hifpaniam præfertim ac Italiam omnem. Nimirum ita fibi perfuafum habebant pie; Pfalterium gestatum esse Dominici judiciuın istius ac teftimonium, quòd fibi cor De Gestatione Pfalterij. di sumeret quisque: Primum quærite regnum Dei: & juftitiam, & hæc omnia adjicientur vobis. Enım- vero Dei regnum & juftitia ejus per Angelicam Salutationem introivit in orbem, perque Dominicam Orationem tenetur. Vidi ego fesslæ ætatis cum veneranda canitie Sviros, anusque decrepitas, qui suopte exemplo, & ex majorum memoria repetito fermone ipsis, janı fuperius recitatis, fimilia testabantur. re VII. Quæftio. Cujusmodi esse deceat coronas precarias? 1. Numero, Sint decadum quindecim; totidemque hæ globulis interstinctæ, vel fignis grandioribus. Aut, fit Quinquagena una fic disposita, quæ ter in orbem repetita precando conficit Pfalterium. 2. Materia, fint qua libuerit: Pulchra tamen esse præstiterit: tum quod pulchra delectent, ut alacritatis irritamenta: tum quod pulcherrimaruni sint precularum instrumenta & indicia. Nec is delectus formæ adscribendus vanæ est gloriæ, sedlaudi potius divinæ ejus incitamentum, & augmentum, & ornamentum laudabiliter rerum ad Dei cultum spectantium pretio, ac pulchritudine, & magnifica fubinde cum pompa quæritur. Ita amat Ecclefia celebrare Dievina omnia, quantalicet aimpliffima cum majestate. Quæ fordida funt, fordescant adhuc, pulchris pulchra quadrantque, placentque, Qua causa imagines Christi, Mariæ, & San- & orum, & picturas, Ecclefia consectatur insignitiores: adesas carie, deformesve statuas obruit 84 Cap. XX. Apol. B. Alani Rediv. obruit humo, quæ picturarum tabula ducto fi cu marcuerunt, at offendicula renovet oculo. rum. Signa igitur rebus signatis conformia funto.
1. Credo talia B. Virginem cuidam devoto sibi aliquando revelasse. 2. Hoc scio: Sæpius apparuit Augusta Divorum Diva Regina cum illustri in manibus Plalterio. Dixitque; Etfi quandoque indigni fint mortalium quidam speciofis aut pretiofis Pfalteriis; ego tamen, cui de ferviunt, eis dignissima sic designor. VIII. Encomia nunc Typica S. Scripturæ ad Pfalterium pauca quædam congeramus. Calculi precarij. 1. Sunt Lapides, de monte contemplationis excisi, (Dan. 2. 2). Lapides grandinis, lof. 10. in hoftes fideide cælo grandinantes. 3. Sunt Lapides Adiutoriy, 1. Reg. 4. con ra Phil stros mundi opitulantes. 4. Sunt Latides funda Davidis, 1. Reg. 17. Satanicum Goliam profternentes. 5. Sunt Malogranata. Exod. 39, in cæteris Aaronici cultus lacris or namentis infignita. 6. Anse velorum Taberna culi, Exod. 26. & 36. Item 7. Sunt Gradus in Icala Iacob. Genef. 28. 8. Sunt Lapides, 3. Reg. 6. Templi Salomonis, & Apoc. 21. murorum lerufalem. 9. Sunt ansule thuribuli Domini. (Exod. 26. 10). Sunt annuli catena, qua revinctum Angelus ligavıtın abyffo. Istud scienduın; nec obiter: Venerandam fic Antiquitatem consuesse, adque nos tranf n if the morem sanctum, vt vnquam Oratio Dominica absq; Angelica Salutatione diceretur. IX. Que fe nia ius Eti U IX. Quares denique: Signa Plalterij qualiter fignifi ent? Sicut, inquam fcriptura & voces figna funt rerum ad placitum: ita Pfalterium hoc in Novo Test. 1. De pervulgato ritu fignorum precariorum in Vet. Test. narrant Rabbi Moytes. Salomon, & Rabbi Andreas; quod Merque sexus Hebræorum, in manibus, inque zonis gestare figna confueverit, pro orationum numero, iuxta orantis cuiufque devotionem plura. leu pauciora: Vi velut menfuram propofito terminuinque suo ponerent, infra quem nollent oratum. Hoc imperare fibi est, atque tepori. 2. Vnde non incredibile videri debebit, vel ipfos Chrifti Apoftolos precationum fignatulisse, quo satius ordine numeroque precarentur. Testem seexemplo fecit S. Bartholomæus, quaternas die nocteque persolvens Quinquagenas, totidem cum humi prostrationibus, vtfupra retulimus.
3. De S. Eligio proditum accepimus, paraf se eum cathedram fibi, visendam ab ct. clavis aureis & argenteis: itemque alijs xv. majoris notæ intersertis. Secundum quæ fic fixa ligna Plalterium Virginis orasse legi VVismariæ Ducatus Magnopolensis, in libro de mirabilibus mundi. CAPVT ΧΧΙ. Vtor fingularis, Promotor, ac Protector famulorum Christi ac Marix. I. Diftr - A buere 86 Cap. XXI. Apol. B. Alani Rediv. buere Plalteria bonum, decorum est, & falutare. Rationes fibi constant. 1: Quia elargiri eleemofynas, maximè spiritales quale istud, bonum esse quis negarit? 2. Dare in Ecclefias facros divinorum Öfficiorum libros, est salutiferum, quidni & manualia Pfalteria: quia laicorum libri rectè appellantur, quin & Dc- & orum ac Principum? 3. Cuique mandatum est de proximo suo, ut eum ad majususque bonum provehere adlaboret: Ast id talibus fit donativis. 4. Quia bonum est diffufivum & communicativum fui. Forma autem ratioque Fraternitatis nostræ in mutua communicatione confiftit. Quare cum ea in spiritalibus falutaris fit; in isthoc quoque genere largizionis infigniter meritorum efle, non erit, opi nor, qui inficias eat. 5. Opera mifericordiæ corporalia in cælis certa corona manet, & ' laus in terris: at in ijs dona coronaria, facta indigis, haud in poftremis accenfeo. Quippe, quod uni ex minimis meis feciftis, mihi feciftis: ait Dominus, itemque Domina Virgo parens dixerit. II. Exemplum propono S Dominicum, qui verus Prædicator S. Evangelij fuit, & verò hujus Plantator Plalterij, ac largissimus inter innumeros Distributor. Saccos ille Rosariorum plenos fubinde circumvectabat; quos ei Principum, Baronum, procerumque pietas suggerebat distribuendos.
2. Ipfe vidi juxta copiofos ac inopes, queis tanti De Objectionibus contra Pfalt. tanti esset donativum Pfalterium, quanti nec pecuniam æstimaffent. 1, 3. Legi quoque de late celebri viro, & ab as flagitiorum infamia infigni, cui post vitæ ad faniora converfionem, istud potiffimum faluti dabatur, ac inter Cœlites post fata gloriæ extitiffe, quod tam gnaviter, quam liberaliter in ut hoc unum distribuendorum Pfalteriorum ftu dium incubuiffet. F CAPVT ΧΧΙΙ. De Objectionum refolutione. Efensor invictissime fratrum Christi. I.. Dicta hactenus & declarata subire calumniam poterunt, vel à malevolis, aut imperitis, aut ab horum utrisque. Nec mirum, vel novum. 1. Per quam urentes enim hyemes, temes pestatesque sævas, granum tritici in calamum furgit, culinumque progreditur. 2. Adverfis de Ecclefia; creverunt & adverfis Pfalteria. 3. Vere S. Auguftinus. Falfitas, malitia, ignorantia, & curiofitas non cessarunr ab initio mundi, Veritatem impugnare, nec omittent.
4. Quanta tulit sacra Pagina ab hæreticis, Iu- dæis, Ethnicis? in el eis
1. Verum, ait Philosophus: qualis in vita quisque fuerit, talia & judicat & loquitur. 2. | Vnde mali, & qui sunt de mundo, Divina semper judicant humano modo, & malè: ficut de miraculis medici modo naturali: de Ecclefiasticis 88 Cap. XXII. Apol. B. Alani Rediv. sticis juristæ juxta leges humanas. 3. Quare fi cut per humanam rationem attingere Fidem possibile non est, ita nec ad miraculorum, aut prophetiarum, ac revelationum divinarum notitiam. 4. Iuste igitur contra tales, fupra se fapientes, cæcos, & noctuas exclamat Ifaias,
cap. 6. Exceca cor populi hujus, & aures ipfius aggrava, ut non intelligant, & non videant. 5. Ex co manavit error Pharifæorum ac Iudæorum circa Christum ejusque miracula: Neque ApoAolis crediderunt. Verumtamen hactenus de Pfalterio in medium prolata, foli haud nituntur revelationi. Pofito auzem; de illa non dato, quod nulla de ijs unquam contigiffet revelatio: dictorum tamen veritas fuis, ipfa Stat constatque rationibus, quæ nulli fint ratione pari refragabiles, Proinde objectiunculas, inanes velut calumnias, secura aspernatur Veritas. Proponam tamen nonnullas, ut ex earum potioribus reliquarum æstimetur vanitas.
1. Objectio. Pfalterij Fraternitas est mera noVitas. 2. Nec approbata. 3. Et fuperftitiofa. 4. Et prasumptuofa. De I. Dico: Nova est quoad Restitutionem; at Institutione perverus est. De II. Negatur falfum.1, Nam Pfalterij Confraternitas est non nifi Angelicæ Annuntiationis quotidiana festivitas: Annuntiatio enim est idem quod Angelica Salutatio: & hujus ac ilius eadem est sicut utriufque repetita commemoratio, Quis vero non approbatam esse in Ec. clefia De Objectionibus contra Pfalt. ut SE fc S Ex clesia Annuntiationem dixerit? Quis plurimas coire paffim Fraternitates in solennitate Annuntiationis ignoraret solus: quod orbis & hic fol testis contuetur, & exultat Ecclefia? 3. Si die Annuntiationis congregantium sese in Missis solum paucis communicatio permissa & adprobata rectè laudatur: tanta ex omnibus pijs operibus meritorum, quanta per omnes orbis oras patet, coalita, florens, vigensque Fraternitas cuiquam minus adprobata videbi. tur. Hæcve sciens volensque cæca est maledicendi libido, ac destinata malitia. De III. Superftitiofam vocas? Parcat tibi Deus de injuria, & forte blafphemia adversus charitatem Chrifti, Mariæ, totiusque Communita tis piæ, De IV. Præfumptuofam appellas? Tua est præsumptio non ferenda: qui tam sanctam, & salutarem, multisque claram ex Deo miraculis Communionem, ore fic impuro proscindis. Elyme Magi, Acto. 13. ea est impietas, ubique D. Paulo resistentis: quem vindex denique percuffit cæcitas. II. Objectio. Per tot istas Communicatas orationes populus injunctas omitter pænitentias; Clerus Horas Canonicas posthabebit. Præclarè sc. Huic rationi, seu delirationi, fi quod ullum inesset pondus, jam ipsa Dominica Oratio, & Angelica Salutatio ex corde, ex ore Christiano procul eliminato cessarent, in solis pænitentijs ac Horis duntaxat refervarentur. Non intelligis eas preces in hifce teneri ex præcepto ne ceffita- १० Cap. XXII. Apol.B. Alani Rediv. ceffitatis: At in Pfalterio frequentantur ex libero instituto piæ voluntatis. Voluntariè autem facrificabo tibi. Vnde pulchrè Boëtius: Omnia suadent, ultra necessarias orationes habere privatas. Ratio S. Bernardi est: Quia orationes privatæ nos adjuvant ut sanctius & utilius oremus: publicas Ecclefiæ. Et Apoftolus: Sine in- _termiffione orate. Dominus. Vigilate & orate, ut non intretis in tentationem. III. Objectio. Si Fraternitates in templo FF. Prædicatorum, aut FF. Minorum, seu quorumcunque Religionum congregari solum debeant, jam parochiæ deferta nudabuntur, jara earum, & emolumenta imminuentur, & c. 1. Hic rancor est, sub - estque avaritia. Age, sanabere: tantum fi adlaboraveris, id quod oro te, ut in paræcia tua Fraternitas Pfalterij frequentissima fiat. ( Id ætatis necdum inhibuerant illud Pontifices:) Equidem jam nunc ultra quinquaginta millia hominum ex omnibus hifce circumlocis, & omni ordine ac statu. 2. Deinde querelis tuis contrarias è Plebanis accepi commendationes: quòd, ex quo, Fraternitatem Pfalterij Fideles acceperunt; cœperunt restitutiones fieri: executioni testamenta dari, frequentari Missa, donationes conferri in Ecclesiam, & c. Hac duo procul metui dissonant. IV. Objectio. Coiens ad Fraternitates vulgus, etsi non modo, fed occasione quondam se dante, ad faEtionum confpirationes fuis conventiculis abuti poffunt tutius. Quid dicam hic, nisi, Narraverunt mihi imiqui fabulationes, 1. Talia malignantium BabelDe Objectionibus contra Pfal. Aabella Iufti dare poffunt animorum diffidia.
2. At verò Charitas fraternitatis dissidentes unit, unitos in concordia servat, & omnem detestari proculque fugere difcordiam docet, fi confonare non valeat. 3. Qui cum Chrifto & Matre Chrifti colligit, non difpergit. 4. U- nionem quoque Inscriptio stabilit & confirmat. 5. Non ita servos suos peculiares Chritus & Maria amant frigide, ut confœderatos zelosa pietate, ad infandas prolabi temerè sinant factiones. Vah, quàm istud est malè inzerpretari charitatem Chrifti? Horrent aures piæ blafphemiam:
V. Objectio. Somnia, phantafias, anilesque, fabulas pro miris & magnis, & Revelatis vendit ea Fraternitas. Hisce cum omni pietate & compassione respondeo: 1. Quæ mirade Psalterio, ex Dei Deiparæque mifericordia, revelantur; &, tacito nomine, ad ædificationem & instru Etionem conmemorantur, ea credere nemo attinetur. Qui vult, & poteft, capiat. Sed viderit, qui temerè contempferit. Benè S. Bafilius: Malevoli justisinjuriari poffunt, sed veritatem, etfi occulere, opprimere tamen non poffunt. Atque istud Prophetæ, Apostoli, Sanctique viri spernentes sese murum pro veritate constanter oppofuerunt.
2. Deinde: Fac esse, nullam unquam Deus revelationem de Pfalterio facere fit dignatus: Ea tamen est substantia Plalterij, ea materies, & forma, ratioque certa, ut ad veritatem suam nil opus habeat fulcimento revelationum. Dixi: Dixi: seipfo firmo stat Pfalter um: & porta inferi non prævalebunt adverfus Don inica Orationis, & Angelicæ Salutationis Evangelium.
3. Ad hæc, quas Novas ac nuperas Revelationes commemoro, ficut scio, illas non alsero adhuc ab Ecclefia elle probatas, fed tanquam pias cujusque devotioni & libertati audientium ac legen um relinquo,
4. Esto: nondum habeant approbationem, adprobabiles tamen sunt: nec minus, quam earum fimiles, quas probatorum fcriptorum paffim monninentaloquuntur, neque ipfas ad. huc folenni attestatione canonica approbatas, & tamen non idcirco reprobatas, neque DoErina, Difciplinæque, aut Canonibus Ecclefia quicquam repugnantes. 5 Plalterij quoque, id eft, Orationis Dominicæ, & Angelica Salutationis Divinam dignitatem, quid obstar, quo minus Deus glorio. fis revelationibus & miraculofis operationi. bus dignari velit, aut valeat? Cum earum finis & ufus nostra sit sanctificatio, & lalvatio, CAPVT XXIII. nis, & protectoribus. A Leiffime his in oris Præful Ecclefiæ, Præ dicatores, Parroni, propagatores, & propugnatores Pfalterij debita ipfislaude sunt minimè defraudandi,
1. Hi
De Veilit. Infcriptionis, & Pfalterij. 93 am E j
I. Hi enim funt maiores Angel: Dei, qui minores lumine colluftrarunt in cælo, ut in anto te ac honore Dei Creatoris per starent. 2. Sunt, ut bonus Abel, Dei cultum promoventes ut Seth, nomen Domini invocantes, Genef. 4. 3. Sunt alter Noe, Genef. 7. in arca Fraternitatis anınmas multas ab diluvio peccatorum confervantes: Nam fœderis arcam pro reis, in fignum pacis, erigunt; ad tentatos submitti precantur columbanı cum oliva ramo divinæ pietatis. 4. Sunt Abrahami, captivos eripientes de manu gentis peccatricis. Genef. 14. f. Sunt, ut Ifaac, fodientes puteos aquarum gratiæ & benediEtionis, Genef. 26. II. 6. Hi cœli scalam erigunt, cum Iacob, Genef. 28. qua ad Deum peccatores redire poffunt. 7. Hi seminant cuin Iacob, Genes. 26. agros gratiarum, & uberrimam in horreis mef sent condunt. 8. Horum furgunt, ut losephiani manipuli, Genef. 37. bonæ gratiæ & famæ, & ab alijs in admiratione pariter ac veneratione habentur. 9. Hi, ut Iofeph Ægypti, Genef. 41. quidam funt orbis Salvatores, quem suis Pfalterioruni comprecationibus futtentant. to. Hi, tanquam Moyfes, fideles pascunt oves precibus: qui per Virgam pænitentiz mira & magna designant ad peccatorum converfiones, sanctioresque converfationes, ad multas & graves dæmonibus plagas infigendas: ad liberandos è servitute in confcientia vinctos: ad devocandum vel e cœlo manna gratia, & Euchariftia, ad evocandum è petris 94 Cap. XXIII. Apol. B. Alani Rediv. petris lachrymas pœnitentiæ; ad perducendos fratres in montem Superna & æternæ quietis. III. II. Sunt, ut Iofue, ficcos per mundi Iordanem medium traducentes confratres; dum exemplo, merito & eloquio juxta probos improbosque ad Dei cultum formant. 12. Sunt Samueles, 1. Reg. 8. populi instructores, & ad omnem vitæ honestatem Duces. 13. Sunt Davides, 1. Reg. 17. in funda Pfalterij, & quinque limpidissimis lapidibus Quinquagenæ Goliam fathanæ prosternentes. 14. Sunt Helia, 3. Reg. 19. zelantes zelum Legis, ad contumacium internecionem, & refipifcentium falutem. 15. Sunt Helisei, in signis & prodigijs inira multa virtute Pfalterij perpetrantes. IV. 16. Ecce invictos Ieremias, catenam Pfalterij ex collo, ad prædicandam reis iniquitatem fimul & pœnitentiam circumferentes. 17. Ecce Danieles, per feneftram Vulnerum Christi versus domum Dei multum orantes. 18. Ecce Zorobabeles, educentes è Babylonica plurimos captivitate. 19. Ecce Ifaias, incarnationem Christi, passionem, & Doctrinæ fontes orando, meditandoque sedulo perscrutantes, & prædicantes. 20. Ecce Efdras & Nehemias, defoffum ac putiscentem ignem charitatis fufci tantes; Legen omissam restituentes, & Ecclefiæ Ierufalem reædificantes. V. 21. Hi funt Gabrielis socij in Angelica Salutatione mundo sæpius annunciantes. 22. Angelorum confratres funt, pacem confraternitatis homi De Hoftibus Pfalterij.. ti E hominibus bonæ voluntatis imprecantes cum divina laude Christi nati salvo utero virginali,
23. Ifti funt Discipuli imitatores Chrifti & sequaces; funt Apoftoli Evangelium Salutationis & Orationis orbi commendantes. 24. Sunt mediatores gentibus, & agris, ut ad Chriftum fanandi perducantur. 25. Sunt Spectatores Dominica transfigurationis, agonizationis in horto, crucifixionis in monte, & afcenfionis teftes & prædicatores. Hæc inveni & legi in Mariali Ioan. de Monte, Prædicatoris, & in prædicatione individui comitis S. P. nostri Dominici. CAPVT XXIV. que Fraternitatis ejusdem vituperatoribus. Vicissime ovium Christi Pater & Paftor. Non defunt, qui Pfalterio Filij & Matris Dei, ac earundem in Fraternitate famulis, ex certa partim malitia, & invidia diaboli; partim ex ignorantia, sed affectata aut supina, detrahere nihil vel erubefcunt, vel exhorrefcunt. Maledicentiam verò ftringunt virulentam in prædicta non fine gravi pufillorum scandalo, & perturbatione devotorum. Qua. les isti? In Typis funt agnoscendi.
I. Hi funt Draco magnus, faciens bellum contra Mulierem Virginem, Apoc, 12, qui cauda suierroris 96 Cap. XXIV. Apol. B. Alani Rediv. roris trahit tertiam partem stellarum cæli, id est, devotorum, & mittit eas in terram scandali, Heu! Pestilens lingua viperæ in momento plus uno potest afflatu inficere, quam omnis medicorum ars & industria ad restitutionem valetudinis conatu longè proficere. Adjuvat eam humanæ ad malum naturæ proclivitas. 2. Illi funt, ut Serpens, Genef. 3. protoplastarum seductor. 3. Sunt, ut Eva fatuas qui per sapientiam carnis ejici multos faciunt è Paradiso devotionis in Pfalterio Virginis. 4. Hi funt Gen. 37. fera pessima invidiæ, qui devorant Iofephos justiores se & perfequuntur. 5. Sunt, ut Speculatores terræ promiffionis, falfa Israëlitis de ea nuntiantes, Deuter. 2. ut eorum sicophantia populus in deserto moriatur. II. 6. Sunt viri magni terram promissam S. Scripturæ agnoscentes, fed vulgus verbis & exemplis à vera vita via averfum admortem pertrahentes. 7. Ifti funt Achan Ierichuntini anathematis cupidi, per dolum, ideoque, 10f.
7. omnem populum Domini perturbant. Væ ijs ab eventu lapidationis & combuftionis?
8. Ifti funt, ut Phenenna, uxor Helcanæ, 1. Regum 1. devotam orationibus prophetissam Annam irrisui habentes: at demum maleditione puniendi. 9. Isti funt Heli orantem S. Annam Fraternitatem æftimantes ebriam, fihamque Belial. Væ istis à morte præcipite.
10. Ifti funt ut Manasses: Prophetarum trucidator, & divinæ Legis fubversor. 4. Reg. 21. III. 11. Sunt ut Nabuchodonofor, everfor civi r tatis De Hoftibus Psalterij. dtatis fanctæ, & templi Dei. Va! Quarent
1. olim pœnitentiæ spacium, & invenire non ٦٠ valebunt. 12. Sunt, ut Herodes, infanticida, parvulos rudis vulgi scandalizantes per lin guæ detractricis mucronem savum. Fugant illi Iefum ac Mariam in Ægyptum, dum à de votione recta plebem ad profana pertrahunt.
0. 13. Ifti funt Pharifei calumniatores doctrina Chrifti, ac vitæ illius infidiatores. 14. lidem funt irrifores pendentis in cruce Domini, pro- ☑ que falute mundi exorantis. Ifti funt Puteus Abyssi, Apoc. fumo fuæ vanitatis mundum opplentes, & ex eo locustas errorum & fcandalorum in Dei servos emittentes: Ve mundo à Scandalo! Abisto, alijsque Veliberat Liberatricis Ava per IBSVM CHRISTYM. S Quare, Pfalm. 150. Laudate cum in Plalterio. Plalm. 32.in Pfalterio decem chordarum pfallite illi. Cantate Domino CANTICVM Novum Ana gelica Salutationis: Cantate Domino omnis terra, ( id eft, omnis homo. Roman. 16. Salutate MARIAM Deiparam, qua multum mecum laboravit in vobis. Cantate ficut Cantores in T2- bernaculo Moyfis, & Templo Salomonis, ut cum Angelis sanctiffimam Trinitatem & SanHorum Reginam in æterna felicitate laudemus, per IESVM CHRISTYM, Amen. S FINIS APOLOGIA, Gyerleche PARS
CHAPTER. Pars II Alani Coppenft. Rediv.
PARS SECVNDA Coppensteinij. ALANI DE RVPE REDIVIVI. [ Relationibus. De { Revelationibus. ( Vifionibus. CAPVT Prologus encomiafticus in Pfalterium Sponfi ac Sponse IESV CHRISTI, ac Deiparæ Virginis MARIÆ. Eus, Canticum Novum, cantabo tibi in Pfalterio Decachordo psallane tibi, Pfal. 143. Quo & cultores Dei adhortatur idem Pfaltes, Pfal. 97. Cantate Domino Canticum Novum, quia mirabilia fecit; nimirum in Filij fui Incarnatione, Passione, & Resurrectione. Quæ cum in cæteris à Deo profectis in nos beneficijs locum facile principem fibi vendicent, ut pro ijs totam quisque Deo animam debeat Chri
Cap. I. De Pfalterij Dignit Chriftianus: omnino est necesse, ut animas quoque noftras ante confpectum Dei in ipfius laudes corde toto, & ore, ac opere certatim effundamus: neu quod ingrati animi lethale nobis crimen inharefcat. Quo magis obsequenduni est Pialtæ monenti: Cantate Domino Canticum Novum. II. Novum: Quippe quod, fi D. Bernar dum audivimus, divinum illud Sponsi est ac Sponsæ Epithalamium, geminum Novi Evangelij, datum ex ore Dei Oraculum. Quorum alterum Dei Sponfæ Mariæ paranymphus Ga briel; alterum Sponfus Ecclefiæ fuæ Chriftus reddebat. Vnde & illud Angelica Salutatio hoc, Dominica Oratio: utrumque ex Reipfa nomen, prænomen ab Autore, acceperunt.
2. Novum quoque idem Canticum, id est, Dei Deiparæque rite colendæ Modulum, ve lut divinis in auribus gratiofiffime symphonia. cum. 1. Alterum, quia Novi Teftamenti principium, Voxque Evangelij prima extitit: in qua tanquam seminum minimo Sinapi grandis arborum Arbor Evangelium Novum universum virtute residebat; adeoque partes illius fingula minutæque dein præfcriptæ, velut lemina plurima uno in capite papaverino, continebantur. 2. Alterum, quia ejufdem Sacri Instrumenti Novi Evangelici Primus & Vnicus fuit Deum orandi colendique Ritus Novus, Formularis, ac Universalis, ab iplo Doming traditus Difcipulis: cæterarum exinde sublecutarum in Ecclesia Nova præcandi Formula- G rum 100 Pars II. Alani Coppenft. Rediv. rum factus ipse Parens, fons & caput. Ad quod proinde omnes reliquæ: ficut è mari progressa, in idem mare terrarum Aumina demum redundant, ficexuna hac Oratione Duminica derivatæ ad eandem retro referantur oportet.
3. Deinde Novum: quía novum è cœlo datum id hominibus eft remedium, ad condonationem delictorum noftris etiam, divinis eatenus, precibus impetrandain. Et verò ipsum est Potestatis inexplicabilis, inque Deo infini- tæ utilitatis lac virtutis inenarrabilis; Suavita tis quoque inæftimabilis. Divinorum iftud folatiorum est donativum, revelationum, & miraculorum maximorum operantium. Enim. vero Salutare illud Angeli novum Evangelium, hoc eft, Verbum Caro factam, donorum Donum est ter Optimum Maximum; Revelationum omnium est Magisterium illuminatissimum; Miraculorum est summorum summum, omniumque Summa.
4. Novum denique: quod nova ex utroque Oraculo progenita extitit Ecclefia, surgenfque crevit augmentata, & universorum gratiæ charifmatum fpiritu, fucco & fanguine corroborata confiftit, fuccussata quidem, at nihil unquam labefactata, III. Iucundum igitur Christiano cui non accidit utrumque illud Christi ac Mariæ, sponsi sponsæque divinum Epithalamium, & Canticum; quafi castus quidam Hymen, five Hymenzus Hymnus cæleftis? In ijs namque bea rum
Cap. I. De Pfalterij Dignit. tum est Angelorum Gaudium, Christi ac Maria jubilæum & jubilum; In ijs tota cæleftis Curia triumphans exulrat, & Ecclesia militans in acie fortiter dimicat. O jucundum Deo, Angelis, & hominibus factum spectaculum! Ab hoctali quis oculum, quis animum, quis studium, & amorem deflectatunquam vel ad puncti unius momentum? IV. Ex utroque unum quoddam coalefcit & concordat Canticum novum. 1. Quod ad Davidici Pfalterij Decachordi moduni rite concinnatum, & per quindenas ordine, repetitum decades, & compofitum, adusque repetitionis numerum C L. completum; ab antiquissima Tetro Majorum noftrorum memoria consuevit Pfalterium Chrifti & Mariæ appellari.
2. Cujus quidem in Ordinis ac Muneris Pfaltici Mysterio, fi rectè & penitius intuemur, tria quædam confpicari licet Magna, & adınirari Sancta, planeque divina venerari, & universalia Iubilæa: Nature reparata, Gratie collatæ, & Glorie promissa. Quibus accedit ter & amplius Salutare Iubilum Personale Incarnationis, Passionis, & in gloriam ResurreEtionis Christi.
3. Quinquagefimum ex Lege Moyfis an num.fuisse jubilæum, ignorat nemo: Nemo, quinquagefimo quoquo anno Romanas in orbem Christianum Indulgentiarum pleniffinarum Condonationes, à Pontif, Max. dispensatas, Iubilæum esse, & vocari: Nescit neino, tranfactis annis quinquaginta in Sacerdotio, jubi- G 102 Pars II. Alani Coppenst Rediv. jubilæum folenniter agitare Sacerdotem, in officio, Magiftratum, in Religione, Professum ad factum fibi, per ipfius vitalis temporis gratiamı, privilegium, ab confuetis occupationibus gaudere lubilæo. Velut olim, vel ab ipso tempore decusso. Levitis quinquagenarijs, quin & ipfis servatijs & agris etiam campisque ipfis, ex Lege Moyfis, requies indulgebatur Jubilæa, eorum completo tempore Iubilæo.
V. Christus autem & Maria cum dictorum nobis Jubilæoruin, seu Canticorum, causa fuerint & origo, dignum quoque & juftum ( quid fi pro merito necessarium? ) erat, folennem ipfis in Ecclefia, lacrum sanctumque ac perpezuum annum celebrari Jubilæum. Neque hunc ab uno aliquo servorum Dei statu, ordine, gra. que duntaxat: verum ab universo Fidelium Nominis Christiani genere, communem; per omnes orbis oras universalem, omni qua diurnarum, quà nocturnarum horarumac temporum momento continuum ac irremissum ar num duci Deo Jubilæum oportebat in Ecclefia Dei, Atque verò divinam hanc muneris, cultus que generalis Spartham & provinciam divina Providenţia, velut in Angelica Salutatione, & Dominica Oratione fundatrix condidit: ita & in Pfalterium Christi ac Mariæ, dicti Cantici quinquagies supra centies repetitivum, Spartham eam detulit, & mirandorum depofuit o- peratrix. Et hoc in spiritu prævidit David cuin Exclamavit, Pf. 143. Deus Canticum novum tibi, in Pfalterio Decachordo psallam tibi.
De Orig. & Vsu Pfalterij. A E o ue CAPVT II. Propagatione. divina Mente fua conceptam produxit Salutationem: Archangelus Gabriel acceptam detulit & pronunciavit ad inclytam Virginem Mariam: Spiritus sanctus per & Elifabetham expreffit particulam tertiam, & adjecit: claufulam subjecit denique S. Mater Ecclefia. Orationem verò Dominicam Autor lesus Christus orare Discipulos docuit, ac mandavit ijsdem: qui totam tunc Ecclefiam ut constituebant, fic & repræfentabant. Hic ortus. II. Vsus porrò. 1. Traditur in exemplo S. Bartholomæi Apostoli: ut narrat quidam S.DoEtor: cui solenne fuit & perpetuum, per quamque diem centies, totiesque per noctem, nixis humi genibus, utramque Deo suppliciter orando offerre. Quo in numero ter quinquagenario Pfalterium Chrifti & Mariæ, ex illis CL. Oraculis usque repetitis conftat. Quartam verò Quinquagenam S. Bartholomæus, ex fuapte devotione, ob caufam ipfi Deoque perspectam, velut auctarium adjiciebat.
2. Inde Ecclesia seu Congregatio Christi Fidelium, cupiens imitari exemplum orandi Synagogam, ad modum Pfalterij Davidici, quod CL. Pfalmis completur: eundem ad nuine rum 104 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. rum totidem Orationes Dominicas & Ange Licas Salutationes junctim suis in comprecationibus ulurpavit. Verum quia temporum progressu Fidei decrescebat fervor, à fuo illo remittit & Pfalterij hujusce usus, quod plerifque longum nimis, per Dominica Orationis, & Angelica Salutationis continuatam conjuntionem, vifum, difiunctionem corum ac Pfalterij, imminutionem accepit. III. Revelatio igitur, ex fingulari divina clementia, sanctis in eremo Patribus facta traditur, de Pfalterio folius Virginis Mariæ.1.Cum enim dæmonum fatigarentur tentationibus, diu multumque molestis, nec abesset periculi metus savioris: communi habito inter cos confilio, visum in Domino fuit, continuas indici cunctis preces supplices, quibus & privatim per se quisque impense deditus, & publicè universus sacræ totius Monastices Ordo, conjunctim votis communibus, vigilijs, jejunijs & pœnitentijs apud Deum, Deiparam, Cœliresque Divos instanter incumberet, exorandæ ab Sathaniçıs tentationibus liberationi, aut certè Remedio ipfis aperiendo præsenti, quo eas ferendo forent, & vincendo.
2. Neque nihil exoratum. Nam ritè comprecantibus facta revelatione fuit confultum, ut elanguefcentem Plalterij usum Mariani, præter illum Davidici assumerent, ad quod Deo, Deiparaque laudes gratissimas quotidie dicerent, fimul efficaciter optima quæque coe. litus impetrare possent. Continuo ab omnibus
Cap. II. De Orig. & Vsu Pfalterij, 105 U bus communiter certatim factum haud secus, ac jussum, toto animi affectu & religione sese Plalterio devovent: hi nunc illud Chrifti, Mara, nunc alterum isti vicissim, junctimque frequentant, sed Mariæ ut brevius, ita & cre & brius. Fie
3. Etconatui par sese tulit eventus. Dæmo. num licentia restringitur, remittente procacia vis frangitur, tentationum reftinguitur æstua. tio: & facta est tranquillitas magna. Hæc fu. per accedit virtutum & gratiarum auctu ma. gno secutus in eorum plerisque profectus. Nimirum ea se gratiæ rosa, & vis illis aperuit Coronæ rosarez: ea precum sanctissimarum fra grantia Deo adspiravit, deprecatrice Virgine matre, ut mirifico nominis, religionis & fanctitatis incremento, gloria quoque miraculorum cunctis gentibus Eremitarum ordo ac natio fieret admirationi & venerationi,
4. Demum & hujus pofteritati, cum Patrum suorum lapsamemoria, pene jam ex animis quoque fuiffet elapsa, ususque simul Pfalterij retrixisser, sensim Eremitarum nomen, Insti turum, & numerus item eo decrevit usque, ut rarefcens in contemtum, ac tandem ad interitum corrueret. Cecidit, heu! Arbos Ecclefiæ tanta, Mahometis icta, extirpataque securi: Joanne Graco teste, & eodem de Vitis Patrum scriptore, Verum non obrui Pfalterium Deus permifit, sed transplantavit, IV. Propagatio ejusdem id loquitur, paffu pari cum tempore insecuto progressa, 1. Nam GS po
Pars Il. Alani Coppenft. Rediv. pofteaquam S. Bafilius Magnus in Oriente dispersos per deserta, & eremilustra monachos incolas, inde evocatos, intraque cœnobiorum septa collectos aggregasset, ac novis institutis formasset, in Occidente quo S. Benedictus Monasticam vivendi rationem, jam olim ijs locis invectam, quam maxime instauravit, ac illustravit: Novique factus instituti Patriarcha inclytus, cui ante diu infueverat, Pfalterium Mariæ fimul & inter suos, non tam præcepto ullo, quàm usu ipso in sanctam confuetudinent introduxit, quin in religioné dein vertit, ac insedit: teste ipfius, etsi longè post, filio Bened, Io. de Prato,
2. Ven. Beda Anglicanus intervallo succefAt, qui Vir & quantus? tota Pfalterium Mariæ Anglia, Britania, Francia, plantavit, prædicavit: Vnde suus idipsum saluberrimus ufus per alias procul oras differebat ac disseminabat. Nec ut unam duntaxat ætatem ferret; verum ad hanc usque diem sui cultum, in Anglia præcipuè, custodierit: ut minus in vigore, at in trunco, ramisque aridis. Nam indicia hodieque superant corum, quæ inde ab V. Be- dæ sanctitate, devota Rosarijs antiquitas, in templis paffim communes ad usus suspenderat Oraria five Coronas precarias,
3. Bedam excepit S. Bernardus, qui & ipfe Pfalterium propagavit. Ecquid aliud zelosius egisset ardentissimus sponsa Mariæ fponfus? Neque hic ipfius stetit ardor. Ad Mariæ Pfalterium aliud ipse juxta numerum, & fententias
Cap. II. De Orig. & vfu Pfalterij. OS in U tias Pfalmorum concinnavit. Id quod vidi, manibusque his pertractavi. Inde vir tantus tantam apud Deum fibi gratiam adinvenit, ut vel in terra multis altior Divis meritis Pfalterij Ordinis sanctiffimi amplissimique Autor fieret & Fundator. Prætereo magnos & mul.. tos.
4. S. Otto, Patris sui Benedicti imbutus spiritu, & difciplina formatus eodem in Ordine sacro, Sclavorum dein Episcopus factus & Apoftolus, cum Fide Christiana pariter eam per gentem plantavit quoque Pfalterium hoc. Itaque instillatum ea die Rosa succum animis alte imbibit, ut in hoc usque tempus gens illa, virifœminæque promifcuè, pendula de collo gerant Plalteria.
5. S. Maria de Oegniaco pro more fingulos in dies Pfalterium solidum Davidis recitans, cuique Pfalmo Salutationem Angelicam subjiciebat: quibus & Pfalterium Marix rite complebat. Vnius hoc exemplum eft, & fimilium ipfius facrarum Virginum indicat exercituum: at hoc confuetudini plurium fidelium præbet argumentum.
6. De S. Dominico capite subjecto dicemus, & alibi: S. Francifcus unus, de plurimis sestatur, qui Pfalterium Mariæ accepit traditum, non excogitavit novum. Qui ut accepit, fic & S. Ordini suo ferendum tradidit, & ufu ipso commendavit ita, ut fcripto nihil opus esset. Certus sum, me de ipfius vidisse rofarijs unum, quo ufus fuisse tenetur. Quid hiệ ega 108 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. ego de utriusque sacri Ordinis successoribus viris illustribus memorem? Quid de alijs innumeris, ut S. Ludgarde, S. Christina Colonienfi, S. Christina Vaga dicta seu Mirabili, plurimisque alijs, quid numerando tempus conteram, aut longum faciam? Ad altiorem retro merefero memoriam,
7. S. Augustinus, Ecclefiæ Doctor incomparabilis, Pralterium Mariæ ufurpavit. Ecquis enim dicere audeat, vel cogitare, tantum Virum Pfalterium tantum ignorasse, quod nos scimus, quod Ecclesia prædicat, & frequentat?
8. Scimus, ur B. V. Mariarevelavit; scimus S. Hieronymo dictum orandi ritum ad calculos numero CL. fingulare extitisse refugium tum adversum hæreticos; tum ut in omni scientiarum genere tantum præftaret stylo, quantum orbis admiratur.
9. Scimus, ut item ter benedicta Mater Dei revelavit, S. Ambrofium & S. Georgium hujusce Pfalterij sanctiffimam scivisse dignitatem, idque in substantia, in quantitate, & qua qua litate. Et eos quisquam de ulla ejufdem orandi negligentia & omiffione suspectos haberet vel cogitatione poterit?
10. Sancti Christiani, dignissimi in Pfalterio Chrifti & Mariæ famuli, qui multum orant pro populo Dei, idem vel in principe loco fecretæ fuæ privatæque devotionis coluerant Semper & colunt Pfalterium. Id quod exemplis suo loco docebitur,
Cap. III. De Pradicatione S.Domin. 109 e A CAPVT III. De sancto Dominico Pfalterij Predicatore attestata narratio 40901100 ronaria. 1.Sanctiffimus Dominicus parentum illu strem prosapiam illuftriore vitæ sanctitate, ad omnem retro poteritatem, co usque nobilitavit, ut ipsius gloriæ splendor in Ecclesiam universam redundarit. Cujus quideın sanctitatis lumini pares erant primæ ipfius pue- Pueri den ritiæ igniculi, Vt cætera omnia fileamus. 1. Suum ipse in Christum, inque Matrem Issu pietatis affectum, fimul ac studium vixdum nacu major decenni, & exinde continud, sua in Pfalterio Mariæ, non in manibus versando solum, delectatione, sed ad ipsum quoque fedula orandi devotione, luculenter demon- Geftas Pf. stravit. 2. Neque orare tantum, sed è zonula lecum gestare pendulum, plus quavis aurea gemmatave torque, delectabatur. Hausisse illud cum materno lacte potuit, aut ab Ecclefiaftico, dato ejus pueritiæ rectore atque magiftro, imbibisse: verum altior homine indoles pueri, altiore digna Deo visa fuit disciplina magistra. 3. Itaque Maria Virgine hoc Revelatur ipfi revelante, cum adhuc circiter decem effet er. annorum, Pfalterium semper portavit, & ora- Orat cum vit. 4. Ætatis autem robustioris factus, & S. Magres. Augustini disciplina regulari perfectus; terna in dies fingulos pfalteria, horis fubcifivis, Deo facra
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Familiaris Deo. Predicafacrabat recitando, cum difciplinis totidem fer rea sibi catena inflictis. Neque tot sese illi tantæve dare occupationes in animarum procuranda salute quibant, ut à gemino isto precationis & caftigationis facrificio retardaretur.
5. Quin magis, fi quando ab iftis paullo majorem vel impetrasset, vel furripuisset sibi res miffionem; fubinde novena, ac etiam duodená quandoque Pfalteria fundebat. In quibus noctes, nec raro, pene totas exigebat infom nes.
6. Vnde mirandum minus accidere debet, in tantam Virum tantum sese apud Christum ac Mariam infinuare, plane dicam, familiaritatem posuisse, ut in secreto miras, magnas, & multas ab ijs cum divinarum aliarum, tum re rum Pfalterij Revelationes, Visionesque acceperit, in publico autem tot ac tanta patrare admiranda prædicationibus, & miraculorum designationibus, valuerit.
7. Prater hæc verò plura ipfius in prædicanterilah do zelum proferendoque inter vulgus Pfalterio adjuvabant: ut, hujusce ab Instituto, Sancti tas, Origenis prærogativa, dignitas quoque ac prope divinitas: ab vfu orbis Vniverfitas, orandi facilitas, brevitas, commoditas; Domini mandatum, Gabrielis exemplum, Ecclefiæ præceptum: à Fructu, effectus mirandi in rebus quà spiritalibus, quà corporalibus, ut exemplorum testari volumina possunt. Et Diftributor.
8. Neque sat ardori fuit Prædicatoris, pfal. teria orasse ad hauriendum spiritum, commendaffe
Cap. III. DePradicatione S. Dominici. t dasse concionibus ad ipsum propagandum per populum; ex cingulo gestasse ad exemplum: verum etiam fibi piorum largitione ab plurimis providebat Coronis, quas inter plebem pro concione Distribuebat: atque ita doctrinis, rosarijs, miraculis undique loca omnia peragrando complebat. Suo item exemplo, fuafuque nobiles, & copiofos viros, fœminasque ad diftribuenda Pfalteriorum donativa cohortabatur.
9. Experientia ipsi compertum erat, atque à non paucis obfervatum, quod, fi quando minus alijs doctrinarum, in medium allatarum, prædicationibus sese ad animarum fructum proficere sibi videbatur, continuo ad Pfalterij commendationem spiritu totoque conatu excurrebat: atque eo dicendi argumento recta sentientes orthodoxos mirum ad modum acfcendebat, roborabat, hæreticos versabat, ex- ** agitabat, confundebat: utrosque suspensos, illos veneratione, hos admiratione sui ad sese dimittebat. Signorum vero & prodigiorum miraculis quot quantis locosque animosque o- mnium comp'erit'obstupefactos, adque Deum reductos, dicere hujus loci non est. ni Vnicum tamen ipsa singularitate sua facti quodam jure locum hunc fibi vendicat pro. prium, Tholofanæ converfioni enarrandæ, infstituendæque ibidem tum Fraternitati, tuin & * ordinis Religioni fundandæ. e HISTORIA. II. Tholosa ( urbs eft prænobilis Galliarum, quon 112 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. quondam etiam Principatus sceptro inclyta ) hærefin Albigenfium pro aris ac focis lumma vi ac ope propugnabat. Vitam, quam perfidiam, citius projeciflet. S. Dominicus fuapræ- dicatione, miraculis Deus Pfalterium tota Italia, Hifpaniaque jam diu celebrarat, miracunt animorum morumque mutatione ( teste Greg. IX. in Bulla Canonizationis ipsius:) Quo, ait, Sagittante delicias carnium, & fulgurante mentes lapideas impioru: omnis hæreticorum secta contremuit: omnis Ecclefia Fidelium exultavit. Neque tamen unquam vel in urbem, vel in animos Tholosanorum penetrare sese Beatus Dominicus valebat.
2. Ergo zelo exæstuans ac dofore, in caver. nosa proximæ sylvæ abdita sese aliquando solum conjicit, ad Deiparæ fuæ impenfius opem implorandam. Iejunia precibus jungit, corporisque diras caftigationes. Inter hæc triduum tenuerat, pœnas de se pro Tholofanorum culpis repetens, diverberare corpufculum fibi rubis ac fentibus non definebat, dum viribus defectus semianimis corruisset.
3. Collapso, cruentatoque adeft athletæ Patrona sua cæli Regina potens ac vultu, affatu, amplexuque jacentem excitat velut redivivum. Diva Reginæ Cælitum tres aliæ, vultu cultuque persimiles, nifi quòd inferiores adstabant comites Reginæ: quarum quamque, ficut assequæ, Virgines quinquaginta circumsistebant: forma omnes supra hominem augu ftiore, armis illuftres, Obstupuit vifo in medio S. Dominicus.
4. Ad
Cap. III. De Pradic. Pfalt. Tolosa. 113.
4. Ad quem Alma Virgo parens: Dominice, inquit, fili as sponse intime, quia adversum inimicas fidei, inspirante IESV meque opitulante, depu- - gnafti fortiter, Ecce tibi Ipfa, quam invocas, ad. Jum auxilio. Dixit: fimul Reginæ tres humi levatum, quasi seminecem, pijfimæ fiftunt Mariæ. Quem illa in virgineos acceptum amplexus Ofculo fixo dissuaviabat; & apertis castissimi pectoris Vberibus appressum Lacte suo potavit, integreque restituit. Tum his affatur. Intimis vifceribus dilectissimefili Dominice. Nunquid probe nosti, quæ & qualia arma Trinitas ter sanctissima ufurparit, cum orbem totum reparare ftatuiffet? Cui ille: O Domina mundi, tute nofti me præclarius: Ter Te namque Salus mundo venit, per -quam, te Mediatrice, mundus reparatus eft, acredemptus. Quæ arridens familiari sponso: Trinitas, ait, beatissima ad orbis expugnanda scelera universa, præcipua ( ibi inter arma delegit Angelicam Salutationem, qua noftrum conftat Pfalterium, totius Novi Testamenti fundamentum. Quocirca, fi vis quem optas, in prædicando fructum, meum pradica Pfalterium: & mox persentiester Max. Trinitatis auxilium. Simul addit tale ei. SCHEMA PSALTERIL III. Istius in fignum, ait, ecce tres mecum Reginæ fanctissimam Trinitatem repræfentant. 1. Harum ut cernis, Prima Candidissimo nitens cultu, Patris defignat Potentiam; quam in Filij ( ui, ex eme nati Sanctissima Incarnatione manifestavit. H Hanc 114 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Hanc pone quinquaginta Virgines, item candore ve nerabiles, designant; primum Iubilæum gratiæ is gloriæ, in & ab Patris effe Potentia. Secunda Regina, astro & purpura Rubens Filijdenotat Sapientiam; quam in mundi per Paffionem fuamredemptiome declaravit. Illias Comites quinquaginta, pari infignes purpura Virgines admonent; alterum quinquagefimi anni Iubilæum gratiæ & gloriæ ex merito Christiassi de scendere. Tertia Regina conveftita Stellis, Clementiam Spiritus sancti demonstrat quam in redempti orbis sanctificatione mifericordit er oftendit. Assistrices ei quinquaginta Virgines, stelIis undique corusca, spondent; Iubileum tertium gratia & gloria, in & ex Spiritu fancto promanare.
2. Porro noveris: Ego, ut trium Reginarum fic Iubilæorum, fum Regina, Trium in Via & in Patria; nimirum Legis Nature, Scripta & gratie. Qua totidem in Beatorum felicitate perennant. Qua causa est, cur beatißima Trinitas ifthunc mihi nuperum. C. L. fanctificatum dicavit, & confe ravin in Pfalterio meo. Cujus idcirco I. Quinquagena, De Incarnatione, pura candet. II. De Paffione Filii, purpurata rubet. III. De ejusdem Resurrectione, Sanctorumque gloria, stellata coruscat.
3. Age nunc igitur, mecum hoc capesse Pfaltevium, & conftanterid prædica. Vrbem, hoftiumque fidenter invade cuneos, & ubi frequentiffima convodarit multitudo, hoc lauda, commenda; Orationem suade, & crede, maxima protinus divine Potentie mirabilia videbis. Dixit: seque supra astra re. cepit IV. Promisso fidit, dicto paret S. Domini Cus
Cap. III. De predic. Pfalt. Tolofa. 115 en IP cus: apparet in urbe Tolosana: Simul Ædis fummæ æs omne campanum, divino agitan, fummis in turribus confonat, fonitu prorfus peregrino & novo Terror animos metusque cunctorum, ac stupor incessunt, pariterque cu pido, factunt cognofcere vifu, quod audiebant, & difcere caufam. Ad paræciam eam prin cipem civitas advolat penè tota: Et ecce; videtur, ante cunctis perosus, auditur intrepi dus, divinus fufpicitur Pfalterij prædicator S. Dominicus, cordium sentitur malleator. Stuporem ex pulsu campano, major ex prædicatione excipit. Illius memoriam inter, & fenTum hujus atque præfentiam, medij stant onnespariter atque defixi: Neque dum hæretica cedebat pervicacia. Itaque altior de cœlo, horribilisque fit vis.
2. Virtutes cælorum moventur, mugiunt tonitrua, fulgura certation volantia micant; re sonant elisa fulmina: quatitur urbs fragoribus orbis uterque successus intremiscit. Illapfurummeruitses, aut terram cœlo, ignibus undas milcendas fore. Parum hoc: Etiam quasi terra levis suspensa motu libratur succufforio; jam jamque hiatu immani videbatur cunctos abforptura. Neque aquæ cursunt tenuere suum, retroactæ feruntur, & fuffunduntur omnia: omnisque ventorum vis effusa murmure hor. rendo frendit ac fremit.
3. Immania hæc & miranda: at mirabilius, quod in his omnibus vox una prædicantis Plalteriumnil cederet Dominici, quo minus integra
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. gra ad aures audientium accideret. Ista, quæ vincebat omnia, vincebat & hæretica pectora. Hæc frangit, hæc mollit, hæc mutat, tum inter alia fic fatur. Hæc dextera Excelfi: Irati hæc vis Numinis eft, ô Cives, Date locum Deo: ad oftium cordis veftri ftat & pulfat. Deus enim est, qui fulminat in nubibus. Terret, ut corrigat: non ferit, ne occidat. Plaga tamen capitibus imminet: fi vultis declinate pronam, & ultimam, æternam exhorrescite. Exemplum ab obftinatis Chrifti IESV crucifixoribus, per fimilia terrefactis oftenta, capeffite: & ex Iesv, Matreque IESV propriam sperate ( alutem. Agite, Salvatoris Genetricem Virginem, Matrem mifericordiæ poscite omnes Advocatam, Matri piæ pius Filius nil abnuit. Vtriusque precem amate, usurpate Pfalterium. Secundum DEVM MARIAM colite, execrati hærefin eiuEt fidite: falutem fpondeo. Sponfionem hanc meam affirmabit gratam Deipara, Deoque ratam, fubita ab hifce quies terroribus, & tranquilla Securitas. rate. Credite: Cerno coram centum & quinquaginta Potestates, Angelos, vindictæ Dei administros, à Chrifto, & à Chrifti Matre Virgine cœlitus in vos immissos, pænis fcelerum veftrorum exposcendis.
4. Has voces Sancti, aliæ blattarum intersonant voces infaustæ, confusique ejulatus cacodæmonum eduntur tales: Ve, væ nobis! ab Angelis, per vim maximè Pfalterij, catenis ignitis religamur, & procul ex orbe hoc relegamur in Barathrum, heu, infelices! Horum tanta intendebatur vociferatio, ut de Pfalterio Prædicatoris VO
Cap. III. De Predic. Pfalterij Tolosa. 117 a in vocein penè obscurare viderentur. Obruif. sent illam, nî Deus voci ejus vocem virtutis dedisset.
5. Ostentum iftis accessit denique horribile æque ac mirabile, Prostabat forte in Ecclesia majore, Deiparæ statua, loco edito atque conspicuo. Hæc visa cunctis fuit, dexteram in cælos porrectam extendere: vice minarum tertium repetita, ac fi diceret: Nifi jussa facef- s fatis, peribitis. Ita enim gestum statuæ mox interpretatus est S. Dominicus: Non plaga, inquit, non borrida monstra remittent, ni ab pertinaCiaremittentes, falutem per Advocatam mifericordiæ in Pfalterio quæfieritis. Ergo sacris ipfi precibus in Pfalterio placate iratam, & elevatum minaciter brachium ea flectet ad mifericordiam.
V. Iam fibras cordis omnium perculerat Deus, percusserat Dominicus. Vidisses abjectos humi univerfos, supplices ad Deum, Deiparamque palmas tendere, pallere vultus, artus tremere, & corpore toto inhorrefcere: Audisses imis ductos pectoribus gemitus, fraEtos ructare fingultus, obfcurum mugire rugitus, ululatus virumque mulierumque plan-: Etus resonare permistos: madere lacrymis, foredidatos squalere cunctos, pectora tundere, spargere pulverem, lacerare genasque capillosque, mifericordiam vocare univerfos, haud ft fecus, quam si viventibus fibi videntibusque funus duxiffent. Ca He
2. Hoc flexus miserabili spectaculo S. Dominicus, vultu ad Deiparæ statuam verso, hu-
118 Pors II. Alani Coppenst. Rediv. mi genua supplex ponit, & orat; O Domina, ca literræque potens Virgo, a spice pænitentes, fupplices audi, præteritorum pudor ac dolor præfens, de futuris meliora spondet. Iras pone, remitte minas, brachiumque repone in tuæ finum clementia. Audiit pia parens, fuaquebrachium statuæ contraEtum compofuit. Pariter venti, tonitrua, terraque motus, & cuneta resederunt.
3. Terroribus hisce periculisque perfuncti Tholofani, dedunt manus, animosque finguli in unius manum Dei, & ductum S. Dominici. Fit pax & alta quies, admiratio pariter, & perfecta animorum noutatio Errores fuos dimittunt, hæresum tenebra remittuntur & lux catholicæ fidei aperitur.
4. Die poftero novum cives spectaculum tale dederunt. Superinjectis sibi camisijs, ar dentes manibus careos prætendentes, eandem ad Ecclefiam manè primo supplicatuny conveniebant. Ad quos Sanctus Dominicus catecheticam de Pfalterio inftituit concionem, quantum fatis videbatur, sequentibus signis, quæ plurima unc ibidem ac deinceps, Deus per fervum fuum operari dignatus est. VI. Hæc ita gesta evenerunt tribus circiter annis, aut quatuor, ante S. Ordinis Prædicatorum inftitutionem. 2. Et in perpetuam rei memoriam Fulco Tolosanus Episcopus S. Dominico ejusque Fratribus, libera donatione faEta, decimarum Ecclefiæ fuæ partem sextam perpetuun donavit. 3. Atque ibidem prima S. Ordinis FF. Prædicatorum id temporisincunabula
Cap. III. De Pradic. Psalterij Tolosa. 119 r de * bula poni cœpta fuerunt, in Ecclefia, dicta S. Romanı; fundata tamen ac ded cata Sanctissima Trinitati, & beatiffimæ Virgini Mariæ.
4. Neque Ordinis folun, verum & Plalterij Usporrò plantandi ista origo prima extitit. Atque ea quoque via Pfalterium in hunc Ordi nem intravit, & in eo hucufque perfeveravit.
5. Ex cujus utriusque Inftitutione, & S. Ordi nis in Ecclefia, & Pfalterij in hoc Ordine, quanta Deus semper Deiparaque sint operati, seipfo liquet, & in orbe fructus conftat, quo erusque nomen patet Christianum. ATTESTATIO. Et hæc omnia pijssima Dei Genitrix V. Maria cuidam, quem desponsavit per annulum, &: Pfalterium mirandum, ex crinibus ipfius Virginis MARIAE in collo sponfi pendens; narravit vifibiliter, & fenfibiliter, esse veriffima.
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. CAPVT IV. De B. ALANO, Deipara desponsato Pfalterij Innovatore, attestata narratio in Apo. log. cap. 10. EVS & DEVS totius confolationis, ex sua dignantiffimæ miferationis abundantia, & perpetua charitate, Pfalterium Chrifti & Mariæ, jam diu in defidiosa hominum oblivione sepulcum, benigniffime dignatus est revelare cuidam Patri Fratri Ordinis Prædicatorum. I. Per quod, gratia Dei cooperante, inaudita & innumera peracta funt miracula; & verò præ- fertim per prædictum Fratrem Prædicatorem, in Pfalterio specialiter Deo, Deiparæque de votum.
2. Ante autem dictus Pater, quam ad eam admirandæ prædicationis gratiam vocatione divina perveniret; Pfalterium Mariæ sedula devotione quotidiana Deo per Advocatam Der Matrem Mariam offerre diu confuevit; quo ab tentationibus diaboli, carnis ac mundi liberatus, vel immunem ab ijs, aut securam Deo vitam in fuæ vocationis exigeret instituto. Et quidem à quibufdam est liberatus; verum aliarum permolesta importunitate eo vehementiore, pugnisque sævioribus aflictus fuit, & debuit conflictari.
3. Nam Deo fic permittente; ( ut is, qui solus
Cap. IV. De Alani Despons. & Vocat. 121 lus poteft, eum faceret ex tentatione proventum; quem experta dein Ecclesia cognovit, hodieque sentit ) ecce septem ipsos annos à diabolo fnit crudeliffimè tentatus, verberibus contufus, & flagris diriter vapulavit, Adeoque sæva ea fuerunt fubinde verbera; ut ipsi vitam fæpius extorfissent, aut eum ad desperamtionem adegissent; ni Alma Dei Virgo, miferata fic afflicto quandoque opem tuliffet, ac medicinam.
4. Quodque amplius, tanta vi occulta, impetuque tortore sæpius exagitabatur à desperationis spiritu nequam, ad mortem fibiipfi violentis manibus illatis confcifcendam, ut dudum ferro animam cum sanguine hausisset, aut quo aliocunque necis genere vitam projecisset: idque feinel decretissima defperatione steterat animo, in ipfo quodam sacri Ordinis sui templo: nifi visibilissime S. Maria eum servasset, ex improviso apparens, difslipatrix tentationis.
5. Iam enim, eheu, manus tentati tracta ad ferrum expediendum adigebatur; jam, ipfo nolente, brachium inflexum, cum mucrone. ftricto, ad guttur proprium intorquebatur, ictutam valido adque necem certo, & citra moram ac dubium sibi gulam præçısam abrupiffet: Sed mifericordinima adfuit Servatrix Maria, ictusque impetu in medio brachium hac involat, distinet, ista desperanti alapam infligit, & ait: Quid, a miter, quid agis? Tu meam fi oraffes opem, ut alias suisti in tantum istud periPars 11. Alani Coppenst. Rediv. culum haudquaquam incurriffet. Dictoque eva quit. II. Solus ita relictus miser, post pauxillum graviffima, & humanitus incurabili arripitur infirmitate; ut, quicunque eum cognovit, certus judicarit, ipsum vicinæ mortis filium aliquando fuiffe.
2. Omissa Ecclesia perreptat in cellam, ubi rursum dæmonibus undique exagitatus, conrurbatus confcientia, infirmitate nova gravatus, cum miferabiliter jaceret, ardentissimis cum suspirijs ad Virginem Mariam hunc m modum orans clamabat: Me miferum mortis fiLium! Ehea! quid miseragam? Cæleftia mihi adversantut: cælum mihi ferreum eft. Infestant infera; humana me deftituunt. Quid cogitem, quid disam, quo me vertam, nescio. Sperabam Tuo me, miseram opitulatrix Maria, & fortiorem, & fecuriorem fore præfidio: & ecce pro dolor, in graviorem decidi maledictionem. Heu me! ad quæ natus fum? Cur lucem hanc infelix aspexi? Cur Religio nem hanc ingressus sum ac professus? Quid mihi contulit tam longum & durum Vocationis fervitium? Vbi quæso Veritas illa dicentis: Iugum meum suave est, & onus meum leve. Vbiilla; quod non finat tentariultra, quàm poffumus, Verè: Salva Dei reverentia, & offensa: mallem potius non effe, aut lapis fuisse, quam fic vita dies decurrere. Sic ille cum Iob & Ieremia clamans deficiebat: hæfitabatque anceps, defereretne de cætero Domini servi Num, an profequeretur cœptum. IIL, Cui deliberationi fluctuanti, ecce derepente
Cap. IV. De Alani Despons. & Vocat. 123 hi pente media intervenit Divarum Diva. 1. Nam ipso multa fecum animo voluente, & in utram que inclinato, intempestæ noctis fere medio, decimam inter & undecimam horam, in cella jacentis subita coorta luce resplenduit claritas Dei: adftititque in ea beatissima Virgo MARIA confpicua, falutans ipsum suavillime. 2. Poft multa divina colloquia, Virgo L ACTE SVO purissimo lethalia dæmonum vulnera plurima perfudit, & mox integerrimè consanavit. <
3. Simul hunc famulum fuum, Domino IE. SV CHRISTO præsente, multisque Sanctis circumsistentibus, SIBI DESPONSAVIT, additque ei A NN VLVM Virginitatis suæ Virgineis de crinibus ipsiusmet Mariæ concinnè factum. Qui Annulus gloriæ est inexplicabilis, & inæstimabilis; quem indutum digito gerit desponsatus modo mirabili fic, ut à nemine videatur. Ipfe autem persentit in eo certa adversus omnes diaboli attentationes auxilia,
4. Pari modo Benedicta Virgo Dei Genitrix simul injectam ei è collo suspendit CATENAM ex Crinibus Virgineis contextam: in qua infer.. ti hærent centum & quinquaginta lapides pretiofi, ac quindecim, juxta numerum Pfalterij fui.
5. Quibus ordine peractis, dixit illi: ut fic spiritaliter & invifibiliter faceret dicentibus devote suum Pfalterium. Idem numerus gemmarum, & in Annulo continetur, fed longè alio modo minore.
6. Poft hæc eadem Suaviffima Domina OSCV
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. OSCVLVM ipfi impressit; dedit & VBERA sugenda Virginea. De quibus ille sugens avide,, videbatur sibi cunctis in membris, ac potentijs irrigari, & transferri ad cæleftia. Et sæpius postmodum Alma Parens eandem ipsi gratiam contulit lactationis, IV. Vnde cunctis mortalibus admiranda narro. 1. Hæc utriusque orbis Regina, post desponsationem, eidem sæpius apparens velur deficienti robar addidit divinitus, quo confortatus ipse alios item animaret Deiparæ in Pfalterio devotos. Ad eum verò fic aliquando fata: Dilecte sponse, inquiebat, ex hoc deinceps non debes Me unquam à te alienam exiftimare, nec te vel à confidenti in me, vel ab servitio meo feparare: Cumme inter & te conjunctio fit tanta, ut fi per sanctam corporalem desponsationem fuissemus desponsati toties, quot in orbe exiftunt fæminæ, non tamen fic forem aftricta tibi, & addicta, veluti nunc fum per spiritalem desponsationem tibi copulata: & hoc non ulla carnali copula, quæ vilis est ac nihili, Sed in spiritali planeque divina. In qua virginalis inest generatio, & cæleftis animarum fæcundatio: Quam nemo vel ratione, vel ex libris fat intelligit, nifi qui accipit.
2. Eia, age igitur, dilectissime sponse, oportet nunc, ut, fecundum jura sponsalitia, fint cuncta inter nos communia. Quocirca volo, collatas mihi Gratias, jure matrimonij spiritalis, tibi quoque communicare.
3. Scias autem: quod corporale Matrimonium in Ecclefia Sacramentum sanctum est, prout est figura,
Pars II. Alani Coppenst. Redir. 125 A Et da & fignum Matrimonij Spiritalis, inter Chriftum & Ecclefiam.
4. Quia verò per Angelicum Pfalterium te mihi desponsavi, ficut & Deus Pater me per idem in Angelica Salutatione Sibi desponsavit, ad Filij fui generationem: Ita quoque ( volente fic Deo ) ad Ejufdem Filij Regenerationem in mundo, per Sacramenta & Virtutes, tibi juncta sum, purissima Virgo & intemerata.
5. Nec veniat in cujusquam mentem de hac immundi quicquam. Hæc enim spiritalis generatio Sole purior eft, stellis mundior, amplexum continens Trinitatis infinita, ut in qua confummatur hæc desponsatio. Quoniam Ipsa est, in qua omnia, ex qua omnia, & per quam omnia.
6. Gaude nunc igitur, & latare, ô sponse. Gaudere enm me fecifti toties, quoties me in Pfalterio meo falutasti. Et quidem me gaudente sapius tu contriftabaris, graviffimè torquebaris, favissimè affligebaris. Sed cur? Dare tibi dulcia decreveram, ideo multos per annos, præbebam amara. Eia gaude nunc. Ecce tibi, ex donorum meorum abundantia, MONILIA XV. dono, juxta LILIA XV. Virginalis mei Pfalterij. CAPVT De Monilibus XV. B. Alano Sponfo à Sponfa donatis. IMONI ONILE: Est Remissio Finalis peccatorum. Impetravitibi, è sponse, omnium percaPars II. Alani Coppenft. Rediv. peccatorum, quantumcunque gravium, remissionem: Nec in reatu peccati morieris, fed fi offenderis, in AVE: quafi fine Vs. Quod ideo dedit: quia la mundo hoc punieris. Quia me sæpius salutasti per diu iste magnus peccator fuit, ac diversis multifque peccatorum irretitus generibus degerat. Nimirum in exemplum cæteris, ut confidant peccatores. Idcirco enim Maria innocentem non elegit: ficut & Christus Magdalenam fibi gratissimam desponsavit, ad fiduciam in poœ- nitentia ponendam. Quæ & ipfa Magdalena huic quoque desponsationi, tanquam illius paranyınpha & promotrix, intererat, cum filia sua Catharina Martyre, & ipfa Chrifti IESV sponsa. II. Mon. PRESENTATIO MARIE: Ecce, quia fæpius obtulifti mihi MARIA: qua eft Illuminata: Idcirco hanc tibi do cæleftem charitatem, ut Lucem quandam femper babeas præfentem, in Me fimul habebis, & videbis Aßistricem me. Adjutricem tuam. Idque longè præclarius & verius, quam fi Me videres oculis, & tangeres • fenfibus corporis. III. Mon. IMPETRANDI gratia PETITA. Quie obtulifti mihi fæpius, GRATIA, per quam & Deo placui; & pro mundo commerui: Idcirco do tibi Gratiam impetrandi omnia, quæcunque orans ritè petieris, ac fubinde maiora etiam, quam defiderabis. Et fæpe id ipsum re vera sic idem expertus eft. IV. Mon. INFIVENTIA cœleftis. Quia sepius mibi donasti lilium hor. PLENA, quippe repléta in mactis porentiis meis, & operibus meis ac gratiis: IdCITCO
Cap. V. De B. Alani Monilibus. 127 DET ul. ant em bi Arco ecce tibi concedo, ut à capite ad usque pedes, intus & extra, non fit pars inte, vel potentia, que nou fentire poffit cæleftem influentia five ad gaudendum, Det five triftandum, aut ad operandum. Nec factum fecus. Persentit enim sapissime omnibus in membris Lucem quandam subintrantem, & in at explicabili modo ipsum pertrahentem ad con. formitatem voluntatis beatissima Trinitatis,
V. Mon. PRESENTIA DEI. Quia mihi fapius obtulifti lilium: DOMINVS, quod est ipfa beata Trinitas: Ecce, tibi impetravi, ut Dominus Deus nafit tecum femper præfentialissimè. Hinc videt in se semper beatiffimam Trinitatem, feipfam absorbentem, ut jam se non videat, sedillam, Suntque ibi tres perfonæ diftincta; & nihilo. minus una est in alia tota, & tota extra illam: & quicquid videtur in una, totum videtur & in alia. Sed nec visio ista est imaginaria, nec corporalis, fed est Fidei, sub lumine altiore, quàm fit lumen omnis scientiæ creata. Itata men sentit, aut videt, secundum majorem in sese, vel minorem præparationem ac devo tionem. Si quando enim eft indevotus, aus mundanis occupatus, vel otiofus, diffugitiva Visio: & aliquantisper deinde vix redit, ficus antea in se prævia cum devotione, & pænitenzia. VI. Mon. PRASENTIA SANCTORUM Quis.tu obtulifti mihi fæpius. TECVM: eo quod Tabernaculum fui SS. Trinitatis: eccetibido, ut videas in ter & sentias totam Curiam cæleftem, imo & totum modum distiniti & clare. Et irita. Vidit in fe 128 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. se Sanctos, Sanctas & Angelos. Nominatim, ad quos fingulari fertur devotione. Quodque speciale est: Ita sentit cum fenfu, & luce quadam illuminante, non fine magno gaudio: aliqucties etiam cum magna Contritione. VII. Mon LOQUELA SANCTORUM Quia obMulifti mihi, BENEDICTVS, eo quod benedictum fuit meum eloquium. Et ecce, dono tibi eloquium meum, & Sanctorum, ut noftram audias loquelam. Et fit ita. Audit in se penè semper vocem aliquam, vel Patris, aut Filij, aut Spiritus fancti, aut Mariæ, vel Sanctorum: Neque vox ea est, imaginata, aut corporea, sed quædam alia clara, & distincta, mentem afficiens, & erudiens: cujus in rerum natura fimile nefcio. VIII Mon. OMNISCIENTIA quædam. Quia mihi obtulisti sæpe, Tv: quæ est vox demonstrantis, & referentis, & fupportantis: Doctorum verò funt hæc, docere, referre, supportare populi infirmitapes: Idcirco ecce dono tibi Scientiam non humano acquifitam ingenio fed mea gratia datam. Hinc ab omni scientia divina, morali, & humana verfatus eft & paratus: nec libris indiget, ut inquirat. Plus orando reperire poteft perbrevi tempore cum B. Maria, quain die tota in optima bibliotheca versando. Eidem quoque B. Virgo revelavit Scientiarum origines, & fubtilitates: quas fi homines scirent, humanas scientias, ob harum imperfectionem maximam contemnerent. IX. Mon. INNOCENTIA AB MULIERIBVS: Quia obtulifti mihi lilium hoc: IN MYLIERIBVS, foil. fanCap. V. De B. Alani Monilib. Ais: Non enim est laus inter malas esse benedictam: Idcirco ecce dono tibi hanc gratiam, ut nunquam mulieres tibi noceant, vel minimum. Sed & quia me in sponsamassum pfi fti, addo tibi Domicellarum mearun, id eft, Sanctarum omnium præfentiam, auxi thum, & obfequium. Vnde sæprus, videt S. Annam cum filia Maria, S. Magdalenam, S. Catharinam Virginem & Martyrem, & Senenfem, & Agnetem aliasque plurimas, non fine magna devotione, & Angelica delectatione.
X. Mon. ELOQUENTIA: Quia fæpius obtulifti mihi iftud: Et BENEDICTVs, qui est Verbum Sapientiæ: idcirco ecce dono tibi Benedictionem, ut in Linguatur & Sermone gloriam fentias cœleftem: inque ea, videas Magnalia Dei. Quod enim vides in te toto, videbis & in Lingua. Et ita videt ac fentit. Quia SS. Trinitasabillo tota videtur in ipto Toto, & tota in qualibet ejus parte æque potens, & æque perfecta. Adhæc ait B. Virgo: Iftam habebis gratiam, ut Orando, vel Docendo; Si attenderis debita cum fide & de o- tione; ( entias in te Chriftum loquentem ea, quæ debes, & Me quoquerespondentem tibi sive oraris, five docueris, five legeris. Et fit ita. 1. In lingua enim fentit gaudia persæpe inexplicabilia: non gusta senfus, fed alio modo, quem exprimere non valet. Idque præfertim post SS. Euchariftie - sumptionem. 2. Mirabile istud: Crebro fentit sensibilissine quafi aliquem hominemimbibitum & infusum fibi, habentein capur in capite fuo, & brachia in brachijs fuis; ficque de membris alijs. Iuxta illud S. Augustini: Nec tu 130 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. me mutabis in te, sed tu mutaberis in Me. 3. Et ifte homo imbibitus est in eo, quasi omnia faciens, loquendo, ambulando, & c. Iuxta illud: Non vos eftis, qui loquimini, sed spiritus Patris veftri, qui loquitur in vobis, Hic tamen modus est difficilis & pœnofus, maximè cum devotio deeft, & Fides magna. XI. Mon. PRASENTIA CHRISTI: Quia obtulifti mihi Virginitatis lilium hoc; FRVCTVS, qui est Filius meus, in quo omnis inest Spiritus fancti fru- étus, qui inprimis cor ammamque fibi vendicat: Corde enim magis, quam carne concepi, hanc Deo reddidi, Deum corde recepi, qui ex mea se carne veftivit. Idcirco ecce in corde tuo, hanc tibi dono benedi Etionen; Vt fentias ibi distinctè totius Filij mei vitam. Et factum est ita. 1. Nam in corde suo quasi quendam mundum fentit, intra quem Domini Iesv vitam intuetur, scilicet Incarnationem, Paffionem, & Glorificationem. Etsecundùm istud, vel ad gaudia, vel ad compaffionem cor ejus movetur. 2. Item in imo cordis fui lucem persentiscit mirabilem, qua mirificè confortatur ad bona quæque agenda; adversaque perperienda, & ad mala iræ, acediæ, cæterarumque paffionum repellenda. 3. Si quando lux ea recefferit, jam tum continuò, le ad omnia experitur impotentem, XII. XIII. XIV. XV. Monilia præfatusSpontus non scripsit. Caufa nescitur: Creditur, quod adeò secreta fuerint & fublimia, ut mortalibus a non judicarit manifestanda, CA
Cap. VI. De modo confiderandi B.V. M. 131 de ork CAPVT VI. De modo confiderande B. V. Maria inter Orandum: Revelatio ad Alanum Mariana. A Ccidit, ut B. V. Maria novello suo spon so ap pareret petenti: Ecquo melioremodo Deipara, Cælitesque Divi coli poßint. Cui Sponfa: Sponse mi: Imaginem mei tuæ mentis oculis objice, & apprehende eam, non fecundum Esse humanum purè, vel naturæ, quod mini mum est, sed secundum Esse aliud quadruplex. Adverte.
I. Effe Gratie. Cum fim Templum universarum Dei gratiarum, quarum quælibet om. nem Sanctorum gratiam longiffimè antecellit. II. Effe Glorie meum per Christum, est præ o- mni omnium Sanctorum gloria, III. Meum Effe Dei quatenus. Nimirum quâ in idea est mea SS. Trinitas per essentiam, præsentiam, potentiam: ficut & in cæteris creaturis. Sed altiore modo est in me per gratiam: qua facta fum Triclinium summæ Trinitatis, quoad Efse Naturæ, Gratiæ & Gloriæ. IV. Effe, quo fum Mater Filij Dei. II. Cùm itaque in Deo rerum idaæ fint omnium propriiffima; mea quoque fimilitudo inest Eidem pariter propriiffimè, Que idra, ut est in Deo, aliud non est secundum rem, quàm ipfe Dew, fed fecundum Rationem distincta, sc. quatenus à vobis in Deo concipi mente poteft. QuoPars II Alani Coppenst. Rediv. Quocirca me fi in patria cerneres; Effe Naturæ humana, Gratia, Gloriæ, & Trinitatis in ine contuereris. Quorum quodque prius à posteriore inæstimabiliter superatur. Hincidaa est Mariæ item quadruplex: Naturalis; quoddam præpulcrum: Gratiola, quid pulchrius: Gloriosa: quid asta divinius. Dis vina denique, quæ, est SS. Trinitas in me esse ideale exiftens. Et hæc Maria est omnium Domina, quæ mundum fecit univerfum, & quæ in co funt omnia confervat, & gubernat, tanquam primum in perfectione ideatum inter omnes creaturas. Et ista est Maria, quam primo intelligo, cognofco, & amo: voloque à meis famulis intelligi, cognofci & amari. Ea enum potiffimum est Mater Dei, Verbi Incarnati, uti fuit in me per suan Effentiam. Adillam pri- mè referatur Angelica Salutatio. Quia natura mea humana nullam habuit benedictionem, nisi propter Mariam Deiparain in ime existentein. Et hæc idra mei, potior & prima debet mente apprehendi. Similiter & inago Chrifti & Sanctorum. Hinc adverte MODVM ORANDI, Ad membra Chrifti & Mariæ confiderata. Ad Quinquagenam I. III. In Capite meditare maximam 1. inesse Dontinationem Regiam, ratione & Meritorum, & Pra
Cap. IV. De modo confiderandi B.V.M. 133 T & Præmiorum, & SS. Trinitatis, in eo ceu Triclinio luo, existentis. 2. In visu meditare omnium scientiarum illuminationem, idque in merito, præmio, & Deitate. Vbi & tui est vifio clarifluna. 3. In Odoratu mednare omnun gratiarum fragrantiam. In me enim eft cmais gratia vitæ & veritatis. 4. In Ore meduare summam omnium donorum Dei abundantiam, suavitatem, faporem, & eloquentiam. 5. In Gutture meditare eloquentiæ, vocisque sonum ac modulationem, quo Deus cœ- litesque omnes mirifice delectentur. Ad II. Quinquagenam. 1. In Aure meditare, quod vox tua fonet, irremisse in auribus meis, omniumque Sanctorum harmonia, virtutum, & charifmatum. 2. In Stomacho meditare quasi apothecam omnis fuavitatis & delectationis.
3. In Vberibus meditare omnem inesse consolationem & dulcedinem. 4. In Brachio finistro: Omnem contineri gratiæ naturalis & gloriæ benedictionem. 10. In Dextero, omnium gau. diorum infinita genera. Ad III. Quinquagenam. I. In Utero, meditetis potentiam filiandi immenfain, & maternam reverentiam quantam maximam, 2. Ad Famora, Fortitudinem fummam. 3. Ad Genua, salvandi gratiam, & à nialis liberandi indefef- 1am. 4. In Tibiis, Vnctionem, plus quam omnium Sacramentorum. 5. In Pedibus, meditare donum agilitatis, constantiæ, & c. Atque feista talia in Corpore beato. IV, In Anima vero longè maximè, & propriè 134.
Pars II. Alini Coppenst. Rediv. priè meditari potes, & orare fimul, eundo per Intellectum, Voluntatem, Memoriam, Irafcibilem potentiam, & Concupifcibilem: Item per Senfum communem, Imaginativam, Phantafiam, Estimativam & Reminiscentiam, Item per potentias quinque sensuum interiorum. In fingulis istus veneraberis spiritalia, inelle rebus creatis in mundo hoc infinitres meliora, di gniora, veriora, sanctiora, puriora, clariora, & c.
V. Cogitanti Sponfo: Quomodo possent illa effe vera idaa & imaginata? Dominarespondit: Tripliciter esse vera poffunt. 1. Ratione, ostendo. Naan SS. Trinitas est ubique per essentiam, potentiam & præsentiam: ideo est & in qualibet imagine creata, præfertim in idæa S. Mariæ, quæ ab æterno fuit in mente divina concepta, Deoque desponsata. Et ita SS. Trinitas præfentialius est in qualibet re creata, quam forma infit materiæ, aut locatum in loco. Ibi enim est Esse divinum, in quo non inest falfitas.
2. Exemplum ecce visibile. Continuò Sponfus ille intuebatur in Sponfa Deipara, & in o- mni etiam fui parte, totum mundum, mundofque alios innumeros, & esse quodlibet in quolibet videbatur. Hæc visio corporis. 3. Quoad A- nimam: Videbatur fibi Sponfus mente & voluntate in B. Mariæ mentem omnes animæ partes illabi, & abforberi, & mutari, fic, ut jam non esset, qui prius, fed quafi ipsa Maria omnia videns, fentiens, potens. Hic quale reperit Ofculu fponCap. VII. De Revel. brevib. Alani. 135 E fponfus, qualia fuxit Vbera divina, & c. ipfe, cui revelatum est, scit. Etnemo scit, nifi qui accipit. VI. Deinde pari modo, Deipara mediante, vidit eadem in imagine Christi: itemque & Sanctorum. Et videbantur quodammodo Sancti abhorrere coli & idæari in humanis nostris mentibus, fecundum puram naturam humanam, quam nihili reputant. Quod tamen ita fe honorari patiantur, id faciunt in ordine ad SS. Trinitatem. Gradum autem & differentiam adverte istam. 1. Adorandum quod est, honorari tamen cupiunt in ordine ad SS. Trinitatem in Chrifto, Me, & Sanctis, est, est duplex. I. Principale, SS. Trinitas est, cujus intuitu fic adoratio. 2. Minus principale, five secundarium adorationis: in hoc Christus excedit Me in infinitum: ego verò item alios inæstimabiliter antesto. Ratione primarij, æqualis est adoratio, inæqualis ratione secundarij. Vnde SS. Trinitas, quo ad idæam Mariæ, est sponsa omnium Beatorum, & Christi: Ita & Christus, qui est omnium salvandorum sponsus. Et ad istum modum novellus ille sponsus frequenter habet colloquium cum Christo & Maria prorfus familiare. af Revelationes breves B. Alano ab Deipara factas S Anctiffima Trinitati nil gratius accidit ab hominibus, atque Laus in Pfalterio, tum illo
Pars II. Alani Coppenst. Redis. illo Davidico, in cujus quolibet psalmo impli. cite continetur later & Ave totum: tum isto nostro Christi aut Maria. Quare Laudate Domi num. & Dominamin Ffalterio. 2. Hoc autem perplacere Deo, revelavit Deipara quondam
V. Beda, S. Dominico, S. Catharina Senenfi: & novissimè cuidam suo novello sponso: qui Psalteriunı orarejam diu confuevit. 3. Pialmos quoque fic in choro pfallere ut fibi, adaræ dexteram ftare Christum, ad finiftram ara B. Mariam, imaginaretur, ad quos alternatim pfalmos intentione dirigebat. Sic etiam S. Dominicus psallere folebat. 4. In Pfalterio Mariæ autem præcipuè persentit sponsus ille jubilationem cum inexplicabili gaudio admirandam. In tali accidit aliquando, ut B. Sponfa Virgo Maria perbrevesei revelationes plures facere dignaretur.
I. S. Maria, quicquid à Deo petierit, pro tinus impetrabit: quicumque, quantumcumque, quoties, & quantumcumque obstiterit petendo contrarium. II Sic ordinavit Deus, nulli se mifericordiam facturum, nifi ad plenum votum S.Maria. III. Mundus jam pridem defeciflet, nifi B. Maria fuo cum fuftentasset patrocinio. IV. Adeò deamat salutem cujufque peccatoris, ut parata effet, fi vellet Deus, quotidie pænas mundi & inferni perpeti, abfque peccato ) pro cujusque satisfactione. Ided nemo defpiciat peccatores, qui tanti funt Deiparæ. V. Minimus B. Mariæ cultus exhibitus, yel unica Salutatione, pluris eft, quam mille cup
Cap. VII. De Revel. brevib. Alani. 137 cuplo major alijs Sanctis impenfus ( comparaione Sancti ad ipfam facta ) quanto cælum majus eft quavis stella. VI. Tanto etiam plus mifericordiæ inest eidem, præ cunctis Sanctis. VII. Nulli fuerunt in Novo Teftamento Sancti, quorun opera maxima non spectarint ad Laudem Genitricis Dei. Vnde S. Dominicus, S. Francifcus, S. Vincentius, S, Thomas, S. Bernardus, vixerunt ei Plalterij cultu devotissimi. VII. Qui ci servierint in Plalterio constanter, accipient specialem gratiam aliquam. Ita S.Dominicus, S. Francifcus, & c. meriti funt fieri Sacrorum Ordinum fundatores, S. Dominicus dici meruit Filius Dei, Frater Chrifti, Filius & fponsus Maria. IX. Dominus Iesys post suniptionem SS. Euchariftia, & fpecierum confumptionem non definit esse in sumente, gratia permanente. Imò melius est in anima pura, quàm fub fpeciebus: quia hujus esse sub speciebus finis & causa est istud esse in anima. Et hoc tanto & melius illo, quantu anima est præ nudis speciebus. Sed aliter tamen est in hifce, aliter in anima. Novellus sponsus poftSynaxin, sensibiliter & fpiritualiter, persentitin sese Christum. Sicut & fan & ta Catharina Senenfis. Multique Sancti.
X. Advocata nostra plus nos diligit, quam quisquam quemquam poffit unquam, XI. Voicum Ave dictum pretiofius eft, quàm sub cœlo quicquam aut quam ullum donum corporis, animi, vitæ, & c. temporale. XII, Cultus Sanctis præftitus eft quasi argenteus, factus IS
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. factus mihi, aureus, Christo, gemmeus, SS. Trinitati, quasi stellatus. XIII. Sicut in mundo plus stellis cunctis Sol potest: fic ego plus Sanctis adjuvo servulos meos. XIV. Servitia Sanctis facta quasi nihili funt, nifi meis sint ineritis & lumine, post Christum, vivificata. XV. VeriPfalta mei morientur Sacramentis præmuniti: necante perdent loquelam, aut ufuin ra tionis. XVI. Præstitum mihi fervitium, Sanctis univerfis præstat gaudium. XVII. Hæc Nomina IESVS & MARIA, duæ funt fornaces charitatis, quibus torrentur & distorquentur da mones: at piorum mentes ijs purgantur, ac. cenditur devotio, caro caftigatur. XVIII. Sicut ad generationem Filij Dei, & reparationem mundi, Deus Salutationem elegit: ita, qui spiritaliter alios generare & reformare zelant, oportet me per Ave falutent. XIX. Sicut per me Deus ut per viam, venit ad homines: fic & hos itein per me ad virtutes & gratias ire, post Chriftum, necesse est. XX. Scias, quod me Deus Pater accepit in Sponsam, Filius in Matrein, Spiritus Sanctus in Amicam. SS. Trininitas in Triclinium: & ficamo coli. XXI. Veri Pfalte mei plerosque in gloria antecellent: communiter ponentur in prima hierarchia, dicta Epiphania. XXII. In corporibus gloriofis unio Sanctorum & fpiritalis, & per imaginem quilibet in quolibet etiam corpore: in me verò maxime: Hic amplexus funt spiritales, & quilibet est cujuslibet sponfus, &
Cap. VII. De Revel. brevib. Alani. 139 sponsa castissimo cum gaudio charitatis, XXIII. Indies aliquos è Purgatorio eripio.. XXIV, Si homines caperent & cogitarent de visione beatifica, ad fummam charitatem, fidem, spem, timoremque Dei brevissimè pervenirent, XXV. Mi sponse, volo cogites Christum totum esse in te, caput ejus in tuo capite, pedem in pede, & fic de membris cæteris, talem te cùm videre non possum quin te inti- mè complectar, & tu omnia fuperabis adverfa. XXVI. Missa est memoria Passionis filij mei, velletque adhuc pati pro Missam audientibus toties, quoties, si posset: supplet autem me rito suo infinito. XXVII. B. M. quoties vide Novellum sponfum fibiinduisse Christum, dulciffimè & reverenter eum appellare gaudet nomine Sponfi. Atque tum ille sentit mirabilem in membris fuis influentiam. XXVIII. Cclebrantes Missam esse tantæ charitatis debent, ut vellent crucifigi proijs, pro quibus facrificant. XXIX. Sæpius quafi concipio, & pario Christuin, ratione virtutum, per meos famulos: & ipfum, & hos amplector, & c. XXX. Devotionis actus pijssimus est, ad articulos fidei, quasi scalam, mente ascendere in Deum, & imaginari ad fingulos, ac fi res significata esset revera præfens. XXXI. Angelos inter & homines spiritalis est desponsatio: idcirco magna eis debetur reverentia: funt enim custodes fingulares, ego custos omnium universalis: & fic mei, ficut oculi $ 40 Pars II. Alani Coppenft. Rediv. oculi Domini, sunt super bonos & malos. XXXII. Devs est omnium piorum, & cujusque Sponfus ardentiffimus præsentissimus. Desponsatio autem fit, æftimando sese nihili, & maximi lemper Deum: & Deo se refignando, quoad esse, intelligere, velle, agere, pati, poffe & omnia. XXXIII. Sponsenovelle, peccator erat magnus, ego oravi pro te, cum desiderio sustinendi pro te, fieri fi Pofset, omnes pœnas, ut falvareris. Quia pec. catores conversi, sunt gloria mea. CAPVT VIII. Visio B. Alano facta, de afssumpta B.V. Maria.
Pars prior Visionis, IDSalterium Mariæ cunctis diaboli, carnis, & machinamentis adversatur, & inquinamentis: Quia per salutationem Dei Ver. bum, ad hoc Caro factum, venit in mundunı. Vnde S. Hiero. ait: Merito Maria eft omnium Regina, quæ Verbum Dei generando, omnia regene ravit in mundo. Id quod in Assumptæ præmio declaratur. Novellus quidam Mariæ Sponfus, in ipsa B.
V. Mariæ in cælos Assumptæ festivitate, post cœleftium Sacramentorum perceptionem breve per spatium graditur ad superna, & admirandam Virginis Mariæ Affumptionem intuesur; velut tum gesta fuerit, cum Ierofolymis
Cap. VIII. De Affumpt. B.V. Triumpho. 141 ea in circumftantium corona Apoftolorum obdormivit. 1. Vidit Animam illius, septies cla tiorem tole, de corporis templo progredientem: & inter Filij Sponfi Iefu Chrift brachia mira celeritate profilientem, præsente Ecclefia Triumphante, ea præfertim Angelorum choro, hominum custodiæ destinato. Vt ad cæli ventum portas erat; Vox audita lesufuit, Attollite portas principes veftras, & elevamini porta eternales; & introibit Rex & Regina Gloria: simul intrabat idem Dominus fortis & potens in prælio cum Sponsa, innitente super Spontum fuum.
2. Hic effusa cæli gaudia pariter & agmina fe obviam fuerunt, flexisque poplitibus, Angelicam ei Salutationem dissona Symphoniæ concordia acclamant, ineffabili cum triumpho.reverentia, lætitia & majestate. Nullus Cæli. litum visebatur absque Fsalterio aliquo muco, nihil nisi puram Angelicam Salutationem resonante, mira cum specialis melodiæ suavi tete.
3. Inter cætera ecce. SCHEMA PSALTERII, II. Organi ad instar prægrandis: quod unum alia centum & quinquaginta contineret Plalteria: quorum quodque fistulis item C. &
L. conftabat: ac rurfus in unaquaque fistula, modo admirabili, C. & L. modulationes refonabant, in tanta consonantia, ut nil fupra Mufarchus eo ludebat S. Archangelus Michael; - quem circum CL, concentores stabant: adstabar 142 Pars II. Alani Coppenfi. Rediv. tabat hifce Christi Angelus Custos, cum Via tor fuerat. Concentu videbantur posse vel mortui suscitari, Auditor talium Sponfus in mirificum Christiac Mariæ sese rapi sentiebat amorem.
4. Chori autem fic alternabant; ut poftquam illustre illud Pfalterium ceciniflent, Ave Maria, gratia plena, Dominustecum: responde. ret universa cœlorum curia, Benedictatu in mulieribus, & benedictus Fructus ventris tui IESVS CHRISTVS. Cujus folius mera fiebat repetitio, fimul & melodiarum variatio alia usque & alia: Neque unquam eadem reddebatur vocum fententia & intelligentia-
5. Audivit porrò à Ductore suo Sponfus ille fibi dici: Omnis mundus per hoc Eulogium est redemptus, & Rex cælorum incarnatum, & reparara Angelorum funt ruina. Eacausa Angelici spiritus hoc Novum Canticum Deo resonabunt æternum. Accedentes autem Cælites ad Mariam omnes diversis ordinibus ( in quorum fingulis non plures C. L. memorabantur ) istud ei Pfalterium quisque suum offerebat.
6. Admiranti nimium sponso, quidam alliRentium aiebat: Quid miraris? Numerus iste faoratissimus eft, figuratus in Arca Noe; In Tabernaculo Moyfis; In Templo Salomonis, idque per varios denarios numeros fapius fub hoc mysterio iteratos; In Ezechielis quoque novo templo viso commenfuratos. In Davidvas Pfalmis hoc numero C. L. per Ecolefiam ufitatis: qui omnes de Chrifto, & Matre Sbristi pracinuerunt. Hac enim verum & vivum
Cap. VIII. De Assumpte B.V. Triumpho 143 A est S. Trinitatis Pfalterium; adeoque totius utriusque Ecclefia. Ideo in paris numeri Pfalterio preces offeruntur hominum, latificantur Calites, honoratur Deus. Quæ ut universu prædicares Deo effe gratisfima, idcirco hic nunc audire & videre te tanta voluit idem Deus. III. PREDICARE autem Pfalterium grandis poftulat orbis neceßitas, ob inftantia mala. Quifquis id arripuerit, sentiet vim ex eo & præfidium: qui spreverit, venturis malis involvetur. Vastitus imminet orbi miferanda: cui folum, quod orbem reparavit olim, etiamnum mederi poteft Pfalterium Angelicum. Audiit ista sponfus, & oculos fortè ad subjeAum fibi mundum deflectens, videbat Tria immanissuna per eum debacchari. 1. Ab A- quilone cernebat barathrum immenfæ profunditatis, de quo fumus obscuro igne permistus evolans mundo vastitatem inferebat. Et vox quasijaquile volantis audita est, & clamantis: Va, ve carni & Sangnini, quorum incendio mundus sotus fuccenfus flagrat.
2. Parte diversa confpicabatur horrificum belli apparatum circumferri, ac detonare per orbem cum immensa clade, tempeftatesque, tonitruaque, fulminaque intervenientia mundum omnem quatere. Quæ inter mulieris vox ab aëre vociferabatur: Va, va va mundo à malis. Et alia occlamabat: Quia non eft mifericordia in mundo: non petas ampliusclementiam in calo. Nam Finis venit, venit finis.
3. Parte alia cernebat idem innumeras cacoda
144 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. codæmonum catervas, duabus plagis orbemi penè omnem præcipitantes in hiatum inferni: ab C. L. fornacibus horrendi; cum infinitorum diverfitate cruciatuum. O clamor, o horror, quantus inde prodibat.. Dictas tres plagas audivit deberi tribus mun di malis, Luxuriæ, Avaritiæ, Superbiæ, & contra hæc valere Pfalterium. IV. Interea Reginam cæli Rex IESVS choros super Angelorum evectam, fic affatur: Mater mea Sponfa & Virgo Regina: Te SS. Trinitati par cst præfentari, tuaque per merita mundo subveniri. E terris huc qui invehuntur, protinus SS. Trinitati sese devoventes, fua ipsi meritorum offerunt dona. Tuus Ipfe Ductor ero: acceptura es nanque Regnorum cæleftium poffeßionem. Dixit: dictoque citius, ecce coram adstare videbat novellus Sponfus novum. SCHEMA PSALTERII. REGINE XV. fupramortales augustissima apparebant: & fuæ fingulis pone stabant Domicellæ. 1. Priores quinæ suis cum L. puellis, Rosastotidem miræ pulchritudinis præ- ferebaut: quarum primæ aureis visebatur, infcriptum, Ave: fecundæ, Maria: tertiæ, Gratia: quartæ, Plena: quinte, Dominus. 2. Alterx quinque cum puellis L. quinas GEMMAS deferebant maximı pretij: harum primæ incisum videbatur, Tecum: fecundæ, Benedicta: ter. tie, Tu, quarta, In mulieribus: quinte, Et Benedi-
Cap. VIII. De affumpt. B. V. Triumpho. 145 nedictus. 3. Posteriores quinæ cum L. puellis Deiparæ præferebant quinque STELLAS. Quarum iner at primæ, Fructus: fecundæ, Ventris: tertiæ, Tui: quartæ, Iesvs: quinta, CHRISTVS. Tunc suus Matri Filius ajebat: Dulcissima Genitrix, Sponfa chariffima: Tria cælorum funt ImpeTia fumma: triaque Vnum funt: Paternum, Filiale Spiritale. Et fua horum cuique Regna funt quin- -que. Te cælorum Reginam, non participem sotum & Confortem, ut omnes funt Cælites verùm ImpeFiorum etiam Potentem esse par est, Age: Ecce tibi. B
V. Hujus REGNA funt quinque Patri Conveni Entia. 1. Paternitas. 2. Vnitas. 3. Potentia 4. E. ternitas. 5. Creatio. Singula, & omnia Tremenda, Adoranda, Divina. Hic ergo Diva Virgo Parens, PATRI Impe řatori supplex Omnipotenti fic humillimè fatur. AVÉ PATER: EnS ENTIVM Es; Ecce pro Me, proque omnibus Meis, hanc offero Rosam, tua mibi dudum gratia donatam. Simul de manu Reginæ primæ Rosam, Ave inferiptam, accepit; obtulitque Patri pro Imperiali Regno Paternitatis. Accepta Rosa Pater ait: Digna, gloriosaque Rofa hæc? Ob hanc æternum eris Regina regni Paterni, tanquam MATER Entium omnium fingularis. Quia per Ave, genuisti Creatorem omnium Filium meum. Sponfo videbatur Curia cæleftis tota hanc Libro infcribere donatio. nem, Mariæ, ejusque Plaltis factam. K II, VNI 145 Pars 11. Alani Coppenft. Rediv. II. VNITATIS Regi, regnoque præsentata. Rosam offerens MARIA, ait: Avs Rex LUMINVM. Ecce Unitati infinite, ex qua cuncta manant; Rofam, MARIA: pro me, meisque offero, ut fois, & vis. Accepta, Rex ait: Benedicta! Tu eris Regina in regno Unitatis mee: Entiumque cunte Vnitates ac fingula tua subesse volo poteftati. III. POTENTIR Regi, regnoque sistebatur, Quæ rosanı GRATIA offerens aiebat. Ave Rex Gratiofiffime: Ecce donum boc pro me, proque servis meis Psaltis. Placeat oro, & Placet. CuiRex: Placet & Placat, placabitque. Esto mea tu Regina Potentia: jubestoque tibi omnis in cælo terraque potentia. Quiatu genuifti Potentiam Patris Filium, qui mundi est Gratia. IV. ÆTERNITATIS Regi, Regnoque addus ta, supplex aiebat: Accipe meam, fervorum meorum rofam, PLENA. Cui Rex: Tu Genitrix Eternitatis Plena, promeritum Regina capeffe Æternitatis regnum hoc,
V. CREATIONIS Regi, regnoque rosam similiter offerens, DOMINUS: idem recepit regnum Regina creationis, quia genuit Creatorem Filium. Hic quanta omnium gaudia? II. IMPERIVM FILIALE. Hujus regna Gaudiorum funt quinque juxta Filij Attributa. 1. Filiatio. 2. Verbum. 3. Sapientia. 4. Redemptio. f. Providentia. Horum fingulorum Regi regnoque sistenda Virgo humilLima Ductorem fequebatur. I. Ergo Regi F1- LIA
Cap. VIII. De tribus Imperijs. st T ex dr LIATIONIS pro regno Filiorum Dei, proque se & fuis, rite prafata, Gemmam TECUM Offert. II. Item gemmam, BENEDICTA, Regi pro Regno VERBI Incarnati dat: & id recipit Regina. III. Pro regno SAPIENTIA Regi donat, gemmam Tvi Reginaquefit Sapientiæ. IV. Proregno REDEMPTIONIS geminatam dat, In Mv. LIERIBVS: fitque Regina Sapientiæ. V. Pro rea gno PROVIDENTIE dat gemmam, ET BENEDICTVS: recipitque regnum. Hic rurfum nova Cœlitum gaudia, laudesque mirifica confo nabant. III. IMPERIUM SPIRITALE. Huic regna funt item quinta, ut & Spiritus fancti Attributa. 1. Spiritus Sanctus. 2. Dona.
3. Miffio. 4. Bonitas. 5. Confervatio.
I. Regi SPIRITVI Sancto supplex stellam, FRUCTVS, offert. Cui Rex: Amica chariffima posside regnum omnium Spirituum: de hifce fiat voluntas tua. Quia Fructum de Spiritn Sancto concepifti volens. II. Pro DONORVM regno stellam, VENRIS, offerenti Rex ait: Efto Regina DonoTum Dei; nec ullum donum naturæ, morum, gratia, feu gloriæ cuiquam dabitur, nifi te cooperante & mediatrue. III. Pro MISSIONIS regno stellam, Tvi offerenti Rex ait: Sicut per Ventrem tuum benediitum bona omnia data mundo funt: ita per factam ad te Misionem Filij innotuit summa Proceffionis mea miffio, Quare tu esto Regina omnium in utroque orbe mißionem, nec ullus fiat motus tuo fine nutu. IV. Pro 148 Pars II. Alani Coppenft. Rediv. IV. Pro BONITATIS regno stellam, Insvs: donanti Rex ait, Tu Regina Bonitatis esto. Nec ul Lamego cuiquam, nifi te mediante, communicabo.
V. Pro CONSERVATIONIS regno stellam, CHRISTVS, danti Rex ait: Nihil ex hoc, vel in natura, vel gratia, Tefine, conservari volo. Tu enim ges nuifti Servatorem orbis Regina Confervatrix. Gaus dia hic rur sus immensa. Ecce nunc CoRONIDEM, VI. Denique SS. TRINITATI præfentata of ferebat SE IPSAM pro Se, servulisque suis Pfaltis. Cui Devs: Facta tibi dona æternum esse rata Volo, lubeo. Tu nobile Triclinium esto SS. Trinitatis. Ego fic ero tota inte, & tu in Me tota mutata: Non assumptione; sed glorificatione fingulari. Tue Voluntati nil abnuam unquam. Adhac: Quia DONA illa XV. ordinasti ad mea X. Præcepta: ad meas X. Virtutes potißimas: contra X. Vitia mundi: ad Natura X. Predicamenta inftauranda: Idcirco volo, in cælis, in terris hoc fub numero lauderis in Pfalterio. Ad ultimum versa ad sponsum inquit, Sponsa: Quæ vidifti, audisti: prædica. Nil timueris: Ego tecum fum; te adjutabo, cunctosque Pfaltas meos. In Refti
Cap. IX. Monarchia Mifericor. Reftitantes tibi, Ego vindicabo: Disperibunt; ceu expertus, multos jam vidisti mala morte extinctos, c. 13. 4. Nunc porro adverte fis CAPVT IX.
PARS ALTERA VISIONIS. De Monarchica Mifericordia conflictu cum Iuftitia, & c. NOTA. Sic Monet sub finem capitis Alanum B. Virgo: In cœlo pax summa; difcordia nulla; nec Dei mutatio eft: fed humano captui sic repræsentatur diversitas temporum Legis & Evangelij; iræ-, que Dei ad Gratiam versæ. Lavis, aut Vas Misericordiæ est PfalteCharquiser Hydra Rebecia,
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. becca, Viatorum refocillatrix de Fonte Matris Mifericordiæ. Sic Visionis pars altera docet: docetque in Pfalterio Deprecari Mala: ficut prior, Bona petere Sponfi igitur novelli Visionem illam fereniffimam sequitur alia illinc severissima: Hinc Mifericordiffima. Ecce novum. SCHEMA PSALTERII. Instituta jamæternorum trium in cælis Im periorum Imperatrix, & Regnorum XV. Regina Maria erat, eratque suum Mifericordiæ Imperium aufpicatura; Fœliciter! Ter &, & amplius: Ecce, parte alia, è diverso, Tria Nova Imperia; inde jam ab homine orbeque lapso, in orbe ufurpata Deo; motu grandi sese movent, ac velut adversum Novam Dei, Deipa- ræque Mifericordiam infurgunt. Resita geri visa fuit. Devs, lapsu protoplastarum iratus, velut o- missa Clementia, regere subjectum cœptavit in virga ferrea fuæ Potentia, Iuftitia, & Veritatis: Nunc, accepta ab Filio satisfactione, placatus, sui in orbem Imperij frena laxavit Misericordia: Cujus per Imperium triplex novuın hoc antiquari necesse fuit Vetus ufurpatum Imperium trinum. Itaque Trinuna istius Imperatrix, Potentia, Iuftitia, & Veritas, habitis velut Comitiis; Itan, aiunt, Dominam Mifericordiam Vnam omnia regere? Si permittimus; Peribit lex de malis cessante Dei Potentia & Iuftitia contra eofdem:
Cap. IX. Monareqia miferic.! Ma Ho [ 1- nil Hinc Ro ap cofdem: & Veritatis fententia de malorum damnatione. Ergo: belligexare placet? Perplacet cunEtis. Resmiranda! Apparebat Sponso vifibiliffi. me, ac fi corporis cerneret oculis talia:
1. POTENTIA Imperij Paterni. II. Imperatrix hac ingenti mole movet se; primaque graditur in acie. REGIN cam fequuntur QVINE, truces: 1. Maledictio. 2. Igno rantia. 3. Obduratio. 4. Inopia. 5. Servitus. Similes his turbæ minaces aderant innumera, ordine nullo, & multo cum murmure mista. Hincque stabant. Stabat at inde Monarcha Maria Mifericordia cum POTENTIA. Hac armis freta Misericordiæ, Virtutum; & meritis Chrifti, luis, & elpt Sanctorum, albis equis infidentium; illatis in ge turbam adversam signis felicibus, Venit, Vidit, Vicit. Severam illam paternam Potentiam capit, cum Reginis ejus, & Copiisuniverfis. Omnes gigantææ magnitudinis erant, & fortitudinis hactenus invicta. T Adeas, manibus post terga revinctas, Monarcha Mariasic fatur: Domina potentißima: Iuftum est, ut Der voluntas impleatur, Sapientia perficiatur, Bonitas confervetur. Cum igitur hic placuit Me indignißimam fingulari gratia sua dicere Imperatricem Misericordia; planè neceffarium erat, totis à me viribus Imperium meum defenfari. Vosab annis jam retro quater millenis comminate, MifeTICOT-
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. ricordiam ab ore profligastis, folis conclufam cælis. Nunc ( ita visum Deo ) Ego, veftrique omniumque Potens, Autoritate SS. Trnitatis vos absolvo; abfolutosque pronuncio. Simul Mifericordiæ Reginas instituo; quin mage reftituo regnis.
I. Quare Tu, MALEDICTIO, cede: fuccede mea BENEDICTIO in Regno Ave quod est fine Ve. II. IGNORANTIA, diu nimium mundo gravis, abscede Succede huc ILLUMINATIO in MARIA regnum. III. Tuque OBDVRATIO, dura nimis fuge: Accede bona GRATIA, adregnum GRATIA dictum. IV. Vah FACULTAS gigantea, bonorum hucusque omnium evacuatrix; abfcede: Tuque sufficientia PLENITVDO fuccede, & regna in regno PLENA. V. SERVITVS diraquid urges? Cede. Accedetu LiBERTAS Filiorum Dei, & regnainregno DOMINVS. Audite nunc: quæque remotaregnis, quæque promote & suffectæ regnatis; quinque Pfalta mei subditi famulamini Chrifto & mihi: audite, Iura capessite vestra Volo, ut Pfalta mei in vita, in morte, & poft mortem, habeant Benedictionem, Illuminationem, Gratiam, Plenitudinem ac Libertatem: immunesque, securique regnant ab Maleditione, Cæcitate, Obduratione, Inopia, & Servitute. Quia parent mihi in Paterna Potentia jam mifericordis regnis dictis: Ave Maria, Gratia, Plena, Dominus. II. IVSTITIA Imperij Filialis. III. Imperatrix hæc, cognita fororis captivitate, in armaruit, vocatque suas in arma socia Reginas quinas. Advolant hæ sævæ, favioCap. IX. De Monarchia Miferic. saviorum cum turba malorum; 1. Peregrinatio. 2. Infamia. 3. Severitas. 4. Immifericordia. 5. Fortuna mala. Conferunt: inferuntque signa infesto in aciem Deiparæ Mifericordissima Monarcha. Fit vis; vimque vis melior vincit Mariæ: & revinxit Iuftitiam: Capitque ejus Copias. Vulnerata caput ac pedes Justitia, revinctaque ma. nus, fic infit ad Mariæ Mifericordiam Dei: - Vulnerasti cor meum, foror mea: Sagitta enim tue acute: cum carbonibus defolatoriis, Penetrant, Incedunt. Cui contra Maria clementissima. Diu, durequenimisin Adæ filios es dominata. Finem tibi impero, modumquestatuo, Volo ( fic namque divina placuit Sapientiæ Filij:) ex hoc Imperare Misericordiam volo, Tuæ hinc faceffant Dominatrices truces. Et Tu,
I. PEREGRINATIO, cessa exules, cæloque extorres abjicere miseros mortales, inqueterris peregrinos & limbo. Cede: Accede Regina mea HOSPITALITAS, capesseque regnum, Tecum. III, INFAMIA, infanda, infensaque nomini humano: Cede: Succede FAMA BONA: cape regnum, Benedicta. III. - SEVERITAS, desævito nunc: Absede regno: Fugasti diu Mediatorem, vel retardasti. Tu, MEDIATIO, cape regnum, Tu. IV. IMMISERICORDIA: cede, fuge, Regna tua, O PIETAS in regno, In Mulieribus. V. MALA FORTUNA, cede: Accede BONA, ad regnum: Et Benedictus. LO Hic Maria. Audite Edictum omnes. Volo, ut in Pfalterio meo Pfalta habeant in me Triclinio ss. Ks TriniPars II. Alani Coppenst. Rediv. Trinitatis. 1. Hospitalitatem. 2. Famam apud Deum bonam. 3. Mediationem Filij, meam, & Sanctorum. 4. Pietatem: & 5. Fortunam bonam: Vacentque è contrariis omnibus. Quia parent mihi in regnis: Tecum: Benedicta. Tu. In Mulieribus. Et benedictus. III. VERITAS Imperij Spiritalis. IV. Hæc, istis cognitis: in arma se, quinaf que locias, regnumque totum injicit: molitur omnia: excogitat nova: vetera exaggerat: invadit Mariam, pugnat: At expugnatur ab illa, Spiritu Sancto adjuvante: Captaque cum fuis, tribunali sistitur SS. Trinitatis, Vbi, Maria sic infit ab alto. Hæc est, quæ filios Adæ ha- & enus Patriæ Veritate privavit, tenuitque atra fub Umbra vinctos. Abstine nunc: & exue imperinm. Et fuæ quoque cedite Dominatrices: 1. Infructuositas. 2. Infœcunditas. 3. Paupertas. 4. Captivitas. 5. Mors mala. Regnis histe noftris abscedite dictis: Fructus, Ventris, Tvi, Issys, Chriftus. In hec verò fuccedite felices vos regina, Spiritus fandi: 1. Fructuositas. 2. Fœcunditas. 3. Abundantia. 4. Libertas. 5. Sanitas & Vița beata. Volo, ut Pfalte mei hifce gaudeant: careant contrariis. CATASTROPHA.
V. SS. Trinitas tanti spectatrix conflictus, Polentia, Iuftitia, Veritate captivis implorata, respondet: Filia charissime: mea vos interfilia Pax, esto arbitra. Ipfam audite. Hic
Cap. IX. De Monarchia Miferic. 155 Hic stabat pulcherrima Pax: & ait. Detur cuique quod fuum eft: & fiet Pax in Virtute tue. Oter SS. Trinitas. Geminam decerno Sententiam. Priorem: MARIA sibi optimam partem elegit, quæ est, Mifericordiæ, in Regnis XV. Quare Quicunque in Pfalterio Christi seu Maria hisce fideliter in XV. regnis deservierint hi cæterarum effe jam devinctarum fub imperio non debent obnoxij: fed in folius Maria Monarchia gaudere beati. Annuit Omnipotens; ratumque jussit: totaque cœli Curia acclamavit. Rurfum mox voce terribili, Pax proclamat. Alteram sententiæ partem pro captivis. Dominentur porro Potentia, Iuftitia, & Veritas: Verum fuper eos durum jugum suum imponant, qui Mifericordiæ regnis fub figno Pfalterij Chrifti aur Mariæ fubeffe recufant; idque vel ex Contemptu, fuperbia vel Acediæ neglectu: aut alio quo vitio fuo. Ad hæc SS. Trinitas aiebat, FIAT. & ÆTERNVM fic Fiat. Voxque Cœlituntuna conclamabat: Fiat, Fiat. Amen, Amen. VERITAS subridens subjicit, VI. Certe, ôter beata Maria, Imperatrix digniffima: Regnum tuum erit minimum: nostrum, maximum. Quia pars minor dabit se sub figna Pfalterij orandi, portandi, propagandi. Arita enim via eft, quæ ducit ad cælum, & pauci intrant per eams
Pars potior nostro sub jugo gemet, serviet, luet, eternumque luet, CAVPars II. Alani Coppenst. Rediv. CAVTELÆ ADMONITIO. Denique ad Sponfum versa fuum Diva Maxima fic monet. Cave, putes, in cælis bella geri, feri difcordias. Cave, fic putes. Pax ibi infinita est. Verum tua, hominumque à te docendorum causa, hæc quasi gesta vidisti, ut factam ab ira in Gratiam mutatione quasi Dei, & Pfalterij gratiam prædices ad hominum captum. Dixit, fimul osculum ei affixit: & Vbera sugenda præbuit: in signum veritatis. Tantoque de libitus gaudio exundavit; ut ad humana terrenaque omnia fibi videretur Stomachari. Sic ille Sponfus redditus humanis, & homini fuo, veriffime intellexit, Viso isti conforme illud esse, quod in Assumptione canit Ecclefia: Hodie Maria cælos afcendit, GAVDE TE: Quia cum Christo Regnat in æternum. CA
Cap. X. De LXXII, Excellentiis Ave. 157 CAPVT X. De Ang. Salutationis Excellentiis Sponso Mariæ revelationis ab IESV: Idit: Audivit novellus Mariæ Sponfus im meritus; ut lequitur: Iesys ait Matri. Duleissima mater spensa: Ferplacet, te in angelica fa lutatione laudari. Ideo in hac præconia, tuæ Dignitatis contenta, Sponsorevelare tuo placet. Ad quem verfus, ait: Fili mi: vifibiliter apparens tibi, pando; quid Matri mea offersnes ins; um Ave dicis ei devotus. Sponfus. O cordium Amor, Gaudium dulciffime IESV: de Tua summa gratia & pietate, qua me indignissimum peccatorum dignatus es visitare, gratias, non, ut debeo, refero; fed ut valeo: Simul humillimè rogo; Doce qua nefcio, IEsvs. Fili mi: Audi per similia mundi magnalia s quæ in Matre Dei funt Excellentia: LXXII, EXCELLENTIÆ. Salut. Ang.
I. PSALTERIVM.
1. Ea est Paradifus: in quo Novus Adam & - Iva, Christus & Maria: funt ad regeneratio. nem hominum positi. Bern. II. Eft ea Cœlum fidereum; stellis Virtutum, Gratiarum, Scien tiarum & Meritorum ornatum. Aug. LI. Eft Sol mundi, quo is regitur, illuminatur, incalescit igne caftitatis. Anfel. IV. Eft Fons vitæ in Ecclesia; quo lavantur scelerati, fanantur un firmi, potantur fitibundi, serentiarum horti ri gantur 158 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. gantur. Aug. V. Est Arborvita ', suscitans mor tuos: sanans infirmos, conservans vivos. Hieron.
2. Quing. VI. Est Arbor scientiæ boni & mali: cujus gustu docentur mei bona facere, fugere mala. Ans. VII. Est Hortus amænitatis cum virturun floribus, è quibus unguenta conficere est in falutem vivis & defunctis, Anf. VIII. Est Minera metallorum; ad meos ditandos & arman dos, depellendis hostibus. Alber. IX. Estlapifodina gemmarum, id eft virtutum, ad coronandas animas. Bern. X. Est stella maris, in mundi fluctibus, & peccatorum tenebris, qua dirigamur & illuminemur, ut portum intremus, Bern.
3. Quinq. XI. Est Corona gloria, constans gemmis meritoruni, & auro charitatis: qua Mater mea coronatur: quoties salutatur. Aug. XII. Est Veftis regia Mariæ, qua peccatores conteguntur, ornantur justi. Bern. XIII, Est CaStrum Trinitatis Sidereum, non lapideum. Bern. XIV. Eft Viridarium amenitatis cum fructibus gratiæ & virtutum. In eo columba Spir. S. requiefcit, pullus gratiarum enutrit: philomela solatij spiritalis meditatur: fragrat fama & virtus. Bern. XV. Est Civitas gemmis auroque constructa militantis Ecclefiæ. Bern. II. PSALTER. I. Quinq. XVI. Ave est Templum Salomonis, in quo hostiæ, Vota, Sacramenta Deo offeruntur; peccata delentur; tri bulationes pelluntur, auxilia impetrantur SanHorum, melodiæ beatorum audiuntur, Dei S Filius
Cap. De LXXII. Excellentiüs Ave. 159 Filius incarnatur. Aug. XVII. Ave est Vitis Engaddi, quæ Balsamum mundo protulit, quo fa.. nantur ægri, illuminantur cæci, vivi utuntur, & mortui unguntur. Aug. XVIII. Est Scala, ftella Iacob: qua itur, rediturque cœlo. Heron. XIX. Eft Arca Teftamenti, in qua funt tabulæ legis sapientiæ divinæ, & manna confolationis. Bern. XX. Eft Arca Noe, qua mundus à peccatorum diluvio liberatur: & ab inundatione tribulationum protegitur. Ansel.
2. Quing. XXI Ave est IRIS Clementie, dan. tis veniam superbiæ, auro avaritiæ, virori va- næ lætitiæ, inconftantiæ, & c. Aug. XXII, EQ Mons Dei, quo terrena deferuntur, cor furgit, Sodomæum incendium effugitur. Heron. XXIII. Est campus seminum virtutum, Basil XXIV. Est Organum lætificandis cælis: Cythara excitandæ in Ecclefia lætitiæ. Symphonia, peccatis fugandis. Amb. Beda. XXV. Est Sylva folitaria devotionis: ubi feræ sub jugo stant pœnitentiæ, cursuque veloci fugiunt mundum. Damafc.
3. Quing. XXVI Ave est Pratum amænitatis, in quo pascuntur greges Chrifti. Ansel. XX VII. Est Flumen fuavitatis, fertilitatis, quo Ecclefiæ terra fovetur, rigatur, Bafil. XXVIII, Et Mare divitiarum, absque procellis, quo tute itur ad aftra. Albert. XXIX. Est Domus & hofpitium Trinitatis, & Triclinium. Rich. de S. Vic. XXX. Eft Statera operum humanorum, Damafc. III. PSAL.I. Quin. XXXI. Ave est Bibliotheca fcientiarum divin, & huin. Amb. XXXII. EA.
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Est Gazophil. thefaurorum Dei: unde bona cœli; Chrifti, & c. egenis nobis dispensantur. Dami. XXXIII. Eft fabrica mundi reparati, Augustin. XXXIV. Est Vallis, qua humilitatem reperimus Hayimo. XXXV. Eft Horreum mifericordie, è quo animæ nutriuntur.
2. Quinquag. XXXVI. Est Altare Dei, viventis nostra requies. Orig. XXXVII. Est Thymia na fanctæ fragrantiæ; cum quo opera nostra of ferimus in odorem fuavitatis. Bed. XXXVIII. Est Liber vita justorum Damafc. XXXIX. ΕΠ via cali, qua ad patriain, & patrimonium pervenitur. Ansel. XL. Est Scutum, quo ignea tela nequiffimi extinguuntur; vincuntur adversa. Bern.
3. Quing. XLI. Ave est Arcus, & fagitta hostibus vulnerandis, ut ad triumphum Imperatoris perveniatur, Baf, XLII. Est camisia Caftitatis, Velum honeftatis, Zora dignitatis, Annulus cœleftis desponsationis. XLIII.Eft Sertum florum, beatis coronandis, Aug. XLIV. Eft Ianua cæli, falvandis animabus. Albert. XLV: Est clibanus, ubi catus est Panis Angelorum; Dans vitam mundo. Bern: IV. PSALTERII
I. Quinquag. XLVI. Ave estmurus & seps civitatis, contrahoftes. Ans. XLVII. Eft Nubes rorida, unde mundus rigatur; floret, fructificat. August. XLVIII. Eft Apotheca charismatum, morbis medendis. XLIX. Est Speculum purita tis,
Cap. X. De LXXII. Excellentiis Ave. 161 tis, in quo ætherea contemplamur. Anf. L. Eft Microcosmus, quo exterior macrocosmus est reformatus.
2. Quinq. LI. Ave est Vas potentiæ Patris, fapientiæ Filij, Bonitatis Spir. Sancti. Bern. LII. Eft Seraphina civitas beatorum. Auguft. LIII. Elt juftitie thronus Thronorum Sanctorum, ad quem pax facta eft. Estque Dominium Dominationum. Baf. LIV. Eft Potentia Poteftatum, contra poteftates tenebrarum. Dami. LV, Est Directorium principatuum, quo ad cœlum duci mur. Blesens.
3. Quing. LVI. Ave est Providentia maxima, qua Providentiæ ad magna bona disponantur. Aug. LVII. Eft quasi Inspiratio prima Angelorum pro humanitate Chriffi exaltanda, contra Luciferi superbiam. Bern. LVIII. Est Spes Patriarcharum conferens ad incarnationem.AuLIX. Est Regina Prophetarum: ad quam caufæ Prophe tiæ funt ordinatæ. Hieron. LX. Eft Fides apoftolorum, qua mira funt operati Amb.
V. PSALTERIL
1. Quinq. LXI. Ave est Martyrum fortitudos qua cuncta devicerunt fupplicia. Albert. LXII, Elt Datorum fcientia: per quam se regulant & ju dicant. Dion. LXIII. Eft Poteftas Pontificum. quam super Ecclefiæ Sacramenta acceperunt: quatenusincarnationécontinet. Albert. LXIV. Est Confefforum perfeverautia, in tribulationibus, dum ad regnum pertingetent, Raban. LXV.
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Eft Vita religioforum, qua mundo moriuntur conformiores Deo. Cassiod.
2. Quinq. LXVI. Ave est Gloria Sacerdotum: per quam acceperunt in Corpus Domini veram & mysticam poteftatem. Beda. LXVII. Eft Puritas virginum, qua Deo desponsantur, voluptates respuunt cæteras, angelicè converfantes. Hieron. LXVIII. Est Mundi principium & regula: qua ad pauperes, divites nobiles menfurare discitur. Bern. LXIX. Eft Tolerantia pœnitentium, per cam enim innumeri pœnitentias peregerunt; & falvati funt. August. LXX. EA Auxiliatrix Incipientium. LX XI. Est robur proficientium. LXXII. Eft Contemplatio erfectorum. Sponfus, cessante IESV, supplex agit gratias pro his cunctis; fateturque, vidisse IESVM, esse tanti, ut pro eo fit martyrium continuum usque ad judicij diem non defugiendum. Speciales agit gratias dicenti IESV: quod eaden illa S. Jacobus Major olim revelarit S. Dominico, quando in Hifpania pene ad mortem usque decumbebat: verum ea exrevelatione fic fuit spiritu & corpore recreatus: ur protinus convaluerit. S CAPVT XI. De Signo Prædeftinationis, vel reprobationis Revelatio. PONSI novelli modus dicendi Angelicam Salutationen peculiaris erat iste: AVE MATia
Cap. XI. De Signo Pradeftinationis. 163 via, omifericordissima: pro nobis Virgo Mater Dei facta: gratia plena; Dominus tecum: benedicta tu in Mulieribus. Et benedictus Fructus ventris tai IESVS CHRISTVS: homo verus, & verus Deus, pro peccatoribus natus, passus, resuscitatus, & Sacramentis honoratus: Quem virgo concepifti per Spiritum Sanctum, cum Gabrieli respondifti hoc verbum bumillimum: Ecce Ancilla Domini, fiat mihi fecundum verbum tuum. Amen. Apparens ei aliquando B. Maria dictam formulam commendat, fibi effe pergratam: quod totidem pene excellentias Deipara eximias & fingulares in ea continerentu 1.quot categorematicæ voces. De nique his Diva concludit, dicens. Dul is Sponfe: Secretum jam pandamtibi divi næ Providentie.
I. Scias, & fecurè intelligas: quod & fine mora aliis patefacias: Quod fignum probabile eft, & propinquum æternæ dam. nationis; Horrere, & Attædiari, & Negligere Salutationen Angelica, totius mundi reparativă. II. Habentibus verò devotionem ad Hanc, Signum eft Ordinationis & Prædeftinationis per magnum ad gloriain. III. Pro-- P 164 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. III. Propterea, qui tenet me in hac Salutatione; femper me teneat: donec ad me in Paradisum perveniat. CAPVT XII. De IISV CHRISTI Paffione ineffabili Revelatio IESV.
1. Salterium SS. Trinitatis mirifice confcientiam trepidantem confortat: errantem dirigit, & perficientem confirmat, Merito Domini nostri IESV CHRISTI, & beatissima Virg. Mariæ: qui conscientias fidelium floribus virzutum ornant, & fructibus donorum Spiritus Sanctis fœcundant, Vnde suaviffimum, & mirabile, temporibus nostris revelatum, narTO EXEMPLVM, Quidam ad Pfalterium Chrifti & Mariæ, cum aliquando devotius oraret, Raptus est in Spiritu, Non naturaliter, nec phantastice: fed per Veram Dei virtutem & Poteftatem. Quo in Raptu sentiehat se à Chrifto esse totaliter abforptum: & quafi in ipfum mutatum. Sentiens in capite Coronam spineam: in manibus & pedibus sensibiliter Domini IBSV STIGMATA. Proprinm velle, & nosse auferebatur ab eo; dabaturque ei velle, & noffe Christi: Vt fecundum hoc, jam in cælose esse videret: & feip
Cap. XII. De Arbore Paßionis Damini. 165 Peipsum tamen etiam morante in terris intueretur. Quod mirabile est homini: sed non illi, qui facit mirabilia magna. II. Illi Dominus IESVS, in Spiritu, fic aiebat: Tu aliique complures, te majores, dicere foletis: Ecce Dominus I ESVS CHRISTVS tantum per omedium diem fuftinuit paßionem: Et, cum Deus effet, facile id factuerat. Quin graviora longe fuftinere potuiffet, fi voluisset; non tamen fecit. Nos verò fervi ejus, annis multis gravissime tribulamur à wundo, carne, diabolo: nec su mus Deus, aut fervei. Cur ergotantillitanta, tamque diuturna pasimur: cum Chriftus exiguo fpatio passionem compleplerit? Veni ergo, & vide, que tibi oftenduntur. Dixit. Et ecce subitò erantin regio palatio: inque cubiculo regali. Hic aderat puella ineffabilis a decore, modestia, omnique virtute: & coram ea Angelus Gabriel, respondente: Ecce AMAncilla Domini, fiat mihi fecundum verbum tuum. Eodem instanti verborum completorum, suis ille sponsus oculis, sole tunc clarioribus, intima Virginis Mariæ vifcerum penetralia perspiciens subito factum Puellum vidit minima qualitatis, instar avicula parvulæ, fed à cunctis membris absolutiffime perfectum hominem. Monente lesv, vide diligenter: Videbat in qualibet puelluli parte totuin inesse mundum: Acrurfus in mundi parte qualibet intra puellum esselerofolymam urbem, in qua passus fuit. * Atque tunc & exinde continud puellus tantillus * aliter non est paffus: quam fub extremum vina Pay 166 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. patiebatur. Etajebat: Sic à principio mea conceptionis ad horam usque mortis, continue cruciatus pertuli prote, & cunctis Ada filiis. Vide porro diligenter. III. Et illico videbat puellum IESVM in cruce suffixum: quæ ad arboris instar immenfæ stabat, spectaculo tam miferando, ut ex crucifixi compassione omnis creatura, non foluin naturalis, fed & cæleftis emori posse videretur. Tunc ea spectanti ajebat Iesvs: En quanta pro te pertuli. Scias, alusque prædwes: 1. Ego pro quolibet peccato particulari continue & distinctè fic passus sum: Tamque acerbè, ut fi vitæ mihi fuissent tot, quot in terris animata degebant, tot omni momento potuissem mortibus extingui, nifi Deus vitam mihi sustentasset. 2. Patiebar item ea pro omni bono tuo, virtute, & ordinatione per Ecclefiaminftituenda. 3. Item pro quolibet dono gloriæ fingulis promerendo tantasustinebam. Vt si, quot sunt arena usquam, quot in cælo stella, tot vitæ mihi fupperiffent, & fingulæ tamen vita fuissent, ficut Angelorum, immortales: extingui nihilominus potuiffem quovis inftanti: nime Dei potentia confervaffet. RATIO. Quia verbum Dei in me Quantum erat, Tantum amabat, Salutem: & dolebat perditionem fingulorum, & maximè offensam Dei. Is tamen ingens dolor fuit ligatus fic, ut nonredundaret in corpus meum, nifi quantum ad assumptos à me communes defectus: & quantum finebat Divinitas. Sicut enim gloria mea erat ligata, ne in corpus meum redun'aret: fic & pæna. Vtque gloria, fic, & pæna illi æquabatur, itemque Merita mea: & Virtutes. IV. In
Cap. XII. De Arbore Paßion. Dom. 167 ce Ta ma P IV. Interea, videns hæc, & audiens, tametfi intra se Christum sentiret. Simul tamen & se intra Christum sentiebat: Sed ficut regulatum, & motum. Ad arborem crucis acceffit propius: & ecce in momento sensit, nefciens quomodo, se esse intra B. V. Mariæ ClauArum, ceu templum: Hic totus mundus clarior & pulchrior cernebatur, quain in se ipso. Audit Puellum in cruce clamantem: Miferemim mei, ófilij Ada: pro quibus fic patior. Nunc oro univerfos hæc audituros, per Domini IESV CHRISTI passionem; ut, quæ fabjicientur, finceris mentibus capiant, contra mala præfentia & proximè instantia; nec improvisi obruantur. Ecce. SCHEMA PSALTERII. ARBOR stabat infinitæ magnitudinis, omnibus plena fructibus, & inea Beati omnes. Trifurcata uno è trunco dividebatur triramis. Quisque trium ramus, erat rurfum quinque. ramis: & in fingulis Puer crucifixus: qui lic spectanti loquebatur. Ecce, que, quantaque patiar. Sed intellige, quæ Cernis; Incarnationi mea TRIA inerant INFINITA:
1. Effentia, feu Dei verbum. 2. Vnio hypostatica naturæ finita ad infinitam. 3. & Poteftas gratia, ac gloria. Secundum quodque horum, ab instanti Conseptionis mea erant tres crucifixiones infiniti Cruciatus. I. VERBI, quo ad Defiderium & voluntatem infinitam satisfaciendi Patri, ex infinito in homines Amore; adeo, ut, fi Deus effe mortalis potuifSet
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. fet, mori infinities voluisset. At quia Deus mori non potuit: ideo vel fic in Me voluit mori, quantum licuit, amore vestri. O homines, talem nec agnoscitis amorem? vosigitur pij omnes attendite, si est dolor amor, ficut dolor & amor meus?
I. QUINQVAGENA, ad Infinitatem Paffionis Dominicæ ex VERBO ortam oranda.
V. ARBOR hac magna est Oratio Dominica & Angelica Salutatio: Rami quinque funt: utriusque priores quina dictiones.
I. RAMVS. Ave. Quia pro liberatione vestra alb omni Væ Maledictionis Eve esce Sic morior in cruce inde à conceptione. Morior Pater vester per & Creationem, & hanc Recreationem. Iam omnium patrum, qui fuerunt, sunt, erunt, amores conjungantur; mei tamen affectus partem nec minimam attingent. Et eum fceleribus adhuc crucifigitis, cui oratis, PATER NOSTER. II. RAMVS. MARIA. Quia & pro Maria falute, & pro mundi Illuminatione. Sic patior crucifixus, Quis: Ens entium: cui oratis QUI ES, exiftens in omnibus per Effentiam, præfentiam, potentiam, veriùs quàm anima vestra in vobis existat. Iam mors corporis fit dolorosa, quanto plus anima? Et mea infinities a erbior est. Et ubi vestra compassio? III, RAMVS. GRATIA Quia ad gratiam orbi impetrandam crucifixus fum. SIC dolorosè & amovose. Quis? Lux & gloria cælorum: cui oratis, IN COELIS. Qua morte? Si cælorum mors esse posset: Omnia viventia extingnerentur. Ego plus vita fum veftræ neceffarius: Ego plus igne amoris in vos exaStuo:
Cap. XII. De Arbore Paßion. Dom. 169 ftuo: quam, fi creata omnia unus ignis forent, astua re is poffer. Et que veftraredamatio. IV. RAMVS. PLENA. Qua plenissima cum infinitate doloris, amoris ac meriti crucifixus patior, ad removendam veftram inanitatem à bonis, atque donandam plenitudinem meam gratiæ & glorie. At quis: Sanctus Sanctorum, cui oratis, SANCTIFICETUR. Qua morte? Iungite omnium martyrum, omnium viventium mortes, cruciatus & cruces in unam; nulla tamen erit fimilis ad infinitum comparatio. Bestiæ difcruciata & morienti compatimini: ubi compaßio mei?
V. RAMVS. DOMINVS. Quia ad hominum liberationem à servitute diaboli; ad acquisitionem regni & dominij. Sic patior. Quis? Dominus vefter nobilissimus, liberalißimus, amabilißimus: Cui dicitis: NOMEN TVVM: cui omne genu flectitur, in quo & baptizati eftis, & nomen habetis ac donum Chriftianum; & infcriptionem in libro vita. Qua morte? nullis unquam effabili etiam Angelorum omnium linguis. Et vos me in cruce lamentantem non auditis? Miseremini mei, faltem vos amici mei. Videte cruciatus & mortes una in morte, & cruciatu meo innumeros. Numerate tamen aliquos. Pro decem præceptorum Dei violatione veftra, & impletione mea fic in quolibet quinque ramorum crucior: Ecce quinquaginLa cruciatus ac mortes, infiniti amoris, doloris & meriti. Cur igitur ad minus Angelicis Salutationi bus quinquaginta me in Pfalterio dignamini: Sic me redamatis? Sic, mihi condoletis: Ita mecum com LS niere
Pars II. Alani Coppenft. Rediv. meremini vobis? Et quomodo mecum conregnare & congaudere poteritis? II. QUINQUAGENA, Ad infinitatem Passionis Dominicæ ex VNIONE hypostatica ortam, oranda. VI Attende nunc modos & fines meæ crucifixionis ex Vionis facta modis. I. RAMVS. Твсум. Еп VERBUM INCARNATUM hic crucifixum: ut mundus haberet Secum DEVM, fixum, profugato Diabolo. Quod verbum? Cui oras: ADVENIAT REGNVM TvVM. Rex Regum est. Qua morte morior? ineffabili, inestimabili, incessabili usque ad finem mundi. Si fervus morti Domini aut Regis noncompatiatur: proditor æftimatur: & mihi quis debitè compatitur? Plerique adhuc me denuò fapius crucifiguur. Cui II. RAMVS. BENEDICTA. Hic patior ratione Vnionis factæ Hominis cum Deo: Vt genus humanum reciperet benedictionen. Sed quis? Dominns Libertatis; à quo recepiftis libertatem filiorum Dei Naturalem, Moralem, Spiritalem: oratis: Fiat voluntas tua. Qua morte? quantam velle non poffent omnes creatæ omnium voluntates conjunctæ in unam. Væ us, qui Liberatorem ingrasi non honorant? qui exhonorificant? In gehenna sub demonibus æternum fervient. III. RAMVS. Tv. Hic patior ratione Vnionis facta Dei cum homine: Vt Divinitas ho minibus clare demonstrata innotefceret. Quis homo patior? Motori unitus primo, danti omnibus motum: quo cessante perirent omnia. Cui oratis: Sicut in cælo. In que primum est motor omnium mobiz
Cap. XII. De Arbore Passion. Dom. 171 ca O S mobilium. Qua paßione & Si cui ab orbis initio ad finem forent omnia cæli fulmina, tonitrua, tempeflates sustinenda; nil tamen ad mea id pœnaminimum foret. IV. RAMVS. IN MULIERIBVS. Hic patiorratione humanæ naturæ cuin Divina unita. Vi amabilem mifericordiam mererer mortalibus. Quss? Qui terram fupportat, è terra omnes format: cui dicis: Et in terra, Qua morte? Si quam è fingu lis, quæ in terra funt, pati oporteret, ab igne exuftionem; fubmerfionem ab aqua, & c. arrofionem à corvis, dilacerationem à feris, & c. idque ad finem orbis: nihil ad passionem foret meam. tes, non compassi sponte mihi, devorabuntur cum Dathan & Abyron; incendentur cum Sodoma, & c. Ideo immi-
V. RAMVS. ET BENEDICTUS. Hic patior Homo Deusquasi maledictus: vt cunctis Oto Beatitudines commererer, Quis? Mundi totius Nutricius, & fingulorum: cui eratis: Panem noftrum quotidianum: Qua morte? Si omnes omnium fames, fitesque una forent animabus perpetiende adusque finem mundi, nil ad meum fitis cruciatum. Et non, Compateris Nutritori tuo? Tu igitur mihi pro is alteram Quinquagenam: infinitosque cruciatus meos reduc minimum ad eum confiderationis numerum ac modum: Quia in iis quinque modis finibusque crucifixionis passus ac mortuus fum, ad promerendas hominibus Decem Virtutes: foil Theologicas tres: Fidem, Spem, Charitatem, Cardinales quatuor, Prudentiam, Iuftitiam. Temperantiam, Fortitudinem: Morales tres alias, Humi- 172 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Humilitatem, Letitiam Spiritalem, Liberalitatem in Deum & egenos. III. QUINQVAGENA, ad Infinitatem Paffionis Dominica, ex ANIMA CHRISTI OTtam, oranda. VII. Ecce fili: Triftis est anima mea usque ad mortem: mortem autem crucis: idque inde à conceptione mei, in parte inferiore: nam superior semper in Visione beata fuit, contrarij incapax. Caufa doloris mei infinita erat charitas, gratia, & Virtus: Pietas: & odium peccati. Voluit autem Anima mea se per omnia conformare Verbo, & Vnioni; quibus contendebat compati quantum poffibili erat Voluntati. Vnde viciffim à Verbo caufabatur in anima dolor infinitus, quem infinita capiebat Voluntas mea, plura vel majora usque pati apPetens. Iam Fines Passionis intellige plures.
I. RAMVS. FRVCTVS. En paffum ob acquiren. dos mundo Fructus XII. ut funt: Gaudium, Pax, Patientia, & c. Quis? Largitor omnium cui oratu: Da nobis hodie. Qua Paßione? Si omnia tyrannorum omnium ingenia conflata cruciatus varios excogitarent & diros: ij tamen ad meos nihil forent. Corporale enim nil ad Spiritale æquari potest. Si dato pomo, aut pane vitam servare posses vilißimo, non negares: & Anima mea nil de tuo affectu, effectuque das? II. RAMVS. VENTRIS. En passum: Vt omnes regenerantur in filios Dei adoptivos. Quis? Qui habet Clavem David ligandi & folvendi, & c. curoras: Et dimitte nobis debita nostra. Qua pana? Tanta pro fingulis delictis: ut fi minimus aniin
Cap. XII. De Arbore Paßion. Dom. 173 P Ra conciatus verteretur à Deo in corporalem, create emnia interirent corpora. Si pro dæmonibus fio doluiffem, falvari potuiffent; & omnia in mei gratiam perpeti nil dubitarent. III. RAMVS. TVI. En passum: Vt homines à captivitate peccati & inferni eriperem. Quis? Rex Mifericordiæ: cui oras: Sicut & nos dimittimus debitoribus nostris. Qua juftitia? Majores quàm omnium fit damnatorum. Vt quantum gloria Chrifti, effentialis excedit creatam omniam beatorum: tantum fuperet anime mee triftitia aliam quamcumque. O ingratæ hominum anima: & nil compaßione mihi refpondent? IV. RAMVS. IESVS. En passum, Vt salvetur. mundus per me. Quis fum ille? Liberator in omni tentatione, tribulatione, & c. Cui oras: Et ne nos inducas in tentationem. Qua morte? Collige omnes, quæ fuerunt, sunt, erunt tentationes, tri bulationes, mortes, & c.ml omnes ad hanc unam meam. Mea enim eft fecundùm majorem potestatem, notitiam, amorem, & c. quibus nec menfura, nec modus est ullus.
V. RAMVS. CHRISTVS, En paffum, Vt ex me haberetis Vnctiones Sacramentorum. Quik? Fortis & potens in prælio contra omne Malam. Cui Oras: Sed libera nosa malo. Qua morte? Immortali. Quia infinita est voluntas & amor, dotorque moriendi pro quolibet peccato & peccatore, & mundo. Et tam parva hominum est compassio mei: qui in omnibus adfum omnibus, rogo, pasco, fervo, Salvo. O ingratos? Ecce qua in quinque his ramis crucis patiar, ad Novos
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. Novos choros Angelorum reparandos ex decimo Hominum. Et non devotiùs ac frequentius in Pfalterij Quinquagena, quinquagies falutarer? Angel ca Salutatio initium fuit Passionis mea, fi cut & Incarnationis & Evangelij. Nec de potentia Det ordinaria efsse major potuit fenfibilis paßio mea. VIII. His dictis, Ecce videbat ille ab innumeris dæmonibus innumeras animas è mundo raptari in barathrů: Audivit horribiles vociferationes. 2. Vidit justitiam divinam equo rufo vectam cursu incito volare ad orbis devastationem: Dictumque ei est: eam jam jam instare mundo. 3. Ideo Dei Clementia oftendit remedia, in Plalterio Christi, ab orationibus requirenda, per Mediatricem Dei Matrem, cui nil à Deo negatur. 4. Denique terribilif. sima Vox intonuithis verbis: Per Angelwam Salutationem semel omniareparavi, per Filium: Per ` eandem & nunc depravatum mundum reparare volo in iis, quivoluerint me laudare in Pfalterio: & puras confervare confcientia. CAPVT XIII. De Pœnis inferni Revelatio ad Sponfum Mare.
I. VIA Oratio, juxta S. Ambrofium est potiffimum homines cum Deo reconciliandi remediu.n; & regina orationum est Pfal. terium: quare vin ei inesse ad idem maxi nam oportet; præfertim cum vim ex Christi hauriat
Cap. XIII. De pænis epulonum. riat Vita, Paffione, & Gloria, Deiparæ accedentibus Sanctorum meritis. II. Vnde quidam devotus in Pfalterio ChriAi, maximè circa Paffionem; in corpore suo sentit fæpius verissime Passionem Christi. Ille, cum Sacrum Missa celebraret; vidit in Sacra Hostia IESVM Crucifixum: & hunc audivit ita dicentem. Tu me iterum crucifigis. Etille: O Domine I ESV Christe: quomodo fcelus tantum infelix patrare possum. Et Dominus: Tua peccata me crucifigunt: malo crucifigi, quam Deum iis peccatis offendi, quibus ante eum offenderas. Sed etiam. num me crucifigis, omissione, si non commissione. Habes fcientiam, licentiam, & officium prædicandı: reus malorum es, quæ prohibere potes, fi Pfalterium meum prædices. At factus escanis mutus, non valens latrare; cum luporum plenus fit mundus. Nite emendaris, in Patre Omnipotente juro, de falso prandio mundanorum comedes. III. Ad vocem hanc, ecce, videbat infinitum quasi barathrum hiare; inque eo Ecclefia. sticos, Religiofos, Principes, Dynastas, turbalque discumbere: & ignis, grando, nix, glacies, & fpiritus procellarum pars calicis eorum erant: item ferpentes, quæque orbis habet aboaninabilissuma. His ingurgitabantur ad summum inviti, immanè ululantes. Circumstabant dæmones, specie mulierum, quibus turpius nil excogitari poteft: qux monstra telis ignitis difcumbentium genitalia igniebant pertusa: ignitosque ferpentes aspides, bufones, & c. in nuda eorum corpora immittebant: Et alsæ aliis favio.
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. saviores succedebant cruciatrices. Noverat is multos ante in vivis agentes. IV. Ad quem IESVS: Ecce, tua hæc requies; prædicare fi diutius ceffes. Prædica Pfaltarium meum: Iuro: Ego pugnabo, cum tota Curia cœlefti, contra omnes te hac in re impugnantes. Et dic, quod prædices, ne cum his discumbas, quas vidisti; qui dicunt, & non faciunt. c. 8. 6. CAPVT XIV. AdChriftum passum compassionis Vifio extatica. IDIT aliquando præfatus Mariæ Sponfus Christo passo compaterentur luctu, planctuque admirando: haud secus quam fi omnia cum Deo effent commoritura. Et, qui hæc vidit, fic attonitus hæfit; ut fibi moriendum effe putaret. Sed manus Domini confortavit, & elevavit eum: factaque vox dixit: Tantum comPatimur Domino: Non quidem ullius doloris; fed va Juntatis ac defiderij compaßione II, Ve
Cap. XV. Orationes Dom, in Pfalterio. 177 II. Visaque ei SS. Trinitate, quasi profuse fleret; hæc dixit ei: Vides hæc; non ut credas ineffe triftitiam, doloremve mihi: fed ut intelligas; fi corpus mortale mihi foret par Divinitati; ifto pariter flerem, doleremque dolorem eumdem cum Filio passo, inimmenfum. Et tu me fi, ut Beati contuereris: præ compassionis excessu tu teipfum non caperes, plusque condoleres passo Iesv, quàm fua ipfius Mater cùm fub cruce ftaret lacrymofa. III. Dein ad IESVM, pia quadam verfus confidentiæ familiaritate, quærit ex eo. O IES; tuque doles: Cui IESVS: 1. Non facto: nam ( emel hoc tranfit: fed voto & difiderio vellem, pre amore infinito, infinities, pro peccatoribus pati, ut fatven tur. 2. Deinde, tametfi carne crucifixus non fim; at sum tamen in membris, & Ecclefia, & in quoti dianis fcelerum peccatis: quibus gravius affiutor, quàm illa crucifixione in Calvaria.Sed affectio est voluntatis, non sensus: foll. fic vellem dolere, fi mortali in corpore tenerer. Quod fi tamen Pfalterium meum frequentarent miferi, & mea fic participarent merita: Advocatus peccatorum facilè lustitiam placarem divinam. CAPVT XV. Cur XV. Orationes Dominicæ in Pfalterio. Sus Anctus Bernardus, lectissimus IESV Mariæque Sponfus, postquam diu multumque oraffer IESVM; ut cognofcere poffet; Ecqua in re vel maxime conformariChristo valeret, paffoque
Pars II. Alani Coppenft. Rediv. soque compati is, qui ipfius se devotissimum esse vellet obsequio? Contigit ipsa Dominica Paffionis, ut per Raptum in excessu mentis videret ea Chriftum facie, cultuque qua fuerat, cum duceretur ad necem. Miserabile speEtaculum; faxisque luctuosum! Et verò collamentante cunctis S. Bernardo, vox accidit: Bernarde mi; adjuva me tanta patientem pro te. Is accurrens crucem succollabat; patere, ait, hoc Domine, ut patiar. Cuidoninus: Quisquis amat mecum portare Crucezisin dies mihi passforecitet XV.Paser & Ave, per annum solidum: & complèrit numera Vulnerum meorum. Fortè numerus foret, $ 475. CAPVT XVI. Cur in Pfalterio C. L. Salutationes fint; revelatio B. V. M. Dà B. V. Maria audire gaudeamus, rationibus XX. allatis. I. Quia inDAVIDICO Píalterio funt CL. Pfalmi; in queis Pater & Ave typicè continentur; ut in flore fructus. II. Quia GAVDIA CL. potiora habui in conceptione & geftatione Filij, mentalia per raptus, vifiones, revelationes & inspirationes. III. Quia GayDIA CL. habui ex Filij nativitate, & enutritione. IV. Quia CL. GAVDIA habui in Filij præ- dicatione ex ejus dictis, factisque. V. Quia CL. DOLORES diversos potiores exFilij Passione pertuli. Quantum enim amavi, tantum compassa dolui. VI. Ob CL. DONA, præcipua, quæ mundo Christus contulit ab suo in eum ingressu ad exiCap. XVI. Cur CL. AVE in Pfalt. 279 tum usque. VII. Ob CL, DOLORES Chrifti patientis, quorum quilibet decem habuitrespe Aus: 1. Ad Deum, 2. Animam fuam, 3. COFpus, 4. Sanctos, 5. Ad Mc, 6. Ad Discipulos,
7. Iudæos. 8. Iudam, 9. Gentes, 10, ad Purgatorios. Deinde in XV. est summè passus, Icilicet in sensibus V. interioribus, V. exterio ribus, V.potentijs fuperioribus: ut in Intelle. Etu, voluntate, Appetitu concupifcibili, & * irafcibili, & motrice potentia. VIII. Ob CL. GAVDIA Filij & mea per ejus refurrectionem nata. IX. Ob CL. FRVCTVS Paßionis Dominica.
X. Ob CL. Virtutes ad falutem proficuas: ut sunt theologicæ, Cardinales, Capitales, mo rales, octo beatitudines, & c. XI. Ob CL. VITIA virtutibus iis oppofita. XII. Ob CL. MISERIAS mundi: ut funt fames, sitis, algor, æstus, nuditas, infamia, injuria, mor. bi, discordia, ignis, aquæ, bestiæ, fervitutes, ignorantia, & c. & horum partes. XIII. Ob CL. TERRORES mortis: Vtinfirmitas, tristitia, ter ror, timor, hæfitatio, dæmonum insultatio, remorsus confcientiæ, dimissio bonorum, pri vatiousus membrorum, impatientia, stupor, Et horum partes. XIV. Ob CL. TERRORES IN 1 dicy: Qui funt Horror Iudicis, Terror assistentrum, Infultatio dæmonum, revelatio peccatorum, infamia, infinita, tiinor, pavor con scientiæ, desperatio, malignitas, defiderium mortis, Creaturarum ira infurgens: & horum partes. XV.Ob CL. POENAS inferni potiores, corntta vitia totidem: & fimiles purgatorij. Quæ funt Ma
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. funt immenfæ ex parte animæ, corporis, dæ- monum, Dei, loci, ignis, fenfuum, gloriæ perditæ, æternitatis, damnationis, XVI. Ob CL. GAVDIA Beatorum potiora, XVII. Ob CL. GAVDIA B. Mariæ & Chriftiin cælis gemeraliora. XVIII. OB CL. AVXILIA Pfaltis danda præcipua. XIX. CL. DIESaut Horas præmonitionis de morte Pfaltis piis faciendæ: intra quas disponant domui suæ anima. XX.Ob CL. GAVDIA specialia quasi danda Psaltis nomine cultus in Pfalterio præstiti: quibus paria erunt gaudijs & præmia coronaria. Adhæc Sponfus. O dulcissima cordis jubilatio Maria: quiista perpenderet, tuis in Pfalterio laudibus se totum impenderet. CuiSponfa: Dico tibi: Beati in gloria irremisse Pater & Ave eum miris gaudius decantant, gratias agentes Deo pro gloria data, & orantes promundo. CAPVT XVII. De Fraternitatis Ortu, Statutis, Fructibus. & Statu, revelatio Mariæ ad Sponfum. PPARENS aliquando beatissima Maria Sponto fuo novello, fic loquebatur. Dalcis Sponfe, ailigenter adverte pulchra tibi aperiam, varia, utilia: & foitu quadam necessaria: quorum quædam alias Beatiffimo Patri tuo, Sponso 1200, DOMINICO, in ipso Festo ANNUNTIATIONIS DOMINICA revelavi, magnis cum prodigus. Atque ut iftius, illi facta, revelationis, Modus, cun Et is
Cap. XVII. De Ortu Fratern. cunctis per orbem fit manifestus: fac universi audiant Matrem Veritatis narrantem de Sponfo meo dilectismo DOMINICO; Et de Confraternitate, per cumdem fub nomine méo, de Pfalterio, inchoata: Cujus ConfraternitatisConfratres dicebantur FRATRES IESV CHRISTI & VIRGNIS MARIA, fub forma Psalter j Angelici orandı. II. NARRATIO. De ortu primo Fraternitatis Pfalterij.
I. Anctus DOMINICVs, indutus Virtute ex alto, Vir factus verè Apoftolicus, H spaniarum terras, ( in quas se jam ante Sara cenus nominis Christiani hoftis infuderat:) ka- tè prædicando peragrarat, suisque doctrinis faluberrimis informatas complerať: cum ecce jam ad exteras circum nationes spectaret; contigit ( annis fermé quindenis ante glorio fum obitus fui diem; nondum aufpicato facri Ordinis Prædicatorum Instituto: fed ipfo sub Regula S. Auguftini professo Canonico:) ur, non procul ab S. Iacobi Campostelle, in pyrataruin inanus, cum F.Bernardo, peregrinationis comite incideret. Qu utrumque ra prum ad fuarum navium classen, nobilem præ daim abducunt. Hic multis prius quæftionibus excussos, ac plagis etiam tortos, viliffima inter servitia ad remos addixerunt. Illi ceo feros inter lupos agni, Chriftonomine freti fi dentesque omnia, Spiritu fupra hominem al tiore, ferre fortiter, & nihil à fuetis fibi diur 182 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. nis nocturnisque Dei laudibus remittere! quamvis barbara inter infidelium capita Præ miatorum.
2. Iamque trimestre ipsis remorum duros inter labores cesserat, mira cum patientiæ contantia exantlatos: cum ecce Ego, ( quæ Divæ funt verba:) Misericordia Mater dilectum hunc meum intuens sponsum, totis vifceribus charitatis fu. per eo commovebar. Iratum igitur fceleratis, me volente ac mandante, ipfis mare pervolitantibus, cœ- lum omne vertitur, & atris nubibus involutum, no tem fert horrificam; emisique ruunt & immand preliantur venti: fit ( ava tempestas. Fulgura coruscant; tonant athera; fulmina volant; maria vertuntur; horrefcunt omnia. Densus super improbos effunditur imber; dixisses, cœlum ruere. Interea fervet inferius quoque pontus, & rabide tumet in immensum. Quidquid agant perduelles contis, remis, omnique contranifu: nihilagunt: denique desperati fata complo rant,
3. Solus hæc inter cum focios. Dominicus tur. batus nihil, nihil afflictus: masculo animæ maEtus, erectusque Spiritu, profanorumque de speratione visa, animos ipfis solita prædicatione revocare conatur. Fratres, ait, irato Deo ves agitur. Tante inferornm superorumque mina 3 ventorum ac uudarum iretanta, non funt fine Numinis ira, Placandus Deus eft: & placabuntur catera, Dexteram Dei vindicem veftra concitant sceleva, maria turbant. Illa animis execrati damnate; Deniam orate Deung: Deiparam Mariam, maris ftel. lam,
Cap. XVII. De Ortu Frat. lam, implorate fupplices opitulatricem: Credite; mirabilem in aquis Dominum, vobisque propitium, erst experiri, Dixit: sed in ventos.
4. Desperatorum barbaries hisce fit rabies: sæviuntque hi animis in recta monentem; isti, ut fatuum, sannis proscindunt: alij flagris e- - tiam concidunt; &, quod sancto graviflimum accidit, Deum, Divamque Cœlitum diris impetunt blafphemiis; ac unde impios pœnituifse oportuit: sese sacrilegiofius impiant. Pars namque æstro cæcati Saracenico damnarant Fidem: pars obruit flagitijs projecerant pœnitentiam. Fustuarium Vir divinus acceptum, & opprobria, gaudens pro Christo, facile posthabebat; verum ad Deum animo votifque versus, blafphemias impioruin deprecabatur.
5. Nox interea, procellarum additur noAi, ( erat autem beatissima Annunciationis præcedens diem insequentem:) quæ ipfa Dominici stimulabat zelum, ut ad reverentiam tantæ miferationum Reginæ cruda, jam funus suum plorantia, improborum pectora detorquere rurfum molli sermone attentaret. Animarum zelator, & falvator perditorum, ditis aggreditur mansuetare feros: humillime, & devotè, ut licuit, admonet: Deum optent orentque propitium in rebus deploratis certum Servatorem, IESVM, ac Servatricem MARIAM.
6. Suaviffimorum auditus Nominum desperata efferat pectora: ut, quam ante, trucius ferocirent, ac InSyM MARIAMq; infandius blasphe-
Pars II. Alani Coppenst. Redir. sphemarent. Atque quo minus iis ultima inferre Dominico vacaret, major à decumana irruente unda horror omnes obruens præsen - tem interitum minatur. Prælia ventorum per, & ruinam nimborum, fremitumque flutuum, & noctem geminam auferuntur incerti: ipse gubernator excuffus in undas perit; remi disffiliunt, abrumpitur clavus: quaflata & fessa carinæ latera fatifcunt: ipsaque mortis mora morte est acerbior defperatis
7. Dum ij per ludibria procellarum fic jaEtantur, quafi undis eos absorbere dedignantibus: parthenica instabat Annunciationis festiva solennitas, surgente & obfcurum transparente jam sole: S. Dominicus autem impense precibus ad Annunciatam insistebat. Vitæ licet securum, sui tamen immemorem, infelicium pyratarum cura falutis habebat solicitum: pro hac dum orat, sua ecce Advocata Maria foli apparens, diaque in luce corusca Sponfo adeft; & talibus alloquitur. Ela Dominice: felt iter! Certas viliter: Periffent cæteri: tu servas unus Age, quia fervatos vis indignos aurahac: tuis go veliftcabovotis: parcam, amore tui, mhil Filto, mhil mihi, tibi nihil parcentibus facrilegis. Vindicte pars est, suspendisse vindictam: ut irruat gravior. Optionem offerto: vel æternum diSpereant: vel Pfalterium meum accipiant: & vitam vivant famorem, inita invicem, te autore Fraternitoto IESVO MARIÆ nuncupanda. Si adplacebit improbis: placet, ut gno crucis objecto temp ftatem ponas placatam. Ipfa Filium eis placabo. Sine: tutè
Cap. XVII. De ftatutis Frat. tutè solus cum fratre supergraduns undis, exibis ab undis: cateris ponto & orco absorbendis. Hæc illis ex me certus denuncias.
8. S. Dominicus haud fecus, ac jussum - mandata faceffit: minas irasque prædicat, intentar mortes, contumaciam arietat ea vi fpiritus ac oris; dum pectora adamantinarumpat, expu- - gnet. vinctaque constringat. Affatu demum - meliore, de lesv, de Maria, utriufque de Pialterio, de Fraternitate rudes informat, pœnitentiam edocet, ac perfuadet: Deo sensim intimis gementium penetralibus illabente. Huc plurimum adjuvabat: quod folo crucis, vocifque objectu, tempestas tanta momento refediffet. Eft vox, funtque vota una ominium fupplicium; mandata se facturos, tantum ipse imperer. Perfidiam, scelera, vitam anteactam, i feque ipfos detestati, pænitentiam ejulatumagno spondent; Pfalteria de manu Servatoris lui accipiunt; acceptant, coëuntque Fraternitatem omnes unam ac novam, fub aufpicio IESV & MARI &, tituloque Pfalterij. Vidisses humiprovolutos, infufos fletu, squalore fordidatos, ad pedes interhaustas aquas arreptare Dominici, veniamque opemque precari.
9. Nam poftquam ad hanc vocem: In nomine IESV CHRISTI, MARIE Matris ejus piißime, quicfce: foris quidem facta quies erat & fecuritas: at intus in ipsanavi mors adınissa obnatabat. Adeo prora rupta latera carinæ lacera, fundus in pactu scopuli disruptus, totis tot hiatibus undas hauferant exundantes; ut in navi, velut 186 Pars 11. Alani Coppenst. Rediv. velut in mari, hi natarent, illi super tabulata starent. Omnes tamen super omnia prodigia, unum istud prodigiofius obstupescebant: quod tantos inter & nubium imbres defusos, & illifos fluctuum nimbos, & ingurgitatas hiatibus aquas: solum Dominicum mador nullus attingeret ficcum, & medium. Quo fecuriores apud talem Sanctum & fibi de periculo navis non mergendæ quasi spondebant: orare ta. men open non omittebant. Verum ex improviso, ecce, divinius confpicitur cunctis spectaculum.
10. Augustissima Dei Virgo Mater MARIA fuper astitit omnes, multa manifesta in luce & majestate adınirabilis, amabilis gratia, vultu cultuque aspectabilis. Fit stupor & horror: spe, metuque palpitant corda dum stant intentiora, oculifque defixi; sic fatur ab alto Diva. Fortunati infortunio hoc viri! Fidite: meum audiftis Dominicum: me audite. Ab uno, ecce, discr te Dominico fiduciam in Iesvm, inque me MARIAM: fic pietas virtusque viri meretur. Sic fervo: quos fub Pfalterij mei signa recipio. Ante foli confpieiebar, indignis occulta vobis: quod incognita ac infensa: nunc aperta vobis, fic & me dignatis & placata: nt credatis: ut imperata paratius, ut promissa devotiùs, expleatis. Dixit: & in æthera recepta receffit. II. Simul omnes, fibi velut redditi, in are. na, super undas eminente, se navemque stantem confpicantur: mirantur exhaustam aquis: prius ruptam, laceram, fædam, nunc undique
Cap. XVII. De ftatutis Fratern. 187 que integram, sanam ac folidam. Dum ea in statione & admiratione attoniti, mutique velut in portu, cælum & pontum undiq; circumspe- - Etant: suggredienssuaviter placida unda navim fublevat, datque natatui.
12. Tunc S. Pater Dominicus, fecreto Sponse monitu, ad filentia alta tenentes, neque se- 5 ipfos sat noscentes, fic loquitur: Viri fratres: bec eft mutatio dexteræ Excelfi: hec gratia Salvatoris Iusv: hac mifericordia, Matris IESV, MARIA est. Laudate Deum: glorificate IESVM: Magnifscate MARIAM: Salutate MARIAM, quæ mecum laboravit in naufragio. Cantate Domino Canticum Novum Pfalterij: quia mirabilia fecit. Equidem Pfallam Deo meo, Divæque, quam diu fuero. Ecce, spondet MARIA Patrona nobis: qua vafa, quas merces, quæque alia ex navi allevanda, jactu facto & jactura, projecistis; cuncta fimul & falva Britannico in litore cumulata, recipietis: medias tantum fugite terras; & fatis ac ventis date vela secundis.
13. Fauces, vocemque viris pavor, amor, ftupor, honorque Dei ac Divæ velut obligata tenebant: altius tamen animi clamabant taci torum. Vix pauca hæc reddebant omnes, actis pro se quisque gratijs; O IESV, Ô MARIA; ita - voveo: Devs, Canticum Novum can botibi: in Pfalterio Decachordo pfallam tibi. Laudabo Deum in - vita mea plallam Deo meo, quamdiu fuero. Et. quæ talia promifcuè.
14. Mox, velut procul in obscuro, circum - horribiles se tollunt ululatus & ploratus cacodemo 188 Pars II. Alani Coppenft. Rediv. dæmonum: Ve, ve, vociferabantur: Ve nobis! Hic Dominicus nos enervat, & immortaliter enecat. Heu, noftram harpagat prædam; noftra evinculat mancipia; captivos noftros in fuos vindicat libertos: Nosque, heu, nos in nervum dat suum Pfalticum: hoc nos flagro nerveo diflagellat; inque uervat vinitos; & religatos procul in tartara relegat. Væ nobis!
15. Interea curfum tenuêre rates, portumque propinqui in Britannicum sese penetrabant: & cunctis ordine periculis perfuncti, felix psalticum Celeuma cantabant. Hic, ut prædictum, ejecta reperiunt universa: ac vina etiam, quæ cum vasis plurima ejecerant: nuuc quàm priùs, pretiofiora. Confraternitatem, in alios mutati viros, sancte colunt: seque in Psalterio ad diversa pœnitentiæ devovent instituta. III. STATVTA FRATERNITATIS PSALTERII. Efter attracti ODEM fimul tempore continuo Regina sam certis legum terminis definivit. Quas ut fancitas esse perennesque voluit ita S. Dominico revelatas dictavit, ista sub formula tali.
1. Hac mea Confraternitas Pfalterij, in Nomine IESV CHRISTI, & VIRGINIS MARIE esse fundata debet. Fratres autem & Sorores effe quicunque ex omni statu Ecclefiæ poffunt: & subjeEtas observabunt ceremonias five ftatuta: facta prius fui declaratione, de perseverantia in ea Fraternitare: datoque fimul nomine in Album infcribendo. Qua nomiCap. XVII. De ftatutis Fratern. nomina, ut & defunctorum, semel in anno publicè = legentur. II. Caput hujus Fraternitatis est, ut omnia pia cujusque & omnium merita fuique fint ac omnibus communia. III. Decreta hæc feu Cerimonia, minus obfervata, nullam penitus culpam importabunt: fed privationis pœnam: quâ pro fola parte omißionis careant - parte satisfactoria Communicationis: idque in folo precum penso: ftante interim ceterorum meritorum Communitatis participatione. IV. Ad receptionem & ingressum Fraternitatis bujus nulla unquam pecunia pendetur directè! vel indirectè: nifi libera sponte ad ecclefiæ ornamenta, ad luminaria, ceteraque divino cultui neceffaria: pro cujusque devotione.
V. Quilibet Sacerdos Anno quolibet tres Missas dicet: unam de S. Cruce: alteram de Domina: tertiam pro defunctis in Fraternitate. Non Sacerdotes qualibet hebdomada unum dicent Pfalterium: Die autem festo sosenni, præter hebdomadarium, Filio, Mihique integrum præfentabant Pfalterium. Pro Infantibus autem, infirmis, aliterve impeditis: quotidie unum Pater & Ave, à quocunque licet, offeratur. Et tantundem pro Defunctis, qui quos dederis infcribendos, fic per modum ( uffragiÿ participaturis. VI. Ad ingreffum quisque primum rite confessus SS. Euchariftiam fumet: ipso die, aliove poft tempore oportuno. Dicentque ad fui oblationem, Filio Mihique factam, fepties Pater & Ave, contra VII. peccata capitalia pro Fratribus, ac Sororibus. VII. Vitra paschalem Confessionem, ter in anno Con- 190 Pars II. Alani Coppenst. Rediv. confitebuntur, fcil. in Pentecoftes, S. Dominici, Natali feftis. VIII. Pro defuncto, vel defuncta in Fraternitate quilibet unum Pater & Ave dicet. Aderuntque exequiis illius: fi commode poterint: ficque honorabunt se invicem, ut falventur. IX. Hac Confraternitatis formula, habeatur propalam in tabula, ut cuivis esse cognita possit.
X. Denique: uti predicta: non mando, sed moneo: 1. Qui voluerit omni die offerre minus Pfalterium Mariæ, cum CL. Ave, & XV. Pater: bend fecerit: 2. Melius: qui Majus Pfalterium Christi, cum CL. Pater, & Ave fuper addiderit. 3. Opti mè fecerit: qui Maximuın Pfalterium Chrifti & & Mariæ, cum CL. Pater & Ave, cumque XV. Credo, Pater & Ave obtulerit. 4. Longè is optimè: qui cum totidem puncturis, feu disciplina ictibus quorum aliquod quafi litarit. 5. Iam verd omnes is explerit numeros: qui predictis addiderit Animam velut ac vitam, nimirum MEDITATIONEM Vita, Mortis, ac Gloriæ Christi. Iftis ( poft Misse Sacrificium ter Sanctifs mum, ) haud mihi gratiùs, quicquam eft aliud. Quo certiùs Fily præfidium, meumque patroci nium conftabit Pfaltis nostris. Ego ilis Mater ero Magiftra, & Amica: inprimis autem Filius Mus Pater eis, Magifter, & Amicus erit. Et fic vole de utroque fentiant, sperent, & confidans. IVFRV.
Cap. XVII. De ftatutis Frateru. 191 IV. FRVCTVS FRATERNITATIS CORONARIE. Orro, Charißime Dominice: quo cordi magis fit P illa tibi Fraternitas: & plus liquido cognoscant omnes ejusdem eximios Fructus: borum paucos tibi manifesto.
I. Pfalterij I. Quinquagena. 1. Vacare culpâ 24 avaritiæ, fimoniæ, & facrilegij 11. Cæleftis proximorum. III. Pax Regnorum, Rerumpublicarum Civitatum, Villarum. iv. Commu nicatio orationum mutua, cum Christo, & mecum. v. Offensarum remissio & reconciliatio. vi. Eleemofina, vir. Rectè confulere proximo, VIII, Fraterna correctio. ix. Confcienciarum puritas. x. fatisfactio propeccatis ple nior, per Communicationem. bu II. Quinquag. x1, Animarum è purgatorio liberatio, x11. Vita magis Angelica, & Christiana. x111. Corroboratio spei certioris, ob peculiares tam multorum preces. xiv. Cujusque meritorum augmentatio, xv. Confolatio afflitorum. III. Quinquag. xvI. Religio: quod enim monastica potes inter Fratres Communicatio: idem & hæc fraterna, xvn. Dispositio melior ad majora bona. xvII. Facies & forma Christianitatis Christo & Apoftolis, & Ecclefiæ primitivæ conformior. xix. Fortitudo contra tentationes. xx. Gaudium spin itale de tam gratiosa societate. H. Pfal
Pars II. Alani Coppenst. Rediv. II. Pfalterij I. Quinquag. XXI. Securitas conscientiarum, quod non obliget, non gravet: fed fublevet. XXII. Infantiæ, pueritiæ, adolescentiæ formatio, & manuductio ad omnem honestatem. XXII. Præfidium contra communes vitæ ac mundi calamitates & miferias. xxiv. A malamorte præservatio. xxv. Excellentia hujus Fraternitatis præ alijs quibuscunque particularis alicujus instituti. II. Quinquag. xxvi. Facilitas gratuita adeam ingrediendam. xxvii. Amor fratrum spiritalium, quam carnalium, major. xxvIII. Timor Dei castior, magisque filialis. xxix. Perfectio vitæ Activæ quo ad proximum, major. xxx. Devotio vitæ Contemplativæ promtior elevatu fui, & afcenfu cordis. Plurium ipsa dies erit & Experientia magiftra. Hac & plura SponSo meo Dominico revelavi.
V. FRVCTVS FRATERNITATIS Revelatus Sponso novello. Nunc & tu, tanti Patris fili, novelle sponte mi, audi disciplinam matris tud. 1. oft ( ponfi mei Dominici obdorm: tionem, graffante per orbem peste Savißima: & quam hac seviore alia regnante, Avaritia, Acediaque tam in Clero, quàm populo: jimul perierunt fenfim Pfalterium, & Fraternitas, & con fcriptio fratrum. 2. Hujus tamen prima fundationis facies & imago per ilispaniam & Italiam infcri plain tabulis, in parietibus, & vel in ipfis inusta vitris paßim inftodita, ad pofteritatis memoriam, fupera-
Cap. XVII. De Statu Fratern. 193 peraverunt. 3. Quodque amplius: Ordo S. Dominici, de Pænitentia dictus, ab hifce progressus initiis exiftere capit. 4. Quin & exemplo, monituque S. Dominici cuncti fratres & forores Ordinis fui infallibiliter, & inceffabiliter fumma cum devotione mihi famulabantur, & Filio meo in hoc SS. Trinitatis Pfalterio, ut minimum quisq, Fratrum, velut diurnum deLitum, indies integrum Pfalterium offerret. Atg ideo.
5. Quam diu duravit hoc Pfalterium in tali Ordine Sanctos; tam diu scientia, sapientia, observantia, Miraculis, Fama & Gloria, apud Deum & homines in inımensum floruerunt. Quando verò deficit hoc Plalterium; Ordo Prædicatorum in quamplurimis defecit: ut jam parietes, picturæ, libri & epitaphia defun- - ctorum produnt; etsi linguæ hominum id dicere nollent.
6. Quin imo iftis in primitiis spiritus, ea communis omnium erat perfuafio: Si quis una die Pfalte- - rium omisisser: se diem perdidiffe putabat, N
7. Per
CHAPTER. Pars II Alari Coppenst. Rediv.
7. Per idem Pfalterium tot, ac tanta designate miracula & prodigia compleverunt Hifpaniam, Italiam, Franciam, ac orbem pene totum: ut fua frequentia evaferint communia: &, fi literis mandanda forent, plura inde grandefcerent volumina.
8. Per hoc peccatorum, & peccatricium admiranda funt perfecta converfiones: vulgo intemplis, in angulis fletus, gemitusque ciebantur: pectorum zunsiones refonabant: fervebant pænitentie, etiam vel in pueris, tenerisque puellis admirabiles; hodie in credibiles. Credidifsses ferè de plerisque Angelos in terris verfari.
9. Quid? Fidei ardor quantus adverfus hæreticos optimum quemque terrebat? Pro Fide, vel vitam de Spondiffe: lucrum, ut est, fummum ducebatur. VI. Simon Monsfortius, invictus heros, toto cum exercitu Magiftro Dominico meo Pfalterium condi dicit, & ufitare fuevit: perque id hoftes vicit, fudit, fugavit, extirpavit. Fidem pene hominum & historiarum fuperant, quos cælitus abstulit ab hofte triumphos. I. Ad Albigium cum quingentis, decem hareticorum millia ftravit, fugavit: 2. Alias cum fuis triginta trium millium victor erat: 3. Aliàs denique cum fuistribus millibus, Regem Arragonum ejusque plus viginti millium.exercitum ad Tolosam internecione delevit: prælioque fimul & bello victor debellavit. 4. Contigit quandoque ut in improvisos ac inermes hoftis irrueret: & vi divina Pfaltery, quod familiariter gerebant, erant tamen invulnerabiles. S. Imo non plures centum aliquando Monsfortiani videbantur adverfariis omnem pene terram inundare verum ex Angelorum meorum asistentia. HEG
Cap. XVII. De Statu. Fratern. Hec vis Pfalterij erat, & deprecatio S. Domini [ fati, bareticorum mallei. Hac militia terra, mariquez in pace, inque privato domi nihilo minora, & La plura. VII. Pfalterij fructus & opus est plurium repaPatio, aut novorum constructio, ac dotatio templo rum, nosodochiorum, altarium: Multarum & maagnarum Revelationum: Signorum & prodigiorum designatio: Sanctitas vita, morum honestas, & candor animorum: mundi contemptus: honor & exaltatio Ecclefia: Principum juftitia: Equitas Coma munitatum, pax civium, domuum difciplina. pl
2. Nec opératios, fervitia, mercenariosque file bo: Tu vel ex uno de cæteris æftimes licet. Hi ma- -hum non prius ad opus applicassent, quam me Filiumque in Pfalterio falutassent: Nec indormissent priùs, Hi flexis bumi poplitibus in eo die Deo cultum deli Juda bassent: Multos scio, cum in lecto veniebat in men bi tem de futto fuo ad Pfalterinm penso non persoluto vel de latere conjugis ad illud profiliusse. ha
3. Ea Pfalterinm apud juxta bonos & improbos in exiftimatione fuit: ut fi qui essent devotiores: fequélafierért talis: funt frattes Mariæ de Pfalterios Qui licentior moribus, aut improbior videbatur, ex proverbio: Non eft de Fraternitate Pfalterij, dicebatur:
4. De Ordine meo & tuo fic habe. Si quis alia in re negligentior notabatur, quamprimum audiebat: Frater, aut non dicitis Pfalterium Beata Virginis. aut indevote oratis. Certè citiusin Choro Fratres ad Pfalterium orantes reperiebantur abditi, quam in dormitorio, vel studio.
5. Au-
196 Pars 11. Alani Coppenst. Rediv.
5. Audiant nunc cuncti, quanta gloria mea tune bonorabatur in ifte Ordine Videbat, quia nunc eft diftantia? Vbi non prisca miraculorum in eo fre. quentia? Vbi sanctorum par copia virorum? Vbi diJeiplina vigor, & rigor vites Vbi zelus & tot falutes animarum & Quantum Ego & Filius amamus perfectionem, & falutem veftram; dolemus tantum nunc in Pfaltersoteporem & acediam. Di o hoc, fi dolere poffemus humanitus: Sed nunc imber abijt, receffit. Sed caveant fibi, qui sic Me; & Filium meum privabunt honore Pfalterij. Studeant per me Reginam pietatis, Mifericordiæ & Prædicatorum, refurgere, & ad priftina Patrum antiquorum, ac Sororum citiùs & devotiùs redeant Pfalteria. FINIS PARTIS SECVNDA Plures sese ferent in Sermonum occafione sevelationes partibus subjectis. PARS
Cap. XVIII. De Oration. Domin. 197
PARS TERTIA Coppensteinij ALANI DE RVPE REDIVIVI. DE SERMONIBVS S. P. N. DOMINICI B. ALANO REVELATIS. CAPVT XVIII. SERMO I. De Oratione Dominica à Chrifto IESV Tolosa revelatus S. Dominico: post & Novello Sponfo Maria. SALTERIUM SS. Trinitatis scientiam confert illis, qui ipsum a- mant; & amando laudant Spon. fum ac Sponsam, in ipforum tam jucundo Cantico. Vnde istam in sententiam S. Hieronymus: Grandıs Dei bonitas nostris refultit in habitaculis, cum divina Majc- 198 Pars III. Serm. I. Alano Dominicus Majestas habitavit in Virgineis latibulis. Ars tata latebat in parvulo Divinitas, cujus dein nato parvulo prædicabatur Trinitas. Et ille, qui per Angelicam Salutationem concipitur: postmodum prædicans docuit orare, non propheticam, fed Orationem Evangelicam.. Quo sanctius utraque cunctis est colenda, & usu frequentanda: ut in periculis ignorantiæ tenebrarum, habeatur scientia Dei Viarum. Quippe totus mundus in maligno positus est. Et de hoc Novellus Mariæ Sponfus ita S. Dominici sermonem accepit sibi revelatum à Sponso ter benedictissimo sicut eundem & fibi reve latum olim Tolosæ prædicarat S. Dominicus, in Majore Ecclefia. HISTORIA.
I. Prædicatorum Ordinis Patriarcha Præ- dicator CHRISTI S. Dominicus, cum Albigenfium Zizaniosum agrum, terrasque circum late spinis ac tribulis hæreticæ maledictionis obsitas ac horrentes obiret bonum seminando semen Christi: etsi ad prædicandum effet & usu exercitatissimus, & facultate paratiffimus, & fcientiarum copia instructissimus ( quam vel absque libris ad nutum votumque prompram semper habebat ) persepe tamen de omnibus in corde suo nil capiebat sapidum, aut placitum: quod ei adlubefceret afferre in medium. Id quod Deo dilectissimis quibusque prædicatoribus evenire assolet: nimirum ut t humiCap. XVIII. De Oration. Domin. 199 tant. humilientur: & à Deo fermonem bonum pe Animarum namque converfio per divinam potentiam fit, non per humanam scientiam, Illa dat verbum bonum evangelizantibus in virtute multa: Vt prædicatores, ceu SamJones, per mardipulam afini Philifstæos cæ dant, id eft, peccata, dæmones, & appetitus inordinatos. II. In suorum itaque laborum conatu S. Dominicus, ad unum intentus lucrum animarum, forti magis, quàm ornata prædicatione, eam apud familiarem sibi Servatorem animarum gratiam invenit; ut accepta ab I e sv non confolationis solum, fed & in prædicandi modo, instructionis usura gaudere mereretur, Vt cum, in cæteris, aliquando Servator apparensei, salutaria plus, quàm fubtilia; & mirifica, quàm magnifica, magis aperiebat. Dilectiffime Dominice, inquiens, gaudium meum es; quod humilitate potiùs ardes salvare animas, quam placere hominibus. Non amo, alta appetentes: & negligentes humilia: quos admirabilia potiùs, quàm utilia prædicare delectat. Non hæc ægrorum est animorum præparativa; ut eis effe proficua possit medicina. Ante docti, indocti, clari, obscurique ad Orationis inducendi funt devotionem: & præfertim ad Angelicum Pfalterium meum: ad quod Gabrieli meo dictavi Salutationem: & ipfe docui mandavique unam Septiformem Orationem. Istud oporteret eos proconcione commendare. qui ad animarum falutem quæ- rum fructificare. Quja divine clementie pietas gau det 200 Pars III. Serm. I. Alano Dominicue det devote audientium pietate? Et hæc vera est predicationum utilitas. Me prædica, Dominice, id eft, Otationem meam. Sic volo: Vt humilitate, fuperbiam frangas hareticorum: & pietate, duritiam peccatorum: utroque ad me laudandum inducas. Huc oftendotibi V TILITATES XV. in Oratione mea comprehenfas. Tu auditores interrogabis: ipsosque judices facies. Dico; confcientias stringes. Accipe modum, Locum & tempus aperiet finis capitis. SERMO S. DOMINICL Thema. Matth. 6. III. Orantes nolite multum loqui, ficut Ethnici faciunt. Sic ergo vos orabitis: Pater noster qui, & c.
L. QUINQVAGENA PSALTERII. Q VERO Charissimi: In terra deferta ac borrida filiis parvulis? vix ambulare valen. tibus, numquid foret neceffarium habere patremcor mitem, & eos diligentem? Novi; affirmatis. At nos iy summus parvuli, in deferto mundi; nec valemus ambulare, nec operari quicquam ex noftra fufficientia: nam ex Deo hæc tota est. Quocirca opor tet arripere Dominicam Orationem, per quam habebimus Patrem nostrum, presentem, oum dicimus: PATER NOSTER,
2. Quero: Si qui Viatores pertranfirent terram, ubi
Cap. XVIII. De Orat. Domin. abi à ferpentibus omnes, aut draconibus icti morerentur: an non hifce foret neceffarius Ductor vir fortissimus; qui à bestits lædi non posset, ac ipsas maEtare valeret: quique Viatores humeris fuis fuccollatosper flumina quæque & inviatransportaret? Nemo negat. At nos in terra vivimus Draconum infernt, omniumque peccatorum: CHRIST vs verò Pater nofter eft, & Ductor, idemque fortissimus, & ter Maximus gygas ab alto; qui Morti morseft, & inferno morsus, & jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Quare nobis eum assumamus, confiteamur ei & dicamus: QUI ES, sc. ENS entrum, immortalis per effentiam, Exod. 3. Qui EST, mifit me ad vos.
3. Quaro. Si per tenebrofas Ægypti terras nobis ambulandum effet; an non maximopere indigeremus claritate Solis, Lunæ ac ftellarum? Affentitis haud dubiè. Atqui nos jam nunc degimus in terra tenebrofa, caliginis, & umbra mortis peccatorum omnium: Quo magis opus nobis lumine cæli eft. Quod ut spiritale mentibus noftris impetremus, fepius oremus iftud IN COELIS. Quia Chriftus cælum eft cælorum ommum claritas. Ipfe sol est justuia, Stella ex Iacob oriunda.
4. Quaro: Si quis degeret, ubi omnis in peccato mortali deprehenfus morti continuo addiceretur: numquid illi, ne periret funditus, fuerit neceffum vel ipsum pollere sanctitate, vel in Sanctorum stare confortio, qui à morte cum tutari, ac liberare vale. rent? Irficiabitur nemo. At nos tali in terra degimus. Nam fimul ac anima peccaverit peccatum ad mortem, debitor morti, quo ad gratie privatioNS nem,
Pars III. Sermo I. Alano Dominic. nem, fempiternæque obligatur. Feramus, teramus igitur Pfalterium, in hoc oremus: SANCTIFICETVR. Nimirum ut & ipfi fanctificemur, & à Sanctis Dei adjutemur,
5. Quero. Ignorate fibi Lingua regionem peragraturus; nonne hanc vel condiscat oportebit, aut in terprete fido utatur? Abnuit nemo. Atqui nos ij peregrini sumus. fuper terram alienam; & futuram civitatem inquirimus; ubi lingua Angelorum loqui necesse est. Hanc ergo vel addiscito, vel extorris arcetor patria. Scholæ vero duæ huc aperte patent, abi eam est difcere linguam, fc. Oratio Dominua & Salutatio Angelica, Frequentemus igitur ufu continuo illud in ea NOMEN TVVM. Hoc enim est verbum Dei, per quod creata sunt omnia; vel afSumamus nomen Jesys, qui percallet linguam. Vnde Bern. Bone IESV, Nomen tuum, Nomen dulce, Nomen fanctum, Nomen forte, Nomen terribile atque pijssimum. II. QUINQUAGENA,
6. Per Tyranni regnum iter habiturw; fueti quofeunque ad necem abripere, annon opus ei fuerit Regiam alicubi implorare potentiam, quatutus vimtyvannidis evaderet? Dabitis id ultro. Atqui mundus hic, ille tyrannus eft: We ad fervitutem, ad necem quofvis raptat cunctis ante spoliatos, folum vile relinquit linteolum, cadaveri involvendo. Nobis hic tranfeundus eft exteris, ad patriam tendentibus: quid reftat quidque præftat, quam ut De 1 ipfius poteftatem imploremus fupplices: Domine ADVENIAT R
Cap. XVIII. De Orat. Domin: REGNUM TVVM: Regnum omnium potentius regnorum, Filij regnum Victoris omnium. Vnde Chryf. Regnum tuum, IBSV CHRISTE universa Mundi regna devincit, & quosque fideles fecure facit transmeare ad regna superna: quoniam tu es Rex Regum, & Dominus Dominantium, Apoc. 19.
7. Per hoftilem tendenti terram, ab rapinis, mancipatiombus, ac latrociniis infamem, quid perinde necessarium, ac salvus conductus, ab præpotenti exoratus Imperatore? Nihil abnuitis. At vero nos terrarum hoftilitatibus cincti tenemur medij, ad pradam, ad Servitutem, ad necem pertrahendi: ni quæ pis altior Imperij nos servarit. Imperialem igitur Salvum conductum nobis circumfpiciamus libertatis, velut libertis Domini Dominantium, Cujus fola Voluntas noftra esse potest securitas & libertas. Ili oremus: FIAT VOLUNTAS Tva. Enimvero Summa est Libertas, ait S. Auguft. divinam facere Voluntatem. Servire Deo, regnare eft.
8. Si cui peragranda foret aquis fuperfusa regio, an non ille navi, aut curru, aliove opus habuerit subvehiculo? Affentitis id mihi. Atqui nos sumus ij, qui presentis vitæ miferiis circumfundimur: quippe, inquit fanctus Bafilius, hic mundus non eft, nifi dilupium peccatorum. Quare in cælo fit refugium noftrum, dicamus orantes: SICVTIN COELO: In cælo currus eft aftrorum, via lactea, Stella maris Maria: hanc falutemus in Pfalterio. E cælo in terrena labitur influxus.
9. Quod fi autem terra peregrinationis tuæ afpera montibus, & faltibus horrida foret, ac invia, seu cavernosa, aut lutosa, terrave motibus quateretur;
204. Pars III Sermo I. Alano Dominic. A an non alterutrum fuerit neceffarium, vel ut ultima perpeffus pereas, aut qua via tibi so se oftendat, qua evadas? Age nunc, teque aspice. Tali in terra tuimet corporis tua peregrinatur Anima, firmitat bus circumdata, spinosa tribulationibus, & mores inzer, rerumque vicissitudines varias, interque spam & metum dubia. Invade igitur cæleftem tramitem Dominice Orationis, & dic, IN TERRA. Ex has in cælo via est Oratio.
10. Facita effe: Interra fterili vitam trabhas mi Seram, ubi mera fames, & egestas rerum fit omnium, & plurima mortis imago contabefcentium; An now de victu poruque tibi providendum est? Quid ni, inquis. Ah, ubi vitam vivimus? Et quam miferam? Sumus in terra deferta, ait S. Greg. & in loco horvoris, & vaste solitudinis, famis ac mortis: Oratio eutem, ait S Bajilius, vite panem ac potum praftat. Quin arripitis igitur Pfalterium, ad quod orantes pe tatis, PANEM NOSTRUM QUOTIDIA III. QUINQVAGENA. II. Si qui sese Principi adeo totos dedititios devo vissent, vel aliunde, nisi è solius ipfius manibus, nutriri non poffunt; is autem nulli quicquam elargiri vel. let alimenti, nifi qui regale suum geftaret infigne, tefSeramque exhiberet: an non extreme foret dementia. hanc negligere velle? Plane dubitatis nihil. Nos. nos fub potenti manu Domini agimus, quam is aperit, & implet omne animal, sed, fi data ab ipfo tefford exhibeatur. Cum ergo, juxta S. Chryfoftom. Oratio
Cap. XVIII. De Orat. Domin. ple Oratio evangelica Signum ft verum divine bonitatis & poteftatis: planè par eft, dicamus fepius in Pfalterio: DA NOBIS HODIE.
12. Qui Fegi severo essent grandi obftrifti debro, neque huic folvendo, fed capite luendum foret eterna Sub morte: Rex autem omnia dimittere paratum fefe offerret; tantum, ut pro remissione rogetur: an non demens Me & infelix cenferetur, qui tantillum ipfi de ferre nellat fubmiffionis & obfequij & Omninocon. fitemini. Atqui nos debitores Deo facti sumus, aternis man ipandi nexibus, & cataftis in ludendi, tortoribusque tradendi: & parva iftis prece evadere poffumus: fic enim ait Rex ipfe, si clamaverint ad me, cxaudiam eos, & cro illorum Devs. Quid igitur; quod non clamitemus fepius in Pfalterio: Domine DIMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA: Nam Oratio Dominica ait Remig. est rogatio filiorum ad patrem, ad fublevandam hunanam miferiam bonorum colatione, & ablatione malorum.
13. Qui renti à Principe & nexi, essent ultimo perdendi fupplicio, ob immania fus facinora; ni leviufculis proximorum offenfis veniam ipfi libentes dederint: hoc verò li prefractè nell. nt 3 an non prorfus infelices ij al maledicti forent eftimandi? Affentimini omnes id mhi. Hec autem fit ad proximos remißio, cum orantes dicimus: SICVT ET Nos DIMITTIMYS DEBITORIBUS NO STRIS,
14. Si tentationibus demonis, carnis ac mundi, matoribus ac miferius agitati, ab hifce unius lapills Lestatione else velsm immunes: ij verò velut tan- 206 Pars III. Sermo I. Alano Dominic. tillum parere afpernarentur, aut optare dedignarena tur, penitus infant, & verè miferi, nec miferabiles ulli, effent habendi. Atqui gemma talis est Domi nica Oratio, prafervans, ait S. Auguft. a cunctis il lusionibus, & nocumentis. Quocirca jure merita sepius in Pfalterio. orandum est: Er NB Nos INDVCASIN TENTATIONEM.
15. Si denique foret navigandum nobis, ac mare transmmittendum infestum à balenis, fubmerfis à ru pibus; a vorticibus, a Charybdi ja Sirenibus, â Gry. phibus, & tempeftatibus ac pyratis; starent verd in portu Rex & Regina, offerentes par gemmarum, quibus inesset vis ex omnibus iftis ertprendi malis: nos autem eas defpicatur duceremus, ecquis non ut vefanos plane abijceret? At in hoc mundi freto funt dæmones, funt publica occultaque scelera, luxuria, gula, & c. Inde Chriftus fuam Orationem, & Sa lutationem fuam Maria offerunt. Quin igitur acceptamus, inque Pfalterio dicimus: SED LIBE RA NOS à MALO. HISTORIÆ PROSECUTIO. IV. Hæc talia ad S. Dominicum apparens illi Servator IESVS. Ille ergo haud mora continuo succinctus in Evangelium pacis, gaudio, spe, spirituque vir divino plenus, die postero ( qui Deiparæ Virgini facer, præcipua festivitate folennis agebatur ) in urbis Tholofanæ Majore Ecclefia, frequentissimo Clero, populoque Tholofano concurrente, ceu jussus ab Domino, prescriptum prædicat fermonem. Fuit
Cap. XVIII. De Orat. Domin. Fuitque tanta verbi ipfius vis & efficacia, ut omnes pene à majore ad minimum, fic compuncti fuerint, fic ad Pfalterij amorem honoremque inarferint, ut protinus fub illius figno servire Deo Deiparæ plerifque fuerit decretif fimum.
2. Id quod citra moram ipso facto declaraverunt orthodoxi, tum verò & hæretici, errore suo damnato, ad Ecclefiæ gremium sese tranftulerunt.
3. Inter quos viri tres præcipui nominis, acerrimique hæretici, sese ad Catholicos palam funt professi, ejurata hærefi: videlicet Magifter Norbertus de Valle, Iuris Canonici Do Etor: Magifter Guelrinus de Fracmo, in Artibus Philofophiæ eximius: Magifter Bartholomeus de Prato, experientiffimus Medicus, pariter & Theologus profundiffimus. Hi tres, præter alios complures, de manibus S. Dominici humiliter susceperunt Pfalterium: idemque protinus una cum S. Dominico cœperunt latè cir. cum prædicare, Institutum fecuti Prædicato. rum S. Dominici. 4. Ex quo tempore mirifica hæreticorum eft converfio consecuta, & Religiouis sacræ devotionisque studium in co ronario Dei cultu ad Pfalterium maximo cum fructu & Ecclefiæ incremento profecit.
208 Pars 1 III. Sermo II. Alano Dominicus. CAPVT XIX. Sermo II. De Salutatione Angelica, ab Deipara S. Dominico revelatus olim: nuper ab hoc ite- S rum Novello Sponfo. Anctus Dominicus cuidam Religiofo Pradicatori, fibi valde familiari ac devoto, Mariæ novello Sponso revelare dignatus est, ut sequitur. HISTORIA.
1. Tu Frater, ajebat apparens subito S. Dominicus, Tu predicas, fed attende tibi, & folicita caveto; ne humanam potius laudem, gloriamque vanam aucuperis, quam falutem animarum fecteris ac zeles. Equidem, quid aliquando mihi contigerit, olim degenti Parisijs Lutetiarum, mininė te celatum volo. Majoristhic Ecclefia, Metropolitana: est, eadenique De Genitricis ac intemeratæ Virginis Mariæ honori facra & dicata. In hac, pro Vocatione, prædicaturus, accurata cura, & curiofitate etiam ad dicendum me comparabam. Non ulla stimulante ad jactantiam vanitate, fed ob Auditorum facultatem doctiffimorum, ob ampliffimi consessus dignitatein, ob frequentiam omnis ordinis ac status ornatiffimam, & vero mul- tò maxime ob manifestiorem solidioremque veritatis evidentiam demonstrandam, animit que J
Cap. XIX. De Ang. Salutatione. 209 que fic imprimendam, ut optatus inde fructus Deo conftaret. Cum igitur, pro more meo, ante concionem, ad unius horæ spatium, -quodam in facello, post Altare majus, in orationem me conjecissem, in Plalterio meo per. folvendam; ecce, confeftim extra me factus per raptum, manifesto in lumine contuebar -me coram, Amicam meam, quam mihi que sivi à juvente Sponfam chariffimam, Dei Genitricem: hæc quem manu libellum perferebat, mihi offerens ait: Dilectissime Sponse Domine, etsi bonum est, quod prædicare disposuisti; fermonem tamen longè meliorem, mihi que gratiorem ad te affero. Aspectus me af fectusque notus miro delibatum gaudio rapie bant: librum capio, lego reverenter & con. stanter, neque secus, ac dixerat D. Maria, comperio. Illa, jactis à me gratiis, quantis quanı demississime valebam, à me tum quidem confpicari defijt. Iamque hora perorationis instabat habende, adstabatque Parifienfis Vniverfitas tota Antistitum, Procerun, Dynastarum, Senatus, populusque frequentiffimus & celeberri mus consessus. Omnes quippe Ordines præ- teritorum fama prodigiorum ad audiendum - spectandumque exciverat. Ea autem Lux sacra fuit S. Ioannis Evange listæ festivitate folennis. Vt igitur ambone conscenso in altum fur- -rexi; omissa vitæ historia, & eximiis Apostoli ac Evangelistæ Præcellentijs, ex co duntaxat per
Pars III. Sermo II. Alano Dominic. perpaucis eum commendavi; quod tantus tamque fingularis esse cuftos meruerit cœlorum terrarumque Reginæ DEI Matris ac Virginis MARIA: Quæ quindena habuit efficaciffima, eademque facillima cunctis, Antidota, contra universa discrimina Mundi. Tum deinde huic insistens propofito, talia prædicabam. SERMO S. DOMINICI Thema. II. Ingressus Angelus ad eam dixit: Ave gratia plena, Dominus tecum: Benedictatu in mulieribus, & c.
I. QUINQVAGENA PSALTERII. Hriftianißimi Auditores, & c. Magistri Eximi Hie locus, & aures veftræ eruditißimæ exquifitis elaboratiffimisque orationibus assueverunt. Verum jam nunc ego, non in doctis humanæ fapientia verbis, fed in ostensione Spiritus & Virtutis, loquor. Audite me, oro, Chriftiana cum devotione.
1. Si hoftilis effet terra vobis peragranda; num quem SALVVM CONDVCTVм optaretis; & de eo nunquid parum folicite circumfpiceretis. Novi, communem effe fenfum, & confenfum omnibus unum. Mihi vehementer illud assentimini. Atqui verò in mediis hoftibus agimus, & Salutatio Angelica falutis est fymbolum. Quid enim AVE_est, nifi abfque
Cap. XIX. De Ang. Salutatione. 211 que Væ omni Eve? Vox gaudij, GAVDB, novum ac primum re & nomine est, AVE EVANGELIVM, hoc eft, Bonum, fælix, faustumque Nunrium. Quare hunc falvum Conductum afsumamus exules filij Eveæ, illo hoftica omnia evademus liberati: quippe orbis liberatus eft omnis à maledictione - Eva per AVE.
2. Eundum fuerit per cavernarum fauces, obfcuraque locorum antra? Nonne Lucernam quærimus. præferimus? Et verò anxia cum circumspectione, inquitis. Recte. At omnes nos per humanæ mortalitatis latebrofas tendimus umbras atque cavernas Serpentinas. Quid ni igitur properamus dictam, MARIA, LUCERNAM comparare nobis? Hanc in Salutatione Angelica piè repetita igne devotionis accendamus, & illuminabimur. Ipsa enim eft Stella maris, & Illuminatrix MARIA,
3. Fac ita effe: Regem Francia diris facinoribus tuis habeas offensissimum; an non summopere gratia Regina gauderes, Regis ad offensam restringendam? Mecum, fcio, sentitis omnes. Nos vero fumus, qui in multis offendimus omnes Deum. Nunc Regina cali, Cor mifericordie valet, & vult placare nobis: Tantum illius à nobis in Pfalterio sepius recolatur GRATIA: & debitè honoretur. Vehementer suadeo, vel hodie arripiatis Pfalterium: craftinum forte non omnes fupervivetis. EXEMPLVM, III. Vocem ecce propheticam, cogitatioum perspectricem. Nam haud secus, ac diAum,
Pars III. Sermo II. Alano Dominic. Stum, evenit Artium studiosi quatuor, mo ribus fat improbis, Virum Dei, ut peroravie despicatui habentes, ajebant: Magna quædam expectabamus: & ecce, lectionem puerorum audivimus. Nocte proxima perpotant iidem atque scortantur. In ipfis amplexibus scorti, iram extimulante libidine, ad rixam, ad armaruunt: duo internecione occiduntur; aliis duobus admortem vulneratis. Ab Vigiliis hi ambo in carceres retrufi, post pauxillum ibidem inter blafphemias animam exhalant obfoœnam & infelicem,
4. Qui iter cogitant per loca fola, per incultas Terras, & humans victus egentes: nunquid planè cenfebunt neceffarium, ut aliande fibi plenè de COMMEATV circumspiciant? Id nemo fanus mihi infiIlus juerit. Nostra hac peregrinationis terra deferta, invia, & inaquosa, cæleftium inops bonorum eft, inanis & vacua. Quid ceffamus igitur, quid restitamus; quin protinus de illius plenitudine acci piamus omnes, quæ eft PLENA? Da illitu in Pfal. terio vo em hanc, remque recipe.
5. Turbat bellis terra ferocibus, aut infeftam ha bent latrunculi, ut nulla fit usquam tuta falus, preterquam uno in CASTRO inexpugnabili: ad hos quis, nij contemptor vitæ, non confugerit? An terra talis eft, in qua mortales agimus, & Dominus est refugiu nostrum. Et quid eft igitur, quod minus frequenter & ardenter eum in Angel. Salutatione appellamus. Quid in ea ad Pfalterium perfæpe dicere dubitamus: DOMINVS IV. Hic Sanctus Dominicus apudNovel- P lum k Capo XIX. De Salut. Angel. 213 Ium Mariæ fponfum facti narrationem interponit ad EXEMPLVM. Hæc cum prædicarem, Alma Patrona MARIA continuo lateri herebat meo affiftrix: Ipsa velut ex libro, verba mihi fingula præ- legens suggerebat dictatrix: Ipfa vires, ani mumque fpiritunique sufficiebat confortatrix, & voci dabat vocem Virtutis. Neque aliter dicta cadebant ad aures ac animos auditorum, velut ignea tela. Sentiebant plerique Carbo nes vastatores scelerum in confcientiis fuis. & hasce igniri intus ac gliscere flammas ad Dei timorem juxta & amorem. Demum velut epilogizans primam dictio nis partem ita finiebam. Præclarè nobis est perSpectum, decem Mandatorum Dei reverentiam at obedientiam ab humana feu improb tate, feu fragilitate confuesse heu! temerari: id quod à nobis aver tat Du vs. Vnumquodque autem de periculis quinque jam enumeratis, per omnia Decalogicapita cum scelere verfari, & anime mortem pergraffari poseft. Circa ad quinquies dena de precunda mala. prohibendaque certiffimum. Et cuj ' s paratiffimum est remedium Pfaltery Quinquagena prima: quæ totidem præfidiorum quædam eft veluti panoplia, Corona MARI 屈 。 II. QUINQUAGENA. VI. Sit neceffitas fubita, quæ vel intempefta note quem exturbet in iter, idque ab tracibus inse Jum feris, fædisque monftris inf. ftum: quid idi perind foret, atque armati cordatique CoMITES propugnatores ejus negabit nemo. Nos fumus in bas man
214. Pars III. Sermo II. Alano Dominic, ditenebras extrufi, & fera hominumque vitiorumque monstra tendimus iter iniquum: offendimus omnes, & egemus gratia. Va foli! Ductoris egemus & defenforis. Adstat ecce parata pia Mater Virgo: Ora Dominam, & affume eam TBCVM sua cum cetera Ang. Salutationis comitiva, quæ quanta in Pfalterio? VII. Sit cafus, qui compellat inire domos aut loca, quæ obscæna fcelerum omnium infamia notavit insignis: num quisquam honesti amans nominis folus pedem intulerit? Dubio procul testes comitesque plures VIROSSANCTOS, vitaque famæque integros adducet fecum. Locus nullus præ mundo hoc eft infigniori infamia: & permeandus eft omnibus: Fælix a tergo quem nulla ciconia pinfit, qui sequacem trabit imfamiam nullam. Nullam ex omnibus traxit, qua sola BENEDICTA eft per excellentia: hac cui comes fucrit, tutus honoris erit. At ÿs sese ultra afssociat, à quibus in Pfalterio familiarius BENEDICTA confalutari gaudet, Hac vita famæque testis & fidissima custos est. VIII. Siquam in scholam vestra vos ingenua cujuspiam Artis combibendæ cupiditas inclusiffet, acea Scientia linguâ peregrina traderetur, quid honeftiffimæ cupiditatis, vestro ardori foret perinde necessarium, atque MAGISTER lingua? Quis hic? quafitaretis omnes, & amabimus eum? Demonftretu autem, quis ita ab sese abierit, qui ipsum non adierit, audierit? Nos hic talem terimus ludum, cupidicæleftis condiscendæ artis, ignari fed lingue. Quem magiftrum quærimus? Ecce ipsus adeft, folo verbo docere potens. Angelica eum demonstrat Salutatio Pfaltis in vocula Tv demonstrance. Inea Spiritus inest
Cap. XIX. De Salut. Ang. inest Deiparæ Theodidascalus. Ipsum tute precibus require, MARIA eum tibi conciliabèt. IX. Ponamus ita esse: Simus nationem ingressi, in quam nulli quicquam inferre nec efferre liceat: in qua & mera ftipe corroganda fit victitandu, in qua immites viri chalybe circa pracordia, barbarie rigentia gerant: at MVLIERVM tanto fit mitior ad benignè faciendum natura: illud fane studium esset omnium noftrum, ut de mulierum nobis mifericordia demerenda laboraremus. Atqui Diva MARIA eft Mater mifericordia, ut Angeli, Divique omnes per nostra in Deum peccata alieni à nobis forent ac adamantini: Illa tamen nunquam nisi bona Mater est. Quare eam jure fuo meritissimo benedicamus In MvLIERIBVS.
X. Cum, teste S, Gregorio, ipfaque experientia, quotidie ambulemus vias mundi amaritudine plenas, an non gratissimus is COMES fuerit nobis, qui à confolatione fuavissimus? Atqui hic is eft, adesseque nobis optat, cui orantes dicimus: BENEDICTVS. Quin igitur eum devincere nobis studemus in Pfalterio? Quapropter cum per dicta jam quina pericula, in falutis noftræ perditionem, grassentur immanè dira decem fcelerum præcipuorum portenta; nimirum Capitalia feptem cum Perfidia, Præfumptione ac Desperatione: equidem ita existimo, neminem fibi tam inimicum reperiri, qui, si ista cognorit certa falutis præfidia, fit ea despecturus. Sin; nemo talem non aut in fanum, aut desperatione deplorandum dixerit. Quare adverfum quinquies dena ea pessima monftra, veftrum vobis placeat asylum in Pfalterij altera Quinquagena.
216 Pars III. Sermo II. Alano Dominic. III. QUINQUAGENA. XI. Porro: Quid in itinere positis, labore feßis, fame fitique exhaustis, suique fubfidio recreandi deftitutis, quid, inquam, bis evenire gratius queat. quam ut in fælicem ARBOREM, optimis plenam fructibus, & manantem fub ea frigide fontem, conringat incidere? Atqui nobis in hac vita via inaquofa B. Virgo occurrit, ARBOR ter benedicti FRvCTVS, cum Fonte vita: Fructum igitur, Arborem- - que pariter in Pfalterio confalutemus. XII. Fingamus: quid obstat? ex nobis unum aliquem illi regno dandum esse Regem, in quo fteriles univerfi degerent, nemo pater, mater nemo fieri poffet: GEMMA tamen Regi novo demonftraretur, cui vis inesset omnes fæcundandı. Num eam, fi quidem sapuerit, aspernabitur & Melius ille regnum amabit fuum. At in suo quisque corporis regno Rex eft. Sed id in terra situm maledictionis eft, & spinarum, ubi infelix dominatur fterilitas, Hac pulsa regnum fælicitare potest & fœcunditare, quisquis illa in cæteris Angelica Salutationis GEMMAMVEN TRIS dictam, piè ufurpabit: adeo certè fæcunditatis eft ex obumbrante Spiritu sancto. Quæ enim Virgo Pa. rens omnem ab orbe fpiritus abftulit fterilitatem, quo amplius carnis restituet facunditatem eadem rite invocata? XIII. Dictum nobis haud ignoramus: Negotia. mini, donec veniam. Sed dicere quisque potest, Mendicus & pauper sum ego, aurum & argentum non est mihi: unde igitur negotiabor? Sit igitur REGINA potens, quæ te copiosè donare velit pecuniis; Non
Cap. XIX. De Salut. Angel. Non illius omni via ambires gratiam? MARIAeft, cuius proprium illud est posseßivum, TV1: Tua, O Virgo, tua totius orbis utriusque, superi jacentisque medij, poffeßio. Verum tibi illa poffidet: tu tantum iki in Pfalterio famulare. XIV. Si quis nexus vinculis, & tetro carcere claufus detineretur; Oblatamque nollet CLAVIM; quare solvente manicas pedicasque & carceris fores omnes referante, evadere licitè, gloriosèque valeret, cum is demens, tum in sese foret iniquus. Et nos vincti sedemus in mendicitate & ferro? Quin ergo CLAVIM David arripimus; qui est IESVS. Hie vero per quam fuit conceptus, per eandem falutationem & accipitur. Et arripere, orare, geftare, exofculari, planè venerari Pfalterium, falutationis Palatium, omittesnus? XV. Degenti fuper terram pestilentem & tabificam quid perinde censebitur neceffarium, ac certum ANTIDOTVM VNGVENTARIVM, quod omnem adverfus luem præftare valeret? Miferi nos mortis filij bac in mundi peftilentia auram animamque trahimus, & id, quod vivimus, morimur, ad certam tamen immortalitatem conditi: quam quidem haufta hic pestis æternum infelicitare potens eft. Quand amuleti? Quod balsamum fupereft? VNGVENTVM fuppetit Chriftianis CHRISTVS, id eft, Unctus, cuique ficut Unguentum effusum Nomenest: Hujus pigmentarna est MARIA, que CHRISTVM dedit orbs pestifero: dabit & tibis Tantum Angelica Salutatione ipfam ritè venerare. Qud tot inter funera, præfentemque mortem, vite capeffere tardamus remedium? Ecce pericula quem 218 Pars III. Sermo II. Alano Dominic. quinque proxima, dire venenata & venenantia: Atque ea ipso cum spiritu haurimus. Quia igitur per Senfus denos, quinque fcilicet exteriores, interioresque totidem forbere pestemtam est pronum, quam periculofum: ( aluberrimam agimus rem, medicinamque paramus nobis, ad Pfalterium quinquies denas repetendo Salutationes Angelicas. HISTORIE CONTINVATIO, XVI. Ista, mi fili ( ad Sponfum Novellum inquiebat S. Dominicus ) prædicabam tunc, ceu Divarum Maxima Diva jusserat MARIA nostra: eoque fermone, velut injecto reti Retiarius, pene totam Vrbem Parifienfem comprendebam; tanto cum fructu, ut permagnæ fint animorum confecutæ mutationes apud incolas & exteros; usus, cultus, veneratioque Pfalterij paffim omni regno crebrefcere cœ- perit, perque fingulas pene populi familias ac domus pervulgari. Imprimis autem lectiffimum studiosæ juventutis florem illius fervor prædicationis ita mature fecit, ut flante Spiritu Dei ad altiora novi Instituti Prædicatorij evolaret. Itaque abdicato sæculo juventus plurima Ordini se dicavit: S. Dominicum secuta vitæ Magistrum. Quo fimul tempore Conventus ibidem nostri Parifienfis fundamenta jaci prius cœpta; eam in molem excreverunt, quam hodieque videre est: Episcopo, Rege, urbe, inprimis autem Academia tota hucme, secundum Deum ac Deiparam, plurimum adjuvante.
Cap. XIX, De Angel. Salut. Pfalterium fervat à Succubis, ut Revelat Sponfo MARIA, Exemplum legitur: quod etiam beatiflima Virgo MARIA cuidam devoto fibi novello Sponso mirifice revelare dignata est.
1. Chariffimus Sponfus meus ( inquiebat Sponsa DEI MARIA ) S. Dominicus ex urbe, per Germaniam, iter Parisios instituerat, Fratribus sex aliis, ejusdem secum Instituti, ipsum comitantibus; & ubicunque divertebat, præ- fertim in monafteriis & Collegiis, persepe ve- rò etiam ad populum, exhortationes, concionesque habere confuevit. Ac tametsi per interpretem ut plurimum ad exteras nationes prædicaret; frequenter tamen etiam Hifpani- cè loquens, hujusce ignaris linguæ fuâ patria loqui visus, rectè intelligebatur.
2. Demum illud peculiare ipsi Donum à Deo gratis fuit conceffum, ut loqui nosset ac posset omnem linguam cujufcunque nationis. Quod quidem Donum linguarum fingulariter ipsi conveniebat impendi; Tum quod viri virtus, spiritusque divinus, in salutem orbis infufus illi, & erumpere gestiens, conftringi nequa quam debebat, & quem operari fructum datus fuerat, ab eo per ullius linguæ ignorantiam retardari. Tum, quod ipfe Dux primus erat, à quo
Pars III. HAoria Alano Dominica. quo per omnes orbis oras, gentiumque natio nes destinari Prædicatores volebat Deus.
3. Neque vero ex mero soloque dono so. lius Dei linguas loquebatur peregrinas; verum etiam ex aliquo ipfius quandoque merito: ut eum spiritus imputu fingulatimea pro gratia Deum impenfius orasser. Sicut quando in Francia cum quibufdam Alemannis benè multos per dies Alemannicos fermones miscebat.
4. Ego tamen Sponso meo, mea apud Filium gratia potiffimum eam facultatem imperavi, quâ tumuti liberè valebat, cùm ad salutern animæ, aut plurium, intererat. Hinc in quamcumque exteram nationem inferebat pedem, gratiâ prædicandi, ejufdem continuo gentis linguam callebat. Et meritò: nufquam enim sese conferebat, nifi ut Apoftolus Domini: quo eum spiritus agebat. Missus enim fuerat, velut ad nmundum jam refrigefcente charitate moribundum: ut ipsum refuscitaret. II. Nunc verò audi HISTORIAM facti, ipsa sui singularitate memorabilem. Est in Alemanniæ terra castrum natura loci, & arte, manuque munitiffimum; quod Miles quidam habitabat bello & armis potens; cui fimiles sui erant quatuor fupra denos tribuni, manu prompti, robusti viribus, & præliis exercitati; infuetique prædis. Quo atrocior spiritus fingulorum pectora quandaın ad barbaram immanitatem efferarat; ut actis quotidie prædis per nefas, plus delectarentur; quam justo Marte quæfitis. Necraro per latrocinia miftas
Cap. XX. DeS.Dom in Germania fatto. 221 mistas sanguine prædas cruentare, floci pendebant. Impia virorum erat immanitas. Dicti quatuordecim uno sub principe finguli plures ductabant fub fignis, non tam militari dicto Sacramento devotos, quam fcelerum societate facinorofa conjuratos. Hi longè late, per omnes circum terras excursionibus factis, rapinis, prædis, cadibufque omnia infeftabant: innumera cæforum corpora transcurrenti data lumini, ( Rhenus id fuerit, aut Danubius ) demergentes.
1. Cum igitur ab infami illo à prædonibus castro non procul abesset S. Dominicus, & mane primo ante Divinis operaretur ad aram, quam pergeret iter; ecce fub Milla Sacrum sua ipli familiarıs Beatiffima Deipara me speEtabilem soli dabam, talibusque Monitis informabam, 1. Mi Dominice, frete Deo, pede adhus inoffenso; iter tenuifti fecundum: non tamen hodie, ut hefterno eventet. Sed fortes tuae in manu Dei. Sævis ab prædonibus incurfabere, nec, me fine, vita fecurus.
2. Age, difce: quid facto opus. Vbi captus ab feris traheris; ultro sequitor: Sed eorum Principi te fifti poftulabis: babere te, quæ nosse ipsum, ejusque primipilos, faluti omnium interfit: dictaque factis continuo probatum iri: Adeoque ipforum tibi manus imjicientium capita in præfenti futura difcrimine: in tuis fuerit monitis confultum. Addes: Visuros, auditurosque ipsosmet: quæ in vivis nunquam vel fando cognoviffent. Dabunt id barbari tibi.
3. Iftud autem babetesertum: In dito caftre qui
Pars III. Hiftoria Alano Dominic. quindecim incolunt mulieres eximia corporis forma, habitu, cultuque spectabiles, & vero elegantia vultus ad miraculum visenda carnalibus. He Principem Tribunosque ejus militares præstigiis fuis fafcinatos ita dementarunt: ut earum instinct u nullum non patrare nefas exhorrescant. Nimium quantum viris eæ dominentur armatis! Neque enim homines funt mortales, nifi ementiti: Sed ex Orco ipfo cacodamones verv: & quidem vah! fuccubi. Ita autem Quindecim viris iis perfuafißimum est: ipfas effe Deas, quas Fatales vulgo placet vocitari. Earum familiaritas, creditur in rebus gerundis certa esse profperitas: confilia, putantur oracula. Pró! Quantis hifce refertus est orbis? Dulces funt Furia: inescant melle: vipereo sævius felle necant. Prorsus versant, miscentque orbem.
4. Quare, istud age. Hinc in viam tecum adfumes facrofanctam Dominici corporis particulam: fic ufum posciturum: nec absque Stola, quam Sacerdotali ritu propalamgestabis. Tuis Eventus refpondebit caufam Fratribus. Nam præda factus prius ipfe prædonibus: bosce dein omnes in piam es Deo prædam habiturus: captivos quoque triumphaturus dæmonas; qui infelices modo præmiatores captivos ducunt.
5. Tu porro captus ubi ad latrunculorum Principem admissus steteris: accerferi posce cunctam do mus familiam: sua iis fcelera nefanda cordatè ingere: intenta pericula, ipso illo die per quos cunctos ad interitum pertrahendos, eis denuncia: Malignos prodito Spiritus; evadendi ab hifce viam aperi, predicato viris Pfalterio, Animarum auferes lucrum. PretiCap. XX. De S. Dom. in Germania facto. 223 Pretium hoc præmiumque periculi eft. Dixit & abfceffit. III. Ex ordine, ut prædicta, jussaque, se & dant omnia, & geruntur à S. Dominico. I. Viam fic ille capeffit, comitesque fratres pariter. Ad castrum, ut propius ventum: ( locum de nomine appellare non audeo: neu quam in præfentiarum incolam notam infamiæ fibi intorqueri conquerantur: nam etiamnum ibidem forte nefanda geruntur ) jam in eo erat, ut eruptione facta prenderentur. Ecce rursum adest Deipara, soli manifesto suo Dominico, dicit: Ecce mitto te ad gentem peccatritem: nec enim ab annis retro triginta eorum plerique vel fcelera confessi expiarunt, aut ulla audire divina voluerunt: Magi omnes, dæmonibusque devoti. Insta, Pfalterium prædica; Dona quindecim feu medicinas adverfus peccata totidem ex diametro commonstra. Vinces cum Deo.
2. Illi dum carpunt iter, ecce advolat furiata manus; prensos, nexosque raptant, verfant, plagisque mulctant; & S. Dominicum cæteris immanius dæmonis in sanctum is furor erat jam diu perosum. Ad caftrum ducunt captos, certi, dira cæde mactandos; ni DEVS prohibuisset. Vir sanctus, secretos petit affatus Principis. Admissus vix pauca fatur; jam animo Dynastæ illapsus eum ad mitiora flexerat. Itaque interiora ipfi adaurem soli sua revelat, quæ monftra domi foveat, edocet, promittit facturum sese, ut BESTIAS tartareas oculis contueatur.
3. Pa-
224 Pars III. Hiftoria Alano Dominic.
3. Pavore conterritus hæfitabat Princeps: Tribunos accerfit; quibus coram ex Sancto percunctatur: Eccunde talia nosset, quæ montra loquebatur? Quid facto opus, ne in perniciem ruerent ipso die illi paratam? Cui SanEtus: Agite, Factis loquar magis, quam verbis: auribus fimul & oculis dicta dabo: Tantum, Princeps; jube acciri huc cunctos: adesseque coram, quos caftro boc tuto contines. Dictum, factum: Adstant omnes, folas præter Domicellas: que nimias exculabant occupationes fuas, quas fingebant. Vocantur: renuunt. Tunc S. Dominicus: ce, dicite, Dominicus in nomine SS. Trinitatis, perque ipfius virtutem Pfalterij, quod prædico, fic mando cunctis, buc se protinus sistant. Interim corona circumftantium inquit: Sed vos ftate viri; S. Crucis signo frontem muniatis & pectus: Credite, borrifica Orci monftra spectabitis.
4. Et jam excussus fertur ad aures clamor ejulantium, seque in alia onania vertentium ' nequicquam: vi occulta trahebantur. Adsunt: DEVM, IESVM, Deiparam, Cœlitefque dirè execrate blafphemant, limphatis fimiles furiatæ. Imperato larvis filentio, ruf fum ad catetos ait: signo se quisque crucis obarmet. Parent cuncti; at illæ nequaquain: quin aversæ magis sæviebant. IV. Hic vir Dei ter SS. Hostiam de finu producit manifestam; & fic infit. I. Adjuro vos oblarvatas Furias inferni, per Istum, quem cernitis coram, bifce su manibus: Palam edicite, & confeftim; que, unde, cum huc adeftis: Tuque nominatim prima
Cap. XX. De S. Dom. in German. facto. 225 prima barum, ( uperbissima bestia, eloquere. Illa furens, ineffabiles iras vultuminasque spirans, truces in diversa oculos distorquet, dirumque infrendens vociferatur: Maledicta dies, qua hucte ftitit. Maledicta fit la cum Filio; quæ huc temifit. Sic, heu, una hora tot annorum conatus noftros corrumpet? Cogor, hou, heu, prodere fecre tum cogor veftrum, ômundi Principes! Nos, nos infandi cacodæmones fumus: hosce astites annis jam plurimis demontavimus: vaftitatem latè cade sque - per eos fecimus: & cheu! hoc ipso die hos in aquas precipitature fueramus, in Orco nobifcum cœnatu-
105. Sciunt: ftant parata naves, ad oppofitam cis aquas terram hoftiliter à quingentis iftis depopulan. dam. At hodie nostri erant, dedit que nobis, medius in undis submergendi. Y
2. Cur, quærit Sanctus, non id citiùs patra ftis? Etilla: Facultas, heu, non voluntas defiebat. Scifcitanti: Ecquid ita? Subjecit. Sat audisti: quid nos torques amplius? Cui, volo, inquit: & jubeo per Virtutem Chrifti: edicito. Furia, heu, heur ejulabat: Falfa illa Cantilena MARIE Mulieris Iudaice femper hoc impedivit. Hi enim omnes. juju Principis omni die falutabant illam. Et SanEtus: Quantum orabant? Illa: Quantum tu pradicas Pfalterium Immica noftre.
3. Instanti S. Dominico: Vnde istud didice rant & Responsat; Nosts. Qui quæritas? Heu per id antiquum est oraculum, orbe toto receptum olim; at arte nostra pene sopitum. Tu nunc in perniciem id noftram instauras. Fostant id quidem, hodieque ex antiquo gestant, & demusicant multi: verum.. gund P 226 Pars III. Hiftoria Alano Dominic. quid faciant, ignorant. Parens istius Principis, inimuus nofter, eum à puero garrire coegit: unde illi infuevit; quanti suis sese facinoribus obftringeret: nec allum voluit commilitonem, qui non idem portaret Sicum & oraret. Hodie verò, ob apparatum in procinctu neceffarium, orare nondum valuerunt. Sic nobis patebant inermes: Haustu uno, bu undæ, flamma ifthic periffent. Ad quæ S. Dominicus: Extorta hac veritas eft. Securi credite viri: ego affirmo. Sed advertite: Si vis ea Pfalterij fuit apud fceleratos: quanta apud justos pollere falterium exiftimandum est?
4. Illa multa freientes ac quiritantes contendunt, ut dictis contentus hinc eas facessere finat: fimul genua humidemissa ponunt, abitum precata. Neque tamen adhuc muliebris forma larvas, adusque miraculum formofiffinias, pofuerant: nifi quod cedere compulfa tam miferandum induissent vultum; ut aspectu, gestu, mistoque gemitibus planctu, virorum quamvis ferrea pectora, ad com - miferationem ac fletum quoque emollirent. Hi enim ipsi ad terram fupplices S. Dominico facti, deprecantur: eas sacra Nuininis præsentia tam immaniter cruciatas, pœnis absolveret, abfcedere permissas. Sunt tamen, ajebant, res bonæ, & valde amabiles: & viris fupra humanam aftimationem folatiose, & obfequiosa. Hifce verò S. Dominicus nimium quanto Dei zelo succenfus exclamat: O vos infenfatos & ftultos corde ad credendum, Parumne adhuc pericula agnofcitis vestra? Parum adeo fcelerum vos parniCap. XX. DeS Dom. in German. facto. 227 pænitet veftrorum, puderque: ut criminum & difcriminum tantorum machinatrices poßimas nondum Diris diriùs execremini? Ego faxim cum Deo, ut continuo vester ille adverfum eas amor animulque in vobis ftirpitus elidatur. Quapropter vobis in Nomine Iesv, ejusque Matris Pfalterio præcipio; state viri, ne cedite loco, dum con specta oculis borum immani monstrorum obfcanitate, fortem ipsi vestram mijeremint Vos autem tartarea potenta, foræ peßimæ, lar vis ocyus pofitis in fua quæque figura, bifce, quales eftis malitia, vos afpectabiles exhibet. Ita, inquam, vobis in virtute Domini nstri IESV CHRISTI præsentis & Pfalterij sui, præcipio.
2. Et ecce; dicto citius adstant bestiarum monstra, orco ipfo tetriora. Ac nifi divina virtus fingularis spectantibus robur suffeciffet; præ horrore spectrorum, clamore, ac fœtore exanimes corruiffent, Nunc, urgebat vir divinus: Dicite, jubeo, eccur, & quænam eftis quindene? Tuque princeps superbißma bestiarum, edic prima. Illa rugitu immani excuflo, tantum non animas è corporibus pene evulsisset; Nos, erugit, heu: fumus quindeciminferni Regina, orbis seductrices: & hujus inprimis infidiatrives Principis: ut qui fanguinis estregy vir, ac ImperiaLis: opportunum noftris conatibus inftrumentum, ad gentes plures noftram in nassam pertrahendas: fidei Chriftianæ diminuenda. Neque infeliciter: fed haHenus. Ipfis tamen Magis, eorumque fimilibus praStigiatoribus imperitamus. Neque Aftrologi nos ignorant, vel afpernantur. Que prognostica se fari ve- 228 Pars III. Sormo III Alano Dominic. ra ex aftris fingunt: ea noftris ab illufionibus comminijcuntur. Multaque effuticbat alia, quibus fascinent Principes, bellaferant, malaque sexcenta machinentur.
3. Stabant interim cæteræ tales forma, quales malitia, scelerum magistræ. Ad quas S. Dominicus: Auferte vos hinc protinus, inque ima ruite tartara. Ilæ in fumum, inque terrum abiere fœtorem, incitæ ocyus: fimul arreptas è statione naves cum armis; merfas fub undis condunt has, illas flammis excitatis hauriunt: reliquarum exercitu copiarum illuc adNante, ad spectaculum prope expectorato. VII. Dux aut ipse, omiffa excurfionis faciundæ cura, ictus horrore, una cum prædonum manu ( qui plures quingentis aderant:) Sancto accidunt supplices: Sibi, quæque vellet, imperari orant: adderetque monita falutis; & cœpta firmaret: imperara sese facturos omnia. 2. Verum ille học tantùm: Sacra vos ex homologesi exprate viri: malè suetis abstinese flagitus, & affuefcite bonis, Ceterum laudate Dominum IESVM, & Matrem ejus Virginem, ipforum in Pfalterio. Sicque conversos reliquo diei respirare permifit. S tabant enim attoniti, tremefactique omnes, nec animi, vel corporis fat potentes. Et fat erat Dominico, tantum uno vidiffe die, audisse reos, ac peregisse diem.
3. Die poftero rurfum convocati adfunt frequentissimi ad Dominicum: qui fermone longo, spectatorum inferni monftrorum species
Cap. XXI. De S. Dom. in Germania fatto. 119 cies, partes ac proprietates exponit: ut fub. jecta docent. Quorum fub finem fit attestata visio, CAPVT ΧΧΙ. SERMO III. S. DOMINICI XV. LACY 18 fen Beftius inferns, ac vitiis: cum attestatione Visionss. F THEMA PSALM. CL Laudate Deum in Pfalterio, & c. f ILII DEI, bellatores mundi: heu! din filij diaboli, velut luce clarius oculis veftris confpe cat: fuiftis. Sed veftrapte iy voluntate fraudeque dæ- wonum extitiftis: natura tamen & creatione, Redemptione & confervatione, filij Dei. Dete nune aures mihi, animosque precor: qui nefcientes Princi pi veftro obediftis, ad Pfalterium Deiparæ Virginis quotidie perfolvendum: & me nunc, in nomine SS. Trinitatis ac Mariæ ad vos informandos huc miffo, discise: quemadmodum, & quibus malis deprecandis, idem rite peroretis. Hoc primum scitote velim, Summa fcelerum effe omnium capita quindena: quibus adhuc mancipati ferviiftis. Nunc vero, ( quæ Det miferentis eft gra tia:) per Marie Pfalterium, ex ijs vos ejeciftis; de catero, fi volueritis, immunes futuri. Atque ea quidem, ut quindecim funt numero: ita quindenis quoque Fentibus Gratie, ex Angelica Saluca- 230 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. lutatione, promanantibus, adverfantur. Ter quinas ordine terno proponam, & exequar cum Deo.
I. QUINOVAGENA in Pfalterio.
I. LACVNÆ BESTIA, LEO SUPERBIA est. In hac oberrat mundus per Arrogantiam, Vinam gloriam, & excellendi appetitum, mente, voce, operatione. Contrariusilli Fons gratiæ Pfalticus in Angelica Salutationis confiftit voce: Ave. Super- b enim funt maximorum V & Maledictionis. Que fi in Cælitum quenquam, cadere poffet: de calo eos continuo Froturb ret in Orcum. Cuisi vel pars minima turpitudinis, ac immanitatis cerni oculis poffet: horrorem inquam; quin præsentem mortem cuivisorbique toti inferre valeret. BIE. BESTIA Lacune hujus, dæmon eft SVPERQuam LEONIS igniti ( pecie eftis confpicuti: flammas oculis spirantem fulphureas, Dentibus ac Unguibus ferreis færiter armatam. Alas vibrabt ferp ntinas: ut cujus pennæ fingula finguli ferpentes effent verulenti & igniti. Pennarum auten flocci quilibet lacertæ effent totidem, tam acris veneni, ut folo visu, quam is procul videntem encarent. Halitus ejus fointillas cum fulphure proflabat: quarum fingulæ tales ac tante: ut quævis correptam provinciam totum mifcere flammis & haurire poffet. Nemo videt eam; & vivit: ni quæ Dei ipsum virtus tueatur, Experti noftis. Neque tamen fat vel pervidiftis, aut pernoviftis monftrum boc. Et
Cap. XXI. De XV. Beftis inf. Et verò quis potis eft? Nam Augustinotefte, Mortale crimen minimum, quodcunque supplicium temporale excedit in immensum. Nimirum quanto corporea spiritalibus fuperantur universa. Quare Laudate Deum in Pfalterio, ut ab ista superbia liberi vivatis Deo, humilibus confentientes. II. LACVNE CANIS INVIDIE eft. Hac per Odia, fufurrationes, detractiones, de alie no damno gaudium, triftitiam de bono, & c. mundum inficit univerfum. Hanc contra Fons patet fecundus in Angelica Salutatione, dictus MARIA Hac enim, tefte S. Maximo, Charitatis Mater est, & Domina: fons & ignis amoris, illuminans pariter & accendens. Ipfa eft Seraphin maximus. At Invidis tenebræ infunt quante item maxima. Quarum fi vel pars minima in orbe corporaliter exiftere poffet: folem & aftra ablata oculis prorfus obtenebraret: Nihil ad eas Ægyptia tenebra, feu Cymmeriæ. Illa est, que tartaro noctem affert sempiternam. BESTIA Lacunæ hujus, dæmon eft INVI. DIA: que speciofifimam diu prius mentita puellam, poftea vobis apparuit inftar montis. CANISaterrimus. Cujus Aures terrum vomebant furrum; ob auditum detractionum: Linguafurva nimis, putrifque vermibus fcatebat: ob ebullientes diffamationes: Dentes verò præacuti: ob improbam mordacitatem, Posteriora ab fætore & obfcœnitate abominabilia; hic pars impili glabricie nuda, ifthic pilis abjita spinosis: aculeata omnia. His lacerat fædarque fa mam 232 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. maminsontum. Crines ejus fetosos spectastis: jingulos ad instar gladij. Hiso quot, quamque acer-- bas mortes clam palamque vulgat omniaque funeftat? Cauda rurfum arcuata intorquebatur: & ejus pili finguli fagitta visebantur: f. ad sagittandum in obscuro rectos corde. Pedes ipfa immanitate immamiores, ac perinde ab Vnguibus horribiles erant: quorum quilibet gerebat balıstam; in obvium quemque excuti paratam. Bene Ambrosius. Gressus invidorum funt ad interficiendum corpore & mentes: ad Deum Sanctosque maledicendum. Quare, ut ab hac bellua liberemini; Laudate Deum in Pfalterio. IIL LACVNE SVS ACEDIÆ est. Hac in Divinis eft triftitia; qua mundus ad Dei jussa tardus, in orando mæstus, sese detestaturspsum, fugitans mysteriorum falutis.
1. Hanc contra Fons gratie tertius eft, GRATIA, dictus. Gratia enim S. Fulgentio tefte, homines in Divinis latosreddit ac promptos. Servire namque Deo, regnare eft; ait S. Greg. 2. Que vero quantorumcunque servitia Regum nobis præ uno Dei effe deberent obsequio? At obfiftit Accedia: cujus tabe sorruptus jacet, torpetque mundus totus ad usque mortem. Neque vita vivere quisquam in orbe poffet; fi vel pars minima triftitiæ & gravedinis aredioSa in corporalem versa qualitatem, usquam in mundo exifteret. Nec mirum: quippe eterna infinitaque debetur, Acedia triftitia pæne.
3. BESTIA itaque Lacuna hujus visa fuit ut Svsimnams, in abyssale cæno consistens. Aures gere
Cap. XXI. De XV. Bestits Inf. 233 gerebat arrectas, enormi latitudine patulas: ad Va- --na quæque captanda. Sete vibrabantur ardentes lanceæ: queis pigri Deum, Calitesque lacerant. Rostrum pralongum & hians, cum ordine dentium triplice ferreorum: quod acediam bona tripluia, Grasie, Nature, Fortuna devorare doceat S. Chryfoft. Caterum Sus ille obsitus Pilis erat, qui fingul fingulos ethiopes, fœdè monstrosos referebant: Nimi rum quod, S. Balio tefte, otium pulvinar fit diaboli: & piger dæmonum locus ac receptus proprius. Caude denique obf ang Pili ardentium inftar titionum erant: inter quos è pofterioribus flammam fætidaßi- mam exprimi cernebatis: Acedia enim genitrex est Luxuria. Quare ut ab hac bellua rivaus immunes. Laudate Deum in Pfalterio. IV. LACVNE DRACO est IR Æ. Hac innumeri tumores gerunt, rixas ', blafphemias, & vindictas exercent. 1. Contrarius ei fons quartus eft Patventiæ in Angelica Salutatione, dictus PLENA. Nam, ut bene S. Gregorius, plenitudo virtutum eft plenitudo patientia; que opus perfectum operatur: neque eft dignitate minor multùm martyrio. Hane S. MARIAtenuit clam in omni vita: tum in Filij Passione vel maximè. 2. Huius verò lacuna tantum flagrat incendium: ut qui minimum quid de mortalis ire flamma cerneret, & vifo tamen fuperviveret; majus foret miraculum, quam fi in orbed flagrante folus remanfisset intactus & fuperftes. Quia, S. Hieronymo teste, incendium culpe citra comparationem gravius eft quovis corpoPS 234 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. Te naturalique incendio: fcil. quanto gravior est offenfa Dei terreno quocunque detrimento.
3. BESTI A idcirco visa hic quarta fuit DRAco, & is flammeus tantus quantus. Huius vaftitatem cernebatis immensam: ut qui terras montesque intra se complecti videretur. Verùm hoc tamen scitote: loci spatiolo in se parvulomonftrum ad circumfcribebatur quidem: oculis autem veftris immensa locorum ( patia videbatur occupare. VISIO ea non erat purè naturalis; fed me rogante, divinæ adfuit potentiæ moderatio. Sicut enim bafilifcus eft corpore pufillus; at veneni vi & penetratione potens eft, lateque fundit vi- rús ad inficiendum & interficiendum: Ita Draco is locomoleque parvus: at volente fic Matre Dei, vaftitatis immensa bellua cernebatur. Et quidem Flamivomus: quod ira, testante S. Bafilio, merus fit ignis inferni. Dentes enim plurimi & præacuti: quod, ut Augustinus inquit, ira gladius eft furiofus. Ore Fatorem, vah, quanta mephitis, exhalata procul omnia corrumpebat. Ita quippe, ait S. Ambrof. venenatas fert secum contumelias in proximum, & in DEV M blafphemias. Caudam trabebat quà longißimam, quà horribilißimam. Adeo alt ChrySoft. iracundorum longus & terribilis ardet appetitus vindicta, cuncta vel fecum in ruinam involvere eandem concupiscens Alas fine modo vibrabat: fic enim ira voltque furitque vaga per orbem: Principibus, terrarumque rerumque Dominis vel maximè dominata, vocat în arma viros, & flammis furiarum omnia mifcet. Alas horrificabant infpicati Vnci
Cap. XXI. De XV. Beftiis Inf. Vnciigniti, tridentesque pralongi: quia hæc talia furor arma miniftrat. At Sibilo fuo fumicrepo tantis vos terroribus ac caligini involvit; ut, velut in ipsum vos tartarum prolapfi, exhorresceretis. Et verd animas reddidisJetis; nifi vis Dei vos tutos præstitisset. Ouli belluæ, prô. fuccense inftar fornacis globos flammarum volvebant: cui ab horrore ( mile vix aliud extat. Eo, inquit S. Ambrojius quod in oculis ira fedens efflagret, omnium appetens exitij. Pedes ipfi innumerabiles: Tot vias ira capit, ut vindictam confcif at. Vngues pedales lanceis militaribus fimiles visebantur: cruorem fitientes, tabeque manantes. Heu, qualis homo est, ab tali invasus bellua? A qua ut fitis immunes: Laudate Deum in Plalterio. V.LACVNE BVFO AVARITIÆ est. Hæc furtis, rapinis, usuris, simoniis, sacri- --legijs haurit universa.
1. Fons gratiæ contrarius illi Angel. in Salutatione dictus est DOMINVS. Nam ut S. Hieron. inquit, Avarus eft divitiarum fervus: Atqui liberaliffimè mifericors DOMINVSeft. Qualis & MARIA Miferico die Regina est. 2. Hac lacuna verè abyssus est, fundoque caret, mergens suo & immergens omnia barathro. Quoniam, ait S. Gregor. Nyff. avarus non impletur, nec fatiatur pecunia. Ifti voragini parum eft regna tota, quin, plures fi forent, mundos absorbere: Nunquam dicit: ( ufficit.
3. BEST! A ifta hic idcirco vifa Bufo fuit quia hic nunquam terra exfatiatur. Oppleto licet ventre: 236 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. tre: appetitu tamen, ut inani, metuit naturaliter unum hoc, neu quando fibi terra deficiat. Coronam is gerebat: Maledictioms fc: ambitiosa. Semper enim coronas ambitionis fectatur avarus. plitudo corone montium preferebat speciem: quorum inter palles profundas, ceu inhabitaculis, avari tenebantur conclusi, justique inibi pænis addicti. Am. Quæ quidem non omnia fic in speciem imaginari sed verè poterant exhiberi & videri: Infernum quippe secum quoquo versus fert damon; itemque avarus, quilibetque damnatus; S. Greg. teste. Pedes uncar's immaniter unguibus ferreis fibi videbantur & habere cupita: & tamen egere: Ita, wit S. Ambr. Quod habet: & fempereget. Solam femper cupiditatein habet: & hanc avidam. Os bufoms tam lato faucium rictu biabat: ut caftra, rempla, fundos, regnaque folida haurire viluisset. Quo rectius S. Aug. avaritiam ori gehenna comparat: quod nunquam dicit, fufficit. Alæer, ad modum vespertilionum, erant ( ubtiles: ob fubtiliffiimas cupidorum cautiones ac fraudes: quibus in avaritiæ nocte vario pervagantur volatu. Talis omnis avarus eft. EPILOGUS I. Quinquagenæ. Ecce vobis jam monftra quina: totidemque Lacunas: in quibus mancipatı belluis infelicissimo sordefcebatis fervitio. Ecce, qua coluiftis: qualia vesiras in animas intromissa circumferebatis ignari. Iam nunc verò fic habetote. In lacunis istis quinque volutari: cum belluis hifce quinque converfati, Decalogum De mandatorum flagitiose wolaftis: Numen iratum in veftrans
Cap. XXI. De XV. Beftiis Inf. Stram comitaftis perniciem: perissetisque wifi fuisses mifericordia Dei praftabilis fuper omnia. Quapropter ad quinque FONTES Gratie in Salutatione patentes Angelica peccatoribus cunctis perinde ac justis, festini adproperate. Ex quolibet decies haurire licet, & admissa in Decalogum sceleva consanare vulnera: anima deliquia ad robur pietatis ac fanctimonia reparare. Atqui ita primam Pfalterij Mariani Quinquagenam Deo Deiparaque ritè & ordine litaveritis. Laudate ergo omnes MARIA Min Pfalterio fuo. Nec dubitate; quòd fi vos in tanta pofitos malisia, Pfalter ij ufus faluti refer vavit: quanto magis in gratia repofitos, & in bas confervabu: & ex hac ad gloriam provehet certam ac fempiternam! Hic cursum orationis incide. bat audientium eruptus imo pectore singultus, & mistus cum fletu planetus, ejulatusque vi- rûm: cum de peccatis contritorum; tum gaudentium de sua periculorum, malorumque tantorum evasione, Dei dono, Deiparæ bene ficio, & Pfalterio adjuvante, efficaciter procurata, Feliciter, II. QUINQUAGENA. VI. LACVNE LVPVS GVLA eft. Hec ventrem ingurgitat, corporisquc curam accu. Tat. 1. Contrarius ils Fons in Salutatione eft iftboc, Tecum. Quia Dominus cum fobriis eft, aiz S. Ambr. cum gulosis diabolus. At B.V. MARIA sua substantia abftinentium effe Regina promeruit? Cujum quidem abstinentie quanta bonitas, tanta gule 238 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. la eft immanitas. Quam fi corporali specie Deus in rerum exiftere natura faceret: ( ola & res animatas exanimaret omnes, & inanıma devoraret, ipsumque adeo mundum absorbere valeret. In hac lacuna, heu! quoties animas ( ubmersistis, & obruistis corpora: & ejus in vos belluam receptastis? Quam? Qualem? Vidiftis. LVPvs erat vorax, & ventrem abdominosus: hiabat fame, ore spumante cruorem cum tabocommasticabat. Dentium in ore septa quino ftabant ordine: ob gulæ species quinque: & ij hastilium longitudine calybes. Quid enim non gula vorat: Vox vasta fic, ut orbis ab ea remugens intremifceret. Quid enim clamosius gula est? Fætor faucium plus quàm ponticus: qui terrarum oras omnes inficere, cunctaque interficere valuisset. Pilis fubvillofis, perticarum ferrearum fimilibus, guloforum idi, & cænacula condebantur: quæ vertebanteisin officinas pœnarum, bu, quantarum! Genitalium teftes retro binorum inftar monticulorum extuberantes propendebant, aftuantibus circumfl: mmis fulphureis cum intollerabili fætore. Talis luxuria eft, gulæ filia: quæ, quibus peccat, i sdem & vunitur. At Cauda recurva furfum meabut obfiano sp ctaculo nates: tanto cum afpicientium horrore, quanto maximo. Vah monftrum infandum. Cuius ut rabiem effugiatis: Laudate Deum in Pialterio. VII, LACVNA HIRCVS est LVxVRIÆ. Hic fornicationes funt & adulteria, incæftus, stupra
Cap. XXI. De XV. Beftiis Inf. pra, raptus, sodomie, & infondatalia. 1. Contrarius illi fons in Salutationis est vocabulo BENEDICTA. Quia ut MARIA Virginum Virgo est: fic Luxuria fæditas fcelerum parens cæterorum est: ineffab lis utraque. 2. Ex fimiliæftimate. Si fætorem fpiritalem luxuriæ in corporalem verteret DEVS; momento fuffocaret omnia, & inanima corrumperet. Neque mirum. Quia inquit S. Aug. ob luxuriæ fœ- torem oninis inferno debetur fætor, & is æviternus, Nec in cælis beatorum quisquam est, qui non perpeti mallet infert cruciatus, quam luxuriæ tolerare mephitim.
3. HIRCVSidcirco eamrepræfentabat, immaniter furnus & faftus: qui innumeros gerebat propendula in alvo da natos. Cornua furrecta præferebat decem, arboreæ fingula magnitudinis, aliis innumeris ramofa corniculis: quorum quodque par effe quiebat orbi devastando. Adeo nimirum potens est luxuria ad Decem præcepta Dei contemeranda. Ignita videbatis fingula. Nam ut ait S. Greg. ignis origo libidinis est. Pili ejus finguli fibilantes erant angues & savi tactu, visuque mortiferi. Genita. lium obscenitas erat, quanta nec debet, nec fando potest explicari. Spectastis ipsi: & horrore periffetis in momento, absque Dei adiumento. Bene S. Ambr. Horrore luxuriæ quid fædius: quidve horribilius? Torrens ignitas, & fulphureus, de genttalibus sese prorumpens, fumo totum orbem tenebrabat. Rictus late hians prope cunctas orci pænas gerebat, flammas fumosque proflans: quæ turpiloquia referebant. Et hanc extremam infelicitatem in vos toties 240 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. toties recepiftis: quoties libidine vos taminaftis. Ve fugiatis porro: Laudate Deum in Pfalterio. VIII, LACVNE VRSVS est INFIDELITATIS. Hac orbem infestárat per fortilegia, magias, harefes & errores. 1. Contrarius ci Fons Fide falit in voce: Tv mirè emphatica & ad demonstrandum e- nergica. Non illa fidem integram monftrat? Ab hac fola maximum planeque fingulare B. Maria extitit miraculum. Sic Spiritus eam Elifabethe monftrarut, cum dicebat: Beata que credidifti. Vbi S. Hieron. O Maria, magna eft fides tua! Tv enim mundo Fidem monstrasti: Tv Verbum Dei ad nos deferens, Ecclefiamin montibus sanctis fundasti per Filium. Et fic quidem universi ex te fidem accipiunt; per quam Domino placens promeruisti, ut Mater Deifieres. 2. Iftius infidelitatis malitia præcedentium malitiam omnem longe fuperabat. VRSVS idcirco illius imago fuit, ceteris monftris & mole vastior, & immanitate savior, & voracior. Quia, aut Aug. Infidelitas eft maximum peccatorum. Os ejus, inferni porta eft, & de qua dscitur: A porta i ofers erue Domine animas corum. Dentium in ore trabalium ordines duodecim ftabant: & bi præacuti: ob ( ubiles, ut fibi videntur, rationes errantium contia XII. artu.fidci. Sub uri aluo innum re furebant bellue animarumcarmfices. Est enim S. Ambro veftemfidelnas criminum im ter caterorum. Clarior ore con bat labefactans orbent Quid enim blafphemia immanius? Clamor cune torrente
Cap. XXI. De XV. Beftirs Inf. rente flammarum ruebat, omnia obruens improvisó. Pedes ut maximi, fic tantis ab Vnguibus erant horrifici, quanti dentes: & tabo utrique spumabant: indices infidelium savitia. Alæ vultureæ plumas ex colubris ignitis gerebant. Ait enim S. Fulgentius in ferm. Infideles per scientias falfas dum volitant; orbem venenant. Huic vos belluæ in se quisque domicilium pofuiftis. Vt porro eam effugiatis: Laudate Deum in Pfalterio. IX. LACVNE BALENA eft DESPERATIONIS, Hac deferto Deo: præfentibus, ut poteft, fruis tur mundi folatiolis. 1. Contrarius ei Fons Bone Spei in Salutatione hic ftatuitur: IN MVLIERIBVS. Nam B. MARIA, inquit S. Hieron. Mater Spes est. Que ipsa, in speciem, passa repulfam istis: Mulier, quid mihi & tibi: nondum, & c. à spe tamen nihil excidit; quin erecta certior stetit, jubens miniftris: quod dixerit, facite. 2. Eft autem desperationis mors tanta: ut, fi omnium viventium mortes in unam convenirent, hanc tamen illius pars minima a univerfas anteiret. Adeo ictu certo vitam aternam præfcindit: ut afferit S. Remigius.
3. BALENA Idcirco eam referebat: cæteris jam dictis immanior mole, savitia, & aspectu. Quia desperatio eft peccatorum prædictorum ultimus apex ac fupremus: Draco maris, feu Leviathan dictus apud 106. In ore ejus quasi innumeri Dentium ordines frendebant: ceterarum dentibus beftiarum tanto majores: quanto ipfus Cete major erat cunctis. His His 242 Pars III. Sermo III. Alano Dominic His calum, terras, creataque omnia perturbabať. Quia defperatio dum, ut inimicum fibi, Deum fingunt: quam effe, Deum non effe mallet: id quod rerum Vniverso quàm maximè adverfantur. Os ejus ad instar Charybdis erat, absorbens omnia. Inore Carcer frenabat vinculis desperates. Heu! que bic furia? Oculis scintilla, quanti montes funt & flamma obfiftebant evibrate: flumen par ore vomebatur cum fætore fulphureo. Talia enim desperantiuns verba funt & voces: quibus, ait Haymo, verba falu tis averfantur: ut viventes fint mortui, velut alter infernus. Hanc igitur ut de cetero arceatis: Laudate Deum in Pfalterio.
X. LACVNE GRYPS PRÆ SVMPTIONIS Hacè contrario desperationis peccat in exceffu ad versus Spiritum Sanctum super Dei mifericordia fola citra pænitentiam confequenda. 1. Contrarius ei Fons gratiæ in Salutatione fe dat ibi: ET BENEDICTVS. Nam, ait Anfel. Filius Dei Benedictiones dedit mundo: docens, nos quoque pariter agere pœ- nitentiam. 2. Illius tanta gravitas fceleris eft: quanta non fatis in æftimationem, taces comparationem venire poteft. Quid enim finitum cum infiniti minimo, ( fi dari posset, ) contenderit? Qua mortes corporum uni pares fint morti rationalis anime Cùm hujus unius vita omnium corporum vitis fit potior? Idque etiam vel fecundum esse naturale: taseo illud gratiæ fuper naturam.
Cap. XXI. DI XV. Bestis inf. 243 Ex eo vos ipsi estimatore, quod oculis ufurpast's: Quando, licet corporibus in castro bic adoratis: mente tamen in tartaro verfabaminis GRYPS à vobis ternebatur, qui antea Harpyia 3 ob volatum prafidentiæ, & ob superbiam videbatur: retro Leo erat, vaftitate corporis, & immanitate fes ritatis par: folique sibi fimile monstrum: nec alteri. Adeo, ait S. Greg. Nyff. prefumptio plus cunctis peca fatis, Dei juftitiam violat, eam, ut inv. fam.afper nando. Roftrum eius aduncung. è ferro candenti. biabat in predam, halitu fulmineo plurimos afflans. Sic Confuetudo, inquit S. Maximus, peccarum hoc pervulgavita Vox eius turbabat omnes orb sorasa Quid prefumptuoforum voces elevant vilique pendunt Dei & Scriptura minas; iuftitiam en ra vant; Ecclefiam incre antem vitia, non audiunt, Experientia tefte: Venter bellud vastarum plenus fornacium erat: ubi in una coll. quefact, in aliam at que aliam traycicbantur, & alias ad pænas usque re novabantur; mör, bus infinitis mortui fimul & redi vivi; & femper morientes. Idque ob vanissimam præfumptionis præfidentiams Alas in monstro obftupuistis innumeras, grandes minutulis remiftas: indices cæ funt phantafiarum ' quas volatiles habent temerarii illi svagas, & varias: quo fefe in peccatis excusent ac confirments de mifericordia Dei fibi blandientes. He ale motula ventosii bant, quibus inferrüm ( uccendebant. qud oninium damnatorum maledictionesin præfumptus fos, atque ut pisa commion bant: Ed, quod se invi cem confirmarint in impæntentia: & reformationes aliorum quoque impedivissent. Q Con
244. Pars III. Sermo III. Alano Domiic. ( onfiftebat verò bestia super gelidum flumen, quod fcatebat præfumptuofis: quæ, ut lob ait, tranJibant de aquis nivium ad calorem bestia nimium. In hoc colliqu facta, & alias iterum, verumque in formas transfula, domum per belluæ pofteriora ad modum avrentis flumims rapidi in gelidum fubieEtum exonerabantur, humanam in formam reparate. Rurfum ab Grypbe un guibus corrastrate, cumulate, contritaque vorabatur. Hiu infernus ille eft, qu'i nunquam dicit: fufficit. Plerique hic Potentes, aut Clerici visebantur à vobis, o ulenti quoque, robufti, iuvenes: inaniter prafiji in nobilitate potentia, opibus, robore, atate, & c. V diftis hæc & optaftis medio in viso, nunquam vos natos pparuiffe: pluraque & immaniora quam effari fas fit, confpexiftis. Et quidem corporibus in castro degebatis ifsto: verum oculo mentis & imaginationis, divina rapti & protecti virtute, ipfi in tartaro confiftebatis. Est tamen naturale quid, ex quo æftimare de spectro potestis: Nam cujufque est, ob oculos visu naturali posse bestiam intueri, uti est; at pene infinities majorem can - dem fibi fingere in imaginatione valet. Ita vobis accidit divinitus. * Tales portentosas in sese recipiunt belluas, qui dicta fufcipiunt facinorofa delicta: adeoque ipfi in rarum monftrofas formas induuntur: ut neceffario dicere olim Iudex eis debeat: Nofoto vos. Quas ut evadatis fecuri belluas, agite: Laudate Deum in Pfalterio. EPILOGYS in prædicta. Quapropter cum tam
Cap. XXI. De XV. Beftius Inf. 245 J tam divini fontes dicti quintuplicis gratiæ, una in Angelica Salutatione falientes, fidelibus fint aperta: qui fedulò eos frequentarint, ac dignè, vitam haurient fempiternam. Permeant autem atque dimanant corum hauste aquæ denos per fenfus, externos quinque, internosque totidem: fimul eofdem ab omni prædicta noxa eluunt & expiant; & sua cos beatitate perbeant. Quem in finem quinquies denas Salutationes in altera Pfalteriy Quinquagena libare * fanctè Deo Desparaque studeatis. III. QUINQUAGENA. XI. LACVNE MONOCEROS est ODI I. Hoc deteftatur DEVM vel in seipso, vel in potentia, aut providentia: Fide, Sacrament's; aut aliis in operibus divints. Quæ divina omnia ideo parvi eftimant, raroque ufurpant ofores Dei: rerum pereuntium ( uique tanto ardentiores amator es. Tam fcelus immaniter malum eft: quam fummè Bonus Deus eft: quem odit in se, vel aliis. 1. Fons Charitatis illi contrarius in Angelica Salutatione voce FRVcrvs confiftit. Inter Fructus enim Spiritus Sancti princeps eft iugiter ex eo manans charitas. Et verd eum fuo cum Fructu ventris Deipara dedit. Efferata odij enormitas & informitas tanta eft: ut fi cadaverum univerforum abominandijjina fæditas in unam congesta cerni poffet: nec ramen vel minimi odij particulam adumbrare poffet. Malitiæ caulam infinita accipite liquidam. Mortale crimen ed tale eft, 245 Pars III. Sermo III. Alano Dominic, est, non qu d naturam occidat: fed animam ateina nice matter: in anima verò, quia Dei eft imago, quantum in se est Deum ipfam occidere ville cenfe tur. Hinc revelavet t non femel Deus Deus: malle se, fieri fi poffet, morte temporali interimi, quam lethali pec cato vel tant llum favere,
3. MONOCEROS proinde fcelus ODIS præsent. bat: quòd in omnium brutorum ac belluarum commune fit odium, oderitque omnia immanius, ut nic sua speciei parcere norit Estes unico in cormu vis tam valid, ut incurfu facto vastos arborum truncos, ut muros penetrare queat: quo faciliùs quicquid belluarum attigerit, ictu levi transedigit aftu folius & arte virginis, decipitur & capitur. Pariter odium, ait S. Greg Naz. & habet, & habesur, odio: foloque trucidat cogitatu. Sed ipsum Deipara Virginis arte in Angelica Salutatione chavitatis plena vinci, vincirique poteft. Vidiftis hujus bellue vim sese longius porrigere, quam iujusquam aliarum, atque fubtilius latissime Je citiffimèque diffundere. Par visudij est mentalis. Quod fi enim nature vel maximè eft conforme. Amare Deuin, & fimilem fui hominem: neceffe est eidem maximè repugnare nature, odisse Deum & Proximum. Ita odium ipfam transfodit naturam: splummet Deum petit, Cornu portenti erat, quantum vix emetiri visu poter tis: seque in ramos ignitos, & barpagatos Spargebat latius ut fylva speciem denjitate ref rret. Sanie omnia, cure taboque fædata horrebant, mr.b's fele mutuis immanißimè confodiebant. Es odientium funt fusho
Cap. XXI. De XV. Beftiis Inf. 247 Os illi rictu diductum immenso patescebat, quo urbes & agros vorare de facili quivisset. Quia odium, ait Orofius, omnium janua malorum est. Venter intus innumeris Scatebat scelerum formis, fefe corrodentibus ac imorum summorumque rotato volentibus. Monftrum vero continue, magis, magisque & juvenescebat & augescebat: ficut odia fefe in dies renovare affolent, & glisere. Quia autem toto orco nusquam pari cum divitate jactate audiebantur tot in Deum blafphemiæ, atque in hac una beftia: idcirco inferis nominatur, Mors Dei. Pedes & dorfum cornibus, ad modum ericij, borrebant: fingulis cornibus ramofis plurimi infidiebant tyranni, juftorum & Ecclefiæ perfecutores: fed alius alio corporis membro fixus inter cornua hærens undique lacerabatur, dispunctusque cruciabatur: dum ex acie fuprema subiectum in fere dorfum delapfus, à crinibus exciperetur: Qui surrecti, velut lancea flammicantes, ftabant. In hifce alias ad pœ- nas renovati truciores, rurfus à cornuum harpagonibus rapti, ultro citroque traiecti, sus deque volutati, iam exenterati, mox tormentis ingestis sufflatı: iterumque eviscerati infelicißimè frendebant: nulla #squam requie data. Noftis, me vix umbram eorum, quæ vidiftis, exprimere verbis. Qué infeliciores estis: qui dicto immaniores in vobis fovetis beftias: dum odijs ardefcentes clam palam vos exagitatis. Scio, Odiftis nunc odia omnia, vosque ipsos: nec vixiffe malletis: quare, ut cum delicta expietis: tum deteftantes veBora caveatis: Laudate Deum in Pfalterio. XII. LA- 248 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. XII. LACVNE COR VVS est CONSVETVDINIS, Hec, juxta Theologos, now est certum genere, vel Specie, aut numero peccatum aliquod: fed conditio peccatorum, qua recidiva, ( ut corvus fuum cras, cras, ) frequentantur irremißè: quæ est in peccatis perfeverantia feu impænitentia.
1. Fons ei contrarius in Salutatione Angelica in VOCE VENTRIS continetur. Nam fuis quisque ferè moribus ab natura fictus formatusque, nascitur; tum quòd mores plerorumque fint, quales corporum humores; quorum affectionibus, animorum fere pares folent affectiones respondere; tum qudd quibusdem liberis fint mores velut ab parentibus hæreditarij, ut truces à trucibus generentur, mites à mitibus, à tardis tardi, morbidi à morbidis. Vnde diverbum: lupi omnes ululant, latrant canes, & c. Et patrem fequitur fua proles. Deipara verò pravam ventris Eva confuetudinem fua benedictione correxit, verfitque in contraria omnia.
2. Confuctudinis autem prave ea eft malitia: ut nullis, quæ unquam extiterunt, linguis queat explicari. Nihil enim corporeum & temporaneum poteft, @quare, dicam nedum vel attingere spiritale five bonum illud, five malum fuerit,
3. Avis eam vobis in visione repræfentavit; non certa quidem aliqua: quòd fimilis extet nulla: attamen visa, tartareis vocari affolet CORVVS INFERNI, Molis suæ vastitate ceteras bestias longe fuperabat: Quia, inquit S. Hieronymus: ( cujus hodie celebratur Octava ) peccandi confuetudo malum
Cap. XXI. DeXV. Beftiis Inf. 249 lum eft ommum jam dictorum peccatorum maximum: ut quod quantisvis fceleribus fuperadditum ea in fuam trahat parem magnitudinem. O malum, ut minus in culpa: at in sequela, maximum! Nutrix ea malorum & propagatrix infernum complet. Malum Iurisperitis per quam familiare. In ventre corvi clamitabant corvi fimiles, auxilium, auxilium: verum corvorum hic corvus responsabat, cras, cras, idque perenniter. Corvin hunc circumftabant aves aliæ carnivore & rapaces: ibi autem animarum voraces & eæ ventricose in immenfum. Roftro animas dilaniabat: rutibus vero hiantibus plurimis multa pandebat in sese guttu. ra avida: etfi animabus referta. Per fingula cuique tranfeundum erat animæ, aliis atque aliis affes itæ pœnis: traiecte in ventrem denique in fera bruta vertebantur, aviumque formas omnium: mox rurfus è ventre imo eructata reddebantur ad guttura crocitantia, cras, cras, clamoribus horrificis: mox iterum in ventrem resorbebantur: ficque in or bem eâdem orbitâ torquebantur: ad ritum Confuetu dinis perpetuate. Quare qui peccandi confuetudinem mordicus tenuiftis adhuc, ea damnata, cora vum ex vobis excutite: & Laudate Deum in Plal. cerio. XIII. LACVNE MERETRIX eft APOSTASIE. Hac violatur Fides Ecclefiæ, aut Professionis, aut concordiæ ab horum aliquo desciscendo, dum quifque querit, que sua funt. 1. Fons es contrarius in Salut.
250 Pars III. Sermo III. Alano Dominie. Salut.Ang.voce: TVI: Salit. Tuus enim tunc maxime es ait S. Hieron.cum Dei es, reddens Deo, qua Des & Ec clefiæ, Cæfari, & saam cuique: Et quidem Dei Virgo Maria fic tota fuit fua. Qui autem, ait P. D4- mianus benè est suns, omnia alia ipfius funt: Et is eos inter numerandus eft, qui funt nihil habentes, & o- mnia poffidentes. Enormitas Apostasiæ jam dicta ferè omnia fuperat: non apostatantis folum, sed & eorum, qui favent apoftatis, Vos iÿ eftis, qui nulli non favistis impietati. Et adhuc veftrum quidam non definunt obstinati. Hoc dicebat ob eos, qui attriti erant timore: sed nondum contriti amoze charitatis. MULIER ideam retulit Apostasiæ: fed im manis gigantea: ut capite inter nubila furgeret. Quia S. Greg. ait, Apostasia magnitudine fua peccata omnia transcendit: latitudine se maligna queque extendit. Mulieres autem, ait Sapiens, apostare faciunt fapientes. Proinde ficut Mulier eft omne malum, ait S. Hieron. Su & Apostasia, eft Aquilo exficcans gratiam Dei, evellens arbores: Nam ab Aquilone panditur omne malum. Tolle, dicitur, mulieres, & Sancte manebunt divine Leges. Recte igitur dicitur illa Mater inferni. A- postasia enim à Deo, fecit demones & infernum. Capita erant ei plus mille: & fingula quovis monte majora: oris rictus immenfum barathrum videbatur: ad tantas adeo blafphemias biabat, & perjuria. Dentes plusquam baleares erant aut trabales: ut quisque tres alios in se dentium ordines contineret. Hi animas laniabant, conterebant, maFicabant per Vices, cum saviore usque cruciatu. Quia Apofle
Cap. XXI. De XV. Bestiis Infer. Apostasia fides defcifcit à Fide Spe, & Charitate: Professionis, a votis tribus. Immanè quanta hic tormenta in postatas exerceantur! Quos dira devorarat, intus inconsumptos confumpferat: revomitos tor ferat ac retorbuerat; cos per utrumque meatum effusos, ad majores cruciatus retrahebat: ut mater ofculis amplexibus, uberibus, inque finu cruciabilif fimè fovebat fepius regenerati renascebantur ex eadem. A qua ut liberati servemini; Laudate Deum in Pfalterio. XIV. LACUNE MONSTRVM Eft BELLI, Bellum, ait S. Maximus, eft omne malum: ab go nullum abeft peccatum: bello favere, vix absque falutis periculo poteft confiftere: Nulla falus bello.
1. Fons et contrarius eft in Salutatione Angelica. I E- svs: qui Rex est pacificus: qui sese propugnature Petro dixit: Mitte gladium tuum in vaginam. Omnis enim qui gladio occiderit, gladio peribit. Vbi Gloffa: gladio temporali, aut damnationis, aut utroque. Iftum orbi fontem referavit Maria; que, at S. Auguft. nobis Pacem genuit: Deo mundum reconciliavit; & fecit atraque unum.
2. Quo & damnosior, & damnabilior corum eft infelicitas: quo potiùs imitandos fibi proponunt damnatos Hectoras, Achilles, Iulios Casares, Alexandros Magnos, borumque fimiles, quam IBSVM pacifi cum. Non bellum justificat victoria: fed caufa. Non quæfiti gloria nomin's bellatorem commendat: Sed juftitia Religionis propugnasie. Eamam que- 252 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. ris & Istam Angelorum ama: In terra pax homini bus Bonæ voluntatis: non bellicofe. Ita Rex Paci ficus est magnificatus fuper omnes Reges terra. Ecce Rex tuus venit tibi manfuetus.
1. Quam igitur Pax pul bra, grata Salus: tam abominandum est bellum, non maximè necessarium: Sam inimicum Deo: & perditißima perditio.
2. Fac, illius effe penicillo pictorio adumbrandam abominationem: convenerint pictores, qurt unquam extitere celebratissimi, aliusque ( uper alium addat aliam atque aliam abominationis turpitudinem pi- túra, non tamen unquam valebunt vel umbram reddere abominationis, quæ bello ineft iniusto, ejusdemque sectatorum animabus. Nam corporalium, finitorumque ad spiritalia & infinita esse nulla comparatio porest. Etji aliqua procul declaratio.
3. Vnde Pythagora tales funt Monstra hominum: Dyd mo funt dæmones, non homines. Nam demones non, nifi volentibus nocent; isti invitis: illi poft mortem, bi ante diem mortis ad orcum innumeros præ ipitant. Ili suggerendo clam tentant: Hivim inferendo cogunt.
4. Feræ fui fimilibus parcunt; nec lupus lupum devorat, & c. at in bello homim bomo plusquam lupus eft.
5. Infames censentur carnifices: at iuftitiæ adminiftri funt: quid de cruentis belli sequacibus miusti censendum erit? Quæ apud Divos in cælis erit fub extremum judicium futura eorum infamia? Va a- pud Dominum fic diffamandis nequam servis: manus pedesqne vincti in tenebras exteriores proijcientur:
Cap. XXI. De XV. Beftiis Inf. tür: qui per nefas gloriam mundt præpofuerunt gloria & juftitiæ divina. Nimirum hoc erat, quod vos prorfus exanimasfet, oblato belli monftro veftris obtatibus; ni virtus Dei vos fuftentasset. Exhorruistis visu, nunc auditu quid fiet? MONSTRVM vobis erat visum specie varium, at nomen fortiri nequeat. Quæcunque enim usquam fcelerum funt informes forma, omnes in uno eo visebantur permista, unde INFERNVSINFERNORVM rectè dicitur nobis: inferis autem PARADISVS MVNDI appellatur: quod mult, bellum esse pa adisum suum putant. Idem opinor: fed per antiphrafin. Sicut Sanctus Hieronymus ait: Bellum ironicè dictum pulchrum, quafi minimè bellum: cum orbis niliderit monftrofius. Molistanta monftrum vobis est visum, quafi hoc mundo majus: Nec absre: cuncta enim mala in se mundi conrinet: quo catera vincit mala, quantum præ partibus totum eft: mors præ morbis. Pœnarum igitur eius quanta moles fuerit & congeries, malorumque fummorum colluvies? Quis explicet fando? Quis cogitatu complectitur? Rectè iis, qui divinitatem mente comprehendere contendebant, dictum: Et mentita eft iniquitas fibi: Mentietur, quisquis huius monftri monstrofas pœ- nas fefe explicare poffe, confidet. Ecquid enim bellantes funt, nifi belluantes, ferarum ritu furentes in genus humanum, cùm DEVM attingere non queant, per Theomachiam: ut de g: - gantibus fingitur, calum expugnare conatic. Spe- 254 Pars III. Sermo III Alano Dominid? Spectaftis in Monftro, quem ad modum, & que in arma mouebantür Cain, Nemroth, Saul, Holofernes, Decius, & c. Vezvé! DICENT. Bellum sequimur, i. Pro jufta cau fa. 2. Ad Dominorum imperium. 3. Probono coms muni. Quid? 1. Nunquam ft justa belli caufa: abi se bomo protemporal bono, mortali exponit vel peccato, vel peccandi periculo. 2. Obedire plus opors tet Deo, quam hominibus, & excidere gratia, ter reni, quam cæleftis Domini prestat: maximè ubi vers titur Ecclesia vastitas. 3. Bonum commune politicum folum raro tantum eft in sese vere: ut animarum damno fit par illi, quod plerumque ad cædes præliorunt confequitur. Dein opinione est sape & affectu plus quam rei ipfius veritate bonum. Quia verd ad bellicofos mibi eft oratio: audire defiderabitis: Equod justum fit bellum censendum & Illud inquam: 1. Si autor belli jufta pollear autho ritate. 2. Si alid via nulla obtineri pax queat. 3. Si fuerit ex caufa justa def. nsivum: non offensivum. 4. Sinon ob privatum bonum vis inferatur communt: Majori, ob minus. §. Si malum armis propulsandum liquido majus fuerit sanguine Chriftiano profundando. Cum enim homo inter naturæ bona fic nobiliffimum; ( anë mors eiusdem violenta mavus effe malum natura cenferi debet, quam ull fint bona fortuna. Cuius enim facinoris fuerit, proranis ac bu fonibus filios Régis parricidio fuftuliffe! As homo Dei eft filius, ut minus gratia, certè natura: 6. Si fueTit pro Ecclefia bellum, profide, pro justitia, aut alia virtute, & o. Ordine charitatis obfervato, graduque Bonorum: hoc eft, pro meliore bono. Que quia
Cap. XXI. De XV. Bestiis Inf. 255 quia raro in bellum conveniunt; & paucissimi quique animas ritè comparant ad incertos eventus: hinc Santus quidam divina revelatione cognovit, quodam in bello: uno prælio, inquam, circiter quadraginta hominum millia fuisse defiderata: atque ex iis non plures, quam sex, damnationem eternam evafiffe.
7. Cuique nomen militiæ danti neceffe eft nosse, quòd ajusta stet causa. Que nisi manifesta fuerit, de plano plus obedire oportet Deo, quam fuo etiam Principi. Nam hujus potentia non attingit forum divi m judicii, & confcientia certa. 8. Neque etiam ob incertum bonum, adiri certam belli malum oportet.
9. Si liquida fuerit belli caufa: tum quisquis Sacramentum dixerit: Sacra Confessione animam expiare Studeat: neu temere se periculis obiectet. 10. Omnibus recte & ordine conftitutis, edicto, & c. iniuftas rapinas, aliaque scelera probiberi necesse eft. Et illa fit cuiusque mens ad Deum & oratio actu sape, femper habitu: In te Domine speravi, non confun dar in æternum: in justitia Tv libera me, & eripe me. Capeffendi igitur belli confilia ab Theologis, vi risque opinione sanctis ac iuftis capessi oportet. Caufa enim iusta belli, & pro Fide, & charitate defendenda, proferendaque, hanc autem ex omni parte cognoscere, non tam eft Principum, aut fecula. rium: quam alta fcientia & divina discretione pollentium virorum. Quare & viri bellicofi, Lauda te Deum in Psalterio. XV. LACVNE DRACO eft SACRILEGII, Hes universe, estompe, quod adfidei facre de figna.
256 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. fignatur irreverentiam: fubtriplicitamen specierum differentia, juxta triplicem rationem sanctitatis: foil. Perfonarum, Locorum, Rerum Sacrarum: ut sunt Sacramenta, & Sacramentalia, five ad borum minifterium confecrata, vel applicata: bue ( pectant Simoma aperta & palliate: Ecclefiafticæ libertatis violationes.
1. Fons ci in Salutatione Angelica contrarius eft vox CHRISTVs, id eft, unctus: ex quo vis omnis, sanctitasque Sacramentorum dimanat: fed per Deiparam, ceu canalem. Hac ait S. Anfel. tantorum eft Thesauraria Mysteriorum.
2. Ve: quos hac in re Alchimos, Iafones, Menelaos, Antiochos effe delectat! Hoc infandum nefas adeo in cælum attrociter clamat; ut fi corporalem fonum Deus illi parem faceret, tantus is foret, ut per infinitos tonare mundos posset. Deo fcelus tam ost amarum: ut fi ex infinitis mundis ( fi effent ) amarissima omnia naturalia in unum coiffent: ad 11- Lius minimam amaritiam longissimè non afpirarent. Deo malumtam est rabidum, ut omnis omnium rabidorum rabies, ad iftius malitiæ rabum nibili ducenda fit. Vertantur licet à Deo creature omnisin Dracones Sacrilegij & blafphemia, tamen virus lentia minutula procul erunt inferiores.
3. DRACO idcirco nefastum scelus hos repræ- fentabat vobis: Similis apocalyptico: bahens capita septem, contraria VII. Sacramentis: & cornuz decem, contra Decalogum. 2. Trahebas autem tertiam partem ftellarum cali: tot facrilege abuTuntur Sacramentis. 3. Et draco istefaciebat bellum contra B. V. Mariam, & Filiam eius & tot fe
Cap. XXI. De XV. Beftis Infer. se offerunt ingeruntque Simoniaci, &. aut virunt Scandalosè. 4. Et mittebat Draco flumen ( vlphureum poft Matrem & Filium: illud funt fætulenta orationes, indigna celebrationes Clericorum, & Religioforum, aut Laicorum: velut iftis I ftitiam Dei vindecem demersuri. s. Verum terra Humen absorbebat, id eft, orcus, non cælum. Quiaop ra eorum omnia funt terrena. Va, qui divina fic peffundant, ac in terrena convertunt & profana. 6. Faciunt bellum contra Michaelen & Angelos ojus: quia malignantur adverfum bonos & rect s. Oculi folo necabant aspectu: ita scandalo facrilegium. Oris fames plus mille dentium ordines habebant: quia Sacrilegi maximè ore polluto Divina percipiunt. Ora septem. Plusquam fepties milLena exercere in facrilegos tormentorum genera diftincta saudiftis, & alia plura præter sfuperius adambrata. Ventres quoque feptem Dracones, item cornua decem innumeros cruciatus ingerebant, & repetitos eternant. Quod à nobis avertat Deus. Ideo laudate Deum in Plalterio. XVI. EXAMEN THEOLOGICVM, VISIONIS EXPLICATE. Q VARITIS. Ecquo modo potuerunt ista fic videri; cum nullæ infint inferno bestia? RESPON. Cur inquiritis, quod vidiftis? Ista præcipua inferni dæmonia fic apparent animabus difcruciandis, visione nunc Mentali, alias ima- R gina- 258 Pars III. Sermo III. Alano Dominic. ginaria, alias in assumpta specie: Præfertim verd speciei corporea tali demonia per divinam potentiam funt alligata: tum ut folo spectaculo plus torqueanfur anime: tum ut ipfi cacodamones, ea coactione affumptionis diriùs patiantur æternum: Denique ut anime, quibus peccaverunt, his & torqueantur: ea autem bifce informarum larvis belle animabus damnatis repræfentantur.
2. Porro QVARITIS. Quomodo fic ligantur? RESP. Divina potentia, & infinita juftitia fua, vim & speciem intelligibilem mentibus damnatorum impreßit: que cuucta intelligibilia femper eis præfentabit ifta fub cruciabili specie, idque fic, ut anima se ab ea nunquam avertere poffit: Neque dæmones, ad eam alligati, aliter poffint. Quante autem vis fpiritalis, quam corporalis, est major tantò & pana eft gravior; quam fi effet res verè naturalis: Vnde anima patiuntur fupernaturali pasfione. Quam ut evadatis falvi: Laudate Deuin in Pfalterio. HISTORIÆ CONTINVATIO. XVII. Ad extremum nunc ego QVAKO? Aliterne vidistis: atque dicendo expofui: E omnium vox una fuit: Domine, nil verius scivimus unquam: Iterum S. Dominicus. Et verò vos omnes, nondum verè contriti, sed timore folo conterriti: bestias, ut vidistis, fic vestris in animabus adhuc circumfertis. Ad quod coram multi: O Pater: hoc videtur impoffibi le. Et le: tardi corde ad credendum in omni bits
Cap. XXI. DeXV. Beftiis Inf. bus, quæ vidiftis, & audistis! Iterato confpi ciatis. Simul ad Sanctißimam versus Hoftiam orabat clara voce. Bone lesv: hoc veruin effe, rur. sum eis oftende: ut perfectam suorum seelerum immanitatem agnofcant. Et vox ad eum fupernè accidit: Visum, fatis, ut credant. rurfum S. Dominicus. Domine, satis quidem pro juftitia tua: at tua pro mifericordia, & horum peccatorum miferia ecce nondum fatis. AC Ecce protinus quisque in se, & alijs eadem XV monstra tantò confpicabatur horribiliora, quantò cælum à terra abest distantius: ut jam eis, visa prius velut fomnium viderentur, aut - pictura fuisse. Ac nisi manu Dei protecti vi xissent: periffent. Tam dirum est, suorum videre peccatorum fœditatem: quantò diraus in tartaro? Ratio docet: Nam quanto positivum est nobilius: tantò privativum est deterius: at peccatum privat gratia & gloria: Inferni autem pœ- na per se privat bono sensibili: & ut instruimens tum, non per fe, privat bono gloria; idcirco pæna damni difcruciabilior est, quam pœna fenfus. Etrurfus: Sicut human tus comprehendi nequeunt, quæ Deus praparavit dili. gentibus se: ita nee, quæ odientibus se. Solum fcit, qui aecipit. XVIII. Universi his visis, in humum, in fletum abjecti, inque veram difluentes toto corde pœnitentiam, refipuerunt. Atque ex co nullus corum ridere amplius vilus icitur: mun 200 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. nundo ejurato sese omnes abdicarunt, præ- ter paucos, ordines religiofos ingressi varios cœptam cum vita duxêre pœnitentiam. Alij Prædicatorum, Minorum alij, complures Carthusia ordinem professi vixerunt: quidam eremis sese incluserunt. Per eos, ut præpotentes, multi Religioforum Conventus passim collocati funt: Dynastæ item, ac etiam Principes ad meliorem se frugem, iftorum exemplo sese receperunt. Simile quid legi S. Dominicum & in Hifpanijs designasse. ATTESTATIO VISIONIS SPONSO FACT NOVELLO. Certus autem fum, nuper quendam B. Mariæ sponsum novellum omnes istas fingula sque pænas veriffimè & realissimè vidisse: qui & prædicta confcripfit: De quibus continue aliquam habet portare pænam, profuis & aliorum peccatis. Legi quoque S. Dominicum in Tolofanis partibus quid tale domicellis hæreticis oftendiffe: sed modicum, in specie catti dæmone apparente. S. Dominicus quoque illa XV. monstra fic, ut istis oftenderat, depingi curavit: quæ hodieque pictura perdurat, licèt abjerit in oblivionem origo.
Cap. XXII. De Vifione XV. Virt.. 261 De XV. Reginis Virtutum Visio populi Britannia: revelata per S. Dominicum Sponso novello MARIÆ. ALTER IVM charismatum ac virtutum dona coornat mundum: Ecclesiam inprimis, velutrofis, liliifque vernantibus condecorat. Cum autem Gratiarum divisiones fint: eas trifariam ibidem S. Hier. diftinguit in Morales, Theologicas, & Superexcellentes. Harum una radix est incarnatio Chrifti, per quem divisiones funt factæ. Utque porro fieri perennent: vim idem suis indidit verbis, ut dona eadem in his contenta velut asserventur: & per eorum ufum verborum vitæ, Bona precibus obtenta possideantur. Illa autem verba in duobus funt Oraculis seu precandi, Deumque colendi formulis: fcil. Oratione Dominica, & Angelica Salutatione. Unde S. Ansel. ca hortos appellat univerfarum Dei Virtutum, & charismatum Apothecas. Et Chryfoft. Quid est boni, ait, quod planè non continet Oratio, à Summo Bono edita. Et S. August. Mira Dei clementia, que in paucis verbis incomprehenfibilem divine Sapientia Bonitatem miro modo comprehendit: cum in Dominica Oratione univerfam Salutem falubri modo depinxiu. Sunt verò in fingulis partes illuftriores quindenæ, totidem judices Virtutum. Quæ, quales, quantæque fint, subjecta declarabit NAR 262 Pars III. Sermo IV. Alano Domime. NARRATIO FACTI. 1.5. Dominicus novus orbis Apoftolus, E- vangelij prædicationem cum Pfalterij virtute in Britanniam quoque inferebat: Et quòd mater ejus, cujufdam Britanniæ Ducis filia, indidem oriunda fuisset: tanto audiebatur attentius, velut cognato sanguine Ducis Magni propinquus. Et verò multò maximè ob ampliffimam sanctissimi nominis famam: & parem miraculorum designationem: quæ per eum Deus patrabat, ut per Assertorem mundi flagitijs pessundati: perque novi Ordinis Funda. torem, Dei, Deipare, Divorumque specialiter eximij Prædicatoris, Et jure id quodam vel ordine factum: nam par est, S. Amb. tefte, ut Deus primis Autoribus in quolibet Statu dona largiatur ampliora, quam sequacibus corum: quippe cum hos ab istis moveri, illuminari, perficique oporteat. Quia autem optimi cujusque prædicatio, ut Aug. placet, de virtutibus ac vitijs, aut horum pænis, præmijs istorum institui debet: in ea inculcanda S. Dominicus toto Spiritu, conatuque incubuit. Quò magis eum abs Dei boni tate collustrari oportuit: lumini plurimis inde futurum. Id quod evenit in cæteris una quas dam miraculosa ipfius de Plalterio prædicatione: Quemadmodum ipse Pater, fuo
Cap. XXII. De vifione XV. virt. 263 suo cuidam Filio devoto Sponso Mariæ novello, nuper apparens revelare dignatus eft. Cujus hæc veritas eft. II. S. Dominicus ante, quam ad dicendum sese comparatum accingeret, pro more fecretas in preces ac suetas Pfalterij sese dabar, impenfius orans Numen; ut cuin menti conceptum infunderet, daretque fermonem benesonantem in ore suo; qui populo salutarior, magisque neceffarius accideret.
2. Orationem coronariam excipit facrum Missa officium: ( quod vix unquam absque raptu, vel revelatione parrabat:) Iamque in dimidiatam fuerat profecutus, ad usque solennem prioremque pro vivis Memoriam faciundam. In hac, Divina patiens, extra se per raptum factus, purè nescius, ad unius horæ spatium, aut quid ultra, immobili adorata vestigio fixus adftabat; vultu rubens toto velut igneus: adeoque etiam, ut caput undique multo surgente fumo vaporaret: indicio haud obscuro, de Sancti Spiritus ipsum igniente præsentia. Fit stupor & admiratio apud omnes Divinæ Rei adsistentes Regni Proceres: qui ipfo cum Duce magno, populoque plurimo intererant præsentes: Viri famâ ac reverentiâ exciti, cupidique ipsius audiendi.
3. Cumque in longius duceretur mora, & Dux 264 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. Dux cum conjuge teneretur: visum eft circumfiftentibus nonnullis, esse submonendum SanEtur. Dumque vellicari ad vestem tentaretur iterum ac fæpius, à diverfis, ab eorum nemine unquam vel tactu quibat adpalpari.Hoc verò majores priore concitabat animorum & admirationes, & opiniones, ac etiain mussitationes secretam ad aurem cujusque proximi mutuas. Stupori mistus pavor multa animis movebat: incerti omnes, quid agerent, ac suspensi, quores evasura foret. Unum certum erat cunctis prodigium.
4. Tenebat autem univerfos Divinorum spectatores ac testes, insueta quædam, ac non fatis effabilis, perfusa mentium cujusque intus delibutarum suavitas, & cum cælesti ambrosia attemperata confolatio: cujus vi prædulces viris fœminisque sponte sua per genas ubertim ibant lacrymæ filentio. Ut nec sese noffent sat ipsi: nec dignossent plane, sua animi sensa illa magis, an visa mirarentur Viri Sacerdotis Magni. Quid agerent? Stat manere exitum: astareque filentes. Inter hæc redditus fibi Vir Divinus Divina cœpta profequitur. III. Iam pronuntiata ritè super Hostiam transsubstantiatam fimul sacra folennique verborum Forma, pro Institutione Christi, Verbum accesserat ad elementum, & erat Sacramentum. I. Id dum elevatum fupra facientis verticem præbetur adorandum, & in unam ter SS. Hostiam cunctorum versi fixique latreuticos hærerent oculi Fidelium: Ecci tibi: manus
Cap. XXII. De visione XV. vira 265 nus inter Sacerdotales ipsum Dominicum I E- SVM mundi Servatorem, non jam specie velatum panis folùm: fed Puellum pufillum, atatulæ, quâ ab Divina Matre lactatus fuerat uberibus de cœlo plenis, manifestè conspicantur suis ipfis oculis universi.
2. Simul in eodem uno contuitu cernebant clarè, distinctè, & verè, in solari quasi luce, Mulierem amictam sole, & XII. ftellis coronatam: qualem in Apocalypfi S. Ioannes conspexit. Visa Dei Mater pendentem ad Ubera Parvulum, & omnino speciofum formâ præ filijs hominum lactare: eademque Domina pietatis, manu Filij accepta, etiam renitentis, populum figno Crucis confignare.
3. Pofthæc ter SS. Hostiam Mista in sacrum Linteolum reponente: ut fit: Calici benedicit. In ipfa Benedicti elevatione, ecce iterato & manifeste omnes vident Mundi Salvatorem lesvm ea prorfus specie, qua in Cruce pependerat, crucifixum ipso in Calice Benedictionis. Vident S. Mariam adstantem: Sanguinem Filij excipientem, eumque super mundum afpergentem, in ipfius sanationem, ac falutem. IV. Utraque in prodigiosa Visione aliud quoddam eodem modo iterum confpexerunt.
1. In Sacra Hostia prius, dein in Calice facro cernebant REGINAS XV. infinitæ pulchritudinis, gratiæ & gloriæ. Has medio in visu præclarè intelligebant, VIRTVIES effe prin. cipes quindenas. 2. Hactenusut mira; ficle- 266 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. ta omnia: Verum istis in Virtutibus sua quifque delicta fingulatim omnia, cum cujusque menfura gravitatis, & animi terrore horroreque pari confpicabatur. Mæstum spectaculum, lato permistum!
3. Hinc verò graviffima iftis compunctione ibant suspiria sursum, fingultusque imo sub pectore pressi latera quatiebant. Testes oculi, vultus ac finus lacrymis infusi. Ea verò nonnullus interior contritionisastuatio pectusoppletum, fibrasque cordis tumefacti distentas, urgebat, ut nihil abesse propius videretur præ- sentanea morte. Sed metum refutavit, discuffit periculum, gratia Dei prafentior.
4. Patratis igitur rite & ex ordine cunctis Missa Solennibus, S. Dominicus ad solita sibi receptum capit per brevem, continuoque in altum ambone conscenso: se, populumque Signo Crucis consignans, fic ordiebatur concionem. CAPVT XXIII. SERM. IV. S. Dominici. De XV. Regi nis Virtutum. THEMA PSAL. XLII, Cantate Domino Canticum Novum: quia Mirabilia fecit. VCES, Principes, Populique fideles: Auditores amantiffimi. Quod hoc in bodierna SS.
Cap. XX III. De XV. Reginis virtut. 269 SS. CORPORIS CHRISTI SOLENNITATe, prædictum thema Davidis Pfalta vobis propono: velut a præsenti alienum, aut in ea infolens Feftivitate: aliqua forsan non nullorum animos subit admiratio. Enimvero probè tenetis, & perfectè Sentitis; qua & quanta Dominus nofter lesvs CHRISTVs, in SS, Euchariftia: inter vos bodie Mirabilia multa & divina designare dignatus eft, Hodie vos & afpectastis his oculis veftris, totisque ant mis agnoviftis ac plena Fide credidiftis. Spectaftis, inquam, Spectaculum novum, Novi Testamenti mi. raculum, & Mysterium. Spectastis, & agnoviftis mundi Redemptorem IESVM CHRISTUM Filium MARIE Virginis Der Matris, pro nobis Natum, Crucifixum ac Redivivum. Agite igitur, fi quæ fit in vobis Scintilla Spiritus IES v: fi quæ fibra hæreat vobis Nominis, honoris ac amoris Chriftiani: Dicite grates, date Laudes Deo, Dei Magnalia celebrate: Cantate Domino Canticum Novum quia Mirabilia fecit. Non istud scivit aliunde S. Dominicus, quòd alia vidissent ipsi, nifi Domino nostro IESV CHRISTO POR Missam revelante. Ille vero liquidiffimè perviderat cuncta. Si quæratis: Quod illud fit Canticum Novum: Illud, inquam, eft, quod ego vobis nunc prædico, geminum Testamenti Novi Oraculum: Alterum, quod Angelus primum annuntiavit Marie: Ave gratia plena: alterum, quod IESVs Chriftus mandavit Apoftolis, ac predicavit: PATER Noster, qui Es, & c. In his Laudate Sponsum & Sponfam: & corum ipfos in proprio Pfalterio Laudate. Neque luu- 268 Pars III. Serm. IV. Alano Dominic. laudare folùm jure meritißima i sed amare tota mente: adeoque ad zonas suspensa, vabiscum quaqua versus circumgestare Pfalteria vos oportebit. Nimirum ut fitis, vosque profiteamini Signatos.
1. SIONO Regali. 2. Signo Imperiali. 3. Signoque cœlefti, ac planè divino: Signo, inquam SS. Trinitatis ac Novi Testamenti. Verùm, cùm in hujusce SS. Trinitatis triclinio, juxta cum ea accumbant Reginæ ter quinæ principum virtutum: De iis distincte mihi dicendum vobis esse existimo: ut, cognitis illis, Deo per ipfas tantò fervire devotiùs, ac placere impenfius contendatis. Ea namque vobis data funt: ac, si vultis, de- ( ponsate: formosissime omnes, gratiofißima fimul & gloriosa. Esse ex vestri cuftodes affectant, Duecs veftra, ac fecundum Deum cum Deipara, Servatrices: donec in beatorum XV. Regnorum thronos vos introductos, hic per gratiam, ac in futuro per gloriam, conftituant coronatos. Væ illis, qui perduelles ita per scelus vitæ rationes instituerint; ut earum una pluribuive nefariè violatis, in crimen lase Majestatis apud Deum incurrerint. Zelotes Deus ac fortis haud finet impunitum. Quisquis ex ijs unam extinxerit: reus parricidij peractus certiffimam æternæ damnationis subibit sententiam. Tum autem Reginæ Virtutes contrucidari censendæ funt: cum oppositaipsis flagitia improborum studia consectantur, ac patrant, Sed nunc fingulas nos eas oratione profequamur; ficut ipfas vobis Devs spectabiles eft
Cap. XXIII. De XV. Reginis virtut. 269 est exhibere dignatus. Quarum tres ordines confpexiftis: & fingulos eos quinque partitos. Quatenus apparere virtutes possint: fintque colende, docebitur infra poft quintam decimam Regi- năm. PSALTERII.
1. QUINQVAGENA.
1. REGINA HUMILITAS. IR TV TVM hac omnium basis eft ac fundamentum: quam in B. V. Maria Don.inus ardentißimo dilexit amore. Sic ab humo dicta, ait S. Anf. & Ibid. quod humiles ad usque Lumum sese demittant, poftponant cunctis: & omnes fibi, amore Dei, anteponant. In seenim propriam nature fue infirmitatem intuentur: rebus autem in ceteris Dei prafentiam venerantur. Hec virtus ad aliorum exultat laudes: fugit proprias: nifi quæ in hifce Dei laus versetur, & magnitudo predicanda. Hac nefciri amat: odit in fublimi ambulare corda pacifica, & mansueta. Si enim ait S. Hier. ipfa SS. Trinitas ed sese demittit: ut in re qualibet, sya adesse virtute dignetur: quid Supra humum se tollat homo pulvis & umbra vilise Qu'd immemor suique, Deique, parum fuam vili. tatem, & Dei in sese merita ac Majestatem agnoSoit? Superbia ipfi inimica ad internecionem infidia. tur. II. Thalamus ei regali ftat apparatu, in Dominice Orationis Palatio PATER NOSTER. Nam SS. Tri- 270 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. SS. Trinitas, per bumilitatem, ex gratia Pater nofter eft cunctorum: & nos filij ejus fumma cum humilitate ei defervire ac parere: timereipfum, amare, ac veneraritenemur. Quid? Ex humo creati, non us filii creationis, coram Creatore nos humiliemus? Sie Ambrof. Forma atque venuftas Regina buius effatu major est. Novello Mariæ Sponso talem Dominus o stendere est dignatus. Cernebat Virgineın candidis indutam: corona de gemmis X. coronatam: cingulo miri decoris succinctam, bullis quindenis interstincto: cum torque XII. margaritis effulgentibus, infigni. Dextera Crucem præferebat, humilitatis Christi passi indicium, Palla ex stellis eam gemmisque vifenda totam convestiebat, multa in luce coruscantem. Digitos annuli signati cruce infigniebant, testes desponsationis ejus cum Chri sto, II. Talem quoque S. Dominicus prædicarat, addens. Ad pretiÿ ejus præftantiam cunctarum decor vaLorque ftellarum nec adspirare poteft. Quocirca illius dignior est possessio ducenda: quàm folis, lune, Aellarumque dominium obtinuiffe. Ea enim, ait Cyril. eft de primis Deifiliabus, in beatis regnans animabus. Ideo Deus quoque, Aug. teste. minimam in hoc orbe gratiam plus amat, quam naturam totam. Et vos per vanßimam ( uperbiam quafi interfeciftiscam. Testor ex numero hoc veftro plures trecentis, qui eam præclariorem funt oculis contemplati:
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virtut. 271 plati: quam oratione cuiusquam mentis oculis fubieEta valeat adumbrari. Quare Cantate Domino Canticum Novum. Hæc in raptu suo S. Dominicus, aliaque de Virtutunı Reginis cæteris, perspexerat, dato ei mandato, fub pœna mortis; ut continuò prædicaret. In cujus publicæ omnium Visionis memoriam Vir Sanctus eafdem XV. Vir. tutes tum in Aula Ducis, tum in Ecclefia Ma jore, ad vivum depingi curavit.
11. REGINA, AMICITIA. Concordia bes mutua eft amicorum unio: una in voluntate: qualis, ast Auguft. membrorum unio in corpore exißit. Hanc carenam vocat auream S. Remigius: quâ fideles coornantur, & conftricti redduntur invicti. Has invidiæ, detractionum, odiorumque expultrix, ait Macrobius, multis ex hominibus Vnum quendam efficit inoxterminabilem. Hac res parve erefcunt: difcordia maxime dilabuntur: ut Saluftius inquit. In natura rerum, concordia inducit corruptionem mundi: at in regno gratia, quod hominum est à Deo, conftantiam & gloriam producit Concordia. Ili infesta est boftis Invidia.
I. Thalamas in Oratione Domixi ftat ea dignus in, Qv1 Es: foil. Eus per effentiam: dans effe cæteris per participationem, ait Boetius: Id quod ex Der in nos amicitia promanat. Et fic amantem, non redames? Sic amatos ab eo, non amplexaberis? 1. Dicage: Effe ruum, tuum ne eft? Negat DEVs: qui fuum Effe 272 Pars III. Serm. IV. Alano Domin. Effe per omnia diftribuit Entia. Et hac Deus amat: tu oderis? Homines vero fuos esse voluit filios univerfos: & nec velut fratres agnofcis & amas? Quem igitur, aut quid amabis; fi cum: qui esse unum uno à Patre tecum accepit, non amesi
2. Benè Cassiodorus fic ratiocinatur: Si natura fratres codem ex patre mutuum fibi debent amorem, jure fanguinms: quid non jure Dei, jure Spiritus jure tot Sacramentorum & Charismatum debetis fratri Chriftiano? Vah hominem:: qui, quain mente, carne plus amat proximum.
5. Quid eft, & unde Bud, quod amat? S. August. respondet: Anima è folius Dei est creatione: non ex ulla carnis traductione, & germanum amas ob carnis cognationem: ob Spiritus communionem, minùs amas Chriftianum. In illo, fi contra feceris: te peccaffe credis: in hoc, ne quidem te peccare, sentis. O Stuporem! O amorem! Stupor palpatur: amors nec fentitur.
4. Naturam anteferre fpiritui, cujusnam est? Certe bruti esse nequit: quare in eodem, bomo à feiplo descifcit, & hominem ex homine exuit, ut nee vel beftiam induat. Hoc verò dedecus naturæ eft, Deique contemptus. Hoc totius Pulchri, quod in humanis ineffe oportuit, everfio eft atque corruptio. Vnde alterius generatio, esse necessario debet ultima deformatio. Quò amabilior divina eft amicitia pia pulchritudo. Quid? Penna pro Helena sc. formofula, orbis de pugnavit ferè pars tertia: pro Concordia, bonorum omnum matre, ait Ambr, laborabit parum velcujusque anima, vel cura publica.
11. Ng
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virtut. 273 II. Notate, quo eamcultu confpexeritis. Stabat cen filia Dei, cum corona gloriæ: vestitu aureo: vernantibus redimita lilius: decenrofarum fafciculo in manu: matore quam felis claritate. Recogitate Comites, velut Angelos Dei, ftipantes ipfam: & has item de as. Quis decor illis forme? quis honor gratiæ? quis fplendor gloriæ & Recordari poteftis: effari nequeo. Idem de studio ejusdem solicitaque cura, ad pacem orbi procurandam, affir. mo. Pretium ejus quis estimarit? Orbis in unum congefti eftimentur divitiarum thefauri: quid in anıma ad rationalem hanc unam: cuius gaze sunt spiritus, anima, ratio, vita, & c. Quo infeliciores cenfendi funt: qui inimicitias clam coquunt, palamve ferunt ac gerunt.
2. Perdic'isse regnum, est permagnum, maius, excidiffe concordia. Hæc enim regnum perditum recuperare poteft: at buius fine præfidio Regnam perftare non poteft. 3. Dico: Qui charitatem: idem Deum perdidit. Quid? Regnum mundi mors eripit: at Amicitia Regnum mors hominis stabilit, adque gloriam intromunt.
4. Quam bomo felix, qui in pace diem fuum obit: tam infelix, in quo pax moritur. Illa mors carnis eft: bec spiritus animæque extinctio eft. An K quò nobilior perfona fuerit, ed immanior ejufdem rectè cenfetur tyrannica contrucidarios Ita quide
5. Bafilius disputat, & affirmat. I am fi illius, quod Bonum est, iactura fit mal. Sanè omnino peßima istius effe debet: quod boneras eft Summum: quale quid ejt Charitas, Pax... S 274 Pars III. Serm. IV. Alano Dominic. cordia. Nam Dei funt ista, Date Deo, quæ suns D1: ideoque Cantate Domino Canticum Novum in Pfalterio. III. REGINA LÆTITIA Spiritalis. Hac divinis gaudet officijs & Servitiis: eftque frutus Spiritus Sancti.
1. Thalamus Reginæ huius eft IN COEL IS: HIC enim pura eft lætitia spiritalis, & nuptialis. Ita Paulus: Noftra conversatio in cælis eft, quando ait ibi S. Hier. mens cutusque noftrum in divinis operi bus cum gaudio requiefcit: ut fic iam vivat in terris, quasi esset in fupernis. Pulchritudo huius ferenifima eft: Ad statuam conferant omnes artifices artem & materiam omnem pulcherrimam: ad illiustamen nec umbram accefferunt. 1. Quia, ait Auerr. Ars nil poteft melius. quam natura, verè: apparenter poteft: At letitia arrifex eft naturæ Autor. 2. Ea parit Spiritus Sanctus: aternam, Visio beatifica. Verè August. Ars deficit omnis ad Virtutum pieturam: cùm non stylo, sed spiritus Sancti pingantur digito.
3. Vidiftis eam vultu rofeo, cultuque purpures: Quia, ait Avicenna, rubedo fignum est lætitia, triStitiæ pallor. Corona illi ex auro, expressa signo fan- étitatis rubeæ Crucis Chrifti. Quia, ait S. Anfelm. Sanctorum lætitia maximè in passione eft Chrifti. Intexta coronæ lilia erant X. aurea: ob Decalogiobfervationem hilarem: Comites ejus X. in omni genere Musices concinebant: inde tacita vobis gaudia lacrymas cierunt.
Cap. XXIII. DeXV. Reginis Virtut. 275 Hæc, ut Reginæ omnes, manibus gerebant Pfalteria: Quia Angelica Salutatio omnis gaudij veri est initium. Hac Deum ipfum capit, inque fe provocat: Nam bilarem datorem diligit Deus. Hac, ait Hieron bonorum cæleftium univerfas in se fert divitias, quarum minimis confer terrenas maximas: & noctis erit ad tenebras collatio, luti ad aurum. Quocirca ea in ( ua vel cujusquam anima extinxiffe; tantò immanius est parricidium: quantò ea cœ- li Regina est pra quovis regno terrestri, Sit, qui peflem in regno excitet, qua totum exhauriatur: quot necibus talem dignum duxeris & Et vili pendis cujusquam jufti corrupisse Letitiam spiritus? que anima vita eft & corona: & flos etiam decorque corporis. Itaque illiusin gratiam, Cantate Domino Canticum Novum. IV. REGINA PATIENΤΙΑ, Hac profugat omnemiram, blafphemiam, & timorem tetrum: conciliatque pacem cum Deo; Superior cunctis & hominibus, & humanis: cælos triumphatrix invadit. Inimica ipfi Ira est.
1. Thalamo gaudet in ifto: SANCTIFICETVR. Et merito: Quia, ait Cypr. Patientia peccatores fanctificat: perficit virtutes: victoriam obti net: fortium est armatura, corona Sanctorum. Verbo: In Patientia veftra poßidebitis animas veftras.
2. Pulchritudo ejus tanta eft; quantam, fi omnium bominum corda concupiscerent, sibi tamen nec fingere animis poffent. Ad eam, pulchritudo Sara, Rachae Sz 276 Pars 111. Sermo IV. Alano Dominic. Rachaelis, Iuditha, & c. funt tenebra. Per cam que non adierunt, quanta now peregerunt Apoftoli, Martyres, Confeffores, Virgines? Vis omnis tyrannisa contra ipfam: at supra, nuba. Ila paßionis Dominice extitit: divina bonitatis, ait Beda, est spe culum: permanet in æternum.
3. Vidistes illam, cum denis comitiffis, purpuraeam, gemmatam, ftellatam: coronatam, & fic ornatam: ut fupra vix aliud effe queat. Nec enim oculus vidit, nec auris andivit, que Deus preparavie diligentibus eum fic, ut etiam animac pro co ponant. Qua enim maiorem charitatem nemo babeat: aliounde quoque maior non exiftit pulchritudo & gloria. Ideo Aureola specialis manet Patientiam.
4. Eam perdidiffe, est summis, mediss, imis onadiffe. Quanti eft premij, tenuisse eam: tantiest damni, abieciffe: Prorfus verò in sese velut jugulatam extinxiffe: fceleris eft infandi: & nullis unquam mortibus expiandi. Age; cujusquam Regis filiam dilaniato, aliamque fuper aliam millies: ea tamen fceleris enormitas, ad unius Pattentie extinctionem tanti fuerit, quanti mortales regina omnes, ad hanc immortalem planeque divinam: ideft, nihili: Et tamen quanta in eam cædes defignantur in animie bominum? quoties fæde profligatur? Quam à raris colitur, & confervatur? An quia pro ipfa Rex pat entia non oratur? Quare Cantate Domino Canticum Novum.
V. REGINA MISERICORDIA. Hae: ait S. Aug, miferiis aliorum compatimur.
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virt. 279 tanquam noftris. Et iure: Quia eiusdem fumus conditionis fratres & hofpites. Quippe, ait Seneca Natura eft omnibns communis: Fortuna cunctis fre quentius eft fimilis. Proin timeant Reges: multi enim è folio rapti ad vincula funt, & cunctis exacti Ila dat aliis fua liberaliter, ablata reftitui: pauperzatem spiritus fuavissimè amplexatur: at Inimica eius Avaritia facra omnia sus deque babet prophanatrix. Eius sunt rapine, facrilegia, Simonia, & c. Thalamus Mifericardie eft in: NOMEN TVVM,
1. Quia Nonien Domini, ait Ambr. totius nazure fons eft: ut idcirco illi omne genu flectendum fit. Quidenim fidelibus eft ufquam Boni: quod now ita: & ex eo detur Ecclefie? Vnde: quæcunque pezieritis in Nomine mes, fient vobis: Adeo, quicunque invocaverit Nomen Domini, falvus erit. O Nomen dives in omnes: quia Mifericors! Ideo Rex Regumeft IESVS, Magnus Dominus & laudabiles nimis. 3. Deus Potentia terrificat, at Mifericordie magnificat se: quia ex hac sanctificat & glorificat. Ex illa vivimus, movemur, & sumus. Per istam redempti ( peramus: & non eft in cælo aut in terra, qui se abfcondat à calore eius. 4. Hac Dei filia Fraprem fuum è calis deduxit in terram: ait Bern. 5. Illa parens eft operam spiritalium & corporalium: unde mifericorditer docet ignorantes, dubitantibus confule, & c. pascit efurientes, nudos conveftit, & c. 6. Illa Regem cæli fecit fervum, ut nos fervos provehe. ret in Reges: ait Ambrofius. Creet lucem corporalem ipfe Devs, quantam quantam: ad fpiritalem tamen Mifericordia procul abeffe debebit: quantum pre corpore spiritus eft.
278 Pars III. Serm. IV. Alano Dominic Vidiftis eam indutam byssa nivea, per feipfa No. minibus, IESVS & MARIA, undique: quod ea totius mifericordiæ fint Nomina, ait Bern. Pfalterium manu gerebat: quodin Incarnatione cœpit mifericordia cius à progenie in progenies. Corona triplici infignem vidiftis: quod Mifericordia Dei fit in cælo: terra, & fubterra. Ditant minera? At terrenis: divinis vero bonis mifericordia ditat. Quò miseriores funt immifericordes: ed crudeliores iÿ, qui illius funt perfecutores, ac trucidatores quoque quales funt duri omnes ac barbari animis. Cùm igitur in dictis quinque Reginis, fingularumque denis comitissis, spectare vobis licuit primam Pfalterij Quinquagenam: Cùmque in IESV, ac Maria eafdem eminere, atque in Angelica Salutationerefidere cognoveritis: quid restat, nisi ut, ad Decalogi fanctam observationem, per quinque Reginarum gratiam opitulatricem, Deo, Deipareque in Pfalterio ipforum Cantetis Canticum Novum. II. QUINQUAGENA. " VI, REGINA ABSTINENTIA, Hac licitis, & fuperfluis se abdicat in viltu ac potu: neceffariis utitur parcè: cum gaudio misto dolori. Dei liberalitate gaudet: dolet de neceßitate: procul refugit à voluptate. Carnem edomat: ut Spiritus regnet: Vtriusque inter comitatum & exercitum, media ftat. Dum hinc obarmat carnales. Quin, ut Seneca ait, univerforum ea frenum eft vitiorum. Aug. Suavis elegansque es Temperantia. Tu enim vitam
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virt. 279 vitam ducis angelicam, brutam spernis: nutrix cu- -stosque virtutumes. Cypri Regina sole pulchrior, luna elegantior, & fuper dispositionem stellarum fuavior, Inimica ipfi Gula adversatur. Thalamo Regis illo fedet: ADVENIAT RECNVM TVVM. Et jure, quia Abstinentia perducit ad Regnum Dei: ait Ambr. Merito. Nam qui per eam regnant corpori: ijdem, perfiftunt quoque in Virtutum regno: quibus illud cæli permiffum debetur. Pulchritudo hujus eft prorfus angelica: proinde nulla humana, vel terrena par ei vel in parte effe potest. 1. Nam species fuum numquam transcendit genus: Ita mortale omne & corporale stat procul infra immortalia & spiritalia. 2. Quid non agunt, & patiuntur vani: ut reddantur venusti? Vt fefe comunt, colunt, alunt, pingunt, stringunt? ab abstinentia jejunio pinguior & formofior evadit. Recole tres pueros, mero pane, legumine, & aqua, & his parce, victitantes. 3. Cùm igitur victrix fit vitiorum: & vitia, quam regna vincere, fit gloriofius: gloriam Abstinentiæ quis dicendo exprimat. 4. Alij Heroas, Reges, Hectoras, prædicent: hanc ego Reginamiftis antefero cunctis: quos vel ipfius efsse servos non eft dignatus Deus: ut quorum gulæ nil fatis fuit. s. Lafcant se alij, cibisque ( uffarciant: onerantur his & debilitantur: Abstinentia minimo seipfa fit robuftior. Inedia, urbium expugnatrix illius nutrix est & confervatrix. Vidiftis hanc manu fceptrigeram hac, illa Pfalterij gerulam caput gemmis coronatum: vestitu fuppallido, sed coronts undique pertexto, nulli gravitate fe- -cum- 280 Pars 111T. Sermo III. Alano Dominic. cundam: Comitatu virginum denarum Mustrem. Etenim absque hac nullus fanctitatem attigit, vel in Sanctorum focietatem pervenit. Abstinentiæ hoftes in sese eam jugulant o briofi, & gulofi. Eft enim gula, Seneca teste, rationis & virtutum fuffocatio omnium, Cum enim necessaria virtutem fit connexio: par quoque sors est omnibus: quare ad ftragem abstinentia, cateras fundi fugarique neceffe eft. Dices: illa fic fieri non cernuntur. Quia, inquam, oculos non habes, quers fieri cernas: Ergone etiam non revera gerurtur & Gerific in anima videt Deus, Angeli, Sanctique vident, Videbis & ipfe: forius. Quare nunc, nunc Cantate Domino Cantieum Novum. VII. REGINA CONTINENTIA, lac carnis eft integritas: inque ipso matrimonio ferrari fancta non folum potest: ( od debet. Vt ab eo Virginitas abfit: adjit tamen caftitas neceffe est. Et La triplex, Mentis, Oris, operis: ut S. Hieron. vuit: & recte.
1. Inde S Greg. Nazia. Pulchrorum omnium eft pulcherrima, suavium suavissima, & gravissima morum gravium: in quam Deus & Angeli profpicere gaudent. Hac fexum amat alterum: fed cavet, fugit que confortium: odit iram, faftum, Luxumque omnem. Amat, ait Haymo, vigilias, ieiunia, orationes, cilicia, caftigationes, & afpera omnia. Vuum quærit: cor mundum: ut facie ad faciem Deum Vizat. Beati mundo corde, & c. Adversaria eins Laura eft.
2. ThaCap. XXIII. De XV. Reginis Virtut. 282
2. Thalamoea regnatin ifto: FIAT VOLVNTAS TVA. Quia, 1. Thel. 4. Hac eft voluntas Dei, Sanctificatio vestra. Atqui caftitas quarie placere Deo, ut fit fancta corpore & spiritu.
3. Pulchritudo igitur iphus digna Deo, Deum capit, trahit, fibique devincit, ac propria despon - fat. Deus Evam formarat, & omnium formofißi- mam: quia perfecta Dei funt opera: neque fibi cam samen, fed Ada desponsabat. Nimirum jam hano Virginitas, & huic proxima Caftitas prævenerat cum Deo nuptias. Hæc enim spiritalis, illa corporalis ⚫erat: atqui non eft ponderatio digna Continentis Anima. Ecclef. 26. Beats, qui concupifcunt eam.
4. Vidiftis illam fupra hominem augustissimam forma: Coronatam lilis ac rofis: floribus ornatam; Candore niveo conspicuam: Iure incomparabili effulgentem: denis cinctam domicellis cultu fimili, prorfus angelico: dignam DEO ipfo Sponfam, ait Chryfoft.
5. Ve, qui Regis sponsam violarit: Mortis reus turpissima foret. At illa Dei templum eft: quod qui violarit, disperdet illum Deus. Volare autem Caftitatem, trucidare eft: medium non eft. Heu cavete: borrendum est incidere in manus Dei, eafdem, quarum in amplexibus Sponfam fovet. Chriftum genuit Virginea caftitas: ex eadem Chriftus generat Chriftianos: ut ea plane mater fit Ecclefia Chrifti appellanda. Unde pars Ecclefiæ caftior eft melior, proindeg, major dignitate, etfi nonnumero. Pars ea faser est Clerus, Religioforung, chorus, ex professione: ex voluntate, reliquus Continentium numerus. In iftis vivit, regnate Caftitas: nec non & in matrimonio cafte Ergo S 282 Par's III. Serm. IV. Alano Domin. Ergo Sponfa hac Chrifti mater est Chriftianorum: qui non ex voluntate carnis: fed ex Deo nati fant. Nam ait S. Hieron. Carnis generatio eft Caftitatis mors & corruptio. Cujus autem res præftantißima corporalis destructio par esse Virtutis deftructions potest? Caftitatis igitur confervationi nilterrenum, ( ed cæleftia omnia debentur. Quare Matrem caftitatis Mariam laudate in Pfalterio: & Cantate Domino Canticum Novum. VIII, REGINA PRUDENTIA. Hac S. Bernardo est auriga virtutum, & moderatrix, & gloria morum.
1. Thalamo refidet isto, SICVT IN COELO. Quia fol eft virtutum, ait Varro, & cælum fidereum, illuftrans noctem ignorantia. Catere virtutes, ait Hieron. ut rose sunt & lilia: prudentia cælum eft, Super omia micans. 2. Arbori vita suavis & laus ineft meritò maxima: at folis profutura corporibus: Prudentia tanto dignior eft, quòd animabus vitam, & summa quæque conferat fpiritalia.
5. Vidiftis idcirco ipsam velut in stellato palatio refidentem Reginam: cujus decor, revelante Deo, cerni: cæteroquin nec mente fat comprehendi poteft. Vidiftis coronatam ftellis, ftellis convestitam: surque fimilibus decem ftellatis Virginibus tipatam.
1. Iftius minimam habere gratiam, maius est, quàm Philofophorum omnium scientiam acquisisse: ut S. Aug. rectè sentit. Eft enim omnis virtutis Schola: qua fine tenebra funt omnia. 2. Quantis impenfis & conatibus ad hanc comparandam contende runt
Cap. XX III. De XV. Reginis virtut. 283 runt olim plurimi, ut humana ac naturali pollerent: divinam tamen neseierunt. Idcirco evanuerunt in cogitatiomibus fuis: quia Deum non glorificaverunt. Omnis enim Peccator, stultus eft: idque volens: quod fciens prudens veram in sese extinguat prudentiam. Videns, cacus est, ac vivens, mortuus. At verè prudens media in morte immortaliter vivit. Quare Cantate Domino Canticum Novum. IX. REGINA JUSTITIA. Hac reddit cuique quod suum est: obedientiam majoribus: minoribus difciplinam & exemplum: a- qualibus amicitlam fidam: Ita Seneca. Ideo Regina eft virtutum, decus morum, limes operum, Imperatrix omnium: Sine hac, omnia funt mera tyrannis. Beataregna, in quibus regnat Iuftitia. Ita Macrob.
1. Thalamus eft illi Vox: ET IN TERRA. Terra, ait S. Bafil. eft corpus noftrum; in hoc ratio dominari debet: dictante fic justitia. Injustissimum enim eft, ait S. Bern. fervos dominari, & dominos famuları. O quàm injustum multi ufurpant dominium in se, & alios, & res alienas?
2. Audite nunc me: cras aliqui vestrum audire non poterunt: Nam scio; quatuor morte extinguentur ante, quam sol oriatur, qui nunc præsentes funt incolumes. Et eventus respondit. Quatuor enim injufti raptores Dynastæ, ad craftinum non fupervixerant.
3. Obfecro, refipiscite: fectamim iuftitiam. IuAus in eternum non commovebitur: quia juftitit vous
284 Pars III. Serm. IV. Alano Domin. manet in seculum seculi. O vefaniam! Ob buma aa, pereuntia, terrea excidere divinis, aternis, castibus? Non fio jufti in perpetuum vivem, & apud Dominum eft meres corum.
4. Vdiftis Reginem hanc omni colori insignem veftita: hac ( ceperum, gladium illatenentem: dents cinctam domic lis: quæ dictas elegantia forma los gè anteftabant: omnes administre Virtutes divina Tufttie. Quam ut propitiam habere meresmim: Cantate Domino Canticum Novum.
X. REGINA FORTITUDO. Hacftat bomo in adversis inconcuffus: in reponVinis imperterruus. Hac frenantur Timor & Audacia: mandata Dei, Confiliaque fortner execu tiom dantur: dissiptur tentationes: tyrannica feeptra confringumar: excutitur corpor: vitiam eliditar: virtus colitur & honestum.
1. Thalamus eft ei in hifce: PANEM NOSTRUM QUOTIDIANUM. Nam ut cor hominis confprmat: fic animam, spiritumque fortitudo.
2. Vidiftis eam velut regaliin palatio augustam, Steptrigeram & denis coronatam ftellis: dextera laurum praferentem, altera clypeum cum lancea, cuius im vexilulo Crux Chrifti radiabat. Mira vultus eius est gratia, formeque decus fic, ut virtutem maftulam, beroicamque spiraret. Robore praftans: at prudentia & confilio praftantior: ferendo promrissima auxilio. Denas eius Domicellas videbatis & panibus & ofculemin instructas.
Cap.XXIII. DeXV. Regints Virtut. 289
3. De quarum fingulis ita exiftimetis oportets Sit homi um brutorumque robur omne corporis, in unum congeftum corpus: cum fit accidens corporeum. transcendere fuum minimè potest subjectum: unde quoque finitum fit neceffe eft. Illius igitur vis fumma, nec infimam attigerit fpiritalis fortitudinis partem. Ia itaque infirmiffimis dat robur immenfum: robum fissimis suum illud folius flatu spiritus, enervas de profternit. Ergo nolite timere pujilus grex: In firma mundi elegit Deus, ut confundat fortia.
4. Nihilo tamen minus etiam ipse in homine exs tingui extirparique poteft: fed ipfo volente per fuma mum nefu. Va! sales quam potenter tormenta patientur? Non iam ut parricidij resnon ut qui robur omne natura in creatis cunctis confregerint: fed qu divine gratiam fortitudinis contempferint, inque fom ipfis extirparint. Unde illud consequi neceffe eft: no deferti à Deo, fus deque per omne fcelus à co codemone volutemur. Non fic ij, qui in Pfalta rio quotidie fapius Cantant Domino Canticun Novum.
5. Quapropter, cum omnis virtus, Aug. refe, ad decem Mandara Dei exequenda dirigatur: etiam dict as iam quinas fingulatim codem omni ftudio at que conatu convertere contendatis: Et quinis bifen per illa decem ductis, alteram juftè Quinquagenar compleftis? Quo ut gratiam vobis sufficias DAYS Deiparaque prefidium: in Pfalterio Cante te Domino Canticum Novum.
286 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. III. QUINQUAGENA. XI. REGINA FIDES. Hec est substantia sperandarum rerum, argu mentum non apparentium. Hec, ait S. Hier. Divina terrenis jungit, Patriarchas inftruxit, Apoftolos fundavit, & Ecclefiam. Hac, ait Sanctus Ambrofius, credit, quæ non videt: eftimat, que non scit. Eft ea Charitatis regula, lucerna Spel, Prudentia norma, Scientia forma, SS. Trinitatis nuncia, & Sanctorum sponsa. Ea est foala viventium, turris pugnantium, navis pericli tantium: Secura dux ad gloriæ portum. 1.Thalamus ei hoc eft: DA NOBIS HODIE, Nam Euchariftia Mysterium Fidei, Panem quotidia- -num da nobis vel spritaliter femper, vel Sacramentaliter quandoque. Datur is autem fidelibus filiis: non canibus, qui foris funt.
2. Fides Reginas forma & gloria antedictas fiperat univerfas: Quia Theologica eft: at morales istæ.
3. Vidiftis idcirco eam cultu tricolorem: ab imo eandidam, in medio purpuream, in ( ummo, auream: foil. ob fidem de Incarnatione, Paßione, & ResurreCione, ac SS. Trinitatis gloria. Triplus angustam corona, Argentea, Gemmea, & Stellata: ob dictas causas. Dextera Calicem cum SS. Hoftia; quam fidelibus porrigens, eos vitæreddebat: Siniftra Crutem Domini cum Paßion's armis deferebat.
4. Pulchritudo eius maior eft, quàm uatwalls palchritudo novem ordinum Angelorum. Et sure meTHOR
Cap. XXIII. De XV. Reginis virtut. 287 rito. Nam diviniùs illa Bonum aterna gloriæ promeretur, quam tota fit angelica natura. Vnde gratior est Deo anima cum formata fide, quam totius Hierarchie natura fola.
5. Verùm necesse est, minimum Fidei punctum credere, quod verius fit, quàm maximum in natura intelligibile. Quia lumen naturale nimium quàm longè est sub lumine fidei. Itavero res habet; ut imum ordine fuperioris multò fit perfectius, quàm Summum Ordinis inferioris.
6. Unde æftimari non poteft jactura anime, fl vel in minimafidei particula dubitet, aut difcredat: præterquam quod rea omnium conftituatur. Quod fe igitur Dominus dicat: Petre, egooravi prote, ut now deficiat fides tua: quò impenfius fupplicare nosoportet? Quare Cantate Domino Canticum Novum. XII. REGINA SPES. Hac est exspectatio certa future beatitudinis: ex meritis præcedentibus. Nam fine bis, foret præ- fumptio. 1. Thalamus spei eft ibi: DIMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA. Namper spem in Deo peccatorum fit remißio. Sic David speravit: defperavit vero Cam. 2. Spem concipit, qui credit, minimum divinæ potentiæ plus posse ad falvandum: quam mundi innumeri peccatorum valeant ad damnandum. Quantumcunque igitur peccaris: necdum adbuc minimum punctumClementiæ Dei exbausisti. Quia quicquid in Deo eft, id Dews ipfe est. Blasphemasti Cain, dum aiebas: Maior eft iniquitas mea, quam ut veniam merear. O glo. -riam Spei verò magnam! exclamat S. Maximus,
2. Vi-
288 Pars III. Serm. IV. Alano Dominio
2. Vidiftis ipfi Reginam in Rege IESV CHRI STO: denas inter comites Virgines, cicladibus a. mictas aure's, pofitisque genibus cum Regina fuppliester pro genere humano deprecantes Deum, folis propitium ( perantibus. Reginam quoque confpicari oftis electos Vite libro infcribentem. Pulobritudo eium atque præftantia pene par Fi dei videbatur: certè quanta nulli esse effabilis queat. Hac meremur, Deumque mercamur ita volentem, Seque donantem nobis. Atque eo mirifice delectatur. fe effe cum filiis hominum. Quocirca de facili iftbinc æftimare eft, desperationis immanitatem: qua adium Dei inducit anime desperanti. Quod ut à vobis prohibeat Deus, Cantate Domino Canticam Novum. XIII, REGINA CHARITAS. Hec omnia credit, omnia fperat, omnia fuftinet: non est ambitiofa, & c. omnium oft anima virtusum, & forma, ait S. Aug. abfque hac nihil in virsute, nil in merito esse valet: cumea haustu frigide calum; Deusque ipse emitur. Ea eft meritorum vita & par pretium, Sanctorum est sanctitas, animarum flamma, vestis nudorum, & nuptralis. Ipfa universa difponit: nec est, qui se abscondat à caLose ejus.
1. Thalamum habes in hifce: ET DIMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA: tefte Chrifto ad peccatricem: Dumttuntur ei multa, quoniam dileast multum. Et apoftolus, Multitudinem delictoTam operit Charitas, Sed qua menfuramenfi fueNtis
Cap. XXIII. De XV. Reg nis virtut. 289 ritis in Deum & proximum, eadem em tietur vo bis: ergo dimittite & dimittetur. Servi nequam metuatur exemplum. Et vero quid ni? Nunquid omnes vos fratres eftis? Et in omnibus nunquid ineft Deus per effentiam, potentiam & præsentiam & Quid igitur diligere omnes, & dimittere proximis, in quibus abesse Deum agnoscimus. Quod hac inre negatis proximo, Deonegastis. Audite S. Antel. mum. Deus, ait, omnia in omnibus eft: ut ens entium: ideo omnibus quoque esse regula d.bet inti ma. S. Greg. Nyff. ait, O homo, cùm amas aliqua: cur minus amabis Deum: à quo funt omnia! Si amas datum, & minus bonum? Summum cur non ames bonum, & omnia Dantem? Proximum quoque diliges, ut teipfum: Quta, ait S. Greg. eiusdem est nature tecum: eiusdem glorio particeps, & unum ens tecum in Deo, in quo vivimus, movemu & Sumus.
2. Vidiftis hanc Reginam tricoronem: ob tres di Lectionis modos; Dei, sur, proximi: In vestitu de - aurato quafi flammas jaciente: Eft enim ignis, ait Greg. divinæ dilectionis. Omnium opitulatricem, ut fui: X. domi ellis circumdatam.
3. Pulchritudo eius & pretium æftimari non poffunt: nifi inde, quod S. Maximus ait: Amor charitatis eft amor divinitatis increate. Quoimmin fior est amisse charitatis jactura, lethali admisso peccato. Dicis: Ifta in anima nec visu, nec sensu percipio. Nec cor, inquam, vides, nec animam sentis, etfi per ipfam fentias: verè tamen ipfam in te babes. Atque ut verè diligatis in charitate perfecta: Cantate Domino Canticuun Novum. T XIV. RE. t 290 Pars III. Sermo IV. Alano Dominic. XIV. REGINA POENITENTIA. Hac est dolor voluntate fufceptus fatisfaciends pro peccatis, & porro cavendi peccata. Atque ita est ruina vitiorum, reparatio virtutum: confufio dœ- monum: lætitia Angelorum, & mundi medicina. Etfi ait S. Greg. Naz. cæteræ virtutes fint hominsbus amabiles: at ifta peccatoribus est amabilior.
1. Thalamus est illi in hoc: ETNE NOS INDVCAS IN TENTATIONEM. Nam, ait S. Hieron. Per pænitentiam à tentationibus liberamur dæmonis, mundi & carnis.
2. Vidiftis eam triplici corona venerandam: ob tres eius partes: Cum vefte omnicolors: quod Panitentia omnes habeat comites virtutes. Siniftra flagellum gerentem, idque floribus coronatum: dextera pateram fuavißimi liquoris: quo pænitentibus propinato eorum deformitas omnis in admirandam forma gratiam vertebatur. Sanè Deo tantum in est odium peccati, ut, fi foret poßibile, ad illud ex anima hominis elidendum, etiam mortem ipse subire nil dubitaret. Quod cùm non possit per se; id in affumpta natura humana perfecit. Hinc fidelium pænitentiæ vis omnis dimanat: ut in Sacramento, aut quandoque etiam voto folo nullo non peccata, ut nubes, deleantur. Omnis vis Regum est Fortune: at pænitentiæ efficacia eft gratiæ, cui in natura par nihil effe poteft. Ea tamen exofa eftplurimis ijs, qui oderunt jejunia, confessiones, scelerumque fugam confuetorum; quique cùm malè fecerint, exultant in rebus peßimis. Va
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virtut. 291 Ve bis, qui in venenum fibi vertunt pænitentiæ remedium! Quod ut à nobis malum avertat Deusa Cantate Domino Canticum Novum. XV. REGINA RELIGIO Hac duplex: Communis Chrifti fidelibus, im Mandatorum Dei observatione: & Peculiaris, in Confiliorum Evangelicorum obfervantia professa confiftit. Eftque pervetus: utpote in Moyfe & Sacera dotibus populo Sanctioribus adumbrata: Ab Samuele & Prophetis continuata: fub Helia, & Heliseo fingularius fréquentata & culta viguit: Denique ab IBSV perfecta, confirmataque efflorescere gloriosè capit: Nec alia fuit altior unquam Religio ea, quam Christus & Apoftoli duxerunt in burmanis. A qua quidem illa Chriftianorum Communis haud parve abest intervallo. Quantum foil, afferre difcrimen vitæ poteft ac folet professa in rerum communitate Paupertas, Obedientia perfecta, & integra Caftitas. * Quam illa Communis esse omnium debert tam hac paucorum esse duntaxat potest: ob eminentes ciufdem Excellentias. Quas numero quindecim Reginarum vobis item quindenas recenfebo. Hæc unita enim quintadecima, suprema caterarum, in sese barum * continet perfectiones: quas infuper peculiari fua, velut coronide, augustius condecorat. Sunt autem ista. P
I. Quinquagens. Prima Excellentia summa perfectionis in Religione est: Incipientium Difpofitio ad perfectionem. 2. Proficientium Gontinuatio, 3. Majorum exemplum & ordinatio Ta 292 Pars 111. Sermo IV. Alano Dominic. natio ad minores informandos. 4. Malorum exclufio. 5. Vitæ puritas fecurior. II. Quinquag. 6. Vitæ contemplativæ commoditas & perfectio clarior. 7. Contemptus mundi abfolutior. 8. Debellatio & depulfio dæmonis fortior. 9. Corporis mortificatio & immolatio perfectior. 10. Fervor Ordinis devotior. III. Quinq. 11. Conversatio fratrum Santior, & quafi Angelica. 12. Pœnitentia auHeritas ordinatior & durabilior, 13. Hominis totius facrificatio, quoad judicium, & voluntatem, & facultatem plenior. 14. Voluntatis abnegatio penè infinita. Nam & pro objecto habet infinitum quasi bonum, quod, si fieri pofser, semper vellet. Potest enim bona infinita nolle aut velle: tanquam libera: sed habe. re, vel persequi non potest, 15. Habendi quodcunque renuntiatio facta in manus Domini proprij, scil. Dei, ut ad unum omnia redeant, unde promanant. Iuxta illud: Qui non renuntiaverit omnibus, quæ poffidet, non potest meus esse discipulus. Atque ex dictis quindecim, liquido patet difcri men inter Religionem specialiter Apoftolicam: & communiter Chriftianam. Velle affirmare; banc illi parem effe perfectionem aut fuperiorem: manifesta eft hærefis. Religiofi enim Deo reddunt omnia univerfim, feculares verotantum hoc vel illud, pro libitu ( uo. Quin & Episcopi tametfi in altiore fins perfectione Poteftatis: non tamen in majore Virtutis, quam Religiofi: & id sape, etfi non femper.
2. Thala
Cap.XXIII. DeXV. Reginis Virtut. 293
2. Thalamus Religioni est in isto: SED LIBBRA NOS à MALO. AMEN. Et rectè. Quia Religio, juxta Aug. fic religat ad bonum: ut folvat ab omni malo: S16 unit Deo, ut diffolvat à mundo: fic privat sensu proprio, ut donet hominem angelico. Adeo etiam, ait S. Hieron. tenent homines in terris cum difficultate summa: quod in cælis Angeli cum facilitate. Duo autem in Religione eminent eximia. Prius, quod Actus cius fit, offerre Deo Latriam: Quo omnes transcendit morales Virtutes. Alterum, quod Confiliorum Evangelicorum obfervantiam profiteaturi Quod Fidei, ac Spei fuperaddit.
5. Vidistis eam corona triplici extructam, ob tria Vota: vestitu discolorem, ob Ordinum varietatem: Dextera crucifixum: quod à Chrifto crucifixi, & mortui mundo fint Religiofi: Siniftra libellum gerebat: quod religio ad contemplationem ordinetur. Sub pedibus draconem proterebat: hoc enim religionis est proprium, subjugare diabolum. Decem eius comites, Reginæ perfimiles, perfectioni advigilant Decalogi obfervandi. Cùm igitur Religioni seu Chriftiana, seu Reliogiofæ par nihil fit, vel in pulchritudine forma, vel gloriæ amplitudine, vel magnitudine præftantia: Omnino qui violaverint eam per apostasiam: quod porro in enormitatem fcelerum ruant: reliquum fibi non fecère: nisi desperati è mortali vita sese in immortalem mortem ejecerint. Ab iftis proximo sequuntur intervallo: qui necessariam Religionis retardarine Reformationem. Tales isti exiftunt sevi Pharaones & Herodes: & cum hifce fors illorum erit.
294 Pars III. Serm. IV. Alano Domin. erit. Quorum pænis neu quando confortes involvamini: Cantate Domino Canticum Novum, EPILOGUS. Repetite nane animis, & memoriam colligite: Amul audita cum visis comparate. Deinde nobifcum spfis rationes initet actus, acteque modum vitæ ad formam & normam Reginarum harum parumper exigite, atque tum demum, futuram providentes eternitatem, Beatam, ac Damnatam; vobiscum ftasuite. Equidem in præfens illud commendo, Pfalterium inquam Christi ac Mariæ: Cujus quindenas Orariones Dominicas Regina totidem: quindecies vera dena Domicella Angelicas Salutationes C. & L. defignabant: queis juftum completur Pfalterium: In quo quia Sanctissima sunt omnia, & verba, & sigm ficata: Reginis illis fuum quoddam Augustißimum dignissimumque à Deo pofitum effe Palatium, est exiftimandum. Verùm enimvero istud vos monitos criam atque e- tiam velim, nihil hic de Reginis, earumque comitazu, humanum cogitetis, inane nihil, aut confictum. Quod faciliùs equidem paterer: Si eadem ex me so- lùm auditu cognovissetis. 1. Verum jam ipfi veftris oculis confpexiftis: & eo in divino tremendoque MyRerio confpicati eftis: in quod cadere fictio nulla, nut. la suspicio poteft. 2. Ea quoque talia contuiti eftis: qua facra funt, fanéta funt, planeque divina. 3. Noque uni, aut paucis eadem funt videri conceffa: ve rum plusquam trecentis hic congregatis. 4. Testor Pe
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virt. 295 veftros ipforummet animos, animorumque motus, mi- rè latos tristibus permiftis. s. Ipfam restor summane Veritatem ESVM, in quo Mirabilia ea magna conspexiftis. Que illa & qualia? Humilitatem, Pacem, Lætitiam Spiritûs, Patientiam & mifericordiam. Hic primus Reginarum chorus. Altera in corona stabant: Abstinentia, Continentia, Prudentia, Iuftitia & Fortitudo, Summa tenebant, Fides, Spes, Charitas, Pœnitentia & Religio. Quibus quid altius habet Ecclefia Dei universa? XVI. Quapropter ista animis veftris altißimè infideant Regine Virtutes: earumque in Pfalterio quotidianam recolite memoriam. Atque si vultis, me nunc audite. Iftud vehementer suadeo, ut di tis quisque virtutibus dies fibi feftivos decernat: quibus ordine fingulas ritè cultas veneretur. Altaria quoque vel defignet, aut collocet ijsdem sacra & dicata: in quibus veluti conftitutas, aut erectis instatuis effigiatas menti representer. Atque Virtutes eas haud inferiore loco, quam sanctas Divorum reliquias: quin altiore quoque honore dignissimas exiStimate. Ac ne quis error hac inre cujusquam fubrepat animo: caufas confilij discite. Festis arisque ritè coli VIRTUTES affirmo. 1. Quia, cur Sanctos colamus, caufa funt Virtutes. 2. Deinde: In Divis ipfe altissimè supereminent virtures; & per has magnas, ipsi sunt magni. 3. Accedit: gloria Sanctorum admiranda eft, & veneranda! at gloriofi evolunt per Virtutes. 4. Si vero etiam ad Virtutum originem animos 298 Pars 111. Sermo III. Alano Dominie. presentes. Excedunt namque omnem vifibilem imaginationem in decore, gratia, vi & efficacia. Deinde focreta oratione ad Deum versus tacitè & impensè obfecrabat, ut duritiam populi miferatus, faceret, quod divinæ fuæ Clementiæ expedire videretur. Eodem momento Dominus IESVs protinus ita sensibiliter eum alloquitur: Confide: noli timere. Dic eis; Si velint intra quindenam in jejuniis, orationibus, a- litsque piis exercitationibus pænitere, ac per facram exhomologefin expiatı, SS. Synaxın adire fumendam; fore, ut ipfa illa in sese mutuo contuerentur. Illi proniptè spondent, ac præftant. Plurimis ipse Sanctus Dominicus à confeffionibus fuit. Ipsâ die quintadecima, utriusque sexus, onnis penè status & ordinis, SS. Euchariftiam ex ipfius S. Dominici manibus acceperunt: ( EPISCOPO RODONENSI NOLENTE: cum Poteftate fæculari, ) Et plerique, dum SS. Corpus Domini sumerent, videbantur sibi carbonem ignitum recepisse, ut luxuriofi incontriti, lapidem avari, massam publicam indevoti: Idque ita, ut nullatenus valuerint, illud vel ex ore emittere, vel per fauces transmittere. Quocirca protinus, mortis vicinæ metu, attriti animis purius funt confeffi, & integrius, ficque confestim sacrosanctam Euchariftiam sunina cum confolatione intra sese recipere valebant. Quam plurimis quoque prædicta Visio sese ⚫culis reddidit aspectabilem, tum cuique in seipfo, tum & in alijs sancte Communicatis, Simul
Cap. XXIII. De XV. Reginis virtut, 299 mul tanta benedictionis divinæ gratia delibuti adspirabantur, ut ex visionis vehementia extra se rapri, & à sensibus essent abstracti. Cer nebant autem Reginas inter, Virginesque alias Dominum IESVM CHRISTVM, quem susce. perant, Sponfum Virtutum, Maria temper Virgine assistente, Neque mirum: Quia in Deitate Euchariftiæ mundus est veriùs, quam in seipfo. Eâ causa, qui ritè SS. Euchariftiam suscipiunt, hi Deum, & quæcunque in Deo funt, recipiunt. Et quod eft mirabile: nom in Communicatis folum, sed in infantibus quoque, puerisque innocentibus eadem illa confpexerunt, & pariter totam penè Curiam cœleftem. Causaliquet: Quia ficut Deus in Beatis eft omnia in omnibus, per gloriam: fic & in viațoribus est omnia in omnibus per gratiam. Ex eo tempore omnia omnium studia in unum versa sunt Sanctum Dominicum. Dux ipse, Clerus totus, universaque natio, beatos sese prædicabant, si in Prafulem Britannia Summum, ipsis habere contigiffet Sanctum Dominicum. Quem honorem ipfo conftans ter recufante, vim fine vi facta per artem excogitavit istam, inque executionem perduxit, ut per omnes oras Britanniæ severè mandaret, neu quifquam Sanctum Dominicum pedem efferre, patriaque fineret excedere, quo vel fic ad Prafulatum adigere ur subeundum. Sed fruftra jacitur rete ante oculos pennacorum. Nam S.Dominicus in Dei sese voluntarem 300 Pars III. Serm. IV. Alano Dominic. tatem dedit, & ecce sub oculis circumsisten. tium factus invifibilis, eripitur ex oculis vi di. viniore; eripitur Britanniæ: & ipso co tem. pore est in Hifpania repertus, unde Pater ejus fuerat oriundus. Dux in alteram jam dient omnem fieri apparatum mandarat, ut in Dolensem Pontificem crearetur: is enim id temporis vacabat. Antevertit autem ad Ducem rumor certus; S. Dominicum comparere in momento defuisse, neque dum apparere usquam. Hic Dux movere omnia, emittere quaqua versus indagatores, totaque Britannia perscrutari omnia; nec cœpto desistere. Iam solidum mensem acerrima tenuerat investigatio, cum ecce per Hispanos certum nunciatur, S. Dominicum jam ab mense ipso per Hifpaniam prædicasse sequentibus fignis. Híc verò summa cunctos inceffit admiratio, comperto S. Virum per Agilitatis, ac Subtilitatis donum, eodem die ex Britannia procul in Hifpaniam divina potentia transportatum fuifle. Ergo spes, animusque incolis revertit prior. Frequentantur Legationes aliæ super alias ad S. Dominicum exorandum in Præfulem. Quibus ille: Evangelizare mifit me Dominus, non Episcopari. Ite, dicite vestris: meminerint eorum, quæ viderunt, & receperunt: inque Dei gratia, & timore persistant. Nam fi infideles eam gratiam cognoviffent, relictis erroribus in Dominum IESVM CHRISTVM credidiffent.
Cap. XXIII. De XV. Reginis Virtut. 301 Simile idem S. Dominicus Compostellæ fecisse proditur, ut narrat noster F. IOANNES DE MONTE, qui fuit Iuris Utriufque Magifter, & SS. Theologiæ Bacalaureus formatus; S. Dominici Socius ante fundationem Ordinis Prædicatorum: quando prædicta contigerunt, S. Dominico folum tunc Canonico Regulari agente. EXAMEN VISIONIS THEOGICVM. XVIII. Quemadmodum autem fieri potuerit, ut predicta cerni oculis valuerint, an Imaginatione: an fimplici intelligentia: an Corporali visione, de facto dubito. Hoc scio: Perfonam viventem, Novellum Mariæ Sponfum, fimilia sæpiùs vidifsc. Corporali Vifione fic cerni Omnia potuiffe, haud opinor: de Aliquibus tamen excellentisfimam visionem aliquam non diffitebor. Neque in toto imaginaria esse vifio potuit: quando Imaginatio non tranfcendit quantitatem, ut ait Avicenna. Quin tamen decoris apparentia ipso hoc mundo major fieri in imaginatione queat, negarit nemo. Quare potiffimum existimo, accidisse illa vifione, cum adjuncta forti imaginatione. Quia intellectuali poteft quid fine comparatione majus formofius, & excellentius comprehendere, quàm quod in corporea effe rerum natura putetur. Decor enim minimus animæ rationalis excellentior eft, & omni exceptione major, quam totius orbis corporei ornatus universus. Si 302 Cap. XXIII. De XV. Reginis Virt. Si quæratur: Quomodoigitur Virtutes apparue rint humana specie, cum habitus intellectuales non fint Substantia, fed accidentia? Et cum fæminea potiùs, quam specie masoula? Respondeo: 1. Animæ, seu mulierum, sive virorum, Christi sunt spon. sæ, at mulier tamen est ratio desponsationis: ideo in specie muliebri apparebant. Unus enim omnium Sponfus est solus IESVSCHRI STVS. 2. Accidens verò spiritale habere corporean potuit figuram, colorem, & lineamenta: Quia, fecundum Dionys. Hilar. & Auguft. Sicut Prophetis in Visione imaginaria, per velamina rerum fenfibilium, infinitus divinæ intelligentiæ, & providentiæ radius manifeftabatur, quem radium Imaginatio Prophetarum non intelligebat quidem, divina tamen phantafmata confpiciebat. Sic & ifte Vifiones imaginativa, erant corporex, ut existimo, fed & intus fuit lumen divinæ illu minationis; quo istæ videntium mentes, elevabantur ad immenfa quædam, ac divina dona contuenda, cas tales per imagines repræfentata. Sic Daniel, fic Iacob, & c. Mens ta men eorum haud quaquam infra corporea remanebat, fed à Deo ad altiora evehebatur. Unde quamvis imaginationes vifæ, quoad decorem fuum, effent secundum imaginationem finite; quafi infinitæ tamen erant, respectu corpótum, fecundum mentem; Idque ex dia vina defuper irradiatione. Et hæc S. Dominicus, le feciffe, alicui perfonæ, scil. Novello Mariæ sponso, fatis mirificè demonftravit. Finis Sermonum &. P. Dominici PARS a
PARS QVARTA B. ALANI de RVPE REDIVIVI. DE SERMONIBUS ET TRA. CTATULIS EIUSDEM. CAPVT XXIV. Sermo I. Aufpicatorius in Tertium Sententiarum F. ALANI de Rupe, Ordinis Prædicatorum Provincia Francia, NationisBritannica: in Promotione sui Bacalaureatus, in Alma Universitate Rostochiensi, anno M. СССС. LXXI. in Octava S. Augustini, DE ADMIRANDA SALUTATIONIS Angelica Dignitate. T HEM Qui convertit Petram in stagna aquarum, & Rupem in fontes aquarum. Pfal. 113. Onorande Domine Doctor, facræ Paginæ Professor emerite, ac Alma Theologica Facultatis Rostochien fis 304 Cap. XXIV. Pars IV. Alani Sermo I. fis Decane colendissime; Præceptor, Tutor & defenfor; Singulariffimi Magistri, Doctores, Baccalaurij tam Religiosi, quàm Sæculares, cæterique Graduati tanquam fontes vivi in Petra & Rupe Christo fundati, semper mihi amantiffimi. Lector, hunc fermonem, accuratiore cura conScriptum ab B. Alano, reddimus ad verbum: cateros tolerabiliore stylo contraxi, nifi quod exempla Subiecta explicatius enarravi. EXORDIUM. Doctor Petrus Blesensis ornatiffimus, in fermone quodam de Virgine Maria, inquit: Illa est petra, de qua peccator fugit Mel: quin immo & Butyrum ad animæ & corporis salvificum medicamentum: aquam vivam ad macularum five criminum facillimam purgationem, fitis fatiationem, & totius hominis proventum: falire faciens poft hanc miferiam in vitam æternam. Alanus fit Ut ergo ego Frater Alanus de Rupe, de rupe Baccalau. theologica in hoc principio Tertij fententiareus, rum pro me Formatus indignissimi formaBaccalaureatus valeam aquam sapientiæ proferre auditoribus, mundare immundos ab imтия- ditia, satiare sitim in sitibundis, & fanare infirmitatem in ægrotis: ( Quoniam teste beatiffimo Augustino, patre nostro:) cujus hodie octava agitur. ) Aqua sapientiæ falutaris doctrinæ mortuos vivificat, infirmos sanat, mundat immunCap. XXIV. De XV. Gemmis. Ave.c.rt. immunda, & fanat ægrota ) in pœnitentiaruin ad istam dulciffimam Rupem Virginem Marjati recurró ( quæ nobis fontem sapien tiæ Filium Dei genuit, de quo dicitur: Ego fons Eiufdem Sapientia in altißimis habito:) Salutatione Ange - fingulare lica eam falutando, mente pia & fermone ju cundo, Ave Maria gratia plena Dominus tecum, benedicta tuin mulieribus, & benedictus fructus ven tris tui Iefus Chriftus: homo verus & verus Deus. quem Virgo mater concepifti per Spiritum sanctum cùm Gabrieli refpondifti hoc verbum salvificum: etse ancilla Domini fiat mihi fecundum verbum tuum: Amen. Da mihi hîc gratiam falubriter auspicandi, & iftis potentianı virtuose audiendi. THEMA. Qui convertit petram instagna aqua rum, & Rupem in fontes aquarum. Metuentiffime Do. Doctor, petra mihi fund dens oleum ex rivulis sapientiæ tuæ, cæterique Domini & Magistri, lapide pretioso Rupisfapientiæ adornati.
1. Trinitas beata in deferto per Moyfen dud Explicatio tiffimam petram convertit in flumina aquarum, thematis & rupem aridissimam, loquendo ad litteram, quadru convertit in fontes vivos aquarum. 2. Allego - prox. ice autem: Ipfe Chriftus eft petra, de quo A. poftolus, Petra autem crat Chriftus. Quæ pe- -tra ( fecundum gloff. ordinariam ) conversa est in stagna aquarum, per converfionem populorum inultorum falvificam. Et ipfa rupis est etiam conversa in fontes aquarum, fecun dum 7. fontes Sacramentorum, juxta Ambr. de Sacramentis.
3. Sed
306 Cap. XXIV. Pars IV. Alani Serm. I.
3. Sed moraliter Chriftus cum Virgine Maria convertunt peccatores duros, ut petra & rupis, secundum Bafil. in stagna viva & fontes aquarum lamentationis & pœnitentia, veræ munditiæ & perfectæ sapientiæ. 4. Quinimo & loquendo naturaliter: semper de inontibus altis ( cujufmodi sunt rupes ) Auunt flumina & fontes, fecundum Ifid. s. Deinde anagogicè Petra Chriftus & Rupis divina in gloria, convertitur in stagna & fontes aquarum; quando facit falire animas secundum Chryfoft. in vitam æternam, quæ fignificari habet per fontem a- quæ vivæ paradisi, prodeuntem de throno Dei, ut Ioannes vidit in Apoc. Propofitio generalis. Domini præftantiffimi, quintuplici medio thema assumptum volui pertractare, Qui convertit petram in stagna aquarum, & rupem in fontes aquarum. Attamen Domini chariffimi, quia fecun- dùm Albert. Magnum, petra habet quatuor proprietates. Nam primò habet laudabilem firmitatem non de facili mobilem, sed adversis resistentem. Secundò habet poteftatem alia super se fundantem & conftanter sustinentem. Tertiò habet attritionem per sui humiliationem & pedum attritionem. Quartò habet eminentiam in ædificiorum extollentiam & divitiarum absconfionem. Propterea & in hoc præsenti actu, rupe Chrifto favente, & petra Angelica: ego Frater Alanus de Rupe tanquam Christianus à Christo post consummationem primi & fecundi sententiarum: quatuor sum facturus, more De XV. Gemmis. more solito formandorum sacræ Theologiæ Baccalaureofum. Partitio. I. Oftendam Theologiæ laudabi lem firmitatem: præconia ejus quindecim po nendo; mirificas rupis Salutationis Angelicaæ excellentias. II. Difputaturus, præmittam protestationem fieri folitam tanquam fundamentalem, in rupe Christo poteftatem totam præsentis operis & operationem sustinentem. III. Recitabo quorundam magistrorum eo. rum opinionem, rupis istius ponendo attri. tionem & conculcationem. Rationem ponam, eminentem super Salutationis Angelicæ rupem fundatam: ex qua cunctæ mundi divitiæ eminentiæque fimiliter funt exortæ & deliciæ, fe cundum Bern. tentiarum Primo igitur est Theologiæ laudabilis fir mitas cuncta super se fundans, propter fuam immobilitatem. Quod ut clarius fiat, ex rupis proprietatibus hoc oftendemus. Quæ, fe - i. Quia eft cundum Ifid. in lib. Ethic, quatuor habet pro.nita. prietates. Primd habet altitudinem firmiffi Vt 1. Sena mam, versus cælum protendentem. Et quo eft. ad hoc, est primus liber fententiarum, qui est de rupe altiflima Deitatis & infinita potestate Trinitatis, de qua dicitur ad Romanos it. O altitudo divitiarum ( apientia & rentia Dei, quam incomprehenfibilia funt judicia eius, & investigabi les viæ ejus. Secundò rupis habet stationis latitudinem, 2. Lata civitates, & oppida fundantem, templa & caAra, & palatia sustinentem, difficulter acceffibi Va
Pars IV. Alani Sermo I. eft. Vt 2. Sen fibilem. Et quoad hoc est liber secundus fen tentiarum tentiarum: qui est de lata mundi creatione, ejusque sapientissima gubernatione, & con. servatione, nec non de vitiorum omnium deftructione. Et hoc tangitur cum dicitur: In ftagno aquarum. Per quæ fecundum Chriftum, intelligitur univerfitas creaturarum, ut meri- tòdicatur in propofito, quod in Iob reperi - tur, Latior mari longitudo eius. Et in Pfalmo: Latum mandatum tuum nimis.
3. Specula Tertio rupis admirabilem habet charitatem astrorum. aftrorum: primò lucem susceptibilem ex hoc in alia refundentem, geminarumque in se ob tinens refulgentiam. Quod fit in tertio libro Vts. Senfententiarum, de quo est ad proposituin. Quod tentiarum tangitur cum dicitur: Et rupem: Quæ rupis, lecundum Auguftinum & Indorum Primò à sole illuminatur, & ob hoc varijs effectibus cœlestibus, fecundum Prelationem, motu Lunæ & inquentia fœcundatur. Unde in Iob dicitur, quòd aquila habitat in inacessibilibus rupibus, quæ tamen aquila semper petit clara, secundum Albertum & Bartholomæum. eft.
4. Ferax Quarto rupis mirabilem habet ubertatem est rupio. plantarum omnium: habet etiam aniænitatem herbarum diversarum, medicam DEI Vim habentium aromatum, & fructuum ineffabi. lium copiofam abundantiam, secundum ambrof. Gujus ratio est secundum Albertum, quia attrahit ad se terræ circumjacentis virtutem, & materiam habet magis digeftam, amplius fub. zileni, vi astrorum depuratain, Ob hoc fruDe XV. Gemmis. A Aus ibi funt suaviores, quam in campestribus, & herbæ virtuofiores, vinaque saniora, lecunvr 4. Semdum Avicennam. Quod tangitur cum dicitur, tentiarum. In fontes aquarum. Et hoc in quarto sententiarum magiftri Lombardi Parifienfis dignissimi Epifcopi. Unde meritò pro quarto dici poteft, quod fcribitur Judicum 18. Invenimus. ibi terram opulentam & uberem, Unde E- zechiel dicitur: In pascriu uberrimis pascam eos. Duobus igitur patris in primo & fecundo li bris expedit, nunc tertium pro tertio libro sencentiarum in nostro formatu, utcumque abfolvendum restat, A
1. interna Quod de claritate rupisilluminativa, pure Tertii Sen gativa, & perspectiva? fecundium fententiam ten parDionysij. Quæ claritas, secundum B. Anfelm, tis est triplex Interna, superna & humana. Pri. Claritas ma claritas rupis est interna, & hæc eft fæcun rupis ri dativa, & variorum lapidum pretioforum, plex scilicet bonorum operum, generativa, facunaans De qua in 15. Pfalmis distinctionibus tertij, ad bona quæ funt de claritate Christi Incarnationis Bea - opera. tissima, In quæ secundum Auguft. Lux in tenebris lucet, & tenebra eam non comprehenderunt. Ioan. 1. Per quam sol juftitiæ est factus homo illuminans totam noftræ mortalițis deficientiam. Iuxta illud: Illuminans omnem hominem. • venientem in hunc mundum, Secunda autem claritas rupis, fecundum eun - 2. Extredem Anfelmum Ifidorum ex externa live hu ma Chrißi mana, qua homines illuminantur, quæ fuis in palju ædificijs commorantur, & à longe cuncta vi denglor.gc.
Pars IV. Alano Sermo I. dentur non folùm profpera, fed etiam ad. versa. De qua agitur in secunda parte tertij senten tiarum, quæ est de claritate rupis Chrifti feptena, in septem distinctionibus, quæ funt de passione, refurrectione, glorificatione, & Chrifti afcenfione, à distinctione sextadecima usque ad distinctionem vicefimam secundam inclusivè, De quibus quantum ad paffionem, gloriam Chrifti & afcenfionem dicit Bernard. Doctor ille mellifluus, Quòd fol juftitiæ Christus Dominus nofter mane ortus est in nativitate, sed passus in meridie; totum mundum Hamma fuæ charitatis inflammando; & serò occubuit moriendo. Iterumque tertiæ diei aurora refurrexit, sanctis mulieribus appa rendo. 3 Superna Tertia autem claritas rupis est superna, quæ virtutum eft omnium virtutum comprehensiva in fæli omnium. citate amœna & jucunditate æterna. De qua agitur in decem & octo ultimis distinctionibus tertij fententiarum, à vicefima terția di stinctione inclusive usque ad quadragefimam tertiam finalem, Ista autem claritas, cum fit de virrutibus tam Theologicis quam humanis quibus pervenimus ad superna, secundum Hieron, quia illa promerentur unde in supernis præmiabimur, meritò tertiæ claritati rupis nostræ deificæ est aptanda, De prima autem trium claritare dici potest, quod fcribitur Sapientiæ: Oquam pulchra eft casta generatio cum claritate; ut habet alia translatio, Et De XV. Gemmis.: 311 a Et in Exodo habetur: quod filij Ifraël vide-.. bant montem fumigantem cum igne & voce & lampadibus, & c. De fecunda claritate esse poteft, qued scribitur, Claritatem non accipio ab hominibus. Et Machabæorum: Refulfit fol in clipeos aureos, & resplenduerunt montes ab eis, id est, rupes, quia rupes sunt montes altissimi, secundum Ifidorum & Bartholomæum, lib. de naturis rerum. De tertia verò claritate dici potest, quod fcribit: Dedit illi claritatem eternam. Et in Evangelio, ubi dicitur, quòd Dominus transfiguratus eft in monte Thabor, & claritas Des circumfulfit Mos. ' xv. Claria Duobus igitur membris ultimis causâ brevi. Propofitio tatis dimiffis, nunc primum eft abfolvendum. Specialis de quod est de claritate interna Theologiæ, fe tatibut 3. cundum quindecim claritates, quæ fecundum sentent. quindecim primas tertij habentur distinctiones, generationem Filij Dei temporalem comprehendentes. O igitur honorande Domine Doctor, cæterique sacræ Theologiæ Audi cores amantissimi; quam magna & excelfa eft sanctiffimæ Theologiæ eminentia respectu nostra indigentiæ? O quam necessaria noftræ nunc est miserie? O quam est amabilis, optabilis, & concupifcibilis mortalibus universis. Sed cur hoc? Quia docet invenire, in quindecim primis diftinctionibus Tertij Rupem unam infinitam, cunctas divitias habentem, omnem claritatem continentem, omnem virtutem poffidentem, quàm cùm habuerimus a cunPars IV. Alano Sermo I. cunctis bonis abundabimus, malis procul pul, fis universis. Sed quæ eft præclara hæc Rupistam magnifica? Audite quæso, audite sapientes, audite intel. ligentes, docti pariter & indocti. Hæc, inquam,, est Salutatio Angelica, quæ AvEet est, Rupis altissima, rupis latissima, rupis rupis lauclariffima, rupis uberrima Sua altitudine fubdatiffima levans cunstos ad cœleftia: sua latitudine sustentans abscondita fingula: sua ubertate recreans & reficiens omnia. da mont.V.T. ft. O amenissima rupis, ad te confugimus, & à malis liberi erimus. In te stabimus, & in tribulatione inconstantia & mutabilitate gra vati non erimus. Te affiduè videbimus, & undique tanquam stellæ matutinæ fulgebimus, In te requiefcamus cognofcendo, amando, operando, & ab ubertate domus Dei abundabimus, & conversatio nostra non in terris fit, sed in cælis. Cui concordant verba angelici Auguftini in Comparafermone pulcherrimo de Salutatione Angera cum lica dicentis, Quid dicam, de montibus, quos faHalutarior cra mihi nominat pagina? 1. In monte Sinai data est lex antiqua, sed in monte Salutationis Ar gelice data eft lex nova. 2. Inmonte Garisym & Hebal terrestres funt data maledictiones: at in Rupe bene dictiones. 3. In monte Hor Aaron Sepelitur, fed in hac Rupe benedicta Dei Filius nascitur. 4. In monte Lybani aromata cuncta pullulant, fed in Rupe ista virginea cæleftia continentur, totiusque mundi medicamina. s. In monte Moria monte Moria Templum Dei fundatum De XV, Gemmis. A sum est, sed in hac Rupe benedicta filius Dei eft homo factus. 6. In monte Thabor apparuit gloria Trinitatis, fed in hac Rupe benedicta facta est primitus in humanitate assumpta gloria Trinitatis. Quid mihi ergo de aliis montibus, in quibus cum difficultate ascendo, cum timore sto, cum efurie & fiti plurimum deficio, atque in quibus infirmatu tandem morior cum Moyfe & Aaron me in immen Sum majoribus? Sed in hac angelica Rupe proficio, fatigatus reficior, infirmatus faner, mortuus susch zor, fitiens & efuriens reficior: & ficut per scalam Iacob cæleftia contemplaturus & ibi in æternum commoraturns gaudenter, & potenter, & securè conscendo, numquam poftea damnum passurus, Hac ille. Ista autem rupis clarissimaSalutatio scil. Ma- cor tres riana, quindecim habet principalia verba Cate- Quinquag gorematica: & tria fincategorematica, Icil. tecum: In Ave in, & ex quibus datur intelligi, quòd ter quinque sunt xv. debet ibi poni, Pater nofter, & quindecics decem gorica: tres Ave Maria, quæ faciunt centum & quinquaginta fyncatefecundum numerum Pfalmorum David Plal - gor. terij. Voces cateRat io Nu meri CL Hac igitur est rupis Trinitatis dignissima, in macrupe qua funt quindecim lapifodina: secundum quinfunt XV. decim genera potiffima lapidum precioforum. lapifoding Quia dictum eft de Virgine Maria: quòd ornata est omni lapide pretiofo. Et ita in Pfalterio Angelico funt centum & Modus Pl quinquaginta Ave Maria: id est, tria ferta: quorum primum est respectu Deitatis, quia Dominus. recum. Secundum eft respectu Incarnationis, Vs cuin 314 Cap XXIV. Alani Sermo I. In Ave funt XV. veces. cùm dicitur: In mulieribus. Tertium verò fertum est respectu passionis: cum dicitur: & benedictus fructus, qui scil, est appenfus in arbore crucis. Quæ tria serta habentur per tria præ- habita syncategoremata. Nam primum, tecum, dicitur respectu Deitatis: quia sibi Dominus jungitur. Secundum scil, In, respectu Incarnationis, quia mulieribus generantibus apponitur: Tertium autem scilic. Et, accipitur respectu Paßionis; quia ei benedictus fructus additur. Quæ benedictio & fructificatio non est facta completive nisi in Passione, Itaque cum ( utdictunt est, ibi fint tres Quinquagenæ & in quolibet Ave Maria illarum quinquegenarum funt XV, verba, id est, lapides preuofi ( fc. Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus, & benedictus fructus ventris tui Iefus Christus. Amen. Ibi erunt quindecies decem, id eft, centum, & quinquaginta Rupes Angelicæ: quæ in quolibet Pfalterio offeruntur Matri Dei, quæ fiunul sumptæ conMipsasüt tinent in se bis mille, ducentos, & quinquaginta la- 22sa vo pides pretiosos. Tot enim funt verba principalia in centum & L. Salutationibus Angelicis, Quorum quilibet lapis preciofus devotè oblaAve eft tus Virgini Mariæ, plus valet omni lapide pretioso totius mundi. Quinimo, domini præ- tantissumi, servique Virginis Mariæ devotissimi: cùm in quolibet Ave Maria fint quindecim. id est, ter quinque lapides preciofi, quodlibet Ave Maria coronam facit Virgini gloriofa contextam ex quindecim lapidibus preciofis, Exita cule. BOYUNA. erune De XV. Gemmis. erunt centum & quinquaginta coronæ Regales in quolibet Pfalterio, Quarum quælibet, etiam minima, plus va- Praftan - lebit, quam universa Regum & Reginarum, tia Pfal., Imperatorum, & quarumcumque bonarum terit. corona; ut non immeritò fervientes Virgini Hine te Mariæ in suo Pfalterio sint Reges & Reginæ, funt Requi tantis coronant indies coronis Reginam ges. gloriæ, Nonne igitur, dulcifsimi Pfaltes Virginis Mariæ, magna est laus Theologiæ. Imo maxima, docens nos invenire tantam rupem, in qua sunt XV. tantæ lapifodinæ, inventamque offerre Genitrici Dei Beatissimæ, & cum oblata ipsain Dominam Mariam, centies & quinqua gefies in die coronare, coronatamque adorna. Te duobus millibus ducentis & quinquaginta lapidibus preciofis; quorum minimus plus valet to to isto mundo corporeo. Sed quia fignificationes in universali minus proficiunt, primo Ethicorum, nunc in speciali per fingularia funt cuncta verba declaranda, quæ verba quindecim lapidibus Theologiæ admirabilibus, utilissimis, & fummè necessarijs funt confummanda, Merito ergo Deus convertit petram inftagna aquarum: & Yupem in fontes aquarum. ronarii
1. QUINCap. XXIV. Alani Serme I.
I. QUINQUAGENA, *. Adamante Innocentiæ. 2. Carbunculo Sapi. entiæ: 3. Margarita gratiæ. 4. Iaspide Plenitudinis. 5. Sapphyro Domi- P nationis, RIMA igitur omnium laus, & amantiffimi amatores difcipulique Virginis Mariæ, facræ paginæ eft: quod in prima distinctione ter tij ex innocentia convenientissima Incarna tionis Filij Dei, tam ex parte Dei, quam hominis docet nos Virgini Mariæ Reginæ innocentiæ: primum lapidem offerre preciofum Adamas primæ lapifodina rupis Angelicæ, fcil. ADAInnocentia.MANTEM. Qui lapis dicitur lapis INNOCENTIE, qui offertur, cum devotè dicitur Virgini Mariæ AVE. Nam Ave lecundum Auguft dicitur quasi sine ve maledictionis vel culpæ, in quo Innocentia declaratur præclarè Mariæ. Secundum autem Ifid. Adamas nulla materia frangitur, à nullo vincitur, nullo polluitur vel commifcetur. Solo autem fanguine hirci frangitur. Et purita- Eftque lapis imaximi amoris, & fugativus dæmonis: quem quidam vocant Dyamantem: quasi duorum amorem metientem five menfurantem: Amantissima autem Virgo Maria gloriosa, secundum Anfelmum est illa, qua tanta puritate debuit nitere, qua major fub Deo De XV. Gemmis. Deo nequit inveniri. Unde in Canticis: Tota pulchra es amica mea, & macula non eft in te. Sed ratione manifesta oftenditur omni jure, Debet B. quòd tanto lapide à cunctis debeat honorari v. Marie devotè: qui habet suinmam innocentiam in offerri. se, & in univerfos diffusivam: & diffusè conservativam: & confervate gubernativam: omnium, inquam, jure divino, maturali & humano: Sed Virgo Maria est hujufmodi: Quia, ut inquit Ambrof. in fermone de assump. Quid referimus tibi laudis, 6 innocentissima Virgo Maria, per quam mortua reparata est innocentia & vivificata? Tu es enim arbor vitæ, extra quam rami omnes funt fine fructu & in morte. Hæc ille. magnituSed fortassis quidam vestrum dicent: Quan- 1.06 fuum tum valet hic Adamas dictus Ave? 1. Ad quod pretium, indubiè respondeo: quòd plus valet omnibus 2 ob fud lapidibus preciofis oblatus in deferto à filijs dinem. Israël pro tabernaculo ( quod multum mirabile est. ) 2. Imno plus valet lapidibus preciofis Salomonis, quos dedit in templo Hierusalem: vel habuit in thefauris fuis: quod immenfum eft. 3. Quinimmo plus valet cunctis lapidibus preciofis, quos habuit Arcturus Rex Britonum, Carolus Magnus, David, Cisqualus: tres Reges Britonum, & quicunque alij fideles unquam habuerunt: & templis & reliqujis SanNorum dederunt. Sed de novo petitis: Quanto maior eft hic Ada mas Ave, omnibus innumeris prad etis. Ad hoc constanter refpondeo: quod tanto inajor
Cap. XXIV. Alani. Sermo I. Oh meri simile. major est, quanto totum cœlum una stella: quia minimum secundum Auguft. cœleftium bonorum, majus est maximo corporeorum. O igitur vos oinnes filij devoti Virginis Ma tum apud riæ audite, & meæ interrogationi responde- B. M V. te: Nonne si darem vobis qualibet die centum & quinquaginta Adamantes, quantumcünque essetis inimici mei, mihi placaremini, & ad vota mea essetis parati? Quinimmo: Nonne etiam amplius me amaretis omnem noxam dimittendo, & gratiam veftram mihi pro viribus communicando? Quod fi ita est. Sequitur manifestè, quod Virgo Maria pro quolibet Pfalterio fibi devote oblato majora donabit. Quod im- Quæ est Adamas amicitiæ, pellens omnem vim menfum. dæmonis, fractus sanguine Chrifti hædi im maculati, quando animam fuam compaffionis gladius pertranfivit. Absque dubio aminore ad majus affirmativè concedere oportet. Quia scriptum est: Date & dabitur vobis. Nam fecundum Origenem, in rebus mundanis dabitur centuplum, in corpore millecuptum in anima de ciesmillies, in morte centiesmilies, & poft mora tem millemillies. Ergo offer Qui ergo vultis ditari, & in brevi recipere te B. Virinnocentiam: placate Mariam, & facite vo Kini AVE. bis Regnum pretiofum, & in isto mundo per gratiam, & in futuro per gloriam. Accedite ad rupem iftam Salutationis Angelicæ, offe rendo Virgini gloriosæ quolibet die quinqua gies Adamantem Innocentiæ feilicet AvB. Quo. niam fic offerendo, salutabitis Imperatricem totius De. XV. Gemmis. totius mundi multò magis amantem quemlibet dignè eam falutantem: quam quæcunque Imperatrix vel Regina unquam dilexerit mortalem quemcunque viventem. Imò phas uno toto mundo Imperatricum, toto posse naturali amantium. Quia charitas Virginis gloriofx secundus Auguft. excedit amorem totius mundi naturalem: non tantum corporeum, verum etiam Angelicum. Ergò à minore ad majus: ut fitis fine væ, Mariæ fæpius offerte Adamantem præmissum. Merito ergo Deus convertit petram in stagna aquarum, virtute horum lapidum precioforum. culus. Secunda laus facræ pagina: O benignissimi filij Virginis Maria eft, quòd in secunda diAinctione tertij ex sapientia modum faciente unionis naturæ humanæ & divinæ: sapientiffi mè docet nos offerre Virgini Mariæ Imperatrici sapientiæ, secundum lapidem pretiofum secundæ lapifodina hujus Rupis Angelica, Salu- Carbun tationis, videlicet CARBVNCVLVM, cùm dicitur MARIA. Ut Sapientiam habeamuss sapientia. & illuminationem amplius obtineamus à Virgine gloriofa, quam si ei temporalem fapientiam totam offerremus, de non sciente, faciendo eam fapientiffimam. Quia minimum I orationis devotè secundum Bernard. Beatifsi mum Maria Secretarium, majus est sapientia totius mundi Philofophorum, & majori præ mio remunerandum. Ratio autem hujus oblationis est: Quia Ma. Debes ofria, fecundum Remigium & Hier, dicitur quafi ferri B v. illus Marie.
Cap. XXIV. Alani Sermo I. illuminatrix vel illuminata: quod ad sapientiam pertinet, jer undùm eofdem. T Hu, ufmodi autem Carbunculus in aqua ardet: & nocte, ut carbo ignitus, lucet; terrores fugando phantasmatum: & difertione conferendo in agendis, & in dubijs mentem ad certa deducendo, ad minus dispositive, secundum Ijid. & Lapidarium. Propterea lapis hic apud Reges pretij est incomparabilis. Quas conditiones ad plenunı habet Maria
1. Quiagen nut sapi. Virgo gloriofa. Quoniam teste Bern. genuit entiam æternam fapientiam: idcirco mundo cæco lamundo. pientiæ cæleftis dedit claritatem: Veluti sapientissima Abigail uxor Nabal Carmeli, imo in immenfum amplius. Sed ratione manifesta panditur, à toto mundo, fic eam debere falutari in Pfalterio Angelico. Quia quicunque habet fummam fapientiam collativam, confervativam, & gubernativam totius mundi à cunEtis debet honorari, ut patet teftimonio Seneca. Sed Beatiffima Virgo Maria est hu, usmodi testimonio Bern. Unde dicitur de ea Ecclef. 24. Ego Mater pulchra dilectionis, & timoris, & agnitionis, & fanctæ spei. Si ergo vultis habere fapientiam illuminativam, fæpius falutate Mariam. Quia reste Ambrof. fole clarius lucet hæc stella in fidelium mentibus, Et recipietis centu plum in præfenti. Quia minimum devote orationis, fecundum Anfil. plus valet tota mundi
2. Quia eft corporea claritate & humana prudentia. pressop 7:15. Sed fortë inter vos dicitis: quanti valoris est iste Carbunculus, Maria, Ad quod breviter refpon- De XV. Gemmis. spondeo: Majoris est valoris, quain si offer res Virgini gloriosa, pro qualibet vice tot Carbunculos, & æquè magnos: quot funt stel- læ in firmamento cœli, testimonio Auguftini, di- _centis: Minimum lucis gratiæ, majus eft tota mundi corporea luce. Et non folum iste Cara bunculus MARIA æquè magnus est vel mo dicum major istis: verum etiam tanto excel lit omnes hos, quanto totus mundus excedit minimum mundi Carbunculum. meriti. O igitur benedi & iffimi filij Mariæ: intravos 3. Quia redite & respondete mihi: Quid fi quolibet maximi die quis vestrum daret centum & quinquagin- Smiles ta Carbunculos alicui dilectiffimæ Reginæ se amanti ut filium incomparabilem: nunquam non indubiè sperare deberetis omnimodo gra tiam & amorem apud hanc Reginam inveni te? Sic procul dubio. Ergo cum Virgo glo riosa magis vos amet offerentes sibi talia, quam i omnes mundi creaturæ essent conversæ in Reginas amantes, & quælibet vos intimè ama ret, quantum istud præfuppofitum, ( Quia fe- B.Virginis cundum Albertum Magnum, Charitas minima amor erga Mariæ major est tota charitate mundana, imo etiam infinita naturali amicitia. ) Indubiè credere debetis vos majora suscepturos, gratiamque & fapientiam, à Virgine ista sapientissima obtenturos. Alias periret jus naturale, & jus charitatis, & jus divinæ juftitiæ, per regulam à minori ad majus affirmative. Quia fi mia nus diligens, fecundum Boecium, dat tanta bona: procul dubio plus diligens dabit majora. A
Cap. XXIV. Alani Sermo I. Vt igitur centies & quinquagefies coronemini in præfenti & in futuro corona sapientiæ Carbunculorum: In Pfalterio Angelico dietim falutate Mariam. Quare fequitur, quod meritò virtute istorum XV.lapidum pretioforum, Deus convertit petram inftagna aquarum. Tertia laus Theologiæ & Clariffimi Rectores & Doctores hujus almæ facultatis & ftellæ præfulgentis, est, quod in tertia distinctione tertij ex fanctificatione gratiosa Virginis Maria & Christi docet totum mundum offerre Virgini gratiosæ tertium lapidem tertiæ lapifodine rupis Salutationis Angelicæ secundum Margari pretiofiffimam MARGARITAM, cùm dicitur ta gratia. GRATIA. Cujus argumentum est: Quia secundum Ifid. Margarita est lapis candidus, in concha marina ex rore cœlefti genitus, fisc admixtione cujufcunque seminis propagationis: contra plurimas valens infirmitates: & fulminibus & tonitruis opposita. Nani concha fulmine tacta aborsum patitur: vel à toni - truis læsa, lapidem imperfectum generat: fecundùm Bartholomæum in lib. de naturis rerum. Est B.V. Maria. Sic autem est de Virgine gloriofiffima MAria. Quoniam, fecundum Hieron.ipsa est concha maris hujus mundi, quæ non ex virili semine, sed mistico spiramine cœleftis gloriæ, Christum margaritam genuit: qui nostras infirmitates curavit: immo & contra tonitrua tentationum, & fulmina cunctarum tentationum & tribulationum nos defendit. secundum Bernard. Quòd De XV. Gemmis: * Quòd verò à cunctis Maria debeat laudari Debetque oblatione devota hujus margaritæ Gratia: fic erofferri. oftenditur. Primo, quia habet in se immensam gratiam in toto mundo diffusivam, prote gentem, & promoventem: fecundum Alber tum. Secundd, quia fic quilibet offerens suscipiet centuplum, & fic in immenfum quolibet die ditabitur. Tertio, quia regnum cælorum fibi parabit ex omni lapide prenoso, quorum quilibet erit major uno toto regno: ut ex legenda B. Thomx Apoftoli haber poteft. Sed fortaffis hoc non intelligens, tacite ob pretin - quæris: Quantum valet bac marg. rita GRATIA? Respondeo breviter coram toto mundo: quod tanto plus valetterrestri paradifo; quanto paraditus plus valuit pomo Evæ furtivo. Quod fi ita est, immo ita est. quia fecundùm Bafilium; erus. Manunum regni Christi majus eft toto paradi. so terreftri, quia hoc ducit ad cœlum, led pa radisus ille ad infernum. Nonne, charitsumi, ob pra. virgo gloriosa multum gaudebit in tanta inumium. nerum oblatione? Quomodo fi lupo, vel leo. Simle. ni, aut urso parvulam annonam daremus dietim; procul dubio fecundum Hitron, nos ama rent. Quanto ergo magis Virgo Maria in hac Píalterij oblatione nos amabit? Nifi fit dirior immo crudelior sævissimis animalibus, à ima jori ad minus affirmative arguendo. Quoniam ipla plus amat quemlibet in tuo plalientem Pfalterio: quam poteft tacere totus mundus patrum & matrum habentium unicum filium tantum dile tum à quolibet parente: quantum
Cap. XX IV. Alani Sermo I. Mas. tum unquam mater filium proprium naturali amavit amore. B virginis Videte ergo ista diligenter, & ut habeatis amt erga gratiam, in Pialterio, Mariam laudate. Quia qui fic eam laudant, falvi fiunt à minori ad majus ex legenda B. Catharinæ Matris arguendo. Quarta laus Theologiæ sacra: servi dulcif fimi Virginis Marie: est, quod in quarta distinEtione tertij fententiarum fcil. ex plenissima plenissimæ Incarnationis Iesv Christi caufa ( quæ causa est Spiritus Sanctus:) docer totum mundum invenire quartam lapifodinam pretiofifsimam in Rupe ista Salutationis Angelicæ, de qua lapidem I ASPIDEM docet nos laftis ple offerre Virgini Mariæ designatum per PLE. nitudinis 2.Juice - NA. entia. Cujus ratio eft. Quia afpis, fecundum Ifd. est lapis viridis coloris, confortans vifum per fui pulchritudinis complacentiam, plena tot virtutibus, quot virgulis & fignis est distinEta. Habet etiain pellere omnes malos humores corporis, dare jucunditatem & affabilitatem portanti, & fecuritatem, secundum Albertum Magnum, quod verum est dispositive. ESAB V. Sic autem Beatifsima & plenissima Gratia Maria. Plena Virgo Maria placuit oculis fumma Trinitatis & omnium Angelorum. Quinimmo corpore fuit fpeculum totius pulchritudinis; pulchrior fuper omnes mulieres: multò plus qu'im Judith, Hefter, vel Sara, fecundum Albert. Tot habuit in le virrutes, quot habuit potenDe XV. Gemmis. tias & Sanctos operum actus. Removitque cunctas fufficienter impietates mundi, fecundum Bern. & sempiternam lætitiam contulit fi lijs damnationis, secundum Ang Meritò ergo est plena ut laspis gratia pul. Debet ei chritudinis: nedum spiritualis, verum & coreff.rri. poralis. Et ratione conditur quòd fit in Pfalterio à cunctis fic dignè laudanda. Primò quia pulcherrima, fecundum Senecam, funt laudan. da. Secundò, quia, quæ dant summam pulchrirudinem; à cunctis funt amanda & laudanda, secundum aug. cujufmodi est Virgo Maria, secundum eundem in quodam fermone de Virginis Mariæ Nativitate. Tertiò, quia mulieres pulcherrimæ, ut Hester, Sara, & Rebecca, laudantur in sacra pagina. Ergo multò ma gis laudanda est Virgo Maria, quia fecundum Aug. quod aliæ habuerunt divisum in pulchritudine; habet ista sola, & habuit in univerfa pulchritudine. Sed fortaffis admirando & gaudendo peti. vs qua fit - cis: Quantum valet iste Iafpis: Plena femel devo- tè prolata. Ad quod securè coram tota Ecclefiarespondeo: quòd plus valet cunctis operibus Dei septem dierum primorum naturalibus. Item quòd valet amplius, quam omnes novem ordines Angelorum quantum ad naturam eorum, & quam totus inundus iste corporeus. maximi pretis. Quoniam hæc Iafpis Plena digna est Deo in Etprame gloria, non autem de se illa prædicta, fecunsimile. dum Magistrum in fecundo sententiarum. Audis ne quæso, quæ dixi? Quod fi ita eft: cur pigriCap XXIV Alani Serm. I. n05: pigritamini nolentes tantis bonis ditari? Nonne omnis talis fic remiffus fatuus reputatur? Quod amplius estadvertite. Sifolum dietim darem Thurco vel Soldano ducatuin: procul dubio me gratum haberet in fuo obfequio. Cum ergo in infinitum dem plus V. Mariæ, cum in fuo Pfalterio offero ei lap dem hanc Plena: aut ipsa est in usta, aut durior Thurco, quod dementiæ est dicere ei quia cantat Ecclefia: SalBvirginis ve Reg. Mier. ) aut dabit mihi fuam gratiam. amor erga Quoniam plus diligit pfaltem fuum, quam pof fent diligere tot forores fratrem proprium, quot funt arenæ maris: posito quòd quælibet tamen amaret eum, quantum unquam Thamar amavit fratrem fuum Abfalonem; qui eam vindicavit de amore incestuoso. Quia, fecundum Greg, Naz, Infimum bonum gloriæ Dei in Sanctis, majus est maximo bono naturæ in creatis, Cu, us ratio eft: quia illud eft dignum gloria, secundum Doctorem Sanctum, fed hoc tantum dignum est naturali existentia. Cum igitur ratio, fenfus, scientia, exempla, figna, lex, experientia, & appetitus boni, vos moneant de laudando Mariam, cur jam non femper in Pfalterio falutatis eam, ut habeatis omnem gloria plenitudinem? Quinta laus Theologiæ; 6 emeriti sapientiæ amatores filij V.rginis Mariæ nobiliffimæ totius mundi boni Matris: est, quod in quinta distinctione tertij sententiarum ex damnativa santiffimæ in Christo Unionis, docet nos invenire quintam lapifodinam rupis Theologica, fcili De XV. Gemmis. scilicet Salutationis Angelicæ ex qua monet nos lapidem quintum, qui est lapis nobilitatis & dominationis offerre tantæ dominæ Mariæ: qui Domina Sapphyrus lapis dicitur SAPPHYR VS & tangitur, cùm ditionis, cimus DOMINVS TECYM, Assignatio cujus certa est hæc. Quoniam Sapphyrus, fecundum Albertum & Bartholomaum, & Lapidarium, est lapis cæleftis coloris, apponendus in Regum annulis, quo mediante dudum responsa dabantur à dijs, & occultarevelabantur: animofitatem & audaciam generant, secundum Lapidarium inferente. - Quæ omniadenotant nobilitatem quam Vir. EA B. V. go Maria summam habuit per excellentiam; Maria. fecundum Ambrof. Nam, quia Mater est Domini dominantium; idcirco Domina est mundi censenda a cunctis fidelibus Christi. Ipfa enim est posita in annulo fidei Christianæ; qua mediante responsura est de redemptione mudi; & per quam de futuris per maxima funt revelata. Sola enim, fecundum Auguft reddit animos hominum securos, audaces, & potentes; adeo, ut nullum timeant. Sic ergò merito tanquam Dominæ nobiliffi- Debetque mæ totius mundi sibi debet offerri hic sapphyei offerri. rus, Dominus tecum. Cujus veridica ratio, avidissimi Auditores, hæc eft, Primò, quia Mater est Domini dominantium & Regis Regum. Secundò, quia omni jure sumus ejus servi. Tertiò, quia Dominabus mundanis omni jure debetur honor a fuis servis: ergo multo magis nobiCap. XXIV. Alani Serm. I. Ob pretium. nobiliffima Domina eft & Mater nobilitatis, fecundum Albertum fuper Millus est. Sed forte extafi admirationis raptus, fi lendo interrogas: Quantum valet iste lapis Sapphyrus, Dominus tecum. Ad quod incunctanter refpondeo. Plus va lens, & magis placens est Virgini Mariæ; & nobilior in se: & magis toti Ecclefiæ militanti & triumphanti proficiens: totique Trinitati conveniens: quàm fi dares Virgini gloriosæ tot mineras Sapphyrorum, ita magnas ficut eft civitas Parifienfis; quot sunt in mundo minuti lapides cujufcunque speciei. Quinimmo ma jus eft, hunc Sapphyrum Virgini Mariæ offerre, quam offerre nunc arcam Noë, & in ea viven zium naturam salutare: quia talis arca eft cor rupta cum illis qui intraverunt in eam: fed sapphyrus hic dominationis nunquam corrumpitur, fed per eum in æternum servi Virginis Maria viventes dominantur. Quare? quia dederunt Virgini Mariæ nobilitatem centies & quinqua gefies in die: ergo centuplum accipient in hu jufmodi, juxta illud Gregorij: Servire Deo, re gnare eft cum co: Et, date & dabitur vobis. Et quippe fatis clare oftendit, quoniam no biliffima Maria plus amat minimum fervum Pfalterij fui, quam quæcunque nobilis Ducissa, vel Comitissa, seu Baronissa unquam fervum fuum dilexerit, esto quòd usque ad mortem B.Virginis dilexerit eum: Amplius, Stante casu quòd tot Amor erga essent Dominæ amatrices, quot essent si omnium herbarum & arborum folia ex divina poten Ob preminos.
De XV. Gemmis. potentia effent conversa in Dominas & amatrices tui- & totâ potentia te amarent: non efset iste amor tantus fimiliter sumptus, quantus est amor Virginis Mariæ. quo amat te, si bi in suo Pfalterio servientem. Quod cum ita est: 1. cur non diligis eam in Ergo vea tantum te diligentem: qui tanto amore alidamanda quando ad miferam afficeris mulierculam? Et eft colen daque. iterum, 2. Cur de tanta Domina diffidis; qui potestati unius dominarum prædictarum confidentiffimè te committeres? 3. Quoniam fi tortori aut judici cuicunque vel clientibus qualibet Simile. die solum unum lapidem dares, securus esse poffes, quòd fi quocunque cafu ab illis unquam capereris, liber dimittereris. Quin modis omnibus te confervarent pro viribus, quo cunque repugnante. Cum ergo Virgo Dei Genitrix in infinitum plus amica tua fit & ma gis grata pro beneficijs: indubiè sperare potes falutem per hanc Angelicam Salutationem, Nifotte credideris ( quod absir ) illam torto ribus magis esse ingratam: quæ gratia est ple na Luce 1. & magis amat peccatores, fecun dùm Bern. quam amant se ipfos, quia majori longe pollet charitate, fecundum Do torem Sanctum, E P P
Cap. XXIV. Alani Sermo I.
11. QUINQUAGENA,
1. Calcedonio Mifericordiæ. 2. smaragdo De. sponsationis. 3. Sardoniche Honestatis. 4. Sar. dio Prosperitatis. 5. Chryfolito Nutritionis. laus Theologiæ: feliciffimi servi SVirginis Mariæ Reginæ mifericordiæ eft: quod in sexta distinctione tertij de opinione malorum Incarnationis, & eorum justâ reprobatione & fan & æ fidei mifericordi assertione, docet nos invenire sextam lapifodinam hujus Rupis Angelicæ Salutationis: ac offerre ex ea Calcedo- CALCEDONIVM MISERICORDIA scilinius Mifer cet BENEDICTA Utinde centuplum acciricordia, piamus in præfenti, & futuro pro qualibet Plalterij oblatione. Cujus declaratio eft, Quia Calcedonius est lapis in modum Chrystalli, lucens ad modum lucernæ: attrahens ad se paleas: vincere faci ens in caufis: & fugans dæmonia, oppreffos vi aliena liberans: secundum Albertum Mag um & Lapidarium. Eft B. V. Virgo autem Maria, secundum August, est Maria. illa aurora quâ media sol nobis illuxit justitix; & quæ trahit peccatores ad se, noftras infirmitates fuas reputans? facit peccatores divinam vincere justitiam, eos eripiens à dæmonum poteftate, & fuæ reddens potentiæ, se cundùm Bernard. Quare De XV. Gemmis. Quare merito offerendus eft ipfi Chalcedo- Debet es nius mifericordia fcil. Benedicta. Quoniam se offerre, cundum Ansel, Virginis Maria devotiflimum alumnum, Virgo Dei Genitrix non folum b nedicta est; verum etiam benedict fima: quæ toti mundo mifericordiæ benedictionem contulit, infirmis fanitatem, mortuis vitam, peccatoribus justitiam, captivis redemptionem, Ecclefiæ pacem, cœlis gloriam; ut non fit, qui se abfcond at a calore ejus. Et penè eadem verba funt beatiffimi Bernardi, Sed fortaffis pro majori intelle & tu fimplici ob premente quæritis: Quantum valet iste folus unus tium. Calcedonius, Benedicta.
2. Ad quod audaciter respondeo & fideliter. plus valens, quàm tot castra Calvedoniorum, quot funt guttæ maris: esto quòd quodlibet esset ita magnum, ficut Romana civitas; Quinimmo adhuc omnibus istis major est; quanto quodlibet caftrum est majus minimo fuo lapide. O amantiffimi: nonne qua so fi folum unum ob pratale castrum darem cuicunque mundi peccatomium. ri, me amaret: 8 meæ voluntati obediret etiam in difficillimis? Signanter si ei darem quolibet die tantum præclarum encenium? Sic absque dubio. Amplius: Nunquam quæ so Regina Miseri. B. Virgi cordiæ, fons & radix clementiæ, fundamennis Cletum & primcipium pietatis intimæ, erit durior mentia parvulo ramo aut palmite habente humorem erganos. de arboris radice, quia eidem parumper participat? Nunquam diffidendum erit de tantæ Virgi- 332 Cap. XXIV. Alan: Sermo I. B. Virginis amor tus. Virginis clementia? Absit, Quia participans non est majus participato: nec principiatum principio, nec derivatum origine, secundùm Dionys. Prophetam, & Boecium. Indubiè ergo habebitis Virginis clementiam, fi obtuleritis ei hanc minimam Pfalterij salutationem. Sed ut vehementius hoc idem roboretur; Pfal. Ipfa folum plus amat psallentem in hoc Pfalterio, quàm possent facere tot mulieres amicæ, quot sunt Scintillæ ignis. Esto quòd quæliber tantum amaret, quantum unquam Herodias amabat Herodem: quorum fepultura Lugduni in Francia dicitur duorum amantium: adhuc quippe amplius Maria Pfaltem fuum diligit, Quia fecundum Chryfoft. super Matthæum: mi nima Dei gratia, major est totâ naturâ: etiamfi infinities effet augmentata? Qui ergo vultis ditari, & mifericordiam in præfenti, & glo. riam in futuro recipere: studiosè offerte Vir. gini Mariæ dietim hoc Pfalterium. Imaragdus S. DeSponfatioseptima laus facræ pagine, gloriosissimi fapientiæ Professores, est: quod in septima diftinctione tertij fententiarum ex esse & fieri Christi in Virgine Maria Sponsa Dei patris docet nos offerre eidem Reginæ Desponsationis Sancte septimum lapidem pretiosum septimæ lapifodinæ hujus rupis Salutationis Angelica: IC. SMARAGDVM, cùm dicitur: Tv. Cujus declaratio talis est. Quia Smaragdus,
5. De- fecundum Ifid. & Diofcorum & Albert. principatum obtinet gemmarum viridium; & habet corpus speculare: generatque radium tingenTeIn De XV. Gemmis. tem virore cuncta astantia: susceptivusque est imaginum: adeo ut Imperator olim cerneret luctantes in Smaragdo. Et amplius causat læ- titiam fugando tristitiam: dabaturque Sponsæ regali quondam in annulo subarrationis. f Maria. Quæ omnia perfectiffimè conveniunt Vir. Est B. V. gini Mariæ. Nam ipsa est T v. quod est pronomen reddens suppofitum verbo secundæ perfonæ; & demonftrat & refert. Quoniam, secundum Albertum Reddidit Virgo Maria suppositum novem menfibus Filio Dei ipsum in suo utero gestando: demonftravitque nobis Filium Dei visibilem, qui ante fuit invi sibilis, referendo ei nunc nostras neceffitates tanquam propria Advocata, Infuper fuit viridi colore viridata omnium virtutum: in qua, ficut in speculo refulsit tota Trinitas, secundum Bern. radioque Filij sui Domini noftri IESV Christi per fidem in Baptifino colorat totum mundum, eum vestiendo veste nuptialı, fugando tristitiam per Spiritus Sancti lætitiam: quam habuit cum desponsata Patri Regum fummo Regi: cai Christum Isym genuit pro redemptione mundi. Sed fortaffis libenter inquires: Quantumva- Ob pres let hic Smaragdus Desponsationis, Tu? Ad quod tium. dico breviter. Plus valet quam omnes montes mundi, etiam si essent aurei: immo mul to amplius, quanto omnes montes fimul plus funt, mente minimo. Et ulterius: quia feCun
Cap. XXIV. Alani Sermo I. Ob pramium. Simile. cundum Doctorom Sanctum, merita gratiæ ex. cellunt bonum totius naturæ. O igitur qui amatis divitias: cur huc non venitis ad immenfasbonorum copias? Qui diligitis dignitates, cur non acceditis ad tam nobilem MARIAM principissam omnis dignitatis? Qui cupitis libertatem: cur statis quia pericula vobis imminent: An non videtis retro, mortem jaculum super vos vibrantem? Fugite ergo citius ad Pfalterium Desponsationis, Salutationem fc. Angelicam. Necrogo unquanı • de salute diffidatis; quoniam si Antichristo darentur tanta clenodia: ipse dantes promove- * ret fecundum sua volita. Confidite ergo in MARIAM. Quia fi nequissimus bona facit fibi dantibus, fecundum August, maxima bona MARIA conferet, fibi munera donantibus. Sicque habebitis coro nam infinities multiplicatam ex Smaragdis Ana gelicis. Octava laus Theologiæ: honorandissimi Do mini est, quod in distinctione octava tertij Sententiarum ex Virginea Nativitate Filij Dei ex muliere V. MARIA docet nos offerre eidem Reginæ Virginum octavum lapidem octavæ lapifodinæ Rupis Salutationis Angelicæ, qui eft SAR DONI xlapis scil. honeftarts cùm dici tur, IN MVLIERIBVS. Sardonix Ratio huius est in procinctu. Quoniam se honestatis. cundum Ifd. & Albert.Sardonix eft triplicis coloris, 1c, nigri, rubei, & albı: de cera nil attrahens, cum de co fiunt sigılla: Fugatquæ luxuriam: De XV. Gemmis. riam: & humilem reddit hominem, & pudicum, honeftum, atque gratiffimum. Quæ Et B. omnia, fecundum Aug. debent convenire inu- Maria. lieribus, & fignanter virginibus, quarum imperatrix & Regina est V. MARIA: quæ triplicis - coloris fuit; nigri in humilitate; rubei, in paffione Chrifti: & albi, in gratia & gloria: Eftque figillum Trinitatis, quo, secundum Bern. peccatores figillati intrant regnum cælorum, - habentes literam figillatam de remissione omnis offensæ: Facitque secundum Aug. fibi fervientes castos, humiles, pudicos, & coram Deo & mundo honestos, quia non est possibile esse continuò ad ignem, & non calefieri: & in fonte aquarum, & non balneari: aut in horto aromatum, & odoribus non perfundi. Hac ille. tium. Sed fortaffis quæris. Quantum valet hic Sar. Ob prem donix honeftatis, sc. In mulerib. Ad quod dico velociter, Magis valet oblatione Abraham, Ifaac, & Iacob: qui Deo plurimum placuerunt. Quoniam Salutatione ista Angelica mundus est re- déptus inchoativè, sed oblatione propriaSanti Patres sua promeruerunt fingula beneficia, fecundum Doctorem Sanctum. Quinimo dico, quòd plus valet scala Iacob. Esto quod essent TypusScr tot scalæ aureæ vel argenteæ quot sunt in mundo paleæ: vt meritò per istam scalam melius, quam per scalam Iacob in cælum ascendatur: quoniam illa fuit figura. Ista autem Angelica est Ob premi & veritate plena. O igitur colendissimi Domini, nunc advertamus quanta est hominum infitemtum. pien- & Ave. um: à multis conCap. XXIV. Alani Serms I. Debet offerri B. V. Marie. 200. pientia; quâ tanta in se habent bona tan propin. qua tam facillima & falubria; qui tamen contendunt in periculum fummum? Quis, quæso, fi videret lupum venientem, aut hostem invadentem, aut Auvium inundantem: non vellet scandere scalam? Cur ergo non afcenditis hanc scalam honestatis in ea confidentes? Quomodo fi folum lapidem vnum daretis anno quolibet pro homagio diabolo, sape ad Compara vota vobis subveniret: Et quanto amplius daretis, tanto facilius, & promptius, & copiofius vobis fuccurreret: vt manifestum est in artibus magicis, vt tandem vos fecum haberet: Cur ergo non magis Virgo MARIA ( quæ est reginabonitatis ) nobis fubveniet ad vota in præ- fenti: & pertrahet secum in futuro; cùm in infinitum maiora, vt patuit, in hoc Pfalterio ei offeramus dona? Ni forte dicamus: diabolun magis fore pium Virgine MARIA, quòd procul fit tanquam hæreticum à tota Ecclefia. 29. B. Virgia Nec mirum & chariffiuni, Quia ipsa sola plus nis amor inamat quemlibet pfallentem libi: quam cuncti dæmones inferni fimul sumpti amant quod cumque amabile mundi. Sed illi nullatenus per se vellent carere tali amabili. Ergomul tò minus Virgo MARIA justè non poterit carere, quin salutem det suo Pfalti. Quod manifeftè patet ex dictis Auguft. quia minimum regni cælorum, majus est toto regno infernotum. O igitur vos omnes, si vultis ditari Sardo nisibus in infinitum, & ex illis coronari, ha Lenda. bendo De XV. Gemmis. bendo gratiam honestatis: lalutate Virginem MARIAM in hoc Plalterto: quia est Regina fumma honestatis habens in se honestatein, in totam Ecclefiam diffusivam, gubernativan, & confervarivam. Nona laus Theologia est: quod in nona distinctione tertij sententiaruin ex benedictiffima adoratione, quæ filio Dei debetur, docemur offerre Reginæ honoris & gloriæ nonum lapidem Benedutionis & profperitatis omnis ex nona lapifodina almæ hujus Rupis Angel cæ Salutationis: qui dicitur SARDIVS, & tan- Sardius gitur cuin dicitur. ET BENEDICTVS. Beneditatis. Cujus declaratio fic aptarur, Nam Sardius, dionis fecundum Id. & Albert. Magnum de natura la- Pr Speri pidum, est rubei coloris five fanguinei, ad modum terræ rubea; qui impedit malitiam Onychini, removendo metum, melancholiam, & triftitiam: conferendo gaud um, lætitiam, & audaciam: reddendo fecurum ab incantationibus, & dando profperitatem contra advea sa imminentia, fecundum Lapidarium, & hoc dispositive. Hujufinodi autem pertinent ad Dei Benedi- EAB. V. onem profperam quam habuit Virgo Ma Maria RIA in se, Quoniam ipfa fuit rubei coloris in passione: lecundum prophetiam Simeonis, Impedivitque malitiam Onychini, id est Diaboli, qui terrores & metus desperationis, secundum Orig, in hominem ammittit: Gaudiumque confert, lætitiam, & audaciam fuis pugalibus, fecundum Ben, lacte eos confolationig
Cap. XXIV. Alani Sermo I. Iti offe Rendum. Ob preDium. tionis gaudenter fortificando: Securitatem etiam suis præstat contra incantationes errorum, herefim, & mundi deceptionem, qui mundus totus plenus est, secundum Chryf. incantationibus. Nec immerito, quoniam ge. nuit hæc Virgo filium Dei Benedictum, Dominú omnis profperitatis. Quapropter ipsa VirgoMARIA, fecundum Ans. Regina est profperitatis, distribuens adversa aut profpera, prout vult. Argumentum quare fic est honoranda; quia Imperatrix est profperitatis; quam naturaliter omnes appetunt, fecundum Senecam & Tullium: ac pro viribus honorant; ut petat in potestatibus, artibus, ac scientijs, ideo & c. Sed fortaffis fcire vultis. Quantum valet iste lapis Sardius? Ad quod refpondeo, plus valet tabernaculo Moyfi facto indeferto, im mo plus illud excedit, quantum tale taberna - culum excedebat minimam pellem caprinam, tabernaculum tegentem. Et ultrà: Quia fecundùm Doctorem Sanctum, quæ funt divina improportionaliter excedunt corpoгea. Meritò ergo à cunctis V. MARIA fic eft bpramilaudanda. Nec immemor erit beneficij, quia Compara Deus non immemor fuit sui tabernaculi. Nec verò tyrannus crudelis, nec Dacianus fævissimus aut ei fimiles, immemores forent corum qui dietim eis talia tabernacula offerrent: multo igitur minus hujus tanti beneficij erit immemor tam pia Virgo Mater Dei.
3. Virginis Quoniam illa plus quemlibet fuum pfaltem amoringa amat, quam quæcunque magistra unquam fuum De XV. Gommis. amaverit difcipulum. Immo si mundi mulie. res omnes effent tuæ magistræ, amantes te fin gulariter quantumcunque Sibilla aliquem amavit difcipulum ( quod multum effet, ) adhuc ipsa clementiffima MARA plus amat te abi fic in Pfalterno suo pfallentem. Amplius quanto omnes fimul fumptæ plus sunt und fold: Quoniam fecundum Albert Magnum fuper primum Sententiarum. Dilectio naturaliter non pertranfit naturam: dilectio autem gloriæ minina attingit divinam effentiam, quæ est infi nita. Eteadem ratio est Ditris Sancti. Sed hulla istarum mag ftrarum vel et te pati infor tunia: immo vellet te habere profpera: ergo à minori ad majus affirmative, multò magis cuncta profpera & falubria fibi psallenti in Pfalterio suo impetrabit indubić Virgo gloriosa, Confide ergo 6 pfaltes V. MARIE quia ratio, scientia, sensus, experientia, fides.spes, - charitas, & juftitia, pro te bellabunt & victoriam obtinebunt: ut habeas, fi perfeveraveris cuncta falubria & profpera; intercedente sema per pro te Virgine MARIA, cui fervis in Sa lutatione Angelica. Decima Theologiæ laus eximia. ( 6 chatif. fumi V. MARIA Reginæ cali laudatores & - oratores, ) est, quod in decima distinctione terti ex fructuosa personalitate, Filiatione, & prædestinatione fructus Virginei docet nos of ferre decimum lapidem pretiofum ex decima lapifodina Rupis hujus altiffimæ Salutationis Angelica, Eidem Virgini gloriosa nutrici gene Ya
Cap. XXIV, Alani. Sermo I. Monis. generali totius mundi: ut nutriamur cunctis fru Etibus ab ea: qui lapis dicitur CHRYSOLITVS, & cùm dicitur: tangitur FRVCTVs. Chryfoli- Cujus clara est hæc expofitio. Quoniam, menutri secundùm Ifid. & Diofcorum & alios Lapidarios expertiflimos, Chrysolitus est lucens in die, ficut aurum, in nocte emittens scintillas: ideo dicitur κρύσις ', quod est aurum. Fugatque dæmonia, timores nocturnos abigit, melancholiam pellit, audacem & imperterritum in adversis reddit: atque intellectum confortar phantasimata in melius commutando, quia omnia important quandam hominis refectionem atque confortationem, quod fit per fructum. Ef B. V. Maria. Deber si offerri Ut merito Chrysolitus dicacur fructus V. MARIE, quoniam ipsa in die lucet, ut aurum per fapientiam, quam mundo genuit, secundum Aug. nocteque emittit scintillas igneas, peceatores inflammando visceribus fuæ charitatis secundum Bern. dæmonia fugando, timores nocturnos & melancholiam pellendo, quæ contrivit caput serpontis, & ejus potentiam, secundum Hier. Confortatque intellectum, probando scientiam humanam, & divinam, & fidem præcipuam fecunduin Aug.conferenda fidelibus, tanquam nutrix optima, fructum fuum, fc. Dominum & filium IESVM Christum, in menfa Ecclefiæ ponendo panem corporis Filij fui in cibum, & Sanguinem ejus in potuni, quibus reficiuntur; & tandem in convivium Angelorum perducuntur. Qui ergo vult habere centupliciter tales Chry De XV. Gemmis. Chryfol. & fructum carpere æternum; recrea. rique mente & corpore in cunctis Dei beneficijs: dietim offerat Virgini Mariæ Chryfol. #hunc Trinitatis sc. fructus. Sed fortaffis scire velis, quanti hujufmodi lapis ob preting eft pretij Chrysolitus Mariæ Virgini oblatus cum dium. cisei: FRVCTVS? Ad quod certiffimè re. # spondeo: plus valet toto regno & templo Salomonis: quanto unum totum regnŭ majus est 1 parvula petra aut trabe regniillius, & amplius. Quia fecundum Orig. in homilia; quod mi nimum putatur gratiæ Dei, præstantius estmaximo hujus caduci mundi. Cujus ratio superius fatis est exarata Meritò igitur fic laudanda est gloriosa Virgo MARIA. Cujus argumentum est in promptu manifestum. Quia omnis nutrix naturalis, moralis, & divinalis, - à suis nutritis meritò est laudanda omni jure. Quod fi laudata fuerit Virgo MARIA lapiob pradis hujus oblatione, non ingrata erit. Quomium. niam fi mors tanta dona haberet à viventibus simile. naturalia, quanta offerimus Virgini MARIA cùm dicimus, Fructus? nunquam mors ultra quempiam perimeret hominem. Aut ergo Virgo MARIA morte erit crudelior, quod non est dicendum; aut Pfaltes suos ducet ad vitam. Cujus fignum evidentissimum eft. Quo- B Virgmis niam, secundum Bern. In immenfum plus wer amat unumquemque noftrum, tanquam socia charifsima, quain quicunque vivens hic fe ipfum: fed nullus vult fibiipfi mala, immo amor erga Cap, XXIV, Alani Serm. I. omnis bona: igitur à fortiori Virgo MARIA conferet nobis Fructum, & quæque bona; removendo mala quæcunque, III, QUINQUAGENA, Offerenda pro 1, Berillo Maternitatis De 1, 2. Topafio Thelaue risationis. 2. Chryfopraso Salutis. 4 Нула cintho Medicina 5. Amethisto Veritatis. Ndecima laus Theologiæ dignissima ( d ARIE eft, quod in 11, distinct, tertij de Creatione Christi secundum naturam assumptam in ventre Virginali Matris Dei, laudabiliffimè nos docet, ei debet offerre undecimum pretiofiffimum lapidem, ex undecima lapifodina Rupis hujus Angelicæ Salutationis latissimæ, qui dicitur: BERILLVs & tangitur, cum ei offe. ximus, VENTRIS. Berillus Cujus statini manifesta habetur declaratio, Materni, quoniam, secunduan Albertum & Bartholomeum satis Dei, & Avicennam. Berillus est lapis Indicus, & viridis, qui non nifi fecundum figuram sex an. gulorum ex lumine solis lucet. Habens decem species: valetque contra hoftium pericula, & contra lites reddit invictum, adurendo manum se gestantis, si soli opponatur; magnificat- De XV. Gemmis. Acatque hominem: & amorem diligit conjugalen, dans virtutem fœcundativam. Quæ omnia nomine Ventris in Virgine MA- EA BY. RIA gloriosa excellentissimè sunt contenta, Maria. Quoniam Virgo MARIA est lapis, Indicus O- rientalis: quia tota fuit divinalis, secundum Ambrof. Est viridis: quia cuncta opera sua sine morte peccati fuerunt vivacissima, lecundum Auguft. Lucet secundum figuram sex angulorum: quia in ipfa fueruntmirabilissima hospi talia: scil, Pater, & Filius, & Spiritus Sanctus, caro Chrifti, & anima, cum gratia & gloria infinita: ex quibus V. MARIA habuit refulgentiam immenfam immo & infinitam, fecun dùm Doctorem Sanctum: Protegit etiam contra pericula hoftium tam visibilium quam invifibi lium: quia fecundum aug. ipsa domina est bellorum. Invictumque reddit contra lites, con. ferendo injuriatis veram patientiam, secun- dùm Bern. Adurit etiam manum gestantis: quia opera nostra cuncta facit ignea, fecundum s. Odilionem Cluniacensen.. Ipsaque ma. gnificata fuit conceptione tali, supra omnem creaturam secundum Doctorem Sanctum. Adeo ut Deus non poffet facere, ut pura creatura major fit Dei Matre, Amavitque amorem conjugalem, non carnalem, fed divinalem, quia sponsa propria fuit Dei Patris, quo habuit fœ- cunditatem infinitam, quâ potuit generare Filium Dei infinitum, & fic Mater Dei fuit. Meritò igitur sibi est offerendus Berillus Ma- Debee vi ternitatis Dei, quia Ventris. Et ab omnibus offerri Y juftè 344 Cap. XXIV. Alani Sermo I juste sic, est semper honoranda. Cujus brevis est ratio. Quia mater Regis regum dignissima omni jure est à cunctis honoraria, teste Bern Sed fortafsis dubitas, Quantum valet bic BeOb pretiŭ rillus Ventris. Ob pre. mium. Simile. Respondeo: plus tibi prodeft, quam siqualibet die daretur tibi Imperium Romanum, quod nullo modo velles dimittere. Multò ergo minus dimittere debes regnum & imperium Pfalterij Virginis MARIA. Quoniam fecun- dùm Auguft. minimo iuvifibilium comparari non valet maximum vifibilium. Lauda igitur hanc ladabilissimam MARIAM in Pfalterio fuo, nam tibi non erit ingrata. Si enim terra irrationabilis, semen unicum fuscipiens, reddit centuplum: quomodo Virgo MARIA ( qua est terra Trinitatis ) fufcipiet semen tui Pfalterij, non reddendo tibi centuplum? Ni fortè ( quod abfit ) dicatur, quòd terra fœcundior est Virgine Maria. Cujus manifesta est hæc confirmatio: QuoAmor R niam prout ipsa Domina nostra Virgo MARIA Virgmis in aliquotiens revelavit: tantum aniat quemlibet peccatorem fibi servientem, ut ipsa quantum in se est, vellet dimittere gloriam fuam ufque ad finem mundi, & pro ipso agere pœ- nitentiam in hoc feculo, inquam præfenti, antequam ipse damnaretur. Quod mirum est dictu, fed tamen fidei confonum: quia tantuin amat divinum honorem ur omnino vellet impedire peccatum, quantum in se est, quod est contra divinam reve. renDe XV. Gemmis. F rentiamt ut potest patere per regulam oppofitam. Si ergo vultis eam habere in matrem & jure hæreditatis gaudere filiorum: offerte Berillum Maternitatis divina MARIA. Pfallendo quotidie Pfalterium ejus. Duodecima Theologiæ laus mirabilis ( 6 mirabiles Theologiæ zelatores ) est, quod in 12. distinctione tertij ex quatuor defectibus humanis communibus à Chrifto possessis, docet offerre V. MARIE Thefaurariæ omnium divitiarum Trinitatis Deifica duodecimum lapidem pretiofum duodecima lapifodinæ hujus Rupis divinilsima Salutationis Angelicæ, fc. TOPASIVS, qui est lapis thefaurisationis, ta- Thefaurs Topaline Aus cum offerimus Matri Dei, Tvi: Cujus præclara in promptu habetur aptatio: Quoniam Topafius secundum Ifid. est lapis aureus & cœ- leftis coloris: varius in modis & speciebus, quo nihil clarius in thefauris regum est repofitum, Sequiturque lunæ curfum in claritate, & aliquali obfcuritate: dominatur humoribus capitis, & contra lunaticam pafsionem valet, mortemque impedit fubitaneam. Ut meritò per Tai pronomen possessivum EA B. V. tanta poffeffio detur intelligi: quæ in fummo Maria. convenit Dei Genitrici. Nam ipsa fuit cœ- lestis coloris: quia cæleftis conversationis, fecundum Bern, aureaque in exemplo benè vivendi, teste Hier. Quæ habuit thefauros omnes in arca sui Ventris Virginalis nobiliffima, Filium Dei Patris, in quo funt omnes thefauri Sapi 346 Cap. XXIV. Alani Serm. I. fapientia & fcientia abfconditi, fecundum Apoft. Sequitur cursum lun eam imitando: quæ Ecclefiam militantem defectivam imitatur, se illi conformando: ejus bona vel miserias co. ram Deo propria reputando, tamquam cha- B v. fati rissuma Advocata, secunduin Bern. Domina. doctor per turque humoribus, refrenando luxuriam & Pefar. gulam: quia speculum est totius abstinentiæ & continentie, secundum Ambrof. Paffionem aufert lunaticam: quia de fatuis & rudibus & fimplicibus, secundum Bern. novit facere sapienrissunos & doctissimos, Impeditque mortem subitaneam: quia à morte mala liberat, cùm sit Regina vitæ, secundum Fulg. Debet ei Meritò ergo omnes laudare debent tantam oferri, thefaurariam hoc lapide Topafio. Tui. Cujus ratio brevissima est. Quia omnis thefauraris omnium bonorum fummè sui communicativa, & suorum distributiva, summa est à cunCL. Etis honoranda: quia summa ab illa fufcipiunt Notara bona. Sed quilibet qualibet die centies & tio numeri quinquagefies à Virgine MARIA buna divinarecipit, scil, in quinque potentijs exterioribus, quæ funt visus, auditus, olfactus, gustus, & tactus: Et in quinque interioribus, quæ funt fenfus communis, imaginativa, phantasia, estimaBiva, & memorativa: Et in quinque potentijs superioribus: scil, in Intellectu, voluntate, appetitu concupifcibili, irafcibili, & in potentia moBiva. Quamlibet autem harum potentiarum dirigit Virgo MARIA secundum decem Dei mandata, quantum in se est, & fic funt quindecics De XV. Gemmis. decies decem bona, id est, centum, & quinquaginta. Sed fortafle scire cupis: quantum valet hic ob pre Topafius thefaurisationis, Tui & Ad quod refpontius. deo: plus valet quam omnis inundi sapientes fcire, cogitare, vel dicere possunt, Naim o maes memoriæ mundilapidi huic Topafiocoinparte, non funt nifi cenum. Quia fecundum Hieron, quæ hic funt pretiofilsima, cœlestibus comparata funt contemptibiliffima & abominabiliffima, Si ergo vis dives effici ob pren cam in bonis mundanis, quam divinis; cur minum. quolibet die tibi non acquiris centum & quinquaginta Topafios tam præclaros, ut dictum eft? simile. Ne quxio putaveris MARIAM ingratam fore, cùm tanta à te dietim susceperit bona. Quoniam si natura tantum daret ex parte ovium animalibus rapacibus, lupis scilicet & leonibus, nunquam lupi oves devorarent, nec accipitres columbas, nec leo cervos, fed omnia fibi essent communia. Vel ergo MARIA fons pietatis erit durior natura, contemnens cœlica dona ( quod à tam pia Domina procul abfit ) vel dabit pacem & bonorum abundantiam, Cujus argumentum in promptu fatis eft cla- B. Virgin rum, Quoniam ipsa plus amat quemlibet Plalnis amor tem suum jure naturali, divino, & humano, in fuos. tanquam mater quàm credere potest aut dicere totus iste mundus corporeus: ut aliquotiens ipsa pia Virgo MARIA revelavit, Cum ipsa etiam fit magis subjecta juri naturalı, quan quicus- 348 Cap. XXIV. Alani Sermo L. quicunque vivens. Et jus naturale est, quòd quilibet debet facere alijs, quod fibi fieri vellet, & nunquam alteri facere, quod fibi fieri noller. Sed fi ipsa esset vivens hic, vellet adjuvari ad habendum cæleftia totis viribus, & ut suæ orationes audirentur: & ab omni malo liberaretur, fignanter damnationis: Ergo jure naturali debet indubiè salvare eos, qui dietim folent eam in Pfalterio suo fic falutare, & ab omni malo impeditivo falutis penitus eripere. Tertiadecima laus Theologiæ nobiliffima, d nobiles facræ Theologiæ cultores, eft, quod in 13. distinctione tertij, de triplici gratia tozius mundi Salvatrice docet, univerfos Christicolas tertiumdecimum lapidem pretiofiffimum lapifodinæ hujus Rupis cœlica Salutazionis Angelicæ accipiendum, & Virgini M A- RIA Reginæ Salutationis fidelium devotius offerendum, qui lapis dicitur CHRYSOPRAsvs. Et tangitur ibi, Iesvs. Chryfopra- Cujus ratio est: Quia fecundum Albertum Jus falutis. Magnum & Lapidarium, lapis iste nocte est i- gneus & die aureus: salvans à timoribus, & erroribus, & angustijs: præcordiaque faciens clara & ordinata. Est B. V. Quæ omnia planè importantur nomine deMaria, votiffimo, IESVS. Quoniam Iusys inter. pretatur Salvator, secundum Hier. qui nocte eft igneus: quia in nocte tribulationis fuæ pasfionis, fecundum Ambrof. terrena, inferna fi mul, & cæleftia charitatis igne inflammavit. Sed De XV. Gemmis. Sed die refurrectionis fuit aureus, fupra folem refulgens. Hic salvavit a timoribus, & terroribus, & angustijs damnationis mundum, fecundum Bafilium, illuminavitque corda fidelium in die sancto pentecoftes, secunduma fidem Catholicam: Et præcordia peccatorum, secundum Bern. dudum mortifera, & fœdata, sua passione reddidit sana & salvifica: Merito igitur ( quia Virgo gloriosa est Mater IESV:) Mater est redemptionis: Domina est salutis, & Regina liberationis: fecundum Maximum in fermone. Itaque ab omnibus omni jure Virgo MARIA Dober in B. Pfalterio salvifico est laudanda, Cujus raoferri, tio affignari potest notissima. Quia omnis Regina falutis omniuin quoad naturam, mores & gloriam ab univerlis dignè est laudanda & honoranda honoratione salvifica: hæc autem eft Virgo Maria, igitur, & c. Confirmatur per Prophetam: quia majoribus & benefactoribus omni jure honores debentur. Sed fortaffis ignoras valorem istius Chrysoprasi, IESVs. Quod fidelem nescire turpiffimum est, imo & periculofiffimum. Idcirco petis, quantum valet? Ad quod re- Ob prati spondeo: fed plus valet, quám si omnes arenæ um. maris & creaturæ mundi essent conversæ in mundos huic mundo æquales, vel majores, valere poffent. Etiamsi essent siderei five aurei. Quoniam Insvs tantum valet, quanrum est, quia valor rei ex suo Effe penditur, fecundum Prophetam, Its vs autem eft actu F Ins
Cap. XXIV. Alani Sermo I. ob prami am. Ens infinitum: igitur valorem actu habet in finitum. Nec fufpiceris pijssimam Virginem M RIAM tanto lapide fibi præfentato, tibi fore Jumile. ingratam, Quoniam sipatvus ignis maximum poteft confumere montein aut civitatem: multo magis iste ignis less infinitus ( quia Deus noster IESVS ignis confumens eft:) valebit fuccendete Virginem gloriofam ad nostrami falutem & gloriam & amorem. Nafi dici tur ( quod absit ) quod ignis parvulus plus pofa fit in montem, quam Iesvs fupra MARIAM. - Amar B. Confirmaturque amplius, quoniam ipla tanVirginis tum diligit quemlibet fibi pfallentem in hoc in sues. Pfalterio: ut potius vellet pari quantum in se est ( ut fideliffimè revelavit ) pænas omnium ho minum, quam relinquere cum damnandum. Cujus hæc eft ratio. Qua ipfa fecundam Dei mandatum diligit proximum quemlibet præ- fentis vitæ ex toto corde, ex tota anima, ex tota fortitudine, & viribus, ficut feipfam: Alias frangeret divinum mandatum charitatis, quod folum in cælo est perfecte complenduin: fecundum Bernar. #igo vé da. O vos igitur omnes fic dilecti à Virg. MAdamanda RIA, fic amati ab ea, cur eam non diligitis? Et tolen fi diligitis, cur eam tam diucontennitis, ut in Pfalterio fuo vobis falutifero servire ei poftponatis? Minimum diligentem vos mundanum diligitis; & tantam Dominam, tam pulchram, tam amenam, & in immenfum generolam, & vos in infinitum amantem spernitis? Videte ne De XV. Gemmis. De forfan cras ( quod abfit ) retro per mortem ruatis; quia nefcitis diem neque horam. Sed festinantius servite Illi in hoc Pfalterio: ut dietim habeatis centum & quinquaginta Chryfoprasos pro vobis, & pro vivis, & pro defunEtis totidem falutes & totidem salvationes: ut fic coronati perveniatis ad Hierarchias cœ- lestes. Amen. Decimaquarta laus Theologiæ optima, optimi facræ paginæ sectatores, eft, quod in distinctione 14. tertij fententiarum, quæ est de fapientia & potentia CHRISTI, quibus CHRI STVS mundum unxit & fanavit vulneratum. docet univerfos accipere quartumdecimum lapidem pretiofum ex 14. lapitodina hujus Ru pis omnipotentiffimæ Salutationis Angelicæ: & eum offerre Virg. Mariæ Regiæ & Domina universarum mundi medicinarum, qui lapis dicitur HYACINTHVS. Et tangitur, cum ad- Hyacin ditur, CHRIST vs, ad differentiam quorundam thus mee magnorum virorum, qui dudum nomine I E- ⚫vs nominati funt. Hic autem fecundum Ifidorum && Albertum, secundum auram mutatur, fic ut fi serena aura est, serenus fit, si clara, clarus; si obfcura, obscurus, & nubilosus, in nubilo conferens lætitiam, peftilentiam aëris expellens; confortatque membra & repellit venena, in quibus ma xima vis medicinæ confiftit, dicina. Maria. Que omnia fufficientiffimè hoc nomine I B.. CHRISTVS importantur, qui, fecundum Rewigium dicitur quasi unctus, quis noctus eft graCap. XXIV. Alani Sermo 1. tia Deitatis, & unctionem confert Sacramen torum fecundum Hieron. fuæ Sponsæ, qua eft Ecclefia militans, Iuxta illud Cant. 1. Trabe me post te: curremus fimul in odorem unguentorum tuorum. Ex quo manifesté patet, quòd ista permaximè conveniunt Virgini Mariæ, quæ est mater talium unctionum faltem ratione Filij. Nam ipsa mutatur fecundum aura mutationem per compaffionem mifericordiæ ad notram fragilitatem, fecundum Auguft. Confertque lætitiam contemplationis & devotionis hu jus, qui contemplantur facta Deitatis, Incarnationis, & Christi Passionis. Pestientiaf que luxuriæ, blafphemiæ, & detractionum, quibus a'r etiam ifte inficitur, propellit; Confortatque membra, id eft, potentias naturales fibi fervientium, fecundum Bernard. praftando eis bonum ingenium, firmam memoriam, fanum intelle & um, & acutum fenfum. Quinimo venena depellit, fecundum Aug ft. quia
caput ferpentis antiqui centerit in omni genere peccati, ut fit merito fons omnium medicinarum & Domina fanans omnes infirmitates nostras. Merito ergo tanta Domina a cunctis eft in Pfalterio dietim laudanda. Prind, quia medici funt honorandi, fecundum sapientes. Secundò, quia omnes fumus ægroti. Tertiò, quia homines, fi qui funt fani, non valent perfeverare nisi tantæ Medica auxilio. Laudate igitur eam omnes in hoc Pfalterto, centum & quinquaginta fecum ferente medicinas contra Debet ci offerri. cenDe XV. Gemmis. Centum & quinquaginta infirmitates huma has: Sed fortaffis dices: Modici valoris eft bic lap's ob prea Hyacinthus: CHRISTVS. Quia, forte nil tapit tium. * abi, nam femper aridus es. Sed fideliter ✓ refpondeo & breviter, quòd fi Deus nil valet, nec lapis iste va ebit. Si verò Deus in infini tum valet, Tantusqué est valor ejus, ut fi totum mare effet atramentum, & calum papyrus, & virgultæ arborumcalami, & arene manus, nequaquam comprehendi poffet valor Hyacinthi medicatiffimi, qui dicitur CHRISTVS. Nihilominus ne defperes de acceptione hu- B. Virgo jus a tam pia virgine, quoniam si sella claritaomnia im ti folis refiftere non poteft: nec MARIA clapetrat juis ritati Christi oblati resistere valet: fed tota in toto amore, & cognitione, ubique & femper fecundum Bern. ad CHRIST v M trahitur. Cujus plena est confirmatio. Quoniam ipsa tantum diligit quemlibet, ut B. Virg. quantum in se est, cor fuum citius traheret de amor in corpore fuo pro eo, qu ' in quod damnaretur fuos ut fala imortali peccato. In ipsa itaque est tanta cha ventur. ritas, certa, & fumma fcientia, & potentia, fecundum Auguftinum: ergo quos tantum amat, falvare poterit. Quia fua potentia fundata est in sua charitate fumma, & ab ea regulata, cum fit erectus ejus digniffimus: poterit ergo fai vare, quos tantium amat: alias fuum amare non erit pertectum: quia haberet poffe deficientufs fimum: Et corroboratur fecunding teftimos Ritud Z Cap XXIV. Alani Serm. I. Signum pradestina tionis oranium Bernardi. Opus divinæ clementiæ pofitum eft ad plenum in manus Mariæ. Er expresse idem dicit Hieron. Signum ergo fit tibi probabiliffimum æternæ falutis, fi perPf. feveranter indies eam in suo Pfalterio salutaveris. Quintadecima laus Theologiæ pulcherrima, 8 pijffimi facræ paginæ sectatores, est, quod ex imperfectionibus coaffumptis tam ratione corporis in speciali ratione passibilitatis, secundum veritatem & humanam, & gratiofam, in decimaquinta diftinct. tertij, docet univerfum mundum Virgini Mariæ Magiftræ & Dominæ veritatis universa offerre pretiofiffimum lapidem quintumdecimum, ex decimaquinta lapifodina pulcherrimæ Rupis hujus salutatioAmethynis Angnlicæ: qui dicitur AMETHISTVS Quj Jus veriest lapis Veritatis: & tangitur in Ave Maria, cùm dicitur, AMEN. Quod Amen tantuin valet, ficut verum eft, vel verè factum est, secun- dùm Hieron. Cujus appropriatio in promptu clarè conftat. Quia fecundum Ifidorum, & Albertum Magnum, & Lapidarium Amethistus eft lapis pretiofiffimus, princeps gemmarum purputearum, quia est vinolentus, valens contra ebrietatem impediendo ne veniat, aut habi sam faciens, ut deficiat, fomuolentiam expellen- JA5.5.
De XV. Gemmis. Jendo; malam cogitationem fugando & phan tasiam, intellectum bonum conferendo per infecutionem veritatis, & declinationem falfi tatis. Que omnia pleniffime funt facta in Virgi. Et B. V. he MARIA. Nain primo princeps est lapidum Marin. purpureorum, id est, Martyrum, qui sanguine fuo fuerunt purpurati, lecundum Hieron. Removet ebrietatem gulæ, fuis psaltibus perfe Aam conferendo abstinentiam, & fobrietatem, cujus est Domina, secundum Auguft. Depellit etiam foninolentiam acediæ & pigritiæ; conferendo spiritualem lætitiam & diligentiam, quarum, fecundum Bernard. ipsa est ma ter dignissima; malamque cogitationem, & phantafiam expellit; quia est lux animarum, fecundum Hieron. Confert bonum intelle Etum infequendo veritatem, & deferenda falfitatem, quia mater est ejus, qui est via, veritas & vita, fecundum Fidem Catholicam. Ut meritò secundum veritatem fidei per viam bonæ operationis perducat ad vitam gloriæ: quæ estfinale Amen totius Ecclefiæ militantis. Merito ergo à cunctis hæc pijssima MARIA Debet ei in fuo Pfalterio per Amethistum Amen est laudanofferri da & honoranda de die in diem in ævum. Cujus ratio est manifesta: Quia Veritas inter omnia, secundum Augustin, est honoranda, colenda, & collaudanda summè, cum fit secundum Doctorem Sanctum, obje & um nostri intellectus: finis, principium, & medium. Sed fortaffis peteres, si auderes quantums Za vales
Cap. XXIV. Alani Sermo İ. 4m. Comparavalet hic lapis veritatis Amethistus per Amen? Ad quod breviter & fideliter refpondeo. Plus valet, quam valere poffunt quæcumque humanitus concupifcibilia in prafenti vita à cunctis hominibus, five fint regna aurea, five mun di pretiofi, aut quodcunque aliud concupifci bile mundanum. Ideo merito dicitur Efdræ, Magna eft veritas & pravalet omnibus: quia fecundùm Doctorem Sanctum. Veritas habet bonitatem infinitam: tum quia est objectum po. tentiæ infinitæ; tum quia transcendens, tum quia Deus Veritas est per essentiam. Ob prami- Confidite ergo chariffimi in hoc Pfalterio virginali, quoniam si tantum bonum effet conveniens inferno, & fufciperetur ab inferno: infernus nequaquam poffet quosque damnatorum ulterius tormentare, quia tale bonum vim inferni penitus evacuaret. Aut ergo Virgo MARIA tantum bonum à suis psaltibus dietim centies & quinquagefies suscipiens, crudelior erit inferno ( quod est hæreticum, cum nulla pura creatura fit magis pia in quocunque casu Virgine MARIA secundum Augustin. & Bern. quia proximior est divinæ charitati, quæ est pietas per effentiam ) aut indubiè dabit nobis falutem, alias injusta esset, si tanta bona fufciperet, & non tanta vel majora præstaret, ut arguit Augustin. in fermone quodam de divina mifericordia contra negantes, remiffio Pororatio nem peccatorum. parenetica. O igitur vos omnes falutis vestræ amatores, fervite Virgini Marie in Pfalterio fuo Evangegelico. t De XV. Gemmis. gelico. Primò, ut habeatis centum & quin quaginta rupes, in quarum qualibet erant 15. lapifodine infinitorum lapidum pretioforum. Secundò, ut obtineatis centies quinquagefies -15 dona pulcherrima à Virgine Maria, quæ sunt innocentia, sapientia, gratia, pulchritu do, nobilitas, liberrima mifericordia, esse filium Dei, & Virginis Mariæ, honeftas, & profperitas.refectio, univerfalis confervatio, nutritio à Der Matre, omnes divitia, perfecta sa'vatio, Sacramentorum adeptio, veritatis finalis, & beatæ vitæ confumatio. In quibus omne concupifcibile continetur sufficientissime. Quia, secundum Bernard, ad Albertum In AVE Magnum totum antiquum & novum Testamen- T. & ortum, immo universus mundus in Salutatione bis & om Angelica eft comprehenfus. Tertid, ut Virgo nis gloriofa, cum Filio suo in tantis excellentijs estv. & N. juste honoretur pro meritis. Quarto, ut à Ratio nucentum, & quinquaginta malis oppofitis, die. meri C. Lo tim libereris, Quinid, ut tota Ecclefia mili tans, coronetur per te centum & quinquaginta coronis. Sextò, ut fideles defuncti à cen tum & quinquaginta malis oppofitis pœnalibus per te liberentur. Septimo, ut fancti in patria gaudeant centum & quinquaginta gaudijs Octavo, propter centuin & quinquaginta gau? dia, quæ habuit Virgo Maria in conceptione & nativitate filij sui: quæ aliquando revelavit eadem Virgo, & fingillatim nominavit. Nono, propter centum & quinquaginta dolores, quos ipfa in paffione fils sui habuit, Decimo, pro- F
Cap. XXIV. Alani Sermo I. propter centum & quinquaginta gaudia, quæ nunc habet in cælo super omnes Sanctos. Vn decimd, contracentum & quinquaginta pecca ta, quæ communiter currunt in mundo, quæ etiam nominavit. Duodecimò, propter centum & quinquaginta pericula, quæ funt in morte. Tertiodecimo, propter centum && quinquaginta terribilia, quæ erunt in judicia contra peccatores. Quartodecimo, propter centum & quinquaginta beneficia, quæ funt communicata mundo per Filij Chrifti incarna tionem. Quintodecimo, propter centum & quinquaginta privilegia specialia, quæ dabuntur psallentibus in hoc Pfalterio tam in rebus exte rioribus, quàm in anima, tam in morte, quam in gloria. Unde tales ante mortem specialem obtine bunt à Deo gratiam inter cunctos viventes, fi- * cut innumeris exemplis & experientijs certiffimum conftat. Quæ omnia aliquoties ipsa Virgo MARIA revelavit, & distincte per omnia nominavit, quorum intellectionem ex præhabitis sapientibus relinquo investigandam, Meritò igitur dicebam pro themate: Qui convertit petram instagna aquarum, & Rupem in fontes aquarum, id eft, Angelicam Salutationem in abundantiam omnium gratiarum, divinarum & humanarum: quas ut habeatis, Laudate eam in Pfalterio, Pfal. 100. & 50. Et hoc de primo principali, quod fuit de quin. decim lapidibus Theologiæ, fecundum quindecum lapides pretiofos spiritualiter repertos in
Pars IV. Doctoris Alani. in hac Rupe altiffima, scilicet Salutatione Angelica. SYNOPSIS XV. GEMMARVM.
1. Ave Adamas Innocentia.
2. MARIA Carbunculus Sapientia.
3. Gratia Margarita Gratie.
4. Plena Iafpis Plenitudinis. Dominationis.
6. Benedicta
7. Tu T
8. In mulieribus
9. Et benedictus
10. Fructus
5. Dominus tecum sapphyrus Chalcedonius Mifericordia. Smaragdus S. Desponsationis. Sardonix Honeftatis. Chryfolitus Nutritionis. Sardius Profperitatis.
11. Ventris Berillus Maternitatis Dei. 12 Thi Topafius The saurisationis.
13. IESVS
14. Chriftus Chrysoprafus Salutis. Hyacinthus Medicina.
15. Amen. Amethistus Veritatis. CAPVT XXV. SERMO II. DOCTORIS ALANI. THEMA. Timete DEVM & date illi honorem, quia venis hora Iudicij ejus. Apoc. 14. H Eu mihi; qui de re omnium terribilium terribilissima, de extremo Iudicio, in- P futueCap. XXV. Alani Sermo II. stituere jubeor Sermonem. 1. Me autem uber. rimus confolatur fructus animarum, qui ad fimilem de eodem genere argumenti prædicationem S. Vincentij per Ecclesiam est quondam confecutus. Verum qui vir ille, & quan tus prædicator? Ordinis, inquam Prædicatorum universi gloria, Ecclesæ decus & ornamentum. 2. Accedit huc aliud, quod me ad inftitutum hoc perfequendum & compellit mandato, & exemplo sustentat, id quod fubjecta aperiet narratio. NARRAΤΙΟ. Alma Deipara Virgo MARIA suo cuidam Sponto novello apparere pronuper dignata est, & illi aperire de extremi ludicij Signis eadem, quæ se ipfam olim Sponto fuo S. Bernardo, pari approbationis dignatione, reve. lasse affirmabat. Novißima hora est, inquit, Sponse: & malitia mundi afcendit semper, rerumque omnium confummatio properat ad metam. Alpise, ut inclinata omnia ad ruinam ultimam spectant. Quam miseranda, quàm fæda omnium pene Statuum in Ecclefia fefe dat facies, quantum mutata ab illa fua primeva facrarum Institutionum ( anctimonia. Quocirca volo, ut, quæ horribilisfima univerfis fubverfis fuperventura jam diu cred disti, tutè ipse jam nunc oculis fubj ita tuis, velut præfentia, contuearis: Et verò hoc affirmantius ac ardentius, tamquam propediem de repente irruitura, omnium auribus
Pars IV. Doctoris Alani. het animisque inculcanda prædices; ad fanctioris vite 2 rationes ritè cunctis inftituendas. Dixit: distoque citius ille novellus Deipa- ræ Sponfus raptu altiore extra fe factus, in spi- ✔ritu futura Iudicij, coram præsentia confpicit, habetque oboculos humanum genus universum, quicquid unquam hominum vixit, vivit, estque victurum. Horum autem horror, pavor & clamor rantus fubitò coortus in immenfum crefcebat, ut humanitus dici, nec intelligi, credive fat poffit. Enimverò tot, talia, tanquam immania tremendi Iudicij figna sese offerebant; cum, quæ illud essent Præcessura, tum quæ Comitatura, denique & idem quæ Confecutura forent. Luctus autem tantus erat, rerumque omnium complorata desperatio: ut nihil cuiquam melius, quam non ef se, videretur. Arque talium spectatorem factum Sponfum, ni divina servasser virtus, illique tutatrix adstitisset, ac vires fuffeciffet, non potuiffet, quin abforptus desperatione periret. Quare ut tantis malis anteveniant, inquiebat, qui voluerint, ad facram Anchoram, justißimi Iudicis Matrem Virginem confugiant, seque Filio meo, Mihique in Pfalterio IESV & MARIÆ devotè commendare non omittant, ac in Quinquagena pri ma, Iudicij horribilia quinque Pracedentia meditentur, in secunda Concomitantia alia: alia subfequentia judicium, in tertia. Et hæc uno fimul in. tuitu Sponfus MARI Æ impressa menti habebat: non fecus, quam fi longo fermone didiciffet.
I. QUINCap. XXV. Sermo II.
I. QUINQUAGENA. De Antecedentibus Iudicium. Sunt ea quinque totidem decadibus apta Pfalterij. Memorare 1. Antichristi severitatem.
2. Signorum horribilitatem. 3. Confcientia rodentis acerbitatem. 4. Terrenorum omnium fubtractionem. 5. Accufationis ab creaturis diritatem generalem.
I. Terribile: ANTICHRISTI SEVITIA, Vidit hunc Sponfus ille omnium mortalium reprobatissimum, audaciffimum, potentiffi. mum. Lege sua nova Sacrilega per vim intrusa orbi, fanctissimam Evangelij veritatem convellere & extirpare contendit. Orbis opum atque thefaurorum potens, ditare suos committebatur, Christianos verò exuere universis, diris urgere tormentis, hosque è cœlo, & ex orbe exterminare. Iam diu religatus in orco Sathanas, nexibus tunc exolvendus, suo in auxilium affiliet nuniftro, omni, quâ poterit, arte magica, technisque iptum imbuendo: ut etiam mira fit patraturus tanta, quæ miraculorum ementita speciem prodigiosa videbuntur, etsi falsa. Quo verior s. Hieronymi est opinio, quòd, ficut in Christo Deus humanæ sese univit natura; ita filio perditionis Luciferum fore uniendum: Non id quidem in unitate perfonæ, verum in conjunctione malitiæ ac nequitiæ. Nec
Cap. XXV. Doctoris Alani. Nec eniin humanæ illabi potest menti, nisi folus Deys: Iuxta Mag. 3. distinct. 7. Atque idcirco omnium in uno scelerum immanitas ita conveniet, ut par illi exuterie nil usquam; Cainum longè superabit invidia, Nemroth fuperbia, trunculentia Pharaonem, Adonibesech crudelitate: Vincet exquifita malitia Nabuchodonoforem, Jeroboam & Manaslen impietate, tyrannide Antiochum Nicanorem blafphemia: Herode erit fraudu lentior, iratior Deciano, Decio cruentior, Iu- dæis in Stephanum savior, omni denique immanitate flagitiorum erit unnantor. Quippe potestas ejus erit Sathana, qui factus eft, ut nullum timeat. Heujam nunc Antichrifti multi facti funt. Ut tantam à nobis pestem avertat Deus, per I- sv Christi merita, ac Deiparæ deprecationem. fancte in Pfalterio colendi funt, ac fæpius consalutandı per illud benedictum Av Ε EXEMPLUM. S. VINCENTIVS lumen Prædicatorum Familiæ, & columen Valentiæ, adeoque Hispaniæ ad usque miraculum, eximius culto: extitit Deiparæ, vel inde uique à terrenis, Quo autem in genere cultus Mariani potius, quam isto Prædicatorio ad Pfalterium Mariæ? Cujus vi & efficacia non folum tentationes profliga. vit graves & crebras, fed & miraculis comple vit Ecclefiam, iplamque Deitatem cernere a- specta
Cap. XXV. Sermo II. spectabilem, & audire perfæpe confolatricem meruit. Is quam terrbilis, quamque admirabilis fuerit extremi prædicatorjudicij, orbis tenfit, ho dieque novit Christianus, quem ifto perorandi argumento penè solo, expfius Servatoris IEsv mandato, contremefecit, duin omnem præcipuè Galliam, Hifpaniam, Britanniam, Scotiam, Hyberniam, Italiamque peragraret. Neque accurfus hominum remotiffinos prbes capiebant, sed aperta camporum opus erat planitie, in qua auditores ejus de judicio difLetentis, confifterent, ut aliquandoad decem millia hominum eum fequerentur, tape ad octoginta millia ad audiendum eum confluxiffe fint vifa. In quibus frequens erat videre abjectos hu mi multos propalam lua fcelera proclamare; in his etiam Iudæos convertit plures vigintiquinque millibus: Saracenos fupra octona millia in sola Hifpania: nifi ut plurimum Angeli circumfiftere concionantem; folenne istud, velut pluribus loqui linguis, una folâ prædicans, videretur, vel ut à cujufcunque nationis convenis auditoribus intelligeretur, etiam in quantavis distantia, quo perferre dicentis vocein nulla vis naturæ valuisset, nifi gratiæ adjuta iniraculo. Accedebant prodigia quasi faniliariter innumera pulfis morbis, expulsis dæmonijs, malis quibufcunque depulfis, mortuis vitæ redditis, revelatis occultis, fumuris, remotis. Tanta
Pars IV. Doctoris Alani. Tanta viro visinerat Iudicium prædicanti, fed major Deiparam in Pfalterio veneranti. II. Terribilium SIGNORVM HORRIBILI TAS. EaS. Hieronimus prodit, se in Habrao tum arcanis reperisse quindena: nec ab Evan. gelio pleraque altena. i. Erunt figna in sole qui cilicini inftar facci atrefcet. 2. Luna fanguinefcet. 3. Stella de cœlo cadent, ut videbitur. 4. maria hinc ad xt, cubitos altiffima montium tranfcendent, inde abforpta imma né barathrum aperient. s. Ex quo monstra marina, nunquam vila, vel cognita novum terrificuin horrorem jucutient.
6. Erunt terramotus magni, quales numquam alias; urbes, montes, sylvasque abforpturi.
7. Arbores ac herbæ cruorem distillabunt. 8. Fere cicuresque beftia vagæ frement, rug tuque cælos horrificabunt. 9. Aves promifcue convolantes ac plangentes vociferabuntur. 10. Ruptæ dissilient petre.
11. Homines in cavernas sese abdent, rurfumque ex ijsdem excussi profilient trementes, frementes ac palabundi velut amentes oberrabunt, aliena loquentur & agent. 12. maria velut oleagina conflagrabunt. 13. Emorientur pifces, & grandia cete computrefcent: intole rando cum fætore. 14. Tonitrais continuis: quassatus orbis fatifcet: quibus interboabunt horrendi ululatusque, rugitusque, tumultuf que cacodæmonum, animarumque damnatarum. 15. Denique ignis è cælo proruens, - cœlumque totum igneum orbi terrarum, ac mariwn 366 Cap. XXV. Sermo IL. marium incumbet ad omnium deflagrationem, elementorum purgationem, ac cœlorum innovationem. Pofthæc refurrectio sequetur mortuorum, ac Iudicium. Tantarum caula immanitatum erit tum ad malum effusa vis tartari univería, tum ad bo aum divina potestas. EXEMPLVM. Rex quidam immanitate barbarus, ac potentia terribilis, iftorum auditione, ac consideratione ita inhorruit, ut effracto, perdomitoque pectore chalybeo, feri tatem omitteret, omnemque colens humani tatem ad usque sanctam vitæ Chriftianæ humi litatem sese demitteret. Atque ut talem animis timorem pium concipiatis, Divam Divatum Virginem in Pfalterio attentius colite, IESVM CHRISTVMa dorantes, venturum Iudicem vivorum ac mor tuorum, quem propitium vobis conciliare conaitemini, si judicij fignoruni memoriam fæ pius ad Pfalterium recolentes pronuncietis illud MARIA: quæ vera est illuminatrix, ut ad fignoruin horrorem, & Iudicij pavorem animis nihil concidatis. III. Terribile CONSCIENTIÆ remordentis gravitas de Aagitijs perpetratis, omiffis bonis, impièque dictis, aut cogitatis. Hujus Aagra Diræ tanto accident diriora, quanto fævient interiora. Finge, & congere omnes, quæ ufquam fuerint, esseve potuerint mæftitias, an guftias, terrores ac dolores mentium: ad illam confcientiæ miferiam erunt umbra mera. QuipPars IV. Doctoris Alani. Quippe eam ad diritatem extimulandam, & immaniter exacerbandam conveniet præpo- #tens justitia Dei, ira Angelorum, ( celerum me. moria, sævitia Dæmonis, vindicta creaturarum. O in luctum versa cithara! Quare præoccupemus tot dirarum faciem in Pfalterio IES Vac MARIA, fæpiusillud GRATI A in eo piè precati offerendo Iudici CHRI STO. Per MARIAMenim plenam Gratia facilè fervabitur conturbata confcientia, & liberabitur ab omni anguftia. EXEMPLVM. Vixit in Flandria quædam mulier suprasexum in omne scelus projectè audax: verùm cùm diu vitamper infanda volu - tasset perditam, demum in desperatione pro. lapsa, confcientiæ truces stimulos nec diffunulare, nec potuit tolerare. Quid agat? Plus ConGlija pijs fuggeritur dementi & furenti, quam ab ipla expetebatur. Ut autem ad Pfalteri ufin acquiefcere cœpit, sensim reddita illimente, sui facta potentior spem animo admifit, confilia audijt, ex Pfalterio præsentia sensit auxilia, dum ad optatam tranquillitatem penitus refpi raret, ac in luce gratiæ ad Dei mifericordiam suspiraret. IV.Terribile Terrenorum omnium fubtractio. Quibus enim in rebus misera mortalitas ipem fixit, voluptaté captavit, confumpfit amore & anima, eis in omnibus uno nudari impetucon. spiciet: Auru, gemmas, tapetia, cimelia, thesauros, palatia, urbes, agros, caraque omnia ignibus edacibus absumptain fumum abire cernet, seqs ipfam ad infeliciora refervari.
Cap. XXV. Sermo II. In pari circuin se quisque calamitate videbil pater proles, uxorem, cognatos: quisque ami cos & inimicos juxta. Ubi tunc spes magnæ, res, opesque cumulatæ, honores exambiti, haustæ undique voluptates? Ubi tunc imperia & regna potentum, studia & obfequia nobilium, auxilia subditorum, Doctorů confilia, robora fortium? Ubi corporum elegantia, artiuni magisteria, agentium folertia, sapientia providentium? In una se communis incendij Hamma confidere afpiciet. Neque eftconfi lium, non ratio, nec ordo, quo properat fed sempiternus horror eos undique conclutos circuindat. Prius omnia possidentes, in punEto nihil habentes ad inferna defcendunt. Heu quanta hæc qualisque inanitas, & omnium va cuitas bonorum eft. Causa: Quia refrixit charitas, extincta e vanuit piétas Cœlitum aut neglecta aut de specta jacuit sanctitas: Sacra omnium divina humanaque pessundabit infelix mortalitas. Cui avertendo malo, arripite Pfalterium Matris mifericordiæ, ac cœleftis Thelaurariæ: Est illico plenum omnium felicitatum cornucopiæ. Sentiunt, qui sæpius istud in eo ingeminant, PLENA. EXEMPLVM. Abbas quidam cum fuo Fratrum Conventu ac monafterio ad incitas redactus, jam diu longain in arcta rerum angusta, paupertatem trahebat. Quo miferiarun eum crebrætyrannorum rapina ac depopulasiones perpeffe conjecerant. Cumauteni vis hule
Pars IV. Alani Doctoris. hulla sufficeret, aut moti metas proficerent, harpyarum obscena Fapacitati quot annis ingruentium avertundæ, atque humana omnia leu auxilia, feu confilia viris religiofis defice. rent; ad divina versi, tanto impenfius atque constantius ea ufurpabant. In cæteris verò, Abbas comprimis, præter confueta folennia, Pfalterij sese devotioni addixit, tenuitque propofitum. Nec diu; Raptorum vis retardatur, extinguitur fuapte mole: Agri, villæ & cuncta Abbatiæ cætera, benedictione divina sensim complentur: affluuntque opes, & beata rerum übertas. Revertit nova prædatorum manus, opimitatem spe jam devorans, affilit incurfione facta, sed divina manu percussi intereunt, Succedit alia excæcatior amentia & avaritia, iterumque alia, fed utraque repentina cæcitate in tenebras data dedit & pœnas & manus, fic, ut cunctis fui fimilibus spectaculo dein obirent ac terrori. Accessit terribilibus istud, quòd non pauci eorum igne de cœlo demum icti, & absumpti æternum fortè perissent; abbatiâ interim in cunctis fortunata.
V. Terribile AccVSATIOCREATURARVM generalis omnium unum in hominem infurgens. Ez in suo quæque genere ac modo benedicere Deum, ut facta nataque funt, ita & benedixe. runt: Solus homo degener Creatorem fuum contempfit, contemeravit, inque justam iram ac vindictam concitavit. Atque idcirco treata omnia conclamatione facta in judicij die, Aa atheCap. XXV. Sermo Il. athera vindictæ poftulatione incessent ac fatigabunt. Calum datæ lucis fuæ ac motûs pudendam abufionem à peccatoribus factam exaggerabit. Ignis suam fervitutem in impiopiorum gula & luxuria confumptam expostulabit. Aer, aura, ut indigos, fic indignos vixisse ac spiritum traxisse sceleratos insonabit: quin & ad blafphemias, mendacia, perjuria abusus vitâ, plorabit. Aqua complorabit, quod nequicquam rigarit terram, fuderit pisces, vexerit navigantes, dederit gemmas, & gazas ad reproborum vanitatem. Terra fuiipsius illatam fibi scelerum abominationem averfabitur; exosa fibi, quæ tantæ fœditati dehiscens imum barathrum non referarit. Hifce rerum principijs cætera ex ea procreata turba convociferabitur accufatrix, ac frendet in peccatores: circumstrepentibus E- vangelicis, & cacogenijs infremiscentibus: Vindictam, iterumque vindictam reposcituris de offenfo Numine, de creatorum abufu: Vindictam de rerum ac ordinis universi perturbatione provocata, concrepabunt. Verúm eas vociferationes ita accipe reboaturas, ut S. Thomas docet, non exteriore vocis fonitu, fed interiore mentium fceleratarum opinione, quâ isti inimica fibi omnia atque noxia miferrimè timaces apprehendent. Atque fic pugnabit cum illo orbis terrarum contra infenfaArmabit enim Deus creaturam in ultionem immicorum. Quo terribilior ac savior ca accidet incufatio reproborum: quòd vis quædam occultos.
Pars IV. Doctoris Alani. P occulta inerit rebus divinior, ut inanimata animose fremere videantur. Quapropter ut ab auditione mala non male, non tardè timeatis: in Dominæ noftræ Pfalte rio frequentes illud, DOMINVS, inclamare, pfallite spiritu & mente, cum memoria tam feralis convociferationis futuræ, ad Pfalterium repetita: & Dominus timorem iftius vertet in confidentiam. Id Dominæ poteft ad DOMINUM Advocatæ, pro nobis pia deprecatio. EXEMPLVM. In Picardia degit quidam omnium infanda scelerum fæditate con spurcatus, & obrutus peccator: qui jam diu pertinaciter aures animumque claufum divinis humanisque monitis per nullum non impie tatis genus, circumtulerat: sola ipfi in Deum fide integra persistente. Hac via vis facta est a timore, ut ferreum is pectus incesseret, conceptæ impietati expectoranda. Inveteratum altè malum insederat: lis in foro fortè move tur adversus iniquum, & actione jam causaquo constituta: humani timor judicij subijt mentem, gliscitque alium & alium ex alio metum sabijciente confcientia sæva. Angitur, æftuar: omnia tuta timet: præteritæ voluptates acescunt memoriæ, præsentes cumulatæ opes, malèque partæ, ad pejorem spectare deper ditionem videbantur, amici rarefcunt, amarescit vita ei minimè jam vitalis, dum etiam spem penè despondisset. Hæc inter ecce venit in mentem extremi illius Aaa 372 Cap. XXV. Serm. II. illius Iudicij, quantus ibi, hic fi tantus, effer tremor futurus. Iam nusquam illi spes ulla super, præterquam in folo Deo, etsi vel irato. Quid agat? Mediatorem fibi esse posse credebat: at velle dubitabat, IESVM læsum & iratum: Ergo Matrem IESV, mediatricem nostram refpicit MARIAM, quod primum, quod communiffimum, quod Virgini gratiffimum, quod DEO Deique Filio esse inaudierat infuperabile: ipfumque ut invictum oxorandi Dei genus, fic & præfentissimum Pfalterium, hoc, - licèt defperatus, affectat, contrectat, ufurpat. Mox habere levius primum cœptat, dein & fperare, tum refpirare quoque, & rebus confidere afflictis melius. Nam & fuæ in foro caufæ incognita hatenus sese aperire firmamenta, & ipse demum liber ac innocens absolvi judicio, & pro ipso pronunciari accidit fententiam, Quo eventu, non tam caufam fibi, neque ullam fuam fuisse patrocinatam: quam Pfalterij, suppliciter perorati, vim & efficaciam, in defenfionis partem valuiffe, cognovit. Dicta jam quina Iudicium præeuntia figna, per Decalogum mandatorum ducta fingula, primam in Pfalterio quinquagenam, cum quintuplici vocalis, Mentalisque orationis meditatione, conficiunt, offerendam ad alia decies quina judicij mala avertenda, II. QUIN
Pars IV. Doctoris Alani. III. QUINQUAGENA. De Comitantibus Iudicium Signis. Sunt & ipsa quina, totidemque apta decadibus Pfalterij.
1. Iudicis Potentia. 2. Teftium certitudo. 3. Indicis implacabilitas. 4. Aßidentium terribilitas. s. Iudicandorum confufio. VI. Terribile POTENTIA infinita, inevitabilis, & æterna: cui metuendorum mhil vel à longè par aut affine esse potest. Ille si pro nobis, quis contra nos: ille, qui justificat, quis accusabit: ille eft, qui condemnat, quis liberabit? Illum igitur assumite Advocatum apud Patrem, illum in Pfalterio nobis conciliate identidem devotè repetendo illud, TECVM. Et quia Deipara Ipsum peculiari modo eximioque secum habere commeruit: per eam impetrabimus, ut & nobis esse dignetur Emmanuel, id est, Nobiscum Deus. Age, sume unum TECVM, & omnia habueris; nec prævalebit adversus te inimicus. EXEMPLUM. Alanus quidam in Anglia, vir humilis ortu & obfcurus, unus aliquis de plebe, isthuc ( jure an injuria ) devolutus eft, ut tum omnes ejus fortunæ regio in judicio addiceretur fisco; tum & ipse capite minutus in exilium proscriberetur. Verterat jam solum: extorris patria patriam tanto impenflus suspiravit supernam. Aa 3 Ergo 374:
Cap. XXV. Sermo II. Ergo vulgaris homo vulgarem compreca. tionis scalam certam invadit, Pfalterium inquam hoc cælum superat, votisque Deum; Deipara interveniente Advocata, lam, qui fic contra Deum fortis extitit: contra Regem, ac homines quanto fortior evaserit, declaravit eventus. Non longum cedit tempus ( fic disponente Deo, in cujus manu cor Principis, ac fortis nostra ) correcta priore judicij sententiâ, refcisso exilij decreto, & confiscatione damnata; redditur sibi, suis, patriæ, ab honoribus auctior atque fortunis. Enimvero abs Deo Rex derepente corre. prus morbo, adversus autem omnem curam ac medicinam pertinacem; præsens adit vitæ discrimen. Damnatis igitur humanis omnibus, Divina exquirere coactus, ab seipso penitius introspecto rationes expetere solicitius instituit: tum circum sese difpicere, num qua in re causave justam Numinis irati in caput suum indignationem concitasset. Et obfcuri ecce rustici illius non sat liquidum, ac fortè præcipitatum sese objicit memorie judicium, vellicatque acrius confcienta. Nec quies Regi, nec pax menti erat; donee è sinu scrupulum excuffiffet. Excutit hunc, fimulque morbum difcutit: extorrem absolvit exilio; le morbo: reftituit fortunis eversum statui pristino; se valetudini: illum patriæ, se regno vitaque reddebat, VII. Terribile IVDICIS IMPLICABILI FAS contremiscenda, improbis: at quantum dulcis
Pars IV. Doctoris Alani. teis Confolator electis. Illius vel inde cape fis exemplum terribilitatis. Si ter Benedicta Genitrix Ipsius in qua delicti enormitate ab eo deprehensa, judicio illo occuparetur: Iustus Iudex fuapte convictam confcientia, visione gloriæ privaret, pœnisque damnaret sempiternis. Quid cæteris futurum peccatoribus? Quocirca & illud cuique perfuafum, certif fimumque fit, necesse est: Conferantur in u- num omnium & tyrannicæ hominum, & feræ beluarum sævitiæ, unquam exercitæ: his etiam saviora quæque à summis certatim fingantur ingenijs, etsi supra, quàm credi poffit: cum una ex Ludicijs severitate justa componantur, fi poffit: comparationis adeo ratio speciesque erit nulla; ut fummaquoque disparitas apparere debeat volenti nolentique manifesta. Quæ enim finiti ad infinitum comparatio? Quse tenebrarum cum luce, falfi cum vero, communicatio? Adde, quòd justus Iudex parem hinc in reprobos immifericordiam; inde adversùm e- Icctos mifericordiam, præstabit & cunctis apertam, infinitam utramque. Esto: Superexaltet mifericordia judicium, at in justis. Nam in injustis judicium fiet absque mifericordia: quia feserunt judicium fine misericordia: & verò jadisium durißimum his, qui præfunt. Quare timete eum, qui poteft & animam perdere in gehennam. Orate cum fupplices, & in Pfalterio suo ac MARIE constanter invocate: qui vel nocentissimum absolvere, & Aa 4 munCap. XXV. Sermo II, mundare de immundo conceptum femine nos vit, ac confuevit. Infinita hæc gratia? At Benedicta à Benedicto Illo, per Benedictam, curad Pfalterium quinquagies ultra centies fit confalutatio in voce, BENEDICTA. Ecquis enim pro reo tam benè dixerit unquam apud BenediAum, ac ipfa benedicta. EXEMPLUM. In Thuringia, interiofe prifca Germaniæ solo, indidem patriæ Virum fors, Civemque tulit ita spectabilem, ac potentem, cui & offerret ea negotium cum Imperatore ipso Friderico II. Ortumex scintilla incendium est. Parvum Imperatorem inter optimum Maximum, & Dynastam Thuringiæ dissidium natum, denique in excidium gentis spectare videbatur, Accidit ( quo diEto, factove memorare nil attinet ) Invictif. fimum, pijlimuinque Imperatorem contur. bari animo contra Thuringiæ Satrapam nationis. Dies judicio indicitur, agitatur cau sa, dura contra stimulum calcitratio. Vincit invictus Augustus: cadit subditus vasallus: fatalis fertur fententia: differtur & mutatur ex mifericordia, quam & protinus exequitar ira: ut vir Princeps patriæque caput, cum univerfis cognatione vel affinitate illi conjunctis, longius exularent. Fit mora profcriptorum in abscessu: ut assolet, cum aut fumma rerum, aut capita Principum vertuntur, Interea Dynasta Pius, cum in imperio post Augustum non esset ei, quem improbaret, tali in re civili, capitisque causa, tota sementis
Pars IV. Doctoris Alani. ) tis religione spiritusque conatu ad De v M Deiparamque convertit, opem ad falterium oraturus. Orat, obfecrat, conftanter fidenterque perfeverat: & petita impetrat; votisnam. que virum Deus, Deipara patrocinante, dam. nabat, mactumque beabat. Solo tamen jam patrio cum fuis, quos pariter profcriptionis fulinen afflarat, Princeps obedienter excesserat, in delectum exilio locum,: Absentia viri clariffimi corda civium efferabat saucia: qux nova dictant confilia, animosque pares suggerunt: ut in apertam e- ruptura viderentur rebellionem. Neque jam res in obfcuro agebatur: fed in luce omnium yim & arma spectabat. Inopinato perterritus Imperator eventui ( qui in motu jam efferuefceret: cæterofque terræ, circumque plures in partem traxiffent proceres: ob amorem honoremque in exulem:) propius ac promptius non habuit reme. dium excitos coniponendi motus, quam ut exilij refcinderet decretum, extorremque abfolutum fecurè in integrum patriæ restitueret, ac honori. Neque labori id fuit civibus: fed magè ipfis fibi ducebant decori: itaque communibus certatim studijs, velut omnium humeris, civem principem reportant. Neque civiumsudio cedere voluit Augustus: ideoque contendit quanta cum maxima ornatum gloriæ pompa reduci, inque altiora, quàm prius, provectum collocari. Periculum fecit Vira Aas pre
Cap. XXV. Sermo II. precium: fed quod Pfalterio debebatur acce ptum.. XIII. Terribile. TESTIVM VERITAS Irrefragibilis, omnique major exceptione. 1. Adstabunt contra reos Angeli Cuftodes vitæ pariter ac testes peracte: quo nec fugere scientiam poteft quicquam, nec fallere. 2. Confeientia, mille testes, vivit intus, ac proclamat: quæ, ut ignorare, aut non recordari poffit: errare tamen mentirive non poteft. 3. Peccata ipla accusabunt autores sui, seque ipfis probabunt. 4. Demones circum in majus omnia exaugebunt vera falfis remisturi; Sed pleraque tunc vera nimis. 5. Iudex omnium visu horribilissimus ac auditu, acrior cunctis accusator erit, & damnator. Quidhos inter peccator agat? quid cogitet? quo se vertat? Undique tenebitur: ab irruente ad horrorem desperatione absorbebitur. Actumque æternum eft. O Æternitas! Nunc, nunc in promptu remedium est: tunc ferum. Orate ut non intretis in tentationem, fed à tanto liberemini malo, Reme. dium est Appellatio: & ea fit efficacissima in Pfalterio, per compellatam mifericordiæ Matrem Mariam, repetito fæpius, in illius Salutatione, illo, Tv, emphatico; quæ sola ad iratum nunc flectendum Filium potentissima eft. EXEMPLUM. In Alma Urbe Romana, cuidam in præcipuis matronæ contigit ex uteri sui nato proprio aliam nafci prolem. Facinus infandum: incœtus abominandus! Natura
Pars IV. Doctoris Alani. tura ipsa tanti ad flagitij atrocitatem exhorruit, nec nati natum oculis ferebat mater, nec frater filium fratrem: monftrum ipfi foli huic exeast crandum. Anxiæ & mente conturbatæ gene trici cacodæmon, ementita hominum specie, 127 adest: prolis necem fuadet, & perfuader. Scelus sceleri adjicitur: fœtus enectus in latrinam abjicitur. G Sed nil occultum, quod non reveletur: & atrocia latere diu nesciunt: qua teguntur, ca produntur. Summam judicij, ex atroci su fpicione, perbrevem facit immanitas facti, solum accufator deerat: fed rea non ipta fibi. Facti pænitens seipsam coram Deo detesta tur, secretoque ploratu de commiffis sibi quasi viventi videntique funus ducebat. Nec exorandæ spem abjicit mifericordiæ; sed in spem contra spem credens agebat unum, quod ad IESVM Matremque les v in luctu & squalore Pfalterium assiduè comprecando identidem excurreret. Quo inter fufpicionis flammas observato proposito, spes robuftior animos addit pernegandi facinus tantum: hocque acerbius deplorandi sortem fuam: quasi suspicionis de sese talis mucrone sauciata fleret. Non finebat fæminam immunem abire ju dicio rumor gliscens: vocata sistitur Iudicibus: infimulata criminis excutitur: qua constans animo inficiatur objecta; deficiebatque proba. tio: quo enervis concidit fufpicio. Obire per urbem vifus est natæ suspicionis incentor vir ignotus: qui cum se accufatorem offer.
Cap. XXV. Sermo II. offerret, coramque judicibus ac rea adstarer, obmutuit: ipsam se nosse negat, minus crimina ipfius; aliaque omnia fingit. Fit stupor & admiratio omnium: ac reæ absolutio: fimul ignotus veterator fub oculis evanefcit. Unde cacodæmonem fuisse mendacem, erat opinio. Sola peccatrix, at jam diu verè taciteque pænitens, cum complice filio monstroso, Deoque & Eugenio, fibi de flagitijs confciebat: seque ream videri innoxiam posse admirata, tanto impenfius in Pfalterij preces, Dei Deipa- ræque cultum incumbebat: ut cui infamiæ mortisque meritæ averfionem tam admirandam ferret acceptam. IX. Terribile AsSESSORVM SEVERITAS justa, Iudicis vultui conformis adversum iniquos? Alia tamen corum austeritas erit, quàm cacodæmonum: multoque horribilior. Alia: quia ex zelo justitiæ manabit, odioque odij, quo contra Deum flagrant impij: Horribilior: quia justitiæ mucro Sanctorum penetrabilior est, quam ille malitiæ dæmonum. 2. Quanto autem virtus vitio, gratia fpiritalior & fortior est, quam sæva confcientia & malitia: tanto ferient acrius Sancti solo intuitu reprobos.
3. Sicut igitur occultè peccanti pudor non est à bruto in ipso peccandi actu confpici, at magnus, vel à puero, scurrave videri; ita damnandis grave accidit sua sceleratis revelari flagitia: at justi quoque patere eadem: hoc vero adèo
Pars IV. Doctoris Alani. adeo intollerabile ipfis videbitur. O confufionem! Quapropter in remedium affuefcite Pfalterio; Sponfamque Iudicis, fororem, ac Matrem MARIAM conciliate vobis, in in eo perfæpe illud concinentes: IN MVLIERIBVS. Ни- jus Virginei pudoris decus ac meritum, ab illo damnationis pudore potest præservare ad clientelam fuam piè confugientes. EXEMPLUM. Beatrix quædam Monasticen inter Sanctimoniales professa coluerat, ad egregium ufque omnis religionis exemplum. Virgo erat ætatis flore, oris venustate, decore corporis, ac morum elegantia nulli secunda: præcipua in pietatis cultu: at in Dei genitricis obsequio penè fingularis. Divæ Matris illa Gnatique honori statas quot diebus folennesque reddebat Salutationes ac preculas, fola absque arbitro: quas cum additis tozidem Geniculationibus adeoque Venijs, seu cum pandiculatione humi proftrationibus veluti conditas, commendabat. Idque tali usu, modoque alijs suis occupatiunculis istud pietatis exercitium, aut raptim interpofitum, aut furtimà publicis subtractum, Deo Matrique dabat, & in lucro ponebat. Erat illud delicium animæ piæ, quo pasci spiritum, seque mi. rificè oblectari persentiscebat. Inter hæc templi curâ illi demanatâ, Sacrista sive Custos constituitur. Munus hoc ad -suum illud pietatis genus ac usum ei tam optazum accidit, quamoportunum. Fervebat virgo:
Cap. XXV. Sermo II. go: dæmon frendebat: &, heu, occafionem ex occafione captabat. Incautum is Clerici oculum ac animum, qui virginem atis adornandis intentam, Custodiæque munijs cæteris obire per Ædem sæpe libenter vidisset. Et vidit, & perijt: dum eam deperiret. Appetit affatus illius repetitque, dum afsfuerit. Fiunt colloquia: & demum prava. Serpebat intus malum, & tacitis amor offibus arfit. Non omittebat veterator serpens pectus illi effode. re, & angere animum: non Clericus præcandi procandique modum faciebat. Vicit demum fraus, & importuna affiduitas: humanaque ceffit fragilitas: Nec Virgo celare ignem, nec ferre æstum quibat. Despondet Virginitatis animum, datque victas manus. Ante taimen, quam deferto monafterio pef. fundaret votum, ad arain V. Matri suum queNa malum, claves Custodiæ impofitas altari tradit, commendatque Deiparæ patrone: ac fugit. Post aliquanti temporis mutuam in facrilegio usuram, subit animum Clerici seu flagitij saties, & faftidium, seu metanza, aut propudium: apostatricem animo expulit domoque: omni spe abrupta remeandi. Vaga illa, & inops, ad cenobium reverti depudescens: se lupam prostituit meritoriam: & talis degebat infanda ipsos annos quindenos. Demum se ipfam refpiciens merendi finem fecit: revertit ad monafterium, sciscitantique ex janitore, num Sororem Beatricem nosset, A
Pars IV. Doctoris Alani. Tr refpondit ille: & optimè optimam novi Custodem, præclaram omnibus jam diu. Quibus illa auditis se avertitabitura: dum miratur di. Eta, nec intelligit: ecce tibi protinus ante oculos ei astitit Deipara, nota facie, quâ in ara visebatur sculpta: & ait: Age. Officij ego tui vices gessi tuas tot per annos: revertere nunc ad locum, munusque tuum capefle, & invade pænitentiam: Nec enim mortalium quisquam tuuni excessum novit. Cum voce hac evanuit.. Redit illa: reditque ipsi nota olim fub peEtore virtus, & fpes novo animo: Clavibusque resumptis se cellæ reddit, vitæque priftina. Neque sensit quisquam. In formafiquidem, & habitu illius Dei Genetrix vices egerat. Custodi Beatrix uni foli, quo à confeffionibus utebatur, rem ordine pandit: qui, quoad ipfa vivebat, secretam observavit:
X. Terribile CONFUSIO DAMNANDORVM. Hæc erit isthic inæstimabilis & incom. parabilis, juxta modum, menfuram, & causas prædictorum Terribilium. Cogita hic, & finge etiam animo quantainvis infamiam publicamque confufionem cujufcunque seu verecundislimi, seu impudentissimi: factam edicto, scripto, vocis præconio, pictura, aliove modo quocunque: Imo quæcunque infamia, & confufiones, dum orbis stetit, visæ in unam conveniant: illius tamen partem minimam non attigerint. Ad suam quisque obscœnitatem ipfi nunquam alias cognitam, nunc & in timis
Cap. XXV. Sermo II. timis animi cordisque receflibus productant obstupefcet, & exhorrefcet Augebitur itaque in immenfum confufio ea per vim quandam divinitus impressam menti bus: ait ex S. Auguft. Mag. 4. Sent. dift. 43. quâ omnia omnium, & fingulorum fingula finguli intuebuntur infanda: ut funt reprobi quoque coram bruta ac inanima creatorum natura ve recundaturi. Adhæc Deus ipse revelator îniquitatum, scelerum obscœnitatem vi sua indita obsceniorem faciet apparere: oculosque sceleratorum aperiet & in ipfos sese figet nolentes volentes: ut clarius sese intuiti acrius aspectu proprio discrucientur: se aversentur, & averti tamen à se non queant. O confufionem inevitabilem juxta & intolerabilem! Sed & æternam. Quare ut tanta evadatur maledictio: Bene dictus Iesvs per Benedictam Sanctæ verecundiæ Virginem Matrem exoratus, & in Pfalterio utriusque sæpius adoratus, fedulò voce, BENEDICTVS, consalutetur. Quæ enim cum dignitate Matris falvum tenere Virginitatis pudorem meruit: tam profanum ac infelicem à sui cultoribus pudorem avertere dignabitur, ac prohibere confufionem. Hoc igitur agite: Pfalterium IESV & MARIA terite, benedi. cite Benedictum cum Bon dicta. EXEMPLVM. Male fibi infueverunt cum facrilegio libidinoso quidam Sacerdotio Sublimis, & professa Sanctimonialis. Cauta diu sese tectam obfervavit celavitque furtiva
Pars IV. Doctoris Alani. va Venus. Sed quid in fagacem non profer. pit fufpicionem? Hæc quod arguto subodora. ta nare semel est, quantumvis procul & obfcu rè: indagatrix percallida, sagacitate fubdola & peracri, ipfam per diffimulationem indaga tum, explorasse mon omittit. Pergunt illi in cœpta confuetudine: hæc indagine: Atque co demum usque vestigia collegit infectatrix fu spicio, ut malè cautos in fecuritatis retia sese nil tale metuentes inducerent. Hisce circumscripti atque decepti captos se ambo complices prius sentiunt, quan capturæ infidias. Ergo in flagranti facinore derepente obruti funt ac deprehenfi: fimul carceribus inditi, catastaque inclufi. Dum ita luunt separati, sancti ambo sacrique homines ab ordine ac genere status quilque fui: & in fan & tis item exerciti quondam studijs religionis: cum scelus infitiari, aut defensare nec poffent, aut nossent: reliquum erat deprecari. Ethoc sedebat animo certum. Itaque primum ad Deum toto versi humillimoque conatu, ad certa refpiciunt fuæ pietatis studia, repetuntque seu omiffa diu, seu cum scelere timi- dæ confcientiæ observata. Id, quod in cæco possunt carcere, actitant: Pfalterium orant: veniam ab Deo, per interventricem Virginem MARIAM deprecati, confirmato cum proposito tenendæ per omnem vitam pœnitentiæ: veniam condonante Deo meruerunt, & par eventus comprobavit. Utriusque perfonæ reæ cum dignitas facra, Bb tuin
Cap. XXV. Sermo II. tum ordinis fanctitas, & gesti fortè officij gra dusque autoritas, ut certam facrilegij vindiAam: difficilem tame deliberatione Iudici pariebant: & hæc ideo tardabat executionem. Quæ reis ufura moræ accidit salutatis, ad veniam certius commerendani in Pfalterio. Ecce enim ipsa Deipara nexos vinculis exuit, carcereque exemptos in unam transfert. Ecclefiam viciniorem: ut fic, ut orantes degerant in nexibus separati, exfolutos sese uno in templo contuentur, & adınirati vix fibi ipfis fat credunt. Interea Alma Liberatrix Virgo cacodamones duos, instigatores criminis, in locum inque nexus enexoruin substitutos stare juffit. Orta luce dum ad captivos vifitur, informia dæmonum monstra religata confpiciuntur. Miraculum allatum Iudici, ipsuni cum pluribus evocat: Ad quos evociferati rem gestam Spiritus maligni, in habitu cultuque captivorum: fefe diabolosesse, ut mendaces, tainen vera jam fateri coactos. Elatrabant etiam: fuisse suosillos, at ereptos definle: de innoxijs modo se scelus novisse nullum. In fidem dicti factique appellabant Ecclefiam, in qua comprecantes ambos forent opprefluri: tantum iret visum Iudex, fibique fas abire fineret. Dictunt, utrumque factum. Ut in tartarum ijs redeundi copia facta eft: Inimica, ululant, MARIA huc nos adegit in catastam, & veritatis confeflionem: quæ cum boatu terræ motum ciente, ingentique post se fætore
Pars IV. Doctoris Alani. F fætore relicto fub orcum aufugerunt. Vis hac Phalterij est ad gratiam promerendam. Atque hæc quina Iudicium comitantia figna terrifica, ad alteram Pfalterij Quinquagenam piè commemdata, acuunt precandi studium & accendunt, ut regno cælorum vis fiat, ac ra piant illud violenti violenter pænitentes. Iam fi quodque dictorum Terribilium quinque per & feptem dona Spiritus Sancti, & partes tres Pœ- nitentiæ ducantur: & ad hæc merentes judicium culpa difcutiantur: totidem salutares fient meditationes seumentales preces, quot repetuntur Salutationes in Quinquagena. Ad MARIA igitur plallite Pfalterium. III. QUINQUAGENA. De Subfequentibus Iudicium fignis. Sunt ea quina, fingula ad quamque decadem confideranda vel intuenda.
1. Separatio à bonis. 2. Panarum Gravitas.
3. Perennitas Suppliciorum. 4. Societas Damnatoren. 5. Tormentorum Universitas. XI. Terribile, A BONIS SEPARATIO: Nam ficut boni cunctis abundabunt bonis: ita mali cunétis privabuntur: ut Dei vifione, fruitione, comprehenfione, quaternisque Dotibus beatis. O jactura, æternum deploranda! Unus abfcindit omnia mucro sententiæ hujus: Ire maledicti in ignem æternum. Vidisti malefaNorem in expectatione capitalis sententiæ pallere, tremere, ac tantum non semianimem expc
Cap XXV. Sermo II. expectorari? Quid ifthic: ubi non vita vertitur mortalis, non momentanea mors, non fortuna recuperabile bonum, aut malum confolabile: fed infinite contraria omnia. Quare vivens, vivens ipfe confitebitur tibi Domine; non mortui laudabuntte, & c. Hic, dum licet, pfallite Domino in Pfalterio decachordo I E- Su & MARIA: in quo fæpius illud repetitur, FRVCTVS: Et in eo mens pia precantis recolit æternorum beatorumque fructuum Merita divina, ac Beneficia tertij, Fructus IESV: Recolendo autem fibi decerpit eofdem, fuofque reddit: cum his fimul bonis repletur univerfis: Quibus quia Angelica redundat Salutatio: minimè poteft carere Pfalterium, bonorum thefaurus cœleftium, Divorum gazophylacium. EXEMPLUM. Legimus S. Edinardum, regno Angliæ expulfum, oraffe Pfalterium: & ad proprium regnum redijsse. Hæc totidem funt B. Alam. Equidem de duobus invenio Regibus Angliæ Sanctis, sed Eduardis idemque esse nomen opinor, alia atque alia fub appellatione: Sicut Henricus, Herricus, Erricus, Ericus eadem funt, & c. Prior S. Eduardus ab Epifcorum concilio autore s. Dunstano Cantuar Episcopo, in electione, præ fratre ex noverca nato, Rex creatus & coronatus: dolo noverca percussus, latrocinio vitam amifit: continuoque multis clarebat miraculis: fub annum 975- BaroPars IV. Doctoris Alani. Baronius tom. 10. Annal. Hic igitur is esse nequivit: continuus Edgari parentis fuccessor. Alter post illum annis ipfis feptuaginta, S. Eduardus: defuncto Canuto Anglorum Rege, ejusque fimul duobus filijs insperata morte fublatis: præcipuus & fortunacius de regia ftirpe fuperabat exul, & procul in Northmania degens cum uxore Virgine Egitha Comitis filia, regium par conjugum, ex voto, mutuoque confenfu perpetuain Virginitatein, alter custos alterius colebat. Atque hoc impenfius Dei Deiparæque cultui ac honori sese impendentes: ( qui inde usque ab Vener Beda benedicta • memoria vigebat Anglia tota ufus plurimus Pfalterij:) huic maximè tam sanctum par conjugum deditum, IESV & MARIE, ut Spon fo & Sponfa delectis fibi, placere studebant, Refpexitque devotos fibi exules IESVS: & præstita sibi Matrique obfequia etiam temporali isto remuneravit beneficio: ut ex inopinato ambos evocaret ab exilio ad regiam avitamque coronam: etiam adeo nulla cuiquam apparente prolis, pofteritatisque regiæ propaganda. Quippe qui tot jam annis exors prolis in matrimonio degiffet: nam de fervata cæ- lataque in eo Virginitate illibata æftimare caro & fanguis nefciebat. Verum Deus fervo suo Brithuvoldo, Vinzonienfi Epifcopo, revelare dignatus eft fæculi iftius ab tali conjugio felicitatem. Is enim, cùm Regis Canuti tempore apud Glastoniam cæleftibus lucubraret excubijs: subissetque cunt cogiCap. XXV. Sermo II. cogitatio, ( quæ frequenter virum augebat:) de stirpe regia pene deleta: sopore preffus irrepente, extra sese ad superna rapitur: viditque ab Apoftolorum Principe S. Petro ipsum Eduardum, in Northmannia exulem, in Angliæ Regem confecrari; fimul vitam ei defignatam commendari cœlibem in virginitate sancta, & absque liberis infœcundam Videbat item Regni annos ipfos quatuor supra viginti eidem ab eodem adnumerari. Cùm vero Episcopus sanctus de regiæ pofteritatis extinctione conquereretur: Respondit ei Petrus: Regnum Anglorum eft Dei: poftte providit Regem Deus ad placitum fuum. Ista ferè Baron, tom. 11, & Bzovius anno 1045. Eum Alexander III. petente Rege Henrico Angliæ, in Sanctorum album adfcripfit canonizatum, anno 1161. Tan- tæ sanctitatis exercitium magna ex parte fuit Pfalterium. XII. Terribile GRAVITAS POENARUM incomprehenfibilis. Damnatorum enim tam infinita est ab Deo, Divis, creaturisque univerfis. Quis isthic sensus erit molliculis delicatulis in croceis enutritis, qui in bonis duxerunt dies fuos? Væ maledictis! Quam sebufonem, aut nihil unquam fuifle necquicquam optabunt? Et his, quæ patiuntur, graviora metuent, ut præfentibus, æternumque instantibus difcrutientur. Tantis oro prævenite malis, arrepto saluberrimo Angelici Pfalterij usu. Hoc Divæ Divorum Virginis favorem fibi quisque demereri
Pars IV. Alani Doctoris. mereri adlabores, offerendo illi, velut Arcam sanctificationis, vocem hanc: VENTRIS. Hujus mente castitatis, & fupra hominem digni- #tatis, genus hominum univerfum gehennalis pænæ diluvium evadere tutius valet, quàm quos arca Noë ferebat. Benedicta Ventris illius apotheca quofvis consanare morbos corporis animique potest. EXEMPLUM. Suam novit civem Io. hannam Picardia, nominibus multis infignem: fed omnem seu generis nobilitatem, feu fortunarum affluentiam vincebat ejus virtus ilJustrior: & hanc verò, fæmina, & feipfam pietate ac religionis cultu, superabat, præcipuè adversus Reginam cælorum Inclytam - constanter observato. Hanc pertinax quædam infirmitas annis viginti, & fupra, miferam habebat & aflictam: ut nulla ei vel ars, aut industria, aut medicina levanien afferre poffet, quo aliquantisperà morbo respiraret. In dejecto tamen corpusculo animum, & in Deum Advocatamque MARIAM spem gerebat minimè dejectam: fed tanto infurgentem robustius, quo gravius premebatur. Eoque contentius in affiduas inhiabat orationes incumbens, illas præfertim, quas in Pfalterio IESV, & MARIA litare confueverat. Hisce temporis ægri molestiam agriorem fallens, & fibi confolationem solidam parabat, & denique reddenda miracu- 11o valetudinis reparaturam. • Cujus gratia certo numero Pfalteria quotidie, tata 392 Cap. XXV. Sermo II. stata solennique religione perorando, excur rebat. Atque ad fixum illud, quoad poffet, pia quadam contentionis pertinacia, adversus illam infirmitatis pervicaciam, destinatuın obfirmarat animi devoti propofitum ad utrum. que parata, seu votis superare Deum, fuperareque Divam, seu certæ occumbere morti: Facta ramen sui, seu ægræ, lanandave, inte gra in Dei voluntatem refignatione, Sat jam tot annorum, quos tenuit vis morbi, docuerat ipse successus: stare masculum fœmina pectus inexpugnabile: ferre morbum, aut recuperare sanitatem, juxta paratum: quin & cordationem invalescere animum indies, æ- groque in corpusculo spiritum & orandi zelum effervescentem roborari. Quo igitur divina sapientia commendatius cunctis proponeret, & in ægra, & restituta, exemplum cum fua Mifericordiæ, tuni orationis in Pfalterio constantiæ atque efficaciæ; hujus probandæ, illius remunerandæ: formulam fuam aliquando, post quartum & vicefimum annum, derepente pristinæ poftliminio restitituit valetudinis integritati. Pfalterij vis in corporis depulso morbo declarata; de virtute, in animas per Deum infundere ipsi consueta, testatur, XIII, Terribile CRUCIATYVM ÆTERNI TA s, per respiratiunculam nec minimam inter.. rumpenda. Nam ita decretoria sententia: Ite in ignem æternum. O Eternitas quid es? Annos aternos in mente habui. O Eternitas, quara
Pars IV. Doctoris Alani. quàm rarò versaris in mentibus hominum? In mentibus noftris? Heu Eternitas; quid dicam, aut quomodo dicam? Quis exprimat, quis concipiat, quid fit Æternitas? Cogita mille annos: cogita millies millenas annorum myria. des: cogita tot annos, quot sunt ab orbe con- -dito ad usque Iudicium momenta: & de Æternitate nihil adhuc habebis: & hæc funt initia dolorum. Va Eternitas! Quid potest Eternitati par esse in tormentis? Volo dicere: & nefcio dicere: Quam diu DEVS erit Deus: tam diu durabunt tormenta. Quam diu hoc erit? A- ternitas, æternitas! Non est effari, non eft concipere, non est invenire istud Quamdiu: Quare, ô Deus, hic ure, hic feca: modo in æternum parcas; orabat s.Aug. in medit. Tua, Devs, tua est æternitas justitiæ vindicantis, & Misericordiæ glorificantis. Illam prohibe: hane dona nobis IESV Donabis autem ijs, quicunque annos Æter nos in mente habentes, te Eternum amant, & amando tibi psallunt in Pfalterio tuum illud Tyı: Tui, inquam, Tabernaculi sancti, Tui Templi, Tui Sanctuarij, Tui Throni, Delicijque Tui. Quis enim mortalium sic est Dei, atque Deipara? Atque Ea, in qua Electi omnes funt Dei? Iftius nos grata admonet memoria Tui: proculque dispellit infestos dæmones ab ijs, qui ef se Dei student. EXEMPLUM. Virgo quædam multi. plicem à spiritibus nequam patiebatur infesta Bbs rioCap. XXV. Sermə II. tionem: ex occulto Dei judicio, id ita permit tentis: Sed omnis ea infectatio intra inania sokim terriculamenta stabat, noxiæ nihil, aut damni inferre orci finebatur blatta. Cedebat ea tentatio in egregium piæ virgini proven - tum, cumulumque meritorum: tanto namque folicitius fuum illa receptum ad Deum, Matremque Dei, quæ ferpentis infesti contrivit
caput, requirebat: & ab omni peccandi licentia, refugiens, innocentiam animæ integram fervare connitebatur. Non tamen nihil præterea exquirebat confilij, & auxilij, quicquid divini humanique ufquam habere poterat. Nihil autem erat, quod veteratoris coerceret illudendi nequitiain, aut averteret infultationes larvarum, Demum fidere jussa Deo, unique se Virginem castam exhibere: & Angelicam Salutationem, ritè in Pfalterio frequentatam, devotè honori divino, Matrique Virgini offerre: deque cætero expertas terriculamentorum inanias habere prorfus despicatui. Patet monitis virgo, nilque perinde ac Pfalterium, corde, ore ruminat, adeoque manu præferens terit, collove, corporive suspensum quaqua versus perdia & pernox circumferebat. Et verò istud quieti, salutique fuit. Ex quo enim illud tenuit propositum: jam nequam tentator nunquam accedere eam propius, sed ab ea velut ab gehennali flamma procul refugere: à longè tamen illi sese tanto saviorem, ostendebat. Tantas autem tamque horrificas CVOPars IV. Dotoris Alani. evomebat blafphemias, atque in Almam Dei Virginem maledictiones: ut piæ aures animaque devotæ Christo sponse nimium quantum ad eas exhorrefcerent. Confuetudo demum illas fecit auditu leviores, planeque spiritu generofiore contemfit. Quin & illam ad tanto ardentiores Deo, Deique Matri patrona, laudes ad Pfalteriam dicendas sathanicæ stimulabant injuriæ. Inter blafphemiarum autem voces nunquam de nomine Ave Maria, aut Pfalterium, Angelicamve Salutationem appellare fuit aufus, vel potwit, fed Murmura, per derisum fremitu mistum, vocitabat infandus. Denique vicit constantia Puellæ invicta, freta Deiparæ patrocinio, usuque sedulo meritoque Pfalterij. XIV. Terribile SOCIETAS DAMNATORVM, O cruciabiles zizanioruin collectorum fafciculos colligatos! Quid tibi vis, 6 miser, exclamat S. Hieronymus: cur peccas? Quoruna in terris amasti vitam: corum in pœnis habebis Societatem. Vævæ tibi! Socius eris iftorum damnatus, quos etiam in vita meruebas & fugiebas ut immanes, facros & intestabiles. Pro, quos fœtores, quos cruciatus, quos clamores, quantos furores ea comportabit societas? Quisque proxinio immaniffimus erit cacodæmon: lacerabunt invicem se dentibus, discerpent unguibus, modisque szvissimis dilaniabunt. Dicere non eft, aut cogitare sævitiam. O quanto foret exoptatior cohabitatio cum bufonibus, & ferpentibus dracoCap. XXV. Serm. II. dracones inter ac struthiones ralialque belluas immanitate quantavis immaniores, quietior efset feliciorque sempiterna etiam commoratio, Quapropter ad ' I ESV MARIÆque Pfalteriam toto mentis studiique impetu convolate: in quo toties illud fanctificum Nomen IESVS frequentatur: ad quod omnes advertæ poteftates contremiscunt, & enervantur: Neque eft aliud Nomen, in quo nos oporteat falvari, Ubi illud est, coliturque adoratione debitalatriæ ter sanctiffimum Nomen Regis Regum, omniumque Triumphatoris: isthic adeft con. tinuò innumerus Angelorum chorus atque focietas fecura. EXEMPLUM. In Dacia Petrus quidam nostra penè memoria, aut paulum fuperiore, ( jure, an injuria non sat liquet:) ad perpetuos damnatus carceres, in profundam fofsam seu turrim, bufonibus fævisque serpentibus scatentem, demittitur: ut vel ab istis periret absumendus, vel horribili & inevitabili inter bestias volutatione sui, metuque miferabilius cruciaretur, Mæstam miseramque matrem fors filij acerbissima habebat: atque inprimis ille justus metus: neu qua humanam fragilitatem sathanæ tentatio, tantas inter ærumnas, ad defperationem induceret. Nato igitur mater tum precibus ipsa suis ad Deum, Divam, Cœlitesque fufis: tum alia, quacunque occultè potefat, opellâ veniebat folatio: maximè autem Pfalte
Pars IV. Doctoris Alani. Pfalterio clam illi fubmisso: quod ut perdius & pernox, quanta posset cum devotionis indefef. sæ contentione, orare non omitteret, oppido moneri eum fimul curabat. Multa captivuni, aut vivum potius confepultum ad parendum matri, etsi parum ante comprecationi confuesset, monebant tamen, ac impellebant etiam ut assuefcens experiretur. Neceffitas ei fecit orandi ufum, copiam captivitas, Rofarum seu precariorum collectio globulorum occafionem dedit in manus: ufus facilitatem, facilitas peperit voluptatem: hæc denique vere gufstum pietatis attulit: unde crescente in dies in majus Devotione ardere ipsi pectus totum amore honoreque Dei, Matrifque Servatricis. Senfit quoque miseriæ fuæ mitescere fibi a- cerbitatem: abstergi animi metus, & angores: venenati nihil nocere sibi tactu seu afflatu: mæroribus gaudia supernè immissa permisceri: mentem fæpius dia solatij, speique optimæ fuavitate delibutam permulceri: ignorantiæ tenebras infueta luce cognitionis collustrari: seque in alium à priore diverfum, verti homi nem, ac infelicitatem fuam in optatam quasi felicitatem commutari. Nec diu demum ipsa Regina cœli cum illu stri Cælitum Virginumque comitatu suo adstar famulo, multo in lumine manifesta: quem paucis plurimum consolata, secum è squalore & carcere eductum liberavit: Adeoque velut in momento horæ alio procul hominem tranfimigravit
Cap. XXV. Sermo II. gravit: ac plus quanı per centum milliarium distantiam avectum, alieno in solo collocavit fecurum & innoxium. Hoc dato illi mandato, ut, quod in suuın Filijque sui honorem cœ- ptum falutare didicit Pfalterium captivus, id liber jam & fecurus tantum non omittat, aut in co torpescat: fed gratus ferventius, quoad vitam viveret mortalem, frequentaret. Dixit: seque ab oculis comitante corona abstulit in cælos. Petrus autem, circumspectis omnibus, fein vasta ignotaque comperit folitudine adverfari. Nec diu anceps ei fuit animo de commoratione confiliuın. Quo: aiebat fibi: quo ibo ufque alio, quàm ubi divina me pofuit miferatio? Quid ego locum aut inquifierim, aut delegerim unquam beatiotem illo: quem mihi dedit Devs, favet Deipara? Hac requies mea, Deus, hic habitabo: quoniam, ( ecce, nunc dixi, ) elegi eam. Exorfus igitur continuo, animum inspirante Deo, vitam eremiticam multis exinde feliciter annis ibidem duxit: celebre demuin conftruxit templum Dei: Virginisque honori facrum: & fancto fine quiefcens, vixit. Vivitque vitam inter beatos æviternam: At vitam hanc haufit è fonte vitæ Pfalterio Izsv & MARIE. XV. Terribile CRUCIATVVM UNIVERSIFAS. De qua quid dicam? Cogita quodcunque genus crucis, torturæ, necis: cogita ab rebus fingulis quæ funt, fueruntque unquam ufquam,
Pars IV. Doctoris Alani. ufquam, omniatormentorum genera conferri in unum: adhuc nec minimam umbram gehennalium cogitaris pœnarum. Damnatis certum eft, omnia cos in feipfis fupplicia perpeti debere sempiterna: neque in ijs ullum effe remedium posse. Idcirco sua ipfis desperatio rationem vertit in rabiem, furiatque animun: ut dirius ipfis dæmonibus in fefe ipfos omni eum diritatis immanitate desæviant. Si maligno infellum Spiritu furere confpexifti, vidifti, quod dicendo explicare poffis: at iftas furias nec cogitatione quisquam complecti unquam potuit. O defperatio, quo, ad quidte vertas? Omnia cogitantem omnia inimica di fcrutiabunt. O furor, ô rabies, quo evades, ubi desævies? In te usque repulsa reverteris infanior. * Quare nunc, nune, dum integrum eft, ad certum properate remedium furoris, colestis plenum fuavitatis, beatæ unctionis plenum. Ex itud vix usquain alibi feu copiofius, feu efficacius, quàm in Angelico IESV & MARIA Pfalterio, est reperire. In eo quoties, & quanta cum gratia conditum repetitur illud Deoque confecratur unctiffimum, ficut oleum effufum, nomen CHRISTYS? Vel sola hujus devota memoria potis est quantamvis difpellere animo desperationem, quæ malorum ultimum est. Hoc igitur orate Pfalterium, amate, & prædicate. EXEMPLUM. Baro quidam, in regna Franciæ inclytus, in lævam Regis irain quo cafu
Cap. XXV. Sermo 11. cafu lapsus, dirè luebat. Nam inexorabili Regis fententia in perpetuos adjucatus carceres, poftquam perdiu nexus jacuisser; nec via ulla ratioque ejus indidem expediendi succes deret; tenta multum Baronis patientia tandem abijt in furorem. At illum tantum, ut fuos ipfe digitos mordicus præcifos, & arrosos devoraret, in lapides quoque morsibus sæviret ac ligna, aut quodcunque aliud victu appre hendere valebat. Ac nifi ferro constrictus fixusque sedisser, sese ipfum frustatim difcerptum è vita ejeciffet Fidelis furenti uxor sua, matrona pijssima, viro faluti venit, & per Pfalterij precem, ejuf. que meritorum pretium captivo subvenit. Ipsa denique omissis omnibus, imo & desperatis, & damnatis alijs humanis auxilijs, se totam, spemque omnem in Dei, Deiparaque mifericordiam trajecit, & ad indubitatam falutis anchoram, in cæleftis portus fida statione fixam, affixit. Hic acquievit. Huc indefessa precando, frequentissima & ferventissima cumulavit Pfalteria: quæ pro mariti salute, per Almæ Matris imploratam deprecationem, Deo rite consecrabat. Fidem, Spem, vimque fœminæ. votis damnavit Deus exoratus: ut fieret, ficut crediderat. Neque verò quicquam fieri petebat viro: nifi quod illi Deus fore nosset ac vellet falutare. Itaque mifericordiæ Mater quam victa Pfalterio, faltem exorare dignata Baroni est, ipsa eam afferensilli præftitit. Nam nil tale peten
Pars IV. Doctoris Alani. tenti aut sperantiimo nec cogitanti lapsa cœlo apparet & adftat. Suscitat de terra inopem, & de stercore erigit ferro, vinculisque gravem. Surgit ille, vincla cadunt: animusque redit & fueta revixit sub pectore virtus: sese mens refpiratioque recognofcit. Adesas virgo ma nus Scævolæ redintegrat, sanumque totum hominem liberumque fibi redditum, ad Regem dimittit. Simul manifestavit ei signa, quibus fecretif fima Regis scelera, in intimis confcientiæ fi bris abdita indicaret foli, & commonefacerer pænitentiæ. Ad hæc prædiceret ei certa, & proximè inipendentia capitique ejus regnoque mala peffima: quibus una mederi vera pos fit scelerum metanaa. Sin, vel temnat super- -bus, aut emittat tardetve ut securus, denuncia ri jubet, non tardaturam paratam nunc vinditam. Rex ipso in visu Baronis attonitus hæfit: au dituque in medio tam diræ denuntiationis con - tremuit. Neque sese deferuit, aut falutis curæ deesse voluit. Ut primum Deo supplex faEtus se reum accufavit, pro gratia actis ritè gratijs, obedienter paruit confilio dato, & pœ- nitentiam heroico pectore totus invafit. Quod autem Baroni Pfalterium tam extitisse videbat salutare: tametfi ante non ignoraret, parum tamen accuraret: Illud verò præ omnibus unum arripit, inque eo dignam Rege, gratiffimam Deo pœnitentiam fuam exequitur, & fui ipfius, & regni confervator. Ce
Cap. XXVI. Sermo III. Quapropter pfallite Deo in Pfalterio deca. chordo: Pfallite Deo sapienter in tertia Pfalterij Quinquagena, cum dictoruin quinque Terribilium, quæ Iudicium consecurura funt, & æternabunt. Eaverò quina si per octo Beatitudines, & duæ naturæ mandata, scil. Quod tibi vis fieri, fac & alteri: quod tibi non factum velis alteri non feceris, per hæc inquam dena, si dictorum fingula, pia cum meditatione seu commemoratione duxeris: Quinquagenam quà vocali oratione quà mentali ritè complevisti, dignam Deo, dignam Matre Dei, Angelorum Regina, Domina noftra, Benedicta in lacula. Amen. CAPVT XXVI, SERMO III. PARENETICUS: Sive TRACTATUS DEVOTI DOCTO RIS ALANI, DE EXCELLEN. TIIS SACERDOTVM. SUPER THEMA. Ave MARIA, gratia plena, & c. PSALTERIVM Iuftiffima TRINITATIS concordiam conciliat: Quoniam Incarnatio Filij Dei, Vtraque fecit unum: Divinam, humanamque naturam in unam concordatas perPars IV. Doctoris Alani. * Perfonam univit: Quo ex fundamento: quod Christus posuit, & nemo alius pofuit: reliqua dein consecuta per Ecclesiam est conjunctio: quâ fimul pofiti funt in unum dives & pauper. Hæc autem divina, hodieque conftans, Concordia, antecedente ad Salutationem Angelicam assensu Virginis gloriofa, & illibatæ Matris, cunctorum Sponse Sacerdotum, con. fummata est. Quâ causa jure suo merito eadem Divorum Diva Advocata nostra in Pfalterio suo IBSV & MARIA dicto, dignè est debitèque salutanda, cùm à Corona Fidelium universa: tum verd vel sanctiffimè ab sacro Regalis Sacerdotij Choro Píallenda & prædicanda. CONCORDIAM verò triplicem hic accipio: Prima est, per Sacerdotalem Dignitatem: Nam CHRISTVSet SACERDOS in æternum, Secundum ordinem Melchisedesh. Altera est per Virginis Matris, cum Figuris sacris, Legitimam veritatem: Tertia est per judicialem Poteftatem. Ex prima, habet Ecclesia Sacerdotum inæstimabilem Autoritatem: ex altera Alma Virgo Parens habet admirandæ Dignitatis Majestatem: ex tertia, meritorum ac præmiorum faciet cum proportione Deus 2- qualitatem. PROPOSITIO. Quoad primum: SACERDOTALEM, Q. quam, DIGNITATEM: hucmfero, præquemitto quandam ipfa fingularitate sua pereximiam,
Cap. XXVI. Sermo III. miam, Dei gratia, REVELATIONEM, jam olim abs Deo factam S Hugoni Epifcopo Carthufienfium Ordinis Sanctiffimi, totius SanAitatis viro, & vero Pfalterij MARIE Virginis à juventute præcipuo amatori atque cultori. Quam & ipfe revelationem præfcriptam alias legi. Quidant etiam novellus MARIA Sponfus, de quo scio, Domino revelante, eandem ex Ipso IESV CHRISTO cognovit, fub annum Domini octavum & fexagefimum fupra millefimun quadringentefimun. NARRAΤΙΟ. Novellus sæpe memoratus MARIA Virgi nis Sponfus, eidem Sponfæ fuæ in Pfalterto stabili Devotionis fœdere junctus, ad quotidianas Miffarum celebrationes ardenti zelo defiderij anhelare diu confueverat: tametfis heu femper, indignus. Accidit autem, ut, quo nefcio, pectus incessente spiritu acediæ, per intervalla dierum operari Sacris ipfi allubefceret: & quidem fubinde haud rarò Divinam facere Hostiam omittens, ob volatiles phantasias animum forte suggreffas, tanto infiftere Mysterio fibi duceret religioni, Itaque timida mentis anxiæ ad nugas inanes conceffio, fit morofa ceffatio: quæ reditum eo difficiliorem parabat fenfun ad ter maximum Opus. Dumutentiores meticulofum terunt animum fcrupuli: spititum attePars IV. Doctoris Alani. atterunt: illufumque faciunt tepescere, atque adeo demum ægrefcere virum bonum, & rarefcere amplius ad ter Augustissimum Sacrificium Deo litanduin. Correptum denique corpusculum morbus affigit gravior, lectuloque affigit, ut, qui ante Divina timebat attingere: jam ad ea nec valeret assurgere, ut vellet. Festivam, S. Ioanni Baptistæ sacram, fol Ordinis Ecclefiaftici adduxerat folemnitatem: cùm ecce Deus, immilla viro exstasi, totam ad superna raptam evehit mentem: ut omnino fimile mortuo jaceret, ceu videbatur, exanime corpus. Interea spiritus relictæ tenui ereptus animæ divinorum arcana mysteriorum luculentior a- spectabat in cœlis ministrari. Dominus IESVS CHRISTVS, Pontifex ter Opt, Max. illi furgere videbatur, inque medium Pontificialibus amictus procedere cum cæteris Aræ ministris, juxta Ritum Ecclefiafticum, innumera Cœlitum comitante Corona, & consistente circum. Orditur Divina orbis utriufque Pontifex, & adufque Synaxes faciendas prosequitur. Cum subito fit vox præconis: SANCTA SANCTIS: Preparate viam Domino. Nominatim peregrino per raptum ifthuc introducto, dicitur, ad Communionem fe comparet. Monito conterritus, heu me, exclamat, necdum exhomologesi facta sum mentem expiatus. Alter adestilli, S. Præcurfor is erat Domini & Baptifta: jubetque, Para viam 406 Cap. XXVI. Sermo III. viam Domino. Cui iste: heu mihi! confeffione opus est. Sequere, ait, ocyus, confeffarium, ecce, beatiflimum Principem Apoftolorum Petrum, Aurem danti pænitens adgeniculatus, se scrupulis exuit, tanta cum expiationis confolatione ac luce, quanta alias in vita nunquam. Simul abeo ad Mysteria libanda missus.cum accidit aræ fupplex adorans & Sacramentum, & Redemptorem IESVM: hic iftis eum increpabat. O ferve tarde, ferus ades. Piger & remisse: quo tanta tibi à me Poteftas Sacra patrandi facta eft, per electam Matrem me pro te intervenientem? Et illam, Tuin sudario religatam abfcondere? Cùm dico hoc trementi gaudentique, merificè utroque sensu contemperato, Insvs ei ter facram porrigebat Synaxin. Continuo cernebat Dominum IESVM intra sese veriffi- mè inesse medium, & multa familiarissime, cum ineffabili suavitate, monentem audiebat. In cæteris verò fermone eum graviffimo corripiebat, de commissa nimium grandi negli. gentia Missas celebrandi. Talibus demum do. Etrinæ monitis formabat, & firmabat fluctu. antem. Ita certum habeto: Nihil tibi unquam tanti videatur: cujus vel amore, vel metu tremenda frequentare officia intermittas. Excipe solum mortale crimen evidens, & inconfessum. • Addebatque clarè Nec ab eis quenquam reLardare Sacerdotem debet ariditas indevota mentis,
Pars IV. Doctoris Alani. non occupatio urgens, non urens tentatio, non pollutio nocturna: quodque magis, nec diurna: fi involuntaria contingat & inimica: Qualem aut Confef pones lubricas excipentem, aut equitantes, aut an xiè foliciti & properantes perpeti queunt: I ftud nam que haud pondero: moror minus: quod ita contingit humanitus, ut quam talibus confentire, prius vitam defpondere quis mallet. Ecquid ita; quæris? RATIO I. Nam fimilis cafus, vel quadam magis fuat pæna: vel ex dæmonum vi ac illufione inferuntur: Quo horrorem incuriant, fub religiofa mentis specte de indignitate corporis paßi: pariterque us bac fraude, animarum procurationem & falutem, laudemque meam imminuant, ac retardent. RATIOII. Sed nihil ifta metuenda; etfi carenda sunt. Si namque diabolus confpurcat invitum: ego mundo latum & gratum: quin & pro tali pollutione centuplam reddo munditiem. Tunc ille percunctari. Domine IESV, animarum Sponse dulcissime; cur Doctores & Iura talem arcent Communione Sacra? Et Dominus I ES VS. I. Magisid ex zelo Timoris, quam Charitatis, ufurpant. Nam perfeta charitas foras mitit timorem. 2. Deinde, quia olim etiam laici in quotidiana, aut minimum Dominicana fractione panis facram ad mensam se se reficiebant: ideo ob istos, plurimum rudiores, ita statuerunt Ecclefie Doctores, poft extimam corporis maeulam, de confilio effe abstinendum.
3. Disparitas verò permagna eft Communicantes inter & Celebrantes. Illi folis fibi proficiunt: bi Bona Optima & Infinita orbi toti distribuentes adCC 4 mimCap. XXVII. Sermo III. miniftrant. Qua causa Laici ipsa sibi abftinentia meritum acquirunt; Clericidispendium toti faciunt Ecclefiæ, operatione Divinorum illi fubtracta. Laici per fe ex voluntate pia vefcuntur ab ara: ad aram per me Sacerdotes operantur, & ego sum, quioperor in ipfis.
4. Vide quantis quot quantos privent Don's fua defides ceffatione Sacerdotes. Privant Deun gloria in tantum: Me potentia, ac voto: Matren meam materna dignitate: Angelos honore: Sanctos latitia, auxilio militantes: defunctos redemptione. Privant infirmos medicima, ignorantes scientia, alimoma efurientes, pauperes divitijs, suo mundum Rege, & universa suo privant Servatore.
5. Atque tametfi Presbyter ex fuæ perfone con ditione fuerit indignus: Illa tamen integra femper illibataque perseverat in eo dignitas, quam ex mea gerit Perfona & Nomine, vel ex Officij munere velut Ecclefiæ publicus Minister. Hanc omnis habet Sanctus, id eft, Sacerdos: hat in ipfo per me operatur intaminabilis. Divinale officium, non perfonale, nulla perfonæ cujusquam incommoda queunt impedire, quæ nolentibus poffunt evenire.
6. Igitur: hac in re & causataminationis decre ta Doctorum promanant ex devotione & reverentia: non ab ulla neceffitate feu præcepti violandi, feu pecsati exinde confecuturi. Quare celebrate, Fratres: quia non agitis hoc ut digm, mundi, jasti: ( nec enim vel Angeli pares Muneri funt Tanto ) Celebrate, quia id perpetratis ut indigi, infirmi, & impotentes: quo adimplemint bo- 145,
Pars IV. Doctoris Alani pis, confanemini à morbis, & corroboremini ab a nimis. Huc, ecce tibi revelo XV. ExCELLENTIAS inclitas: quas omnis Sacerdos habet, dum facrificat, ex merito Angelica Salutationis; cui vis med utriusque ineft Incarnationis.
1. Et verò ficut taliin Epithalamio fum incarnatus femel de Virgine Matre: ita quodammodo rurfus in quolibet Misse Sacro, esse Deus homo, in ara fanEta existens, facramentaliter incipio.
2. Quod enim Verbum in verbo falutationis Caro factum est; qui Deus Homo factus est in utero Virginis; idem Verbum in Verbo confecrationis, idemque Homo Deus fit in manibus Sacerdotis: Modoque licèt diverso; eodem tamen obumbrantespiritu sancto.
3. Forma istud potuit verborum vitæ per os falutantis, perque MARIA vocem confentientis: hoc forma valet verborum Vita confecrantis, per ministerium Miffam celebrantis; Dei Spiritu utrinque mediante. Cùm itaque tali ratione Sacerdotesfiant mihi quodammodo Patres; par eft, ut eandem mecum fortiantur Matrem MARIAM, & in sponsam acceptent: Par eft, ut & Me, & ipfam in communi nobis Salutatione ad Pfalterium venerentur, & ( me tamen pra ipfa ) fupplices adorent: Par eft, ut facra Saluzation's verba perinde sancta æftiment. Adeo ab una illa Salutatione totum novum pendet Testamentum; ut quod in ea, velut arbor in semine, virtute totum contineatur. CCS PRO
Cap. XXVII. Strmo III. PROPOSITIO TRIPARTITA. Quare Cognosce, Accipe, Doge XV EXCELLENTIAS SACERDOTALEs, quos ecce, tibi nuni pundo: I. Quinas priores fuperftantiales, ex quinque Stellis Divinitatis demanantes iftis: Ave, Maria, Gratia, Plena, Dominus: II. Alas i am quinque medias Substartales, è quinque Fontibus Ferbi Dei seu Evangelij promanantes iftis: Tecum. Benedicta, Tu, In mulieribus, & Benedi & us. III. Quinas posteriores Accidentales è quinque Caftris invictis repetitas iftis, Fructus, Ventris, Tui, IBSVS, CHRISTVS. Dixit: Simul acfi longo fermone ediferuiffet, animo sponsi impreffit. Quæ etfi multis enarrare videor, tamen vix umbram partis nedum dimidiata, me reddere, verbis poffe diffido. CAPVT XXVII. DE IXCELLENTIIS SACERDOTUM.
1. QUINQUAGENA. De quibus STELLIS Excellentiarum, byperu fion, five fubftantialium S. Sacerdotii. 1.Excellentia Xcellentia est POTENTIA Sacerdotum. Dei Patris Magna est Potentia Creationis: Unde Pater & Creator audit univerforum, Dixit,
Pars IV. Doctoris Alani. 411 P Dixit, & facta sunt. Sex diebus operatus eft: Prima, lucem; altera, firmamentum: tertia, maria, terras, & plantas; quarta, luminaria cœli: quinta, pisces & aves: Sexta, hominem omnium Dominum; Septima quievit. Hæc Patris in creando potentia, quâ facit Res creatas, terrenas, corporeas, corruptibiles. Sacerdos verò sua Officij facri Potentid quid producit? Increatum: Caufam caufarum: IESVM CHRISTYM, Deum & Hominem, qui non moritur, nec videbit corruptionem. Ad hunc unum facerdotalis functionis EffeAum ter Maximum, age, confer millies millenas mundorum myriades; manifestè comperies, finitorum omnium ad unum Infinitum nullam esse comparationem posse. Atqui munduın, & ea, quæ in co funt, produxit potentia Patris Dei; Sacerdotis verò potentia producit. Filium Dei in Sacramentum & Sacrificium. Quo admirabilior Poteftas est ac dignitas Sacerdotij transsubstantiatione Filium Dei, quam Creatione res perituras Dei Patris, producentis? Iam verò quia potentibus debetur Avs: potentiæ Creatoris Paternæ illud offerri condecet, inprimis ab Sacerdotibus qui tantæ funt ex Deo potentiæ viri.
1. Nusquam autem dignius, gratiusque Deo obitur ea falutatio, quam in Pfalterio. Par eft igitur hujus usum Sacerdotibus esse commen. datissimum, frequentiffimumque oportere: ut
Cap. XXV II. Sermo III. ut quo fuæ præcellentiæ Poteftatem mirifice condecorare queant.
7. Dignum AVE Deo eft, cui deferatur, qui fecit Angelos, folem, stellas: Dignum igitur & Sacerdotibus idem est, quod Deo, Deique Filio, ac Genitrici deferant, psallantque illi, qui Regem producunt Angelorum: Solem juftitiæ, Stellam & fecundum Adam innocen tiæ, & c. EXEMPLUM. Quidam in Hifpania honore Sacerdotij inclytus, ad illud fuper ine culpatæ vitæ decorem, & fanctimoniæ splendorem adjecit. Verum quod in cæteris fuis religionis, devotionisque privatis & publicis exercitationibus, illam Pfalterij facilè plurimam affiduus coleret ac frequentaret: tantam in eum Deus conferre miraculorum vim & gratiam est dignatus; ut non vivis duntaxat innumeris multipliciter fuerit faluti: verum etiam vita perfunctos fuperas revocarit ad auras. Inprimis autem ex ignis purgantis cruciatibus animas plurimas evocavit, & in beatorun mentium afferuit felicem stationem, A II. Excellentia eft SCIENTI A Sacerdotalis, Dei Filio est infinita Sapientia, quâ mundum gubernat, eique intelligentiam communicat & fcientiam: quam quidem maximam produduxit in Angelis, ut per eam mira, magna, multa queant operari. Sed quanta illacunque fit: creata eft atque finita.
1. Quo longius eam antecellit data Sacerdotibus gratia: quâ nihil creatuin finitumve produs
Pars IV. Doctoris Alani. ducunt: fed ipsum Dei Filium, omnis scientiæ ac sapientiæ Dominum & autorem. Quod 1 - quidem multo majus esse debet: quam fi data foret eis potestas omnem conferendi, vel è medio tollendi creatam illam scientiam. Confer, age, ter sanctiffimæ Euchariftia divinam præcellentiam, cum quantacunque scientia Angelica: necesse fateriest, hanc neque sat dignam videri, quæ vel adoret illam. Atqui sanctiffimum Sacerdotium est dignum, quod etiam conficiat illam manibusque contretet, & circumfiftentibus cum tremore Angelis præbeat adorandam.
3. Honoras virum amictum purpura, au reo in annulo gemmam incomparabilis preti gerentem: at qui eam nec producere poffit, nec dare velit alteri, nec acquirere plures. Quo venerabilior esse quivis debet Sacerdos, qui gemmarum geminam Divinam manu præfert: Oris voce producit anaplu. rimam: distribuit in plurimos; nec deficit unquani.
4. Huic honori omnis cedit Angelorum - honos, quin & fupplex ei succumbit, tremensque servire geftit: & hoc denique summo fibi ducit honori atque felicitati.
1. Quale foret quantumque gaudium illi, qui dare fibi, aut alteri cuicunque fummam quamque fcientiam poffet? Ad S. Euchariftiæ tamen Donum ea conferrinecpotest, nec debet. Heu
Cap. XXVII. Serm. III. Heu mihi! Quantum igitur Bonum orbi adimit, qui perpetuare Missam omittit? 2. Væ, quàm difficile erit de omiffione tanta reddere rationem? 3. Quam impossibile tantum omif. sione subtractum bonum posse restituere? FaEtum infectum reddi nequit: utque dies hesterna fugit, nulli revocabilis unquam, fic & cum die ipla fugit hesterna omiffio Missa. Cùm itaque in una orbis Euchariftia Sacra habeat omnia, lucem luminum, scientiarumque Autorem largitorem: Cumque labia facerdotis cuftodiant Scientiam; Cum etiam esse Deys Mariam noluerit à Filio proximam ac maximam orbis, & omnium Illuminatricem; non par folùm, fed & oportet vel inprimis Sacerdo tes istam in Angelica Salutatione, Stellam M A- RIA, appellando in orbis lucem ac salutem producere. Quod cum nufquam sanctius, ac sæpius fiat quam ad Pfalterium IESV & MARI; planè idem hoc à Sacerdotibus frequentissime religiofissimèque ufurpari oportebit, adque plebem laicam exemplo, & prædicatione commendari. An non Ecclesia semper coluit Deiparam MARIAM Pro Advocata & Patrona omnis scientiæ ac illuminationis à Patre luminum confequendæ? At Sacerdotum est, Christianz pietatis custodire, inque sese indies augere; populo tradere, & propagare scientiam. Quo cordi magis fit eis oportet efalterium, acqui renPars IV. Doctoris Alani. IS rendæ, & à Deo promerendæ omnis scientiæ Instrumentum facrum.. EXEMPLUM. Vixit in Thuscia quidam facerdos, idemque paræcialis Curio anima. marum: Neque id quidem, quod fcientia clarus aliqua humana vel inter mediocriter doctos accenferi poffet: sed vitæ facerdotalis integræ fimplicitate recta atque perfecta, vir sanctus cunctis existeret morum optimorum magister; & non venerationi duntaxat, fed & admira. tioni. Quæ conftans inculpatæ vitæ sanctimonia non finebat quicquam excitatæ jam de eo exitimationis luminibus officere mirificam fimplicitatem, rudemque ignorantiam tantam; & velut idiota vix dum ægrè Missam legere fat noffer. Accessit huc aliud non jam admirabile; fed veriffimum miraculum. Quotiefcunque ad prædicandum furgeret, gregemque Evangelij doctrina pascendumjea cum & fcientiarum varietate, & gratia eloquentiæ, & vi efficaciaque Zeli ac fpiritus dicere confuevit; ut nec do & iffimi quique illius in concionibus ullam scientiæ partem; desiderare inquam? Imo neque admirari sat possent, Tenebat auditores; fut pendebat animos; movebat affectus, inque omnem partem versabat; quaque vellet, in coœ. lum, in tartarum, in confcientias, in facra omnia, sequaces pertrahebat auditores; & quo - quo illius impetus spiritus ferebatur; ibant ijdem, & acquiefcebant. Fuit 4 16
Cap. XXV II. Sermo III. Fuit ille tantus Chryfoftomus, Tulliusque fulminator Christianus admirandæ in cathe dra doctrinæ; extra cathedram purè quidem vit ignorantiæ; fed admirabiliotis vitæ & conftantiæ. Verùm & hujus, & z illius gratiam uberem ex ipfo fonte hauriebat, Pfalterio inquam Al- mæ Divæ illuminatricis MARIA, fanctè cul. to femper ac ufurpato. Ufurpato tantum? Et prædicato tali cum fervore, affectu, & fructu ut quanto maximo. Vitæ fuæ innocentiam ac perfeverantiam ipse ad Pfalterium fupplicandi Deo pafcebat suavitare: regebatque affiduitate ac religione. Doctrinæ fuæ quam primam ex umbone vocem mitteret, AVE MARIA Angelica erat recitata Salutatio. Cu, us quidem certam reddebat rationem iftam: quod Ave Angelicum vox prima fuisset Evangelica, Evangelijque totius Evangeliftarum & Apoftolorum fons & origo, compendium perfectum, summa atque medulla. Iti dein poftea lectionem Evange licam, explicationemque exordio tali parem ac dignam fubjiciebat. VrinamBeatus Alanus hujus divini viri de nomine meminiffet, atque fimilium exemplorum viros fæminasque appellaffet: non tam ut fidem fibi faceret: quàm ut apud hodiernum ævum criticum ac fciolum plus quam pium, fidem inveniret. Sed viventibus pepercit: & quia ex revelatione didicerat: illud tradebat, quod acceperar. II. Excellentia est SPIRITVALIVM Do NORVM
Pars I. Doctoris Alani. NORVM ELARGITIO Sacerdotalis. Santo Spiritui attributa propriè functio creditur, Donatio Charifmatun, virtutum infufio, largitio Fructuum Spiritus, & octo Beatitudinum collatio. Est ea omnino maxima po testas, facultas uberrima, benignissima largitas, & in homines iniseros divina pietas. Sunt illa multa & maxiina, & plurima dona Spiriritus Sancti constant in mundum. Unum tamen Sacerdotale donum ifta facilè universa superat in infinitum: Donum inquam Eucharifticum: hoc est, Ipse Dei Filius, HoMO DEVS, IESVS CHRISTVS benedictus in fæcula. Potest illa S. Spiritus? Hoc poffunt Sacerdotes. Dat ille fructum Arboris vitæ? Hi cun fructibus Arborem ipsam Verbo plantant: Officio Sacerdotij rigant, augmentant, sustentant, atque in E clefia confervant: inter manus propagant: intra animarum ora, hortof que pofitam conferunt: ex ea, perque cant tot jam fæculis omnium mentes Fidelium pa. fcunt, & in montem usque Hreb cæleftis provehunt quietis ac beatitudinis. Ex quo a sumare cuique jactura eft. i. qua Sacerdotum, ad celebrandum tarditas, ( tain pia parum, ur pene impia sit appellanda:) Matrem Juanı multat mactatque Ecclefiam. 2. O quantis olini pænis exoluent tam pudendam minimèque ferendam focordiain: ne damna bilen dicam acedian? Tantullam Sacrifican da opellam intermissam quantis olin redem. pturi
Cap. XXVII. Sermo III. pturi forent: fi per divinam liceret juftitiam tanc explendain?
3. Verum nulla hominum aut fæculorum esse facultas tanta ufquam poteft unquam: ( extra Sacerdotalem:) quæ omiffi vel semel divinorum Mifteriorum Sacrificij refarcire valeat detrimentum. Vel cessatoris Presbyteri correcta negligentia: vel alterius ad aram operaturi Sacris diligentia præteritæ fola post Deum potest jacturæ præftare supplementum.
4. Unam folam abi MARIAM Virginem divina delegit providentia, destinavitque solan ex qua Redemptor orbis nasceretur: beneficio Dei in perditum mundum tanto, quantum, effari, vel angelicis mentibus complecti non eft. Redemptori verò ipsi ad unum folum complacuit Sacerdotium: quod paravit fibi ac destinavit, ad fuos fuæ Redemptionis thefauros ac dona, per Sacrificium & Sacramentum, orbicunctis fæculis difpenfanda. Et ex maxima pars gloriæ est Dei; Deiparæ pars gaudij maxima beati: beatorum delicia: purgatoriorum fumma solatij: viventibus auxilij beatis eft ac firmamentum. O Dei gratiam fuper omnem gratiam! Non illam prædicent Sacerdotes, tanta aucti donatique gratia? Non illi pastores ac Patres multarum gentium, & per honorem Ordinis Principes populi; non illi ad exemplum vulgi laici, non ad auxilium Ecclefia, non ad gaudium Mariæ, conciliandumque patrocinium Deiparæ ufurparent summa cum & religiones
Pars IV. Alani Do & oris. → & zeli contentione Pfalterium? Inque co istud, GRATIA, Deo redderent in sacrificium laudis: in gratiarum actionem: in satisfactionem culpa: in certiorem vocationem faciendam fas lutis & gloriæ. EXEMPLUM. Literis proditum acce pimus, Religionis observantia exercitum diu, atque probatum virum, insigni devotionis cultu adversus illibatam DEI Matrem ferbuisse: & verò ipfam in pervetusto illo ad Pfalterij co ronam precandi ritu libenter venerari, ac familiariter quotidie salutare confueviffe. Neque folum fua illi fat istafuerat devotio: ve rum etiam, quod in concionibus ad frequen tem populum habendis præcipuum nomen ferret ac laudem: in hifce ad Sanctum Dei, Matrisque Dei cultum latius proferendum, quod ipse genus orandi deamabat, ac terebat Pfalterium: idem, ut laicis rudique vulgo proprium, impense pro suggestu commendare folebat. Neque Deus zelum viri Sancti tantum vel hoc in vitæ pelago irremuneratum dimifit: fed ad summum denique Pontificatum Romanum illum evocavit; ut dignum in terris Chrifti Vicarının ageret, Caput Ecclefiæ, lumen columenque factus, Papa Innocentius dictus. Quas ille muneris partes non explevit solum; verum seipso major, & fupra hominem penè anguAior, tam in vita, quàin post fata claruit mis raculis. Tres ad B. Alani tempora Innocentios numeravit Ecclefia: fingulos vita rebusque gestis magnos, verd 420 Cap. XXVII. Sermo III. verè admirandos: Verùm, ( fi ati fas fit comparatio he:) dixerim in plerisque primum hujus nomin's fecundo: & hunc à tertio, haud pauld superasum intervallo. Ve opinor, Tertium isthic ab B. Alano de fignari; cui lapsantem fuftentari Ecclefiam ab S.Daminico, humeris eam fuccollante, quondam oftendit Deus. IV. Excellentia ACTIO SACERDOTALIS circa Humanitatem Christi. I. In Humanitate sua I ES vs quicquid egit, eo commeruit fibi & nobis plurimum:: ut oratione, jejunio, pe regrinatione, prædicatione, labore, vigilia, fiti, fame, paffione, morte, & c. Quæ tametfi jure meritissimo fint maximi æstimanda; ut pares Illi pro ijs nec haberi grates ac laudes, ( nedum referri, nunquam valeant: eæ tamen actiones ipfi Deo, nostra carne circumdato, quædam duntaxat velut accidentia fuerunt: que Deus non funt. Sacerdotis autem actio opusque, operum
caput est universorum Dei; ut quæ circa non Humanitatem solam; fed unitam cum Divinitate verfetur: Non tam ut mereatur nobis: quàm ut merita Servatoris communicet nobis: Nec utredimat nos: fed ut redemptos servet, fofpitet, salvosque in beatitudinis poffeffionem introducat.
2. Atque ut velut de plano cognofcamus, quantum inter CHRISTI, ( folum ut Hominis confiderari, ) & Sacerdotis, ( quà talis Divinorum Mysteriorum Dei ministri ac difpen fatoris ) intersit: nescium efle neminem oportet:
Pars IV. Doctoris Alani. cet: IESVM, qua Hominem, more humano conversatum, humana omnia, præter pecca * tum, egiffe, & per pessum subijsse. At verò in Opere operato Sacerdotum, Sacrificio inquam & Sacramento: ubi Humanitas cum Divinitate hypostaticè unita agitur: non esse nisi Divina omnia poffunt. In his sacerdos occupatus versatur: in his ab Angelis suscipitur, colitur, & defenfatur.
3. Transsubstantiare: Deum mortalibus dare: Deum orbi per Deum reconciliare: regno cælorum, Regique Divorum ac Regum vim facere: ista inquam operari, Sacerdotum eft; non Angelorum.
4. Opera Humanitatis Christi erant, ut accidentia Christi: fine quibus esse ipse plerifque poterat. Sed ipsa abfque illo esse non poterant, f. Corpus Christi sine loco, situ, quantitate certa, similibusque esse categorijs nequibat, juxta naturæ modum & conditionem. SanEtissima verò Euchristia, Sacerdotale opus divinum, ista supergreditur universa: adaccidentia nil indiget subjecto: est tanta fine quantitate: est talis absque qualitate: est in loco citra circumfcriptionem: est in situ, quietem præter & motum: est cum modo omnem fupra modum: eft in tempote absque menfura: denique miraculum est miraculorum: Idemque Opus est Saserdotum.
6. St in contentionem duo quædam adduxeris: Hanc Eucharistica ista admiranda pariter
Cap. XXVII. Sermo III. ser & adoranda; inde hæc: Virginem conci pere absque viro: parere absque perrupto clau. tro: matrem fieri, & Virginem permanere: haud facilè statueris, inquam, quid alteri an. reponas. Naturam fuperant utraque; divina omnipotentia operatur utrinque, Sedhinc in Virgine; Unica; semel; ad breve tempusjuna in Palæstina: inde vero operatur in homine S cerdote, angelo corporeo, terrestri Deo: Nec in une, sed plurimis: sed multo fæpissime; fed usque ad consummationem faculi: ubique locorum ab ortu solis ufque ad occidentem juge Sacrificium operatur.
1. Fuit in conceptione MARJA Mater gratiæ gratia plena: fed nullo per hoc speciali Charactere insignita: ex cujus vi & potestate plures tales productura foret pariter gratia plenos, pariter concepturos, pariterque paritu ros. Quid verò in sui inauguratione quicunque Sacerdos? Hic divino in anima interiore imprimitur Charactere: quo à cunctis Deo segregatur Christianis; & præ cunctis Angelis devovetur Deo: unitur Deo, ut fit unus spiritus plenus Deo: ut Divina procuret ex Deo; Deum rebus adesse humanis, & homines gaudere, fruique Deo faciat ex officio, Væ tibi Sacerdoti, qui geris officium tantum: nec ad Dei illud exeris servitium, nec ad hominum, aut rarò, aut torpide, aut indigne, id exerces beneficium. Quid ita, divino plenus thefauro, mortales miferos defpicis ac dimittis inanes; cum toties operari Divinis inter-
Pars IV. Doctoris Alani. termittis? Tantilline tibi, ad Genitricem Dei, non, aut raro, aut improbe, te accedere velut Genitorem Dei? O meliora Devs! • Utne in tam sacram & intestabilem Sacerdozes inducamini tentationem: viri Deo pleni, viri sancti: agize, amabo, respicite in faciem CHRISTI Vestri Sacerdotis Summi, Advocasau ) CHRISTI Matrem invocate: Utriufque Pfalterium utrique pfallite, pfallite sapienter istud, PLENA, in sapientiæ divinæ Evangelico Salutationis MARIANE, CHRISTIANA, DIVINE. Plallite, & prædicate. EXIMPLVM. Christianiffima regnorum CHRISTI regia Francia tulit haud ita pridem virum, virtutis merito, in religiosa obfervanzia feliciter cumulato sublimem ac dignum, ut in Abbatiæ demum apicem provectus, Abbas cunctis fratribus præponeretur. In quo ut alia multa, & magna eminerent; istud tamen ad niemoriam illustre, plurimarumque semen virtutum, & exemplorum in co existebat: quod ubi confpiceretur ipfe, non absque Pfalterio viseretur: non quod ad fpetaculum oftentaret: sed gestaret ad usum omnino familiarem, Orabat id affiduus ac tacitus: docebat id rudes humiliter sedulus: hortatur ad idem fubditos fuos religiofos ferventer zelofus: commendabat illud fæcularibus summis, medijs, infimis indefessus: sed minimè importunus, mirificè gloriofus, & magnificè fructuolus. Cu
Cap. XXVII. Sermo III. Cujus viri zelum ac laborem confolator De vs hic quoque remetiri famulo suo voluit ac remunerari. Nimirum ficut ipfe per Mediatricem MARIA M venerabatur Deum: ita per eandem ipfum confolabatur Deus. O grata ex Deo! fed & meritum Pfalta in Pfalterio. Ergo Regina cælorum, Pfaltarun Domina & Patrona MARIA servo suo Abbati fapius apparere manifesto in lumine, mirifico cum folamine, dignata eft: & cumesadufque familiaritatem converfari, mutuasque audire & reddere voces confuefcebat. Neque dulciffimis duntaxat suis eum affatibus afpectuque permulcebat: verum & divina sape arcanorum Dei revelatione informabat, aut coœ- leftium visione beata velut prægustun libare Anebat.
V. Excellentia COMPARATIO SACERDOTIS ad Beatiffimain Virginein MARIAM, Dia Virgo, DEI est Mater, 1. Habendo se passivè. 2, Idque benedicto solum ventre & carne sua, 3. Contulitque ad prolem id, quod suum erat, humanum, ex fua naturali potenria; licèt Deo fupra naturam operante. At verò Sacerdos, 1. Quadantenus dici po. test esse Pater CHRISTI, habendo se active: unde dicitur Sacris operari, facere Sacra, Diri- * a patrare: 2. Idque ex intentione mentis, ventre nobilioris, exque dati vi Spiritus divini: 3. Confertque ad Transfsubstantiationem id quod Dei est divinum intra se, & fupra se, & tamen in voluntate fua ad operationem,
CHAPTER. Pars IV Doctoris Alani. aut omiffionem liberum; eftque illud Potestas
5. Characteris, quæ purè est Spiritalis, habetque se effective. 4 B. Virgo obumbrata Deo confentiens concepit intra quinque verba: FIAT, en pas five fe habens, MIHI SECVNDVM VERBVM TVVM. Sacerdos verò active velut generat, certè efficientia sna verborum quinque transsubstantiat, dicens: HOC EST ENIM CORPUS MEYM: Item, HIC EST CALIX SANGVINIS MEI, & C,
5. Denique B. Virgo Parens genuit Dominum, Semel, parvulum, non loquentem, non ambu lantein, servulum, paffibilem, mortalem: Sacerdos verò tacit adeffe DE V M Hominem, substantia panis ac vinicessante, salvis accidenti bus, Sæpe ad placitum fuum, perfectum, regnantem, Dominum, impaffibilem, & immortalem. O inexplicabilis Poteftatis Excellentia!
6. Hoc tamen DEIPARAM inter ac Sacerdotes interesse tenendum eft: quod in jam dictis Illam quidem hi superare videantur: Verum quoad Modum duntaxat: non autem quo ad subStantiam facti. Quia Virgo Beatissima DEI MAter est eatenus substantialis, quod dederit illi elfe verum Hominem novum ex se, talem, qui ante tuit non Homo: Sacerdos autem jam ante Hominem Devm facit existere jam fub speciebus. Ut non nifi analogice, quasi CHRISTI patres, queant appellari. Itaque præcellunt in Modo: in Facto DEIPARA, eo quòd saCerdotalis operationis est fundamentum. 1. Cor. Ddf
3. Fun
Cap. XXVII. Sermo III.
3. Fundamentum enim nemo aliud ponit: Nos autem 1. Thef.6. Thefaurizamus nobis fundamentum Novum. Quems: Tanta vis unde venit? De furfum à Patre luminum: & co, qui de cælo descendit, DoMINO TRINVNO. Unde in salutatione merito dicitur DOMINVS scil. Devs Tecum est in operatione, nain Velle Dei operari est: at in suscepta carne DOMINYS, DEI FILIVS tecum est ex hoc & FILIVStuus Hominis. Hinc cum FILIVS fit Dominus Demi. nantium; MATER quoque jure divino, & nacuræ Domina est Dominantium. Cum autem quilibet Sacerdos in Modo præ- disto sit excellentissimus: rectè præ cunctis laicis terrenisque Dominis, DOMINVS audit, & est Dominus Dominantium: Ut qui solus spiritaliter & facramentaliter pascat gregem laicum Fidelium: eumque regat in vita per scienriam facerdotalem, absolvat à morbis & mortalibus delictorum per potentiam: dirigatque in Patriam. Quare, ut omnibus Christianis, at vel inprimis decet, & oportet Sacerdotes Domini ferventer, & frequenter, adeoque familiariter illud Eulogium in Angelica Salutatione DOMINVS, Domini fui Dominæque honori acclamare. Quod fanè cùm nufquam fæpius, rectius, aut sanctius fieri queat, ac in Pfalterio DOMI. NI, & DOMINE: idem quoque ut frequensent tum ipfi, tuni & frequentari abs plebe præ- dicationibus efficiant oportet. Quo cum officio
Pars IV. Dottoris Alani. No ficio suo tanto debitam, dignam DEO, DEI J PA PARA dignam: omnibusque salutarem cos præstare nemo vir bonus infitiari valebit, Plallite ergo & Prædicate Pfalterium DOMINI & DOMINE nostræ, Domini Sacerdotes. Væ canibus mutis, non valentibus latrare! Va Dominis pigris: nam durißimum judicium fier his, qui præfunt. Væ servis pigris: auferetur ab eis talentum Evangelij hujus Pfaltici, & dabitur genti facienti fructum, EXEMPLUM. Plebanus quidam in pro. vincia Provinciæ, Petrus nomine, præter cæ- teras suas paræciales curas & funciones; ad illam quoque pari & fpiritus impulfu, & conacus annisu ferebatur: ut cum ipse plurimus efset in orando Pfalterio Iesv & MARIA: tum vero etiam pro concionibus idem plebi ferventer commendando multus efsse consuêsser. Et fructus in gregem pium conftabat insignis. Isque dupliciter plus quam centuplus. Alter spiritalis animarum: quas ille Pfalterij ce leftium charismatum gratia plenas beatè opulescentes ditabat fic; ut in uberrimam morum segetem optimorum procrescens multiplicarezur in immensum: atque ad fanctorum messem meritorum feliciter albescens maturesceret, gratiffimum Deo, Angelis, hominibusque speEtaculum, Alter verò temporalis fortunarum: - quas per sedulum oblati Deo Deiparæque Pfalterij facrificium plantabant ipfi: rigabat Patro na MARIA; incrementabat IESVS. Quin & fecurissime tutabatur. Nam plaga
Cap. XXVII. Sermo III. gæ duæ, per temporum intervalla, toti Provinciæ miferandam intulerunt vastitatem: Pestis ac Bellum. Ab utraque tamen folam fervavit immunem Deus Pfaltarum Paræciam, PeMilentiæ vis sæva epidimialis longè latèque hominibus Provinciam exhaurit: non attigit Pfaltarum Paræciam. Belli circumleta sæpius tempeftas stragem mortalium fecit plurimorum; adium facrarum profanarumque juxta rapaci depopulatione nudationem primum, tum poftea injectis ultricibus flammis exustionem solo tenus, intulerat.agros etiam terrasque miseranda calamitate fæpius evastarar: in dictæ Pfaltarum paræciæ regionem atque districtum pedem infestum nullus unquam hoftis aut pofuit, aut, velut erepta eis hofstili mentis barbaric, nunquam nocere cuiquam attenta. funt, IL QUINQUAGENA, De quinque FONTIBUS Excellentiarum Substantialium S. Sacerdotij. Hæc censeri possunt iste: 1, Angelica Pote stas. 2. Patriarchalis Potestas. 3. Apoftolica: 4. Beata Sanctorum. 5. Sancta Religioforum. VI. Excellentia, est ANGELICA POTESTAS Sacerdotum. Esto, fit fua, ut verè eft, SS. Angelis mirifica potestas in res creatas u- niverfas; fit & fupra has præclariffima ipfis nobili.
Pars IV. Doctoris Alani bilitatis præstantia: atqui verò nullam habent fibi conceffam à Deo facultatem in ter Sanctif fimum Chrifti Corpus, nullam in ter Auguftiffi mum vel Sacramentum, vel Sacrificium Euchariftiæ: Habent autem pro Officio fibi demandatam folis Sacerdotes.
1. Quo in munere incomparabilis Dignitatis ac Poteftatis, choros Angelorum, quotquot exiftunt, ultro concedere Sacerdotum Sancto collegio, nemini orthodoxo dubium effe vel obfcurum poteft.
2. Qui ipfum Angelorum Creatorem ad a ras pro nutu suo ac Officio faciunt Sacerdotes; quipsum inter manus gerunt & contrectant facri: qui inanducant, dantque manducan dum Sanctis: qui immolant victimam incruentam pro cunctis vivis, & vitâ perfunctis: eos ipfi colunt, mirantur Angeli, ac cernui vene rantur; nec ab ijs tese ita adorari patiuntur, ut in prisci Lege Testamenti.
3. Quicquid beatis inest Spiritibus, crea tum id eft, finitum est, ut in creaturis: folumque id valet in fimilia fibi, quantovis licèt intervallo, finita pariter & creata. Sacer dotis verò infufa à Deo Poteftas visque Characteris non folum tempore æternabit; fed & opere poffet perennate, cum perpetua potentia: nî Deus eam functionis executionem ad mortalium in terris officium ætatemque contuliffet Ut Legislatoris Suınıni Pontificis fit standum voluntate. 4.Ages
Cap. XXV II. Sermo III.
4. Age, fi unum aliquem é novem choris Angelorum in quam Ecclefiam demissum ap parere juberet Deus: præstupore ac venera tione qui te fat digna debitèque habetes, difficulter tecum forte statuere posses: Iam verò, ecce, Sacerdos Regem Angelorum. I в. Svi è cælis evocatum, coram oculis exhibet tuis & quid agis, quid cogitas? Novit id cordis in spector Iudexque tui ipfe, qui est, & adeft.
5. Ex quo omiffa Missa jacturam & indigni tatem existimat. Num quid verò inde debes Pfalterio Insy & MARIA, 6 sancte Sacerdos? Et quidem multum per omnem modum: 1. Tum quòd Chriftianus es, & Chriftum induisti. O ingra se, & in Salutationis voce illa: TBCVM: non creberrimam tibi innovares istius memoriam, quod Christus fit Tecum? 2. Deinde quòd Angelus Domini est Sacerdos: & dignitate tanta indigne, Domini degentis Tecum rarò recor daberis: præfentem rarò veneraberis? 3. Ad- hæc quod Dominæ Angelorum poteftatem in Titrum potestate tua characteristica vincis Sacerdos: quod Sponfam cum inauguratione tui Mariaın dante Deo, sortitus es Sacerdos: & inhumane Thrax in suo Eam latificare Pfalterio cessas oblatâ ei aquula devotionis, de fonteTECVM referato? Pfallite igitur & prædicate Pfalterium Sacerdotes, EXEMPLUM. Thomas quidam in Normania Archidiaconatûs honore inclytus, post tata sua Solennia religionis: cultusque Deiin Eccle
Pars IV. Doctoris Alanti Bcclefia publici Officia, partem magnam privatæ fuæ pietatis exercitia in Deipara Chrifti- ( * que inprimis cultu ad Pfalterium arbitrario con fumebat. Et cujus amore captus ipse, illius obfervantia trahi optimum quemque in vo tis gerens: commissos verò sibi subditos omni diligentia & industria ad idem Studium Sane Etum inductos accendere adlaborabat, Ergo fuopte experiens exemplo, suus vie rum zelus ipse, nulla specie affectata, sed veri tate solida & virrute, subditis præbebat ad speAaculum venerabiliorem tanto, quanto in Pfalterij preculis affiduitate, in confuetudinem versa, demiffiorem esse probabat. Ad duplicatam exempli vocem cæteræ addebat virtutis efficacem tertiam: quartam quoque adji ciens vocem prædicationis Pfalterium, quibus poterat, per conciones publicas admirabili cum gratia atque facunda libenter, sape, & vehementer commendare insistebat. E diverso Devs suum in Roseto continu um tamque ftrenuum operarium mirifica haud rato confolationis ambrofia delibutum per. mulcere: ut ex alia in aliam usque virtute virtutem furgeret, veluti lux justi procedens crescit in perfectam diem. Communia ista fortè at fingulare prorfus illud erat. Meruit, ( nihil tamen rogans tale:) abs Duo per MARIAM fuam unicam columbam ultro impetrari gratis fibi datam illam gratiam: ut quofcunque seu Eugenios, leu cacogenios Angelos suis aspectabiles posset ocu. lis
Cap. XXVI. Sermo III. lis ubique contueri. Quod equidem verunt effe existinio; quo tamen id modo, hoc igno rare me, nihil diffiteor. VII. Excellentia PATRIARCHALIS PO TESTAS Sacerdotum. 1. Adx, Enochi, Abra hæ, Gedeonis, Samuel, Davidis, Elix, & c. admiranda produntur opera, & dona virtutum: umbram tamen prætulerunt solum: Veritatem reddunt ipfam novæ Legis Sacerdotes. 2. Eorum prodigiofa facta colorum intra orbessteterunt, in elementis rebusque creatis fefe declararunt. At fupracælorum cælos fupergreditur fua Potestate Sacerdos. Hic è cœlo Christum evocatun in ara sistat: quem illi prophetaverunt procul.
5. Utque cæteros mittam univerfos: Ba ptista Ioanne Domini Præcurfore, inter natos mulierum non furrexit mator. Meritis id quidem fuis: at Poteftare, inquam, haud paulo major furgit quilibet Sacerdos. Ioannes Chrifti tuit praco, lucerna, amicus, vox & teltis: Chritum digito monftravit, baptizavit, SS. Trinitatem confpexit: Quid Sacerdos? Chrifti eft Effector & Sacrificator: Dei Pacificator: Fidelium paftor ac servator: MARIA Spontus, Angelorum Dominus: Domini Servatoris trater, & interior Amicus. Hic Verbum inter manus verbo parit, tractat, verfat, custodit, in cibum porrigit. Tale nihil Patriarcharum Valuit potestas.
4. Væ Sacerdoti igitur, cujus accedia veľ unius dieculæ, prætermittitur Milla? Relarcite
Pars IV. Doctoris Alani. re daninum potest: fed neglectum & fubtraEtum orbi bonum utrique redhibere non po. test. Quid cogitas? Benedicte Dei, te respice, te agnofce: & metue maledictionem. Arripe Halterium Marianum, imò IESV CHRISTI Chriftianum, plalle I Esv, psalle MA- I fuum illis in Salutatione istud BENEDI CTA. Benedic, ut benedicaris omnem contra maledictionem. Bibe sæpe salutem de Fonte hoc BENEDICT A. Offer Davidi tuo aquam de Cisterna Bethlehem, & c. EXEMPLUM. Pfalterij ictus amore diu & honore fimul & utriufque Iuris quidam in Hifpania, fummas quasque Scholarum cathedras eximius SS. Theologiæ Magifter, multa cum celebritate famæ, & nominis laude condecorarat, adeo, ut demum ad Epifcopalem fuerit Thyaram evocatus. Qui altissimus facer honorum apex nihil eum à confueta supplicandi humilitate dimovit, fed altius confirmavit, Iam enim Pontifex ad cætera Pontificalia ornamenta illud gestandi Pfalterij velut præcipuum fibi cenfuit adjiciendum: vetus ipfi quidem & familiare diu: fed Episcopo fibi novum; verum non quale prius terere, & circumferre fecum affolebat, in minoribus minusculum, & vulgare: fed grande, pretiofum, infigne: quo hominum traheret oculos: fibique id prædicandi occafionem præberet ac argumentum, Quo portabat animo, studio oftentabat; zelo idem præ E
Cap. XXV II. Sermo III. prædicabat majore, maximo cum fructu animarum. VIII. Excellentia APOSTOLICA POTESTAS SACERDOTVM: In electis XII. Discipulis Domini duo confiderantur; Apoftolatus; in quo degerunt ultra triennium inde ab Vocatione: & Sacerdotium; quo in Cœna pridie Passionis funt initiati? Unde utriufque connexio haud esse necessaria ducitur: eftque po-. sterius prioris Apex atque coronis. Quocirca, Sacerdotalis potestas atque dignitas longe antecellit Apoftolatum folum. 2. Nam hic Apoftolatus, difcipulatus est, & ministerij munus: Sacerdotium verò fummi est Mysterij Potestas. 3. Quemque Difcipuli prædicant: eum Sacerdotes conficiunt & præstant. 4. Apoftolatum fimplex conftituit vocatio: Sacerdotium instituit Unctio Sancta. O immemores sui, ingratosque Deo: qui vel indignè, vel tarde ac frigide munus tantum obe. unt Sacerdotale! Non se Christos Domini esse recordantur? Suadeo, emant aurum ignitum, probatum: ut à facie ejus duri superbique montes fluant. Quare divini arripiant Pfalterium amoris, honoris & honestatis: in illo suæ UnEtionis eos præclarè admonebit tetiesin co repetitum illud T v. Hoc demonftrabit Sacerdoti, Tv quis es: annunciabit de CHRISTO, TV, quantus es: docebit de MARIA, TV, qualis es: ut Tv fimilis esse Tui Sacerdoty, CHRI STI, MARIÆque studeas. EXEMPLUM. Frater quidam noster Sacri
Pars IV. Doctoris Alani. cri Ordinis Prædicatorum in Lotharingia, non obfcuri nominis Concionator, in more folenni pofitum obfervabat: ut nunquam ordiretur fermonem, nifi communiter prius MARIA falutata. Nec perorabat ante, quàm fupremam prædicationis fuæ partem occupasset, aut Almæ Matris MARIÆ infignitum præconium: aut ejufdem Pfalterij, Angelicæve Salutationis com mendatio. Utrumque solenni auspicabatur formula tali: Nunc Salutate MARIAM: Aut Os dulse faciamus. Istud autem quia fingulari cumzelo, affetusque interioris fervore ac devotione frequentare amabat, perpetuaque conftantia: fidem ejus refpexit Devs, refpexit ardorem MARIA, gratiamque gratiofæ prædicationis, sub ipfius vitæ exitum, ad exemplum memorabile declararunt: fimul infigniter fuum ipfi zelum funt remensi. Cum enim vitæ cursum penè consunmasset, jam spiritum redditurus Deo, tanta & confolationum fuavitate & gaudioruin ubertate cœ- litus perfufus exundare cœpit: ut vegeto prorsusque sano esse corpore videretur: ita vis Spiritûs vim morbi ac mortis superabat. Quin & sua ipsum Regina cæli dignata præfentia, sese ei manifesto prabuit aspectabilem, innumera cœlitum circumsistente corona gloriosa. Quo haud paulo majorem egressus sui testibus oculatis reliquit mentis fuavitatem: quàm fuarum concionum auditoribus Angelicæ Saluta- 110-
Cap. XXVII. Stimo III. tionis prædicatione dulcedinem oris, ac spiritus confiliare confuêrat. IX. Excellentia BEATA SANCTORUM POTESTAS SACERDOTALIS est. Forti. tudo Martyrum, Fides Confefforum, Castitas Virginumex vi magna gratiæ atque pofentia emanarunt: Verum, fi effectum attenderimus: inesse vim gratiæ gratis datæ potentiorem, S cerdotibus fateamur oportet. 1. Enimvero fortes illi in martyrio contra tyrannos, aut beftias, aut tormenta perftiterunt: ut corum merito gratiam Deus super gratiam accumularet: idemque fidem Confessoribus exaugeret: Verùm isti duntaxat rivuli fuerunt ab inexhausto Fonte gratiarum dimanantes. Fons vita CHRISTVS est. Hunc autem fodiunt, parantque Fontem in corpore Ecclefiæ Sacerdotes. Quare cam, ex qua rem tanto præstant diviniorem, potestatem esse multo efficaciorem & digniorom neceffe eft.
2. Et, fi effectus adaquari cause debeat; omnino debet ea esse infinita Dei potestas in Sa. cerdotibus: quæ effectum producere infinitum, DEVM hominem IESVM CHRISTI bo potenter & infallibiliter valet. HRISTYM, Ver Sanctorum nullus constantiæ, fidei, alteri. ve gratiæ fuæ fuit infallibiliter fecurus: nifi ( quod perraris obtigit felicitas ) ex peculiari revelatione Dei: At rite & ordine inftitutus 84- cerdos, quantumvis improbus, collatæ fibi potestatis omninò Fidei habet certitudinem: ut cui ex vi, pacto, & fide sua Institutionis I -
Pars IV. Doctoris Alani. svs non velit non parere & adeffe: cum primum verba Institutionis facræ super panem & vinum integra pronuntiarit. Ita nimirum vult, jubetque Sacerdos Sacerdotum ipfe fuum SanEtum Sacerdotium firmatum ac honorificatum permanere. Totus igitur ille Dominus les vs cujusque Sacerdotis eft: quo de particulas aliquas quisque Martyrum & Confessorum velut decerptas par. ticiparunt: meritoque jure fortes funt, & admirabiles visi. Quæ cùm ita habere nos facra Fides doceat: age nunc, fac ita effe: posse quem & velle Martyrum aliquem. v. g. S. Stephanum, è cœlo de trahere, exque rerum natura exturbatum, excintum in nihilum redigere: quis illud non facinus infandum detestaretur, & prægrande infictum Ecclefiæ vulnus, importatumque damnum deploraret: Atqui unius duntaxat. Sancti jactura ca foret tot inter myriades Divo rum. Ista liquent de plano. Adde: Sacerdos aliquis ex acedia, aut qua qua alia focordia, omisso diurno Sacræ Mislæ Sacrificio: quid age, quem, quantumque fubtrahit utrique & Militanti & Triumphanti Ecclefia? Unum aliquem è Divis? Unum ex tot millibus? Unum Deum hominem Deo pro Ec. clesia offerre omittit: ut hoc minus habeat in æternum Ecclesia, idque culpa unius sui ministri Ecclefiæ. O inastimabilem & irreparabilem jacturam! Si hoc non credis, ChristiaEcz mus
Cap. XXVII, Sermo III. nus non es: Si flocci pendis, nec bonus es, nec pius. Te respice, Mysta Dei, Nosce te: & iniserere animæ tuæ. Tuum sanctum honorifica Sacerdotium. Sin: exhonorabit te CHRISTVS. Huc tibi factum à Deo prehende Adjutorium, IESV MARIA que Pfalterium, in quo ex maledicto nati habent orandi gratiam, pro omnium salute natorum ex mulieribus, per merita BENEDICTA IN MULIERIBVS, Natus enim ex Muliere Virgine MARIA, per hanc ex orbe maledi & tionem eliminavit: Ipsamque substituit BENEDICTAM IN MVLIERIBVS, & hoc nomine suo eam merito voluit digne honorari, ut mortalium factam In MYLIERIBVS Adjutorium. Et verò peculiarem Sacerdotibus Sponfam, in ipla eis inauguratione sua datain. Quo interius, familiarius, ac impenfius ipfam ab ijs Sanctecoli, non par folum, sed & omnino necesse est. Idque in Pfalterio ipsa dignissimo, cunctis facillimo, Christo Deo, Divisque Cœ- litibus digniffimo, id eft, Angelico prorfus ac Divino. Hoc igitur, pfallite, pfallite sapienter, & prædicate, EXEMPLUM. Novit civem colitque fuum Picardica tellus, gesti Decanatus infignem honore: insigniorem verò longè SS. Theologiæ Magisterio. Quod tamen utrumque meriti splendoris lumen vir ipse modestisfimus tanti non facere; quin alio de altiore, fibi à Pa
Pars IV. Doctoris Alani. à Patre luminum accendendo, folicitè cogi. taret in cujus luce, veræ lucis filius, illuftrior verfaret. Atque istud aut in Pfalterio requirendum: aut ab eo repetendum, aut per illud impetrandum fibi esse perfuadebat, & fefelli / nihil. Pfalterium, cui ex puero infuevisset pro confuetudine, provectior un pro religione magni semper faciens, attentius usque frequentavit: Et constanter. Sive quòd gustu quodam fapidiore intus lactaretur: five quòd rationis perspica- * cia, & efficacia veritatis: quam in eo precandi ritu solidam & divinam minimèque exambitam, affectatam, fitam, factitianique precularum more cæterarum libellaticarum, pervideret. Quicquid id erat: viro ad Pfalterium mirifi- cè adlubefcebat & ratione, & z spiritûs inspiratione. Ad Pfalterium Deo Divæque Maximæ fupplicabat: Pfalterium ad corpus fuum è zona propalam geftabat, præ alio quocunque gloriofius ornamento. Pfalterium privatis congreffibus, publicisque sermonibus, multo cum ornatu, etiam è sugestu prædicabat. Et tanto cum affectu & ftudio, ea cum frequentia & exhortandi ardore: ut non perfuaderet folum, verum etiam perfuafos Pfaltas in præcipuam ✓ fui verreret admirationem. Nec tenuit illa sese: quin eximijs percunGantibus ab eo Magiftris collegis suis erumperet: Ecquid est, Clarissime D. Decane, quæ- runt: cur toties tantaque cum contentione difleris Ee 4
Cap. XXVII. Sermo III. seris de Pfalterio? humili adeo genere argumenti, re vulgarı deque trivio, mulierculis nota ipsisque puellis? Eximiuses, neque ut unusè multis, S. Theologix Magister: ad fublimia natus ingenio: usu factus & exercitatus ad ma gna: inque his ad extemporaneam ufq; promptitudinem paratus, ac probatus, Trivialia triobularibus relinqueret graculis, monent, Quibus vir altæ mentis, prudentiæ magnæ, tacito auditis cum dolore, altius preffit animo omnem fcientiæ profundioris altitudinem ( quod ex hujus imo fundo isti Magistri scil, nostri responsum fibi fore depromendum, fortè superciliose rebantur ) viciffimque & ipfos familiariter percunctatur: Agite, cur omni die panem, potumque repetitis eundem femper: & quanto nancifci valetis optimum? Cur ijfdem ferè semper induimini vestimentis? Cur eodem continuo habitatis domicilio? Cur ex uno vestro seu Magisterio, feu Sacerdotio vita omni reliqua victitatis? Refpondent: Quia funt ista necessaria. Subijcit ille: Comedere, bibere, docere, facrificare ex die in diem, semperque idem actitare, & repetere in orbem, nit vos piget, pudetve: Nec ego verebor Divinum quotidiè geftare, orare, & prædicare Pfalterium: Quod panis potusque vitæ est: quod vestimentum eft gratiæ, quod initium & compendium Evangelij, & Chriftianæ fundamentum est Theo. logiæ: quod in Corona Sacerdotij gemma est & ornamentum: præfidium vitæ, gloriæ palatium,
Pars IV. Doctoris Alani. A tium, beatorum gaudium, Angelorum Canticum, Delicium Sanctiffimæ Trinitatis. Dixit, obstupuit, & obmutuit fublime cir. cumstans Magisterium. Et ea intelligentibus pauca. Ergo ex eo tempore & ipfi, velut in. dicto certamine mutuo, Pfalteria fibi compa rare spectabilia, circumgeftare secum in publico, orare, dilaudare, propagare contende bant.
X. Excellentia SANCTA RELIGIOSO RVM Poteftate major est Sacerdotum ea, quam hactenus demonstratam admiramur. Et pa rem poteftati Sacerdotali dignitatem consequi oportere, nemo non videt, planeque intelligit.
1. Iam igitur omnium quà Religionum Sa crarum, quà Religioforum S. Augustini, Be. nedicti, Hugonis, Bernardi, Dominici, Francifci, Thomæ, & quorumque cæterorum, col - lige unquam eis à Deo conceffam, etiam mie raculorum potestatem: & hanc ad unam Sacere dotalem compone, disparem maximè compofitione ipfa ca comparatio demonstrabit. Adeo omnis ea finita sub Deo, superque res finitas folum erat: Atilla verò Sacerdotalis origine sua est ex infinita, æternitatis: duratione effectu operis divini immensa: miraculorum miraculofissuna: datarum gratis gratiarum gratiofifsima sique cætera responderint, ( præter laureolas ) gloriarum cæleftium gloriosissuna, potestas est ac Dignitas Sacerdotum.
2. Demus; uni alicui omnium Religionun Ecs cone
Cap. XXVII. Serm. III. concedi gratiam & poteftatem instituendarum, & ad ultimam usque in terris perfectiffimè provehendarum: par ea tamen Sacerdotali esse non potest ex se, cùm hæc fola fit poteftatem fortita in omnis gratiæ operatorem, ac mediatorem, gubernatorem, confervatorem, & glorificatorem IESVM: quiquanto cunctis major est summo Pontificio, tanto Sacerdotes præ canAis alijs Ordine funt & honore,
3. Videnunc, 6 Sacerdos: Vel unum aliquem Religiofum Ordinem extinguendi licentia abutaris licet: fac te ita poffe: aut unius diecu- læ divina ad aram operatione, & facrificio Ecclefiam priva: quod potes; & heu, sæpè nimis audes. Iacturam porro utriufque expende facti. Ordinem undequaque finitum, perque se finiendum sustulisti; eumque innumeris expofitum tentationibus, ac miferijs subtraxifti in ipsa felicitate miferum, mortalem in fanctitate fua: At Missam omisisti? Deum IESVM Ecclefiæ non dedisti; non Deo sacrificium obtulisti: quin Deum tunc in tantum, quo ad te, & poteras, ex Ecclesia sustulisti, cum dare negasti. Exhorrescis? Et hoc amplius: quod in summa mundi miseria Confolatorem; in tot tantisque periculis Conservatorem, in scelerum infelicitate Redemptorem, quantum in te, avertisti. O horrendum malum? Time, time ne Sacerdotalis benedictio in gehennalem abeat maledictionem, prius, quàm circumspicere queas, Quapropter oro & obtestor Christos Domini: VOS,
Pars IV. Doctoris Alani. vos, vos Benedictos Iesv Christi compello; in benedicta Virg. Pfalterio digniffimè illud, Ет BENEDICTvs, frequenter, frequenter psallite Deo; & fideli pra dicate populo. Ille fons est variæ benedictionis. EXEMPLUM. Anglia inde usque ab V. Bedæ fancta inftitutione & cultura, velut hortus Rofariorum, Aoruit in Ecclesia semper, fragrantissimeque spiravit. Vixit illo in roseto rosa nobilis Anglica angelico Epifcopus, vel ab unius Pfalterij laude ita celebris; ut in posteritatis memoriam ipfa facti illius studijque celebritas, omiffo viri locique nomine, pleno cursu invaferit. Qui is cæteracum zelo & honore munia explerit cunctisEpifcopis communia; peculiare illud unum, prorsusque singulare fatis luculenter declarat Pfalterio IESV & MARIA non devotus folum Deo servire proque virili placere nitebatur; parum viri zelo yidebatur, idem crebro, sedulo & oppido præ- dicationibus fuis evangelizare: in eo gregem suum ita pascere diligenter, ut ipse rudem popellum, grandævam cum tenella ætatula puerili catechisaret, adque ufum Pfalterij informaret ac inftaret: Parum inquam hæc Episcopo. Vide, admirare, imitare, qui potes, ingenium Pfalta Mariani. Quas usquam pecuniarias culparum muletas accidere contingebat, ex commissione five laicorum five Clericorum fibi fubditorum, collectas eas ad Pfalteria, tum numero plurima, tum pretio ac forma quæ- 444 Cap. XXV II. Sermo III. quædam infignia, coemenda expendebat: Pfalteria vulgo diftribuens, omnia per Epifcopatum fuum implebat Pfalterijs. Quo an, & quales fui plantarit nominis memoriam in terris inter homines: Quo fructu Mactas suas reddiderit Ecclesias: Quæ vitiorum senticeta per Rosariorum procurationem à rofeto suo prohibuerit: Quanta virtutum fragrantia complerit Epifcopatum: Quanta Ce. litibus gaudia appararit, quanta libi, gregique suo meritorum gloriam in cælis conftruxerit: astimare rectius quisque cogitatione potest, quàm ego oratione, stiloque complecti, III. QUINQUAGENA. De quinque CASTRIS Excelentiarum Accidentalium S. Sacerdotis. Suis hæc vocabulis appellemus. Poteftas
1. Miraculosa. 2. Ecclefiaftica. 3. Politica. 4. Reliquiaria. s. Gloriofa. Nunc breviter explicemus. XI. Excellentia MIRACULORUM POTE STAS in Ecclefia, ut divina fit, multoque maxima: admiranda æquè ac veneranda: Illa tamenad transsubstantiandum Sacerdotalis co videtur imprudentiæ vel ignorantiæ minor, quod communior fit, adeoque vulgaris appareat. Eo autem par illi miraculorum dono cenfetur: quod utraque fit in ordine gratiæ gratis datæ, Culpandum istud; hoc approbandum est. Isto autem
Pars IV. Doctoris Alpni. autem quod infinitis illam, ut aiunt, parafangis antecellat: quia effectum Operis divini infinitum pretio, ex in infinitum duratura charaEteris potestate, producit Sacerdotalis Potetas: ex fupradictisliquet. Excitare mortuos, reluminare cæcos, morbos depellere, effugaredæmones, linguis loqui novis: horumque fimilia ad unum istud: Patrare Missam: funt minutiora, quàm ad univerfos cælorum unica Hellarum minima. Parum dixi, nec probe satis. Nam miraculadesignantur in creatura aliqua: at hoc miraculorum miraculum in Creatore: Quantum igitur hic præ illa, tantum Sacerdotio infignes & miraculis celebres ab sese longissimo longius absunt. Si igitur magna orbi & Ecclefiæ quà beneficia, quà ornamenta conferri miraculis cenfentur: & rectè, quid afferre Sacerdotium æftimari debet? Verbo: Dei Filium. Quo item, quantoque orbem privare bono credes sacerdotem, unius intermiffione Sacrificij? Dicam semel: Dei Filio. Quid quæris amplius? quid dicimus? Num quid aliud damnosius? Utinam non & damnabilius, istud alijs foret! Deus 6 tantum prohibeto malum! Et vos & Chriftos Domini testor, testor ChriAum IESVM: ipsi vos à vobis tantum, si vulzis, nostis, & minimo potestis prohibere maJum: minimo, inquam, labore, pretio, merito. Est istud est Pfalterium Insv & MA 1: hoc pfallite, hoc prædicate. In illius din Salutationis Angelicæ angelico castrojhoc, FRv.
416 Cap. XXVII. Sermo III. FRVCTVS, dicto vos includite votis ac animistotos & devotos. O Fructum Sancti Sa cerdotij! O Fructum Sancti Ff Iterij! at uterque idem in utroque planè purèque divinus est. EXEMPLUM. Nostra nobis Brabantia civem extulit, virum in Ecclefiaftica Canonicum multis salutarem, honorabilem patriæ: venerandum vitu, auditu admirandum. Is orare, is portare, is privatim commendare, prædicare publicè, ac etiam dono dare multis multa jam diu confuêrat Pfalteria. Quid illi Deus rependere? quid reponere Deipara? Unam quidem in cælo pro mille pfalticis, fed millies mille millenis meliorem coronis coronanı. Hic verò quid? Qui sua sese constantia cœpti, in excellentia zeli psaltici, cunctis diu præbuit in exemplum: hunc Deus, nec raro, optimo cuique, æquis etiam &. iniquis juxta Dedit in spectaculum. Qui multis per Pfalterium divinitus venit in auxilium: hunc ipfum, ejusque opera vocavit, esseque jussit in miraculum. Hac inclytus miraculorum gratia denique Canonicus vir factus est divinus: ut folo fuo per Pfalterium contactu salutes corporum procurarit. Neque id obfcurè, ut quæri possit vel debeat. Adeo fæpe, adeo publicè: quod semper manu præ fe ferens versabat, velut per lusum, fantiliare Pfalterium: hujus attactu ab x- gris, quos libenter intervisebat, morbos graves, nunc præcipites, alios diuturnos, momen to depellebat. Deiperatos crebro pestilentia tactu
Pars IV. Doctoris Alani. tastu Rofarii extinxit: Malignos febrium æstus fregit, abegit fuæ tactu Corona. Ex utero graves gestato pragnantes ad partum facilem fœ- licitavit: in puerperio difficili periclitantibus, allatum Canonici oratorium, protinus faluti fuit & partui & parenti, clementerque vincu- - lis exoluit: Dolores dentium acerbos admoto - Pfalterii calculo precario mitigavit, & abfterfit. In quibus nulla viro fui fiducia meriti erat: fed tanto de Pfalterio fides ac reverentia, per Angelicæ vim Salutationis, Maxima Diva Patrocinium, Deique adversus tam Sanctum precandı ritum favorem ac honorem. XII. Excellentia ECCLESIASTICA POTESTAS, quam Iurisdictionis vocant, ut Sancta illa fit, exque Deo, ad Sacerdotalis tamen potestatis excellentiam adspirare non potest. Ex uno metire cætera: Pontificatus fummi in terris præcellentia nil altius aut Sanctius: - postque Christum in Ecclesia militante nil prius: Sed unam excipe Sacerdotis Poteftatem. Ratio liquet: Hac est in Corpus Christi verum: ista Pontificalis in myfticum, quod est Ecclefia: ut vel in ipso Papa nihil fit admirabilius, potentius nihil Sacerdotio. Quid ergo, 6 Sacerdos, ait Hugo, Pontificatum ambis? Hic fpuma Sacerdotii est: quæ ut aquis vitæ fupernatet altior gradu: at inanior est pretio, ac inferior. Agnofce igitur re Christe CHRISTI, tuumque honorifica Sacerdotium sanctum. Huc viain rationemque ex ipso repete CHRISTO tuo 448 ) Cap. XXVII. Sermo III. fuo. Hic Sponfus Ecclefiæ unde proceffit? Ex benedicti uteri thalamo Virginali Matris MARIE. Huic acclamatum eft. Beatus venter, quite portavit! Sed mulieris anonymæ vox illa fuit: Accipe Archangeli & S. Elifabethæ istam, quamvis Sanct. Spir. utraque, Benedictus Fructus VENTRIS tui! Benedictionem VENTRIS acclama Nato, Matrique acclama. Et ubi gratius, sanctius, salutarius: quàm in Angelicæ Salutationis Pfalterio? Plallite Pfalterium Sacerdotes, ac prædicate I SVM & MARIAM. EXEMPLUM. B. Albertus nofter re & nomine Magnus, ae, mirum, vir quantus? Ut ipfius compofitione Alexander Macedo, Cn. Pompeius Romanus, & c. fit Parvus appellandus. Doctor is, quantum humana penè fert conditio, verè Omniscius; aut Christianus quidam Varro, Gorgiasque Leontinus; pro pè dixerim, qualis alter Trismegistus. Testes loquuntur condita ab eo volumina & maxima, & plurima. Verùm æquâ via modoque ad tam insolitam, planèque incomparabilem rerum omnium fcientiam sese emerfit? Aperuit, inquam, os fuum, & poftulavit à Deo: qui dedit illi sapientiam. Ab pueritia divina Sapientiæ Matrem amavit, aclaudavit. Hæc cœleftem apud Salomonem oravit pro ipso, exoravit; ac tantam ei gratiam impetravit. Id, quod aliquando, devexa jam ætate, cursuque decurfo, ipse pari cum anini gratitudine pij ae modeftia commemo vit. Ouz HL
Pars IV. Doctoris Alani Jou Quæris, quo potiffimum observantiæ, ac pietatis genere rem Tantam per Tantam Patronam apud Deum obtinere valuit? Dicain verbo: Pfalterij merito. Neque abs vero, aur ratione. Vidit in Mente divina Virgo, ac providit, qualem foret, quantumque Sui ipfum habitura cultorem. Quippe quem primâ fuâ pueri ætatula, Dei Parentis ictum amore, ac deyotum, effet Virg. obfervantiæ servulum mancipatura. Hujus igitur ab teneris annis addictum religioni puellum, necdum prima literarum elementa balbutientem; Dei Genitrici tamen orationibus deservientem; alho usum orandi ritu modoque esse non potuiffe, certuna habeto, quam vulgatiffimo ac facillimo Pfalterii, id ætatis per S. Dominicum innovato. Dominicum Pater, & Ave Angelicum puer iterabat Albertus: Hoc commeruit sexte fupra decimum atatis anno apparentem sibi Dominam videre Mariam: quæ ad suum illi Ordinem Prædicatorum viam oftendit & aperuit. Alias eadem, in religione novellum, Philofophiæ adhibituin auditorem, fed ingenio spissiorem, illuminat, ac ingenitat miraculo: coque provehit scientiæ, ut orbis, ætasque omnis sat eum fufpicere non queat. Cùm verò immensa in ipso Dei gratia eluceret certa: incertum eflet autem folicito, quo evafura foret, scientia tam infolens: ideo fuis fe viribus tacitè metiebatur Albertus, & dono Ff Dei
Cap. XXII. Sermo III. Deiparæ utebatur apertè. Venit tamen in men. tem illi vereri fubinde, neu quando fai immemorem abuti contingeret ingenio, ac in mirabilibus fupra sese ambulantem, hocgravius excidere vero, quo saperet altius. Metuebat, ne per occulta Naturæ, per al a Philofophiæ, per fublimia Theologiæ, per S. Scriptura profunda, per arcana interiora provectum fortè quis fallens inadvertentem scopulus exciperet, & error Doctoris posterior, priore fieret Di. scipuli hebetudine deterior. Ergo illi dum cura hæc in omnibus una potior urit animuin acurget: ipfe confuetis fibi precibus inftat per noti jam præfidij Advocatum: Ipsa, quæ dedit, & dirigat scientiam & flectat ab errorum fyrtibus currentem Magiftra Veri. Nec irritæ cecidere preces: hocque minus, quo magis utebatur Salutatione Matris filiolus. Experitur, citius illam ea velut materna orantes lingua Salutationis fuæ audire. Adeoque vel in ipfis precibus Dei Mater opprimit supplicantem, audire dignata, ac reddere voces fa lutanti. Fili, infit, metuis: altiora te ne sapias? Euge, beatus, qui semper est pavidus! Erittibi hifce timor Domini principium fapientiæ lon- gè altioris. Ita juben sperare te, ac fpondeo. Tuto calle, pede inoffenso, summo omnia fcientiarum ac fapientiæ mihi perimeabis. I u- menque de lumine, fimile tuo, quin & haud paulò majus, post te relinques. Per hoc orbi Pays IV. Doctoris Alani. non ullus error dabitur. fed omnis extirpabitur. Erit isthoc tibi fignum. Sicut in studiosæ vitæ tuæ limine per me tibi à Duo infufa omnium scientia venit: ita quoque olim & repentina veniet ejusdem oblivio Nimirum quan. do non procul fueris à limine mortis, Dixit, abfceffit. At ille Virginem, Virginisque Prolem in Pfalterio ferventius benedixit. Inde porto qualem vidit, ac sentit Dei Matrem, talem & defcribere instituit libro admi rando, & eo in genere argumenti incompa rabili? quem de Laudibus B Virg. Marie voluic infcriptum. Atque ita evenit, ut à Magistro Magno majorem ad difcipulum D. Thomam Aquinatem. velut ab Elia ad Elifæum, sapientiæ spiritus tranfiret duplicatus: uterque merito Pfalterii. XIII. Excellentia POLITCA POTESTAS ultro cedit subjecta Sacerdotali, Illa enim terrena estac brevis, superba, violenta, sæpe cruenta, in Regibus, inquam, & Potentatibus, nam in se ex Deo est justa. At hæc de cælo est cæleftis, facrofaneta, sanctificans, inque totum mundum dominatur, & in animas. Nam Sacerdotes in Baptifine fiunt patres, in Euchariftia nutritij, in Pænitentia ludices benigni, medici que Salvatores: in Extrema Unitione tutores & confolatores, in Matrimonio Senatores, con. tractuumque confirmatores: in Confirmatione Duces, in Ordine Angeli Dei: In Prædicatione A postoli, Doctores, Pastores, & c. Ff.2 Quid
Cap. XXVII Sermo III. Quid ergo, quibus data est potestas in Papas, in Imperatores, Reges, quid degeneres, timetis illos, nec Sacerdotalem temetis conftantiam; Quid divinum ordinem pervertitis, divinam que cum potestate Dignitatem huma- næ substernitis. Si caufam quæritis: Illa eft, Vestra vos subnervant peccata, pessundat confcientia sava. Vos ipfos aufertis ipsi vos vobis prius, ac proditis profanæ potestati, ipsi proditores veftri, aut fæcularium adulatores facti, profanatores Sacrarum, Christique traditores Iudæ. Hinc ficut populus, ita Sacerdos. Quia Chriftum non confeffi eftis, & ipfe docet: Nefcio vos, Ite maledicti. Tantis, oro, occurrite malis: ad vestrum concurrite Caftrum Marianum, Civitatis fupra montem pofitæ, quod ædificavit Sacrofancta Trinitas, dedicavit Archangelus in Salutatione, posledit MARIA, dictum TvI. Qui possessivus titulus docet Deiparæ Matris, Domina Dominantium propria esse omnia Divina, humana: poftquam cum uno dedit omnia. Eum ad nutuin habet, in quo omnia, per quein omnia, & ex quo omnia. Quæ poffeffio possessionis cùm in salutatione fiat Angelica, & Sacerdates fint Angeli Dei: Pfallite idcirco Deo in Pfalterio IEsy & MA R1A, pfallite semper, & prædicate Evangelium ab Angelo nunciatum, in Pfalteria cuftoditum. EXEMPLUM. Cùm S. Francifcus, Ordnis
Pars IV. Doctoris Alani. dinis Autor Seraphici & Patriarcha, fuos per orbem Fratres quaqua versus dimitteret præ- dicatum Dei Evangelium, quidam in Alemanniæ delatus regiones, commune fibi cum Archangelo prædicationis exordium esse duxit frequentandum. Haud dubie, ficut S. Dominico submissus à Deo in sortem parteinque Prædicationis venit, tanquam cœlo lapfus, S. Francifcus: unoque Spiritu mutuis in amplexibus hausto, pari orbem paffu peragrarunt, fic & utriufque Fratres, ijs, in principijs, idem prædicantes Evangelium, ac Evangelij laudantes Genetricem MARIAM: per eadem incesserunt quæque vestigia prædicationis fanctæ. Unde simili imbutus spiritu Frater ille, per Alemanniam suis prædicationibus Angelica circumtulit Salutationis commendationem. Qui differendi genere ac ftudio cum mirificum late tecisset animarum fructum: & dictis facta, vitaque docentis responderet doctrina: eam de sese apud omnium animos excita vit fantatis opinionem, ut tanquam verus CHRISTI Apoftolus aliquis observaretur. XIV. Excellentia SS. RELIQ VIARVMMIra Potestas per orbem sese declaravit, hod e- que demonftrat: ut jure meritissimo sancta eisreligionis obfervantia debita fit deferenda, Quot enim & quanta Deus per eas est in terris prodigia operatus? Necfolum, fed & ipfæ quanto in miraculo funt reponendæ. Ut cruor Domini asservatus: Crux, clavi, lancea ChriHi, Cap XXVII. Sermo III. hi, inconsutilisque toga, sacra ossa Apoftolorum, ac myriades Martyrum, Confefforum, & Virginum Sanctarum. Sacerdotio comparare singula quid attiner? Crux mortuum fuftinuit, custodivit fepulcrum Servatorem, Sacerdos vivum fervat & gloriofum. Quid multa? Non est potestas fuper tetram: quæ comparetur illi Sacerdotio Christi. Qua fortes facti funt in Christo. Quare ut fortitudinem fuam ad Eum cuftodant: fuum iftud proprium incolant caftrum oportet, IBSVS, dictum: in præcelfo politum monte Pfalterij: hoc prædicent ac tuean tur. EXEMPLUM. Celebratur in Thuscia smulta laude, & fanctitatis opinione Epifco. pus quidam; quòd in habendisad gregem fuum concionibus fit ipse non ordinarius tantum: fed & perfrequens, & pari cum doctrina ferventussimus in dicendo. Idque cum in omni genere arguinenti paratus: tum verd in Pfalterio IBSV ac MARI in prædicatione exercitatus, & omnind fingularis diu quidem, acprope folus. Verum postquam cateros Cu riones fuos complures nihil promovebat exeniplo. ad imitationem Pfalterij commendandi; ut cæpitimperio. Itaque pro Episcopali Autoritate, univer. fos lux ditionis pastores animarum ad prædicandun Pfalterium edicto, pœnisque coegit intentatis: ac in eos etiam infitis, quos fenfit contumaciores. Et via vifacta eft. Ut faluber-
Pars IV. Doboris Alani. Ivk S uberrimi in precando ritus in aliquam pix plebis notitiam pervenit: hæc ad usum viam aperuit: inprimis Dei gratia tum ad prædicandum coatorum voluntates reddidit promptiores: tuin auditores quoque subditos, defensa ignorantiæ nebulâ, ferenior gratiæ radius afflavit, nt paratiores ad ufurpandum Pfalteriam manus animosque applicarent. Quo factum brevi est, ut principij tarditasem exinde confecuti progressus celeritas compenfaret. Ita mitioribus uti plerique moribus, obedientiores Magistratus degere sub. diti, inque alios repente mutari homines coœ. perunt. Ut nec dubium esset ulli, nec obfcurü: quòd Digitus Dei hic adesser, & Virtus Altiffumi obumbraffet cos. Id quod, secundum Deum, Deiparæ patrocinio, Pfalterijque me rito nemo non ferebat acceptun. Devsetiam, placere fibi pietatein plebis, zelumque præconum Pfalterii: non dubijs fubinde miraculis declaravit. Inprimis autem Sacrum Ecclefiæ istius Caput, autoremque prisce religionis in precando renovate, Epifcopum præcipui honore seu miraculi seu divini spe. Aaculi condecorare dignatus est. Nam in Februis Solennibus, Alma V. Matris Purificationi lacris, cum Sanctus Antistes præ suggestu, ad frequentiffimam concionem perotando, di gnis laudibus Reginam Cælitum veheret. adque hyperduliam ejusdem ardentius accen deret auditores; multa in Psalterij commen dationem graviffimè dicebat, fic, ut omnium Ff 4 ani
Cap. XXVII. Sermo III. animos: in illius raptos admirationem parite! ac venerationem, teneret. Quodque & differentis, & audientium fer, vori intereslet Deus, isto luculente fuit oftensum. Visa Dei Mater fuit suo astare præcon in ipsa cathedra, dictareque fingula verbatim, quæ prædicaret. Et plerifque astantium visa eft: denique etiam Præfuli encomiasta suo fronte ferenissima dulce ofculum figere, fimul da. ta illi benedictione, omnem circa populum auditorem æque ac spectatorem talium, cæ. lefti compunétionis aqua sic perrigare: ut una voce omnium celebraretur, nulli ex præsentibus unquam meminisse, videre tantum sese, vel audire publicum veræ luctum pœnitentiæ, omnibusque communem. XV. Excellentia GLORIOSA BEATORUM Dignitas gaudet quidem visione Dei, fruitio. ne, & comprehenfione: plenique Deo ipfi hauriunt beatitatem: at non tamen conferunt, non dant ipfi beatificatorem ipsum: Ut Sacerdotes. Cum autem, quam accipere, dare fit felicius: non poteft non esse feliciffimum, dare Felicitatorem: Quod verbo præstant Sacerdotes. Quein semel dedit orbi Virgo: sæ- pius dat Prefbyter: alio licèt modo. Jam sua si justanı potentiam gloria comes sequitur: divinæ Sacerdotum potestati parem efsse dignitatis gloriam necesse est. Quanto major igitur Sacerdotum est potestas in dando Redemptore, quàm illa beatorum in fruendo; tanto quoque altiorem illi respondere gloriam oporPars IV. Doctoris Alani oportere videtur. Quare eos, dicit S. Aug. confortes fecisti potetiæ tuæ ut fint quasi Dij terræ. Quapropter cum inChristos Domini tanta promanet qua potestas, qua dignitas ex unctione facra, manuumque impofitione: quos prius potiusve in Angelica Salutatione decebit, ac etiam ✓ oportebit frequentare illud, CHRISTYS, suumque consalutare Summum Sacerdotem: quam facrum Ordinem ipsum Sacerdotum? Quo impenfius, 6 Sacerdotes pfallite Pfalterium & prædicate. Atque ut velut verbo prædicta contraham: Tametfi adductæ hactenus partes in quindenam comparationem Meritis superent singu- læ: Sacerdotes tamen præstant divina Potestate: Dedit Deipara Esse Substantiale Christo: dantverò Sacerdotes Else illi transsubstantia- - le. Et hæc fumma brevis. EXEMPLUM. Eremita quidam Sacerdos in Lombardia admirabilis extitit ab memo- - rabili adversus Deiparam observantia & religione in Pfalterio: quod multis infigne tropæis nobilitavit. Loca illa deserta vaste solitudinis, pluribus jam incolens annis, folitariam & afceticam exigebat vitam, multa cum austeritate disciplinæ, & opinione sanctitatis. AfpeEtus ipse venerandus, & exempli rari fingularitas, & mirandorum ejus operum gratia, & doctrinæ monitorumque vis ac falubritas, quam advenæ auferre ab eo confueverant: - viri famam late celebrem differebant: ut hominum procul ad eum affluxu eremus ipfa peFt 5 ne
Cap. XXVII. Sermo III. ne in exempli spectaculique amphiteatrum verti videretur: non mediocri ipfius cuin lo Au & moleftia. Poft folennia verò Sacerdotij munia ritè & ordine peracta; reliqua sanctarum illius exer. citationuni pars erat, Pfalterio sese IESV & MARI toto spiritu impendere; feu vocati id oratione profequendo, seu delecta mentali contemplatione condiendo. Atque ita fibi & Divis canebat intus. In publico autem à quibus folatij quærendi causa, vel confilij capessendi, aut auxilij ergo spiritalis petendi, invisebatur: eos ad Deipa- ræ cultum, Pfalterijque ufum inhortari, atque imbuere præstandum ritè folebat: Siquando populofior confluxisset multitudo: tum verò folenne istud statumque obfervabat, ut comparata ad hoc oratione, cum infigni doctrina, & præconio memorando, Pfalterij Dignitacem, Utilitatem, Neceffitatem, Facilitatemve disertissimè ac zelosè prædicaret. Fructum animarum, sed nisi malignis, in videndum vidit cacodæmon: & invidit, 1 Er. go fremens frendensque tanto sævius excitat sese, furiatque: mille promens artes ac fraudes, clam palam citat omnia: mirificis juxta & horrificis Sanctum tentationibus puliat diu pertinax; ad rupem 2. Diris quoque plagis subinde multatum diverberat: ad aërem: Immanibus incurfat monstris frequenter: tetris infandatum visionum larvatis spectris horrifi casinopinaro: Divinis intentum aversus fathan rd
Pars IV. Doctoris Alani. vellicat, trudit, versat, planeque divexat. 3. Iam terramotu intremere omnia, mugire tonattua, fulmina micare: jam moveri omnia circum videbantur. Aliquando crepantibus in flammis cellulam suanı stare medijs credebat, incendiumque globos ignium volvere in auras: omni ut huinana ope desperata, Adjuvad Virgo Maria: exclamaret. Necin ventum. Audijt vocata, adestque spectabilis insigne manu prætendens Pfalterium: quo phantasticis objecto flammis, & hæ disparuerunt, & immani damones cum ejulatu diffugere confufi.
5. Alias, fic ad exemplum permittente Deo, cum atroci lumbifragio, à trunculentis acce. pro spiritibus jaceret contufus, livore & cruore corpus totum informe, ac femianime; me. diæ velat morti interveniens Vitæ Genitrix, defectum corporis viribus, ut non animo, virgineo uberum suorum lacte in potum ei dato, protinus integrum persanavit.
6. Quandoque horribili cacodæmonum irruentium furore everfum funditus dispersumque domiciliolum Sancti, ipfi Patrona MARIA Pfalte suo intra breve tempus eduEtam ex fundo aliud collocavit. Atque ista de Pfalterio MARI, quod C. & L. Angelicis Salutationibus constat: cum quindenis de Sacerdotio meditationibus, ad idenı u- tiliter commemorandis: Quo inprimis uti familiariter convenit Sacerdotes, pro tuenda sua Sacerdotalis Poteftatis Excellentia: atque etiam Lat 460.
Cap. XXVIII. Sermo III. Laicos pro dignè honoranda tanta in terris concessa hominibus potestateCAPVT XXVIII. APPENDICULA. De Sacerdotali Pfalterio IESV CHRISTI. H Oc C. & L. Dominicis orationibus absolvitur, Apoftolorum Symbolo Angelicaque Salutatione quindecies interpofita: id est, semel post quamque decadem fic, ut totidem liceat applicare & commeditari jam prædictas Excellentias quindenas Sacerdotales. Quas ipfas item ex Oratione Dominica, uti è Salutatione, quemadmodum repeti atque deduci valeant, fua ipsi illi Novello sponso Sponsa MARIA, cadem in apparitione revelavit.
I. Quinquagena DECAS I. Sacerdotes Potentiam habent PATRIS, ex stella Pater noster. Sic FILIVScomineruit: & omnia, ait, quæ habet PATER, dedit mihi, & mea funt: & ego tradidi vobis: & mitto vos, ficut me misit PATER meus. II. FILII quoque habent poteftatem facrificandi, ex stella. Qui es. Ait enim EGO & PATER Unum suus in essentia. III. SPIRITVS SANCTI habent potestatem, ex stella, In calis. Nam Spiritus S. inauguratione impenditur cum charactere. Et is quafi tertium cælum est SS. TRINITATIS, IV. Humanitatis CHRISTI habent pote fla
Pars IV. Doctoris Alani. teftatem, ex stella Santtificetur. Ipsa enim est SANCTA SANCTORVM, ¿ qua omnis in Ecclefiæ corpus sanctitas dimanat. V. Beatæ Virg. MARIA habent poteftatem, ex stella, Nomen tuum. Hoc enim fanctificavit eam, & glorificavit, cunctis Angelis supervectam. II. Quinquagene DECAS VI. Angelicam Poteftatem habent ex Fonte, Adveniat regnum tuum: quod fc. Angelorum est. VII. Patriarchalem habent ex Fonte, Fiat voluntas tua: quæ in Lege naturæ & Moysis quidem præfcripta & facta: verum in Sacerdotibus excellentius. VIII. Apoftolicam, ex fonte, Sicut in calo: Nam Apoftoli sunt quafi ccelum, ait Auguft. IX. Beatam Sanctorum: ex fonte, Et in terra cultissima Deo fuerunt Saniti, agri, & vinea: CHRISTYS colonus corum. X. Sacram Miraculorum habent poteftatem ex fonte, Panem noftrum quotidianum: quo præcipuè Religiofi pafcuntur. III. Quinquagene DECAS XI. Miraculorum habent potestate altiorem Sacerdotes ex Castro, Da nobis bodie. Solus enim Deus dat tanca. XII. Ecclefiaftica majorem habent, ex Caftro, Dimitte nobis debita noftra. Hoc enim ex Deo poffunt, & Sacerdotes. XIII. Politicam, ex castro, Sicut & nos dimittimus debitoribus noftris. Quod hominum eft, & neceffarium. XIV. Reliquiariam, ex Castro, Et ne nos inducas intentationem. Cum qua pugnando Sancti etiam ofsa sua post sese reliquerunt Sancta. XV. Glotiofam Beatorum majorem habent poteftatem.. SacerCap. XXIX. Sermo III. Sacerdotes, ex Castro: Sed libera nos à malo: peccato enim liberant Sacerdotes. Porro I. Quinquagena ordinatur ad decem mandata Dei: II. Ad Virtutes septem Morales, & tres Theologicas. III. Ad fepten, Dona Spiritus Sancti, & tres pœnitentia partes. Eo fine & intentione: ut Det beneficio, patrocinio MARIE, & Pfalterij merito ista petantur bona, & contraria mala per deprecationem evadantur. CAPVT ΧΧΙΧ. Scala Religionis B. Magiftri Alani, ad quendam Cartbufianum in domo Legis Mario. Novs, amantiffime Frater, cuique Religiofo Gradus esse quindenos, quibus in cælum disponat afcenfiones in corde fuo. Et ij tripartiti funt; juxta tres Pfalteru lesv & MARIA partitiones: ut fimiliter & noftre apud Deum innotefcant petitiones.
1. Quinquagene GRADVS Effentialium funt Religionis facræ. Primus: Obedientiæ humi lis: Ave. II. Continentia pure: MARIA. III. Paupertatis voluntariæ: Gratia, IV. Obfervantiæ regularis Perfecta: Plena. V. Hilaris & alacris diligentiæ: Dominus tecum, nam Sita fervire Deo regnare eft. II. Quinquagene GRADVS Propriorum funt Religionis. Nimirum. VI. Est Orationis inenta & attente: Benedicta, VII. Studij devoPars IV. Doctoris Alani. ti & facri. Tu: Studendo enim quæque demonftrantur. VIII. Compassionis cum paffe CHRISTO: In Mulieribus. MARIA enim accerbiffimè compalla FILLoen. IX. Adi. ficationis ad proximum. Et Benedictus. X. Eft Delectationis in Divinis. Fructus enim est ille & prægustatus cœleftium, III. Quinquagena GRADYS funt Accidenta * lium Religions. XI. GRADVS est Difcretio. nis in corporalibus afflictionibus in jejunio, vi gilia, & c. Ventris, Naturæ enim Neceffitatem debemus. XII. Custodir sensuum, Tui, ut tuus tibi maneas; nec sensus deprædentur animam. XIII. Silentij, Iesvs: quiin paffione ficut agnus obmutuit. XIV. Communitatis sequela: Chriftus: qui erat fubditus parentibus. XV. Laudis, honoris, & gloriæ Dei: ad quam omnia cogitata, dicta, facta referat Religiofus. Amen. id eft, fiat, Hacchariffimè, meditare: ad Pfalterium precare: & alios exhortarey CAPVT XXX. Speciales gratia, & præconia Angelice Salutationis. E1 in domo Carthufiæ apud Ludoniot cuidam fibi devoto revelare dignatum fuisse: & nunc Icio, tribus diverfis uno codemque tempore in oratione pernoctantibus, idem iplu.n a S. Joanne Evangelista, Mariæ Virginis
Cap. XXX. Sermo III. nis Custode apertum, esseque eam veriffimam revelationem. Nimirum ea talis est. I. Quisquis in honorem fufi à Domino Sanguinis pretiosi, solidos per annos XV. omni die quindena PATER, totidemque A v é recitarit piè; annorum XV. circumactis periodis, eum reddiderit expletum numerum: qui fufarum Sanguinis Dominici guttarum eft; riteque fingulas falutarit, Deo Deiparæque gratissimo cultu Religionis. 2. Idem quoque fimul ( fi tamen a mortali noxa fuerit immunis:) subjectas quinque præcipuas à Deo gratias poterit impetrare. Trium animarum de cognatione sua, per annum iftum morte decedentiuin, servationem à damnatione; Deo ipsis mifericordiam faciente, orationum meritò Sanctè oblatarum in merita Sanguinis fusi Redemptoris. II. Merebitur sibi per merita Sanguinis Dominici, ut non ante agat animain, & in fata concedats quam ab omni purus macula peccati, qualis è fonte Baptifmi emerserat, Christo Iudici queat sisti, inque beatarum mentiun gaudia transcribi, III. Venier idem in partem meritorum, fortemque gloriæ, quæ est, Laureola Martyrij: perinde, ut fi fuum pro Chrifto fanguinem profudisset. Idque ex quotidiana compaffione cum Christo paffo, meritique paffionalis communicatione. IV. Item quas defunctorum animas in socie tate meriti dictarum Orationum, per modum tufTE H
Pars IV. Dottoris Alani. fuffragij, venire voluerit: eafdem, miferante Deo, ex pœnis purgatorijs eductas in beatam asserere quietem valebit. V.Qui dictas orationes certo fixoque propo fito per ipfos XV. annos continuandi cœperit: anno autem primo, aliove, aut mense quocunque abripi morte contigerit: prædictas gratias haud minus obtinebit, pro cœpti voto, que pro completionis facto impetraffer,
3. Auscultet nune Sancti Nominis tui Amator; MARIA
1. Calum gaudet: omnis terra ftuper: 1
2. Sathan fugit: infernus contremiscit:
3. Mundus vilefcit: cor in amore liquefcit:
4. Torpor evanefcit: caro marcessit: Cum dice
5. Abscedit triftitia: venit nova latitia: AVEM.
6. Crefcit devotio: oritur compunctio:
7. Spes proficit, augetur confolatio:
8. Recreatur animus, & confortatur affectus: RIA. Siquidem tanta est suavitas hujus benedicta Salutationis, ut humanis non poffit explicari verbis: Sed semper altior manet & profun dior, quam omnis creatura indagare surficias Hec Oratio falutatoria. Parva verbis, magna mysterijs: Brevis ser mone, alta virtute: Super mel dulcis, fupen aurum pretiofa: ore cordis est jugiter rumi nanda, labijsque puris creberrimè repetenda. Verbis enim pauciffimis contexitur: & in la tiffiraum torrentem cæleftis fuavitatis diffun Gg A
Cap. XXXI. Sermo III. CAPVT XXXI. XXX. Excellentia Religionis B. M. Alano revelata. PS SALTERII PRIORIS & I. Quinquagena DECAS J. Religiosi mundo funt mortui, corunique in cælo eft cumAngelis converfatio. II. Religioforum operibus pijs ex profeflione ac statu vis indizur quasi operis operati: quo vivum Deo fiunt holocauftum: aliofque extra Religionem degentes antecellunt quafi in immenfum. III. Ex quo dignior & pertectior eft status: quòd grandia sæculi vitia evaserit: invaserit virtutum nundinationem. Ecclefiafticitamen Ordinis respectu Episcopali eminentiæ sese ultro postponere gaudent. IV. Cum ex fragilitate labuntur: minus, quam fæculares peccant. V. Vivunt purius, stant securius, cadunt rarius, refurgunt citius, operantur confidentius. II. Quinquagena DECAS VI. Meritum Religiofi tantum penè superat meritum fæcularis, v. g. pariter jejunantis: quantum actio operis operati, & idem operis operantis excedit. VII, Parentibus altius provenit bonum ex filijs in Religione, quam fi ad regium cos sceptrum provexissent: quia CHRISTO, MARIAque funt desponsati, VIII. Parentes veniunt in paremejusdem Religionis merito rum communicationem: gloriaque cœlefti cateris anteibunt. IX. Unus ad
Pars IV. Doctoris Alani. ad Religionem converfus multis in sæculo prastare poteft converfis ad frugem bonam converfis X. Efle Religiofis in cælo fedes inter Seraphicos poteft: quod hic in ftatu perfectiffimar degeront charitatis. III. Quinquagena DECAS XI. Regia eos dignitas in cælo manet: Quia Beati pauperes Spiritu, quoniam ipforum eft Regnum cælorum. XII. Iu- ✓ dices orbis erunt. Amen dico vobis, quod vos, qui reliquistis omnia, & fecuti eftis me: fedebitis fuper fedes XII. iudicantes XII. tribus Ifrael XIII. Religiofis mundus crucifixus est, & ipfi mundo; ideo dabitur eis cum CHRISTO Laureola. XIV. Sepulchro CHRISTI gloriofiores funt: Vivun enim continent, quein illud mortuum servabat triduo. XV. Natali stabulo Domini funt digniores: quantum homo re inanima me hor hocque amplius. f ALTERIUS PSALTERII,
1. Quinquagena DECAS I. Religio in Eccle fia eft delicium CHRISTI. II. Religio antestat omni creatæ scientiæ: quia omnium schola virtutum est. III. Major est quàm S. Scripturæ scientia: quia est Dei saprentia in vivorum animabus: non in litera mortua. IV. Religio est alter quasi baptifmus: quod primum ad ingressum remiffio culpæ fiat ac pœnæ. V. Paradiso dignior terreftri est Religio. II. Quinquagena DECAS VI. Toro dinior inundo est: quia Deo mundus ca vivus et atque perennat, VII, Dignior Reliquijs Sancto 468 Cap. XXXII. Serm. III. rum: catenus quod faciat reliquias, dum San. tos producit Ecclefiæ. VIII. Major dono miraculorum eft: hæc enim corpus, illa mentes perficit, & justificat per Christum. IX, Dignior imperio, regnisque est: cuantum anima corpore: X. Religio est specialis Sponfa CHRI STI. III. Quinquagena Dacas XI. Curationum dono dignior eft. XII. Potentia creandi magna eft: major justificandi per CHRISTYM: at hæc religionis eft. XIII. Dignior omni orbis honore eft: quia veri æternique honoris parens est. XIV. Dignior pars terræ est Religio, quam inhabitat: Tametfi terra ea VII. manaret fontibus, 1. Aqux viva, 2. Vini, 3. Lactis, 4. Olei,
5. Balsami, 6. Medicina, 7. Antidotorum, & gemmarum. XV. Religio est Civitas Dei, CaArum divinæ potentiæ, Schola Salutis, Fons bonitatis æternz. Ita gloriosa Virgo MARIA cuidam Religiofon novello fuo Sponfo revelavit.
CAPUT XXXII. De modo medicandi ad Pfalterium, S. Do minico revelato. ic triplex est, & suus cuique in Pfalteria quagene, && Vocalem Orationem & Meditationem refert ad CHRISTI INCARNAT10- NEM: Idque per Senfuum applicationem, in myste
Pars IV. Detoris Alani. myfterij illius partibus: quæ funt. Annuntia tio feu Conceptio, Visitatio ad S. Elifabetham, Nativitas, Circumcifio, Præfentatio, Fuga in Ægyptum, Reditus indidem, Inventio in templo: Subjectio Christi sub parentibus. Ex his quinque delecta pro libitu mysteria, cuique unum decadi, mente designare_oportebit; per cujus merita precantis intentio pia offerat Deo Trinuno: assumpta in Advocatam Inclyta V. Matre Dei; Quinquagenæ prime in Pfalterio inter preces, laudes, & grates: faluzationesque repetitas, & illa conditas cogitatione ac intentione. Et hæc tunc ipfam vocalem orationem quasi animat intus: exteriusque viva afflat - luce: velur accensa sedentem in tenebriscandela circumfulget: cujus in luce peragit sua rectius. Sed in unoquoque dictorum mysterio ad Pfalterium oraturus duas menti Personas proponat: DEIPARAM cum Ius V- 10 pufione. Ubi sensuum applicationem fic exercere devote licebit, ut DEIPARA Mater à capite ad calcem ufque obeatur, & ad quodque ejus membrorum unum Ave Maria pronuncietur: v. g. 1. Ad Caput ejus, quod FILiepro te sæpius inclinavit. 2. Oculis, aut puelluin piè intuitis, aut fuaviter lacrymatis. 3. Ori, IESVLVM bassianti. 4. Gents, ipsi eis appressis.
5. Labijs ac linguæ, Izsvm laudantibus. 6. Auribus voculam ejus haurientibus. 7. Vberibus eum lactantibus. 8. Brachiis, illius gerulis. 9. Sinui, IESVM foventi. 10. Cordi, ipfum deamanti. 11. Ventri, ipsum gignenti, 12. Genibus ipfum Gg
Cap. XXXII. Sermo III. ipsum adorantibus. 13. Pedibus ei difcurrentibus. 14. Mambus ei miniftrantibus. 15. Corpori toti, puello deservienti. Hanc ad praxin haud parum conduxerit, iconem aliquam Deiparæ, cum Filiolo in finu velulnis pictam sculptamve oculis objectan habere: & elegantior erit ad affectum aptior. UbilBSVLVS inter brachia Matris erit ad inHar libri: ejufdem membra, velut libri divini folia, ad quæ inens precantis intenta, fixaque evolvat ea meditabunda corde, ore, orabuada. Quo modo præterita, ac etiam cæleftia adfunt nobis præfentia. Pariter & Puelli membra queunt confiderari ac adorari in Pfalterio CHRISTI, Secundus Modus II. Quinquagenæ ad CHRISTI PASSION BM vertit orationem & Vocalem & Mentalem: ducendo utramque decadat m per. 1. Orationem Agoniam, Captivitaremque CHRISTI in horto. 2. Per Flagellationem. 3. Coronationem. 4. Crucis bajulationem. 5. Crucifixionem, cum sensuum applicatione ad res partesque fingulas Christi patientis: Velut fupra præfcriptum eft. v. g. Capillitium Domini, barbamque fæde laceratam, oculos, aures, vultum, caputque totum. Genas, linguam, humeros, brachia, dorfum, pe. Aus. manus, crura, pedes, indignissimè tra. Eta omnia: Cum Situ tantis, sedentis, genicuJantis, acentis: Cum Motu euntis, tracti, tru firaptati, volutati, & c. Inter hæc, aliaque talia, versante animo, VOX
Pars IV. Doctoris Alani. er vox obit Salutationes in Mariano, aut Dominicas orationes in Dominico Pfalterio: pictasque pfallit mente, pfallit Spiritu & ore, ad cytharam tenLam CHRISTѵм, ad Decachordum Davidis veri: honorat; coronatque fingula Domini membra, modo rituque omnibus apto perque facili Christianus, tam falubri, quàm digno Deo atque grato. Huc imagines de CHRISTO passo conferunt plurimum, præfertim rudiori vulgo: Quin & intelligentioribus: qui præclaritis pervident modum præfentis CHRISTI in imaginibus, ** fic confideratis & cultis. Qua caufa miracula circa eas multa contigit à Deo designari: haud secus ac fi aut vita, aut Sancti, aut ipse Deus ineffet ipfis. Tanta potest Fides, per visibilia ascendens ad invisibilia Dei, eaque cognoscens: Ut qui, ficut in naturalibus adefse naturali modo; ita supernaturali in Eccle. siasticis talibus vifitur. Tertias Modus III. Quinquagenæ ad CNRISTI Gloriosam Resurrectionem orat decadatim mente & ore: ut fupr. Partes tantum confiderationis hic funt aliæ. Ut 1. Mysterium Refurrectionis. 2. Afcenfionis, 3. Santi Spiritus Missionis: 4. Deiparz in cælos assumptionis: & 5. Coronationis. Hicin gloriofo Domino possunt attendi infpicique, quoad licet, dotes glorificationis: in Anima verò divina Attributa, Sapientiæ, Scientia, Bonitatis, Veritatis, Mifericordia, Iuftitiæ, & c. Quibus fingulis aptè quadrat Angelica
Cap. XXXII. Sermo III. gelica Salutatio: ut quæ originaliter per ipfam in CHRISTO mortalibus fuerit collata participationi. Sunt illa nuper etiam cuidam novello MA- I Sponfo divinitus ostensa sub diverfis - Ichematis ac figuris. Vidit n. CIVITATES admirandas, Prima ex auro obrizo, argenos puriffimo constructa: Et in ea fingula quæ Chriftiatrinent Infantiam. Altera ex gemmis pretiofiffimis, priore altius eminente: Et in ca Pafionis fingula ab dictis gestusque exprefia: vt fi geri modo cernerentur. Tertia ex Stekis compofita præclariffinis: aditiffimo fra loco: in qua Divina Dei, Cælitumque procul visebantur. Ex harum prima in secundam, inq; tertiam diftantia justa ducebat per Altissima intervale. pero; SCALATRES: quarum cuiq; GRADV erant quinquaginta: Et hos inter denos finguJa CASTRA munitissima & elegantiffima, numero quina. Has per Scalas: perq; Caftra fus dee; commeantes cernebatinnumeros Angelos Mentefq; fantas. In numerum & tactum modificatum illorum motus edebat in imo me. dio, summo scalarum, & Caftrorum, ineffa. bilem melodiam, Dam visu in medio, auditugstalium statrap- | kus: vox ad eum accidit. Hoc age & tuquotidie tres pfallens Quinquagenas: & verum in te fiet iftud: Nostra conversatio in Calis eft. Et Mud: S. Catharina Scnenfis egit, S. Augiftinus
Pars IV. Doctoris Alant. ans vifitavit, S. Hieronymus frequentavit, S. Ambr, observavit, & plerique Sancti. Suntigitur, Dominica Oratio, & Angelica Salutatio, duo Evangelia, omni creaturæ cum fignis magnis prædicata seniper, & prædicanda. Sunt ea, ut Lapides pretiofi, ad Domum Dei ædificandam: Sunt & vasa Domini Sansta, quibus devota Deo: Sacrificia offeruntur: Sunt, ut Arma Iofur, Gedeonis, Samionis, Davidis & Iofiz, ad partes adversas debellan. das. CAPVT XXXIIL De Ariditate in orando: deque punctis medi tandis ad Pfalterium. Isericordiffima Regina cæli una inter Octavas omnium Sanctorumdie novellum fuum Sponfum clementifimè visstare di gnata est. cultu, vultuque ad usque miraculum fereno & jucundo apparens videnti ac vigilanti: verum non mediocri mentis ægritudine dejecto. Dolebat enim impense, quòd ex aliquanto jam tempore tetro, fine ullo fuccu & gusto: quin cum mæsto tædio, infipidaque ariditate mentis quotidianum Pfalterij pensum devolviffet: nec aliter potuiffet. Unde pulillanimitas ipfius rebatur: operam Deo fuam accidere gratam non vaicre. Hisce acceffit veteratoris callidi ars fraufque Cap.XXXIII. Sermo III. que maligna: qua positum inter malleum pufillanimitatis anxiæ, & aridi incudem tædij, cimmerijs involuit tenebris, sua mentem ei obscurans fascinatione. Quibus intus forisque pressus diu, demum victus abjecta velut hafta fugere ex Ecclefia meditantem opprimit ex improviso Dei Virgo apparens, atque retentat averfum talibus affata: Quote, fili, pedes? Nonita fugeris mihi. DiEtoque in ipso stetit fixus, humique immobiles adhæsere plantæ: Ut faxum obriguit. Sed hic corporis: major erat animi stupor ancipitis: Verane facies hæc Virginis: an phantastica Sathanæ foret illufio? Sensit Deipara, Et fi de me, inquit, meisque dubitas puellis, Age, Signa me, omnesque circum Virgines, signo 5. Crucis: Siquidem ex parte maligni fimus, defugiemus, fin, fortius stabimus, & clarius refulgebimus. Paruit sana monenti, factaque cruce cum SS. Trinitatis appellatione, respondit effestas: Simul illa nota redit sub pectora virtus. Tunc Regina: Quid, Sponse, dubitasti? Vbi tua lux, mensque priftina? Memento. 1. Militia eft vita hominis fuper terram. Et Filius mem tentatus per omnia; probatus inventus eft. Et tu, quia acceptus eras Deo, neceffe fuit, ut tentatio probaret te. Et nune mifit me Dominus, ut curaremte. Nec ego immunem tentationis vitam egi mortalem. Optimi sum & maxımi quique Sancti, qui tentationibus probatisfimi. Tu igitur fide armatior & patientia, ad fortioTate inftruo. Non ego te delegi, ut ignava despumes
Pars IV. Doctoris Alani. mestædia: fed ut in acie bella fortia belles: Vincas Te fortius auis. Itan, putido cedere tædio, aridoque fuccumbere menti? O dulcibus affuetum! Non fic amabo: fortem volo: ideo non fine meista tibi tentatio venit: Quam tein fatisfactionis meritum, & vitutem patientiæ vertisse oportuit: Quin & bar ulus recte, purgatoriis afferre lucem, pacemque poteras. Quidcogitas, Sponse mi? Corporis aut morbum, laboremve Subire Dei amore, dignum cæli corona nosti, & animi devorare faftidium, ac languorem fuftinere, ma- - joris esse virtutis ac præmij nil recordaris? In te, quod fucrit, facito: fecerisque fatis abunde Deo. Que- -liscunque fies, aridus absque gustu, an madidus ex Déo: dummodo extra lethalıs noxiam peccati. Exemplo difce: 1. Eiufdem medicina virtutis eft: five ab ignorante eamruftico, five medico sciente fumatur. 2. Sic & gemma, five manu geratur nofcentis, feu nescientis vim eius. 3. Steignis, floresaurum, pari pollent efficacia: Scias emm, forasve licet. Ita quoque orationi suum conftat & pretium, & præmium an ex arido, pingu've cordis fenfu promanet: dummodo forti animo emissa feratur in Deum. Non orantes impetrat fenfus aut guftus delitiofus, fed fortis animus & fpiritus conftans: in profperis, afperifque idem. Quin uti difficilia, quæ pulchra: & gaudet patientia duris: ita devotio Lutatrix fit gloriofor victrix. Operis facilitas eft gra tie: at gloriæ difficultas. Quo magis de ariditate irruente gaude: & faveto patientiæ die lucta coronam. In patientia possidebis animam, non de spondebis. Scias, quod oratio aridi, nec tamen pusillammi,
Cap. XXIII. Sermo III. a nimi, eft medicina Dei, vinum solatij, robur auxilij, Jol Ecclefia, campus florum, denarius regni. Fac effe matrem: & illi tres filios: major natu fie eloquens: minor balbutiens, infans tertius, vagiens: fingulorum illa petitiones audit perinde, ac intelligit: proque facultate subvenit: Infanti tamen prius, & affectuosius. Ita Deus exultantes Spiritu & pfallenres audit, prore, & usu: Simplices, amat & proeurat: gementes, nec se sat intelligentes, miferatur etiam ac in humeros fuscipit gaudens. Quare fiattentius orare non possis: fac velis, hocque ipfum offeras Velle Deo. Hoc tuum eft, istud Dei, Te pofert, tuaque Deus: & boc cum agit: fua recipit cum lucro: at eo tuo. Ergo, sta persta, & tamo in ftatu, insta: quo fupplicas difficilius. Namregnum cælorum vim patitur: & violenti rapiunt illud. Cave: Pfalterium unquam omiferis: quia frigidus invitusque oras; fed eo fortiss urge. Esto, fis invitus, at non involuntarius es. Quia invite invituses: acceptior Deoes: & ego tibi propior, prote preces offero, ac precium precis confero. Verum ut ex hoc orare queas attentius: Articulos vita mei Filij distinctè tibi pandam, mentique imprimam totidem, quod in Pfalterio repetitas Deo confeGratas Salutationes. Sic autem habeto: Filium meum cosdem olim S. Dominico Sponso meo vifibiliter revelaffe: Addita visione perfecta, de totius Paffionis ordine ac ferie: Atque cum miraculosa ejufdem paffionis, in Dominico susceptione. Deinde poftea, Ego ipfa eidem rurfus id ipfum, aliisque San Eis compluribus, oftendi. Ipfos Meditandis ad Pfalterium. Ipfos autem illos Articulos quotidianus vocaliter orabat S. Dominicus: & alias fæpe altum meditabatur attentione, & cum acerbiore compassionc. At verò tu similes: fed confusè nimis, ordineque nullo meditaris: & turbaris: Hinc & attædiaris. Quisquis iis inftiterit meditatiunculis. 1. Sanguine mei Filij non poterit non expiari ac falvarı. 2. Ideoque vivens in virum alium immutari fecundum cor Dei. 3. Meque fibi Patronam sempiternam. Dixit: Articulos Sponfi animo impreffit: & ab oculis receffit in cælos. NOTAT hic Transfcriptor Alani posthu mus: quod in M. S. Alani repererit Articulos hos prolixe: illos brevitet perscriptos: se ve- rò inæquales ad æqualem brevitatem revocaf se, ut fequitur. ARTICULI MEDITAN DI AD PSALTERIUM. PRO QUINQUAGENA I Acum DECAS8 I. Va MARIA, gratia plena, Dominus te cum: Benedicta Tu in mulieribus, & Benedictus fructus ventris tui IESUS CHRI STYS.
3. Amabilißimus: Qui ab aterno à Deo Paty oft genisus, & pro nobis fecundum hominem prade Sting 478 Cap. XXXIII. Alanus de Artic. ftinatus, quicum cum Patre & Spiritu Sancto unus eft Deus, & Dominus par in gloria, æqualisque in efSentia. Amen.
2. Amabılıßimus, qui in principio cælum creavit Angelos, quos in novem sapientissimè diftinxit ordines, fuæque aterna beatitudinis ac gloriæ fecit efse participes. Amen.
3. Amabilisfimus, qui Luciferum cum fuis Angelis de cælo ejecit, quia Creatori suo similis esse voluit, bonosque à Deo in sua charitate solidavit, quod ex tunc usque in perpetuum manebunt, qualis eos creavit. Amen.
4. Amabilissimus, qui potenter mundum creavit & elementa cuncta, solem, stellas, lunamque sua produxit omnipotentia, imponens fingulis ordinem proprium & ffiium. Amen.
5. Amabilissimus, qui terram fuper maria fundavit, mirabiles & diverfas creaturas in eis creavit quas fapientißimè gubernat, prudentißimè disponit, ac potenter in effe conservat. Amen.
6. Amabilißimus, qui paradısum voluptatis in Oriente plantavit, arborem vite, fcientia que boni & mali in ejus inedio locavit, in quo primum hominem pofuit, quem poft præcepti prevaricationem inde ejecit. Amen. t
7. Amabilissimus, qui fanctos Patriarchas elegit, de quorum femine homo fieri decrevit, quibus notitiam fur, ac tumorem inspiravit, & multa de futuris revelavit. Amen.
8. Amabilisfimus, qui fuam exteincarnationem paßionem, refurrectionem, & incalum afcenfionem per, Meditandis ad Pfalterium. P F per Propbetas mundo denuntiavit: quos ad hoc diviwa providentia præordinavit. Amen.
9. Amabilißimus, qui in Matrem fuam digniffimam ab æterno praelegit, & fponfam, conceptionemque tuam ac sanctam ativitatem parentibus tuis per Angelam pranunciavit, & vitæ feriem. Amen.
10. Amabilißimus, qui te presentatam in templo, omni gratia replevit o dignissima Virgo, ac omni virtute pulcherrimè decoravit: Sic quod in templum fuum dignissimum mirabiliter confecravit. Amen. DECAS II. Pater nofter. Ave Maria.
1. Benignissimus, qui te per Angelum suum Ga brielem reverentißimè falutavit, qui fuum in te Adventum tibi pronuntiavit, dicendo voce ferens. Ave gratia plena. Amen.
2. Benignissimus, cujus Angelus te turbatam a- nimavit, & concipiendi modum indicavit, virtue quoque altiffimi te tunc obumbravit, & ad confentiendum inclinavit. Amen.
3. Benigmßimus, cui confenfum prebuisti, Ecce Ancilla Domini, dum dixisti, quem mox virgo permanens concepifti, & centum & quinquaginta gaudia tunc habuifti. Amen.
4. Benignißimus, qui conceptus statim in anima pænam infinitam sensit atque triftitiam, que etiam erat tanta, ut omnia excederet inferns tormenta. A men.
5. Benignißimus, qui exiftens in uterotuo Iohan
* Cap. XXXIII. Alanus de Artic: bannem Baptistam visitavit, quem nondum natum Janetificavit, & parenti illius loquelam reddidit, as Elifabeth spiritum prabuit. Amen.
6. Benignifimus, cujus Angels in somnis Ioa feph apparuit, ne terepudiaret, admonuit, quem etiam novem menfibus in thalamo virginali foristi, portando nullum onus sensisti. Amen.
7. Benignißimus, cum quo in Bethlehem perextAi, & vilißimum stabulum pro hofpitio clegifti, ubi Virgo permanens Dei Filium peperifti, & centum & quinquaginta gaudia tunc iterum habuift.. Amen.
8. Benignißimu, quem pannis involuists, ac in præsepio humiliter reclinasti, flexisque genibusreverentißimè adorafti, quia cum Dei Filium effe cognovifti. Amen.
9. Benignissimus cujus nativitatem Angeli patoribus nunciaverant, quem paftores follicite quafierunt, inventumque adoraverunt, visaque & audita ab Angels retulerunt. Amen.
10. Benignissimus, cui caput tuum virgineum fepius inclinasti, & oculis caftifsimu frequenter infpexifti fragrantiam fui corporis in naribus fenfifti labiis frequenter ofcula impressisti. Amen. DECAS III. Pater nofter. Ave Maria,
1. Clementißimus quem uberibus tuis virginen fæpissime lactafti, & amore ardentissimo semper adumefte, manibus mundissimis bumiliter tractati, veftifti atque cobafti. Amen.
3. Clu
Medicandis ad Pfalterium. f
2. Clement fius in carne pro nobis circumcifus, mandatisque legalibus per omnia subjectus, cui flents & dolenti es compassa, atque more matrum es piè lacrymata. Amen.
3. Clementissimus cuius nativitatem stella Magis indicavit, atque ad quærendum vehementer inftigavit, quam præeuntem usque lerufalem sequebantur. ubi natus effet Rex Iudæorum fcifcitabantur. Ame.
4. Clementissimus quem tecum in stabulo vili in venerunt, in terraque proftrati reverenter adorave runt, munera etiammystica devotè præbuerunt, nam aurum thus & myrrham Domino obtulerunt. Amen.
5. Clementissimus quem in templo præfentasti abi Deum Patrem fuppliciter adorasti, umgenitum que suum fibi obtulifti, & immenso gaudio repleta runc fuifti. Amen.
6. Clementissimus quem fenex Simeon per san Etum spiritum cognovit effe Filium Dei, proredem prione cuius par turturum obtulisti, & fic ad civi tatem tuam humiliter rediifts. Amen.
7. Clementissimus quem Herodes interficere vod tuit, fed ipse aliter disposuit, Angelus Sanctus in fomnis Iofeph apparuit, ut tecum fugeret in Ægy ptum admonuit. Amen.
8. Clementissimus, cum quo nocte media fugifti cum anxietate summa, famem, sitim in itenere patiendo, ac corporis defectum pra teneritudine incura rendo. Amen.
9. Clementissimus cum quo castissimè & humil timè, laboriosissimè & pauperrimè, verecundissi- mè ac fanctifsimè inter paganos, in Ægypto babia tafti per feptem annos. Amen. Hb
10. Cles
482 Cap. XXXIII. Alanus de Artic.
10. Clementißimus quem ad terram tuam ex admonitione Angeli reduxifti, ubi una cum ipfo dulciter vixifti, in fumma fanctitate, ac morum gravir tate. Amen.. DECAS IV. Pater nofter, Ave Maria.
1. Dulcißimus qui tecum annis fingulis in lerufalem afcendit, ubi pro redemptione mundi tecum exoravit: ficque falutem plurimorum à Patre impesravit. Amen.
2. Dulcissimus quem femel in Ierufalem per triduum perdidisti, & inter notes & cognatos lachrymosè quasivisti, quibus diebus nec bibere nec comedere, nec dormire potuifti: fed diebus fingulis inconfolabiliter flevisti. Amen.
3. Dulcissimus quem invenifti poft triduum, fedentem in templo in medio Doctorum, andientem illos, ac interrogantem, facramque fcripturam eis exponentem. Amen.
4. Dulcißimus qui tibi femper in omnibus fme obediens, furrexitque de medio tecum revertens, quem cum lacrymis pre gaudio, amplexabaris ofcule virgineo. Amen.
5. Dulciffimus qui tibi & Iofeph obfequiefifsimus erat femper & familiariffimus, tecumque quotidie de cæleftibus loquens, ac divina secreta tibi plurima pandens. Amen.
6. Dulcissimus qui anno etatis fua duodecimo, revelavit tibi ere fue divino maximam anime fue and Meditandis ad Pfalterium. panam, quam à sua conceptione sustinuit, & usque ad mortem continuè pati habuit. Amen.
7. Dulciffimus qui tibi etiam omnem numerum Salvandorum mirabiliter revelavit & damnandorum, qui unquam fuerunt, funt & erunt à mundi initio, quos congregabit ac feparabit in extremo ju dicio. Amen.
8. Dulcißimus quem Ioannes in Iordane baptiza vit, ubi Sacramentum Baptifmi inchoavit, super quem tunc Spiritus Sanctus de cœlo venit, & cui Pater teftimonium verum dedit. Amen.
9. Dulcißimus qui 40. diebus ieiunavit, & fine cibo corporali in deferto perduravit, ubi formam ieiunandi premonftravit, & iugiter suum Patrem pro peccatoribus interpellavit. Amen.
10. Dulcissimus quem diabolus ter tentavit, fed ipfe fapienter eum fuperavit, primo in deferto, fuper pinnaculum templi fecundo, tertio in monte excelfo. Amen. DECAS V. Pater nofter. Ave Maria.
1. Elegantiffimus cui Ioannes teftimonium perbia buit, ac digito suo demonftravit, dicens, esce Agnuo Dei summi, qui tollit peccata mundi. Amen.
2. Elegantiffimus qui fibi 12. elegit Apostolos, Pea trum & Andream ac decem alios, qui devotè cunEta, que habebant, propter amorem Iefu prompte re linquebant. Amen.
3. Elegantifimus qui vocatus est ad nuptias in Gali Hbz 484 Cap. XXXIII. Alanus de Artie. Galilea, ubi matrimonium fua prafentia confirma vit, ibique primum fignum fecit, mutans aquam - in optimum vinum. Amen.
4. Elegantissimus qui de templo potenter eiecit ementes & vendentes cum flagello quod fecit, & cathedras vendentium columbas evertit, ac numula viorum as audaciter effudit.
5. Elegantißimus qui & alios 72. fibi elegit diSipulos, quos ante faciem fuam mifit binos & biros, dansallis potestatem, ut demonia fugarent ac cunEtas infirmitates in suo nomine curarent. Amen.
6. Elegantissimus cujus pedes Magdalena cum Larrymis rigavit, ac cap dis fui capitis devote terfu, qua omnium fuorum peccatorum accepts vemama Domino propter veram pænitentiam. Amen.
7. Elegantissimus, qui per triennium cum di fcipulis tudais prædicavit nequissimis, quibus mutta & varia oftendit figna, que nunquam fuerunt audisa. Amen.
8. Elegantissimus qui leprosos multos mundavit; cacis visum, claudis greffum reparavit, mortuis reddidit vitam, infirmis fanitatem, à damonibus ob Sosis plenam libertatem. Amen.
9. Elegantissimns qui multas fatigationes fafti nuit in corpore, ieiunando, vigilando in fua juventase, prædicando, laborando, & orando, Iudæorumque infidias frequenter patiendo. Amen.
10. Elegantissimus cui occurrebant in die Palma rum, fernentes in via vestes & ramos olivarum, quem cantantes & laudantes lerufalem introduxesunt: fed paulò poft cum opprobrio ingenti eiecerunt, Amen. Quin Meditandis ad Pfalterium. Quinquagena de CHRISTI dolorofa paffione à cœna ufque ad fepulchrum. II. QUINQUAGENE DECASI. Pater nofter, Ave Maria.
1. Familiarißimus, qui canam suam ultimane cum difcipulis comedit, quos antea de mundo fibi elegit, veftesque suas poft cænam confeftim dopo fuit, & Linteo se pracingens aquam in pelvim mijit. A. men.
3. Familiarissimus qui genua flexit humilimè, pedes difcipulorum lavit, terfit, ofculabaturque lacrymose, atque poft fuam traditionem difcipulis revelavit, quos ut permanerent in fide prefervavit. Amen.
3. Familiarifsimus qui tunc confecravit panem & vinum, in verum corpus & fanguinem fuum di fcipulisque omnibus ilud dedit, quos tunc in facerdotes & Pontifices ordinavit. Amen.
4. Familiarißimus qui poft cænam fermonem pulcherrimum fecit fuis difcipulis longum & profundum, qui deinde Ierusalem exivit triftißime in horsumubi orare confuevit sepissimè. Amen.
5. Familiarissimus qui in horto ter cum lacrymis ad Patremoravit, ut calicem ab eo auferret suppleciter Patremrogavit, fed tamen ut fieret patris voluntas non fua, orationem conclufit cum anxietase & tristitia summa. Amen.
6. Fami
486 Cap. XXXIII. Alanus de Artic.
6. Familiarissimus qui in oratione tertia usque ad mortem agonisavit, guttasque sanguineas tune abundanter fudavit, quem tune Angelus fanctus confortavit, ut mundum redimeret sua paßione animavit. Amen.
7. Familiarissimus qui ab oratione furrexit, & ad disipulos dormientes iterum perrexit, quos admonuit ut vigilarent & orarent, ut tentationes diaboli fallentis non intrarent. Amen.
8. Familiarissimus qui Iudæos quem quærerene interrogavit, quos tunc virtute divina ter in terram proftravit, & alia figna ibi oftendit mirabilia fortiffima potestate divina. Amen.
9. Familiarißimus qui à suis difcipulis flebiliter est derelictus, & à Iudæis impiis cum immenso ftrepitu comprehenfus, cum catenis in collo & brachiis, & funibus in corpore dire eft ligatus. Amen.
10. Familiarißimus qui fic ad civitatem pænalisfimè est tractus, per vicosque & plateas confufibiliter ductus, & Anna Pontifici primo eft presentatus, à quo de doctrina fua fuit interrogatus. Amen. DECAS II. Pater nofter, Ave Maria.
1. Gratiofiffimus quem Annas de multis interroga vit, cui ad interrogata manfuete refpondit, sibi à Servo gravißimè eft alapatus, irrisus, illufus & contumeliosè injuriatus. Amen.
2. Gratiofißimus qui Petrum se negantem humiIter refpexit, & ad flebilem pænitentiam fortifsime 60918- Meditandis ad Pfalterium. commovit, quem deinde ducebant ligatum de domo Anne, cum ftrepita horribili ufque in domum Caipha. Amen.
3. Gratiofißimus quem Caiphas dolosè examinavit, & Dominuni respondentem morte dignum pronunciavit, ubi iterum à Iudæis multa fuftinuit oppro bria, irrifiones, fubfannationes & graviffima verbe-
14. Anien.
4. Gratiefißimas quem Caiphas hora prima mifit ad Pilatum, per sanctissimas manus fuas pænalif fime ligatum, ubi iterum à Indeis maligne est accu fatus: fed a Pilato in nulla culpabilis notatus. Amen.
5. Gratiofifsimus quem Pilatus mifit ad Hero dem, qui tunc prefenserat in Ierusalem, a quo de multis eft interrogatus iterum, fed IBSVS nulum penitus dedit ei refponfum. Amen.
6. Gratiofifsimus quem tunc Herodes cum fuis conSpuebat, subfannabat & Hudebat, fibi veftem albam induebat, & confufibilissimè ad Pilatum remittebat. Amen.
7. Gratiosissimus qui in reductione ad Pilatum, fepius ad terram corruit in plateis propter longue veftimentum, quem Pilatus denuo examinabat, & a morte liberare cogitabat. Amen.
8. Gratiofifsimus cujus corpus Deificum, a miniftris confufibiliter fuit denudatum, & in collo & bra chijs & tibiis adftrictus, ad colamnam fuit dire ligatus. Amen.
9. Gratiofifsimus qui fuit cum virgis plumbatis, atque fcorpionibus usque ad mortem flagellatus, adeo quod miniftri eum dimittebant, quoniam pre fatigasione ampliusflagellare non valebant. Amen. 10.Gra 488 Cap. XXXIII. Alanus de Artic.
10. Gratiofiffimus, cujus corpus sanctißimum vulneribus erat plenum, à vertice capitis usque ad plantas pedum, ex quibus fanguis facratissimus 60- prose manavit, & usque ad terram guttatim di fillavit. Amen. DECAS III. Pater nofter, Ave Maria,
X. Humillimus, quem de columa tunc folverum, & fuper cathedram ignominiofe pofuerunt, veftem Coccineam, & purpuream cum induerunt, flexisque ante cum genibus velut fatuo iluferunt. Amen.
2. Humillimus quem cum corona spinea pænali Ber coronabant: cujus spicula acuta usque ad cerebrum penetrabant, atque arundinem pro septro ills dederunt, cum quo ejus caput spinosuvi frequenter percufferunt. Amen.
3. Humillimus quem Pilatus fic castigatum fovis eduxit, ecce homo, ad Iudeos malignos dixit.Sed Indas pessimi de hoc non contenti, Crucifige, cruci fige eum clamabant voce ingenti. Amen.
4. Humillimus quem cum ingenti ftrepitu ad do mum judicij trabebant, & cum latronibus impijs anre Pilatum statuebant, voce tunc terribili furiofe clas maverunt, ( anguis ejus super nos atque noftros filios, impiè dixerunt. Amen.
5. Humillimus qui fuit injuste à Pilata ad morrem condemnatus, qui verè erat Rex, & dominan rium Dominus, creator omnium, ac conditor legis, & Filius Dei Omnipotentis. Amen. A
6. Hu
Meditandis ad Pfalterium.
6. Humillimus quicrucem per plateas laboriose partavit, & ad terram fæpius fub cruce se proftravit, tandemque fub cruce totaliter defecit, tunc Simon Cireneus ad crucem manus adjecit. Amen.
7. Humillimus, qui cum ineffabili pæna & labo. ve, cum latronibus pervenit ad montem Calvariæ, ubi veftes eius per caput ( pinofum detrabebant, & omnia corporis fuivulnera pænaliter renov bantur. Amen.
8. Humillimus quem fic nudatum cum videbas, confeftim velamen de tuo capite sumebas, cum do Love immenso & lacrymis acceßifts, lumbosque ejus virgineos cum isto precinxists. Amen.
9. Humilimus qui fuper crucem fuit tunc flebiliter pofitus, & cum funibus in membris crudeliter extenfus, cujus manus benedictissima, fuerunt cum clavis obtufis cruci affixe. Amen.
10. Humillimus cujus pedes sanctißimi cum clavo großißimo fuerunt transfixi, ficque eius membra Virginea potuerunt cuncta dinumerari. Amen. DECAS IV. Pater nofter. Ave Maria.
I. Innocentissimus quem cum cruce in altum elevabant, & fic sua vulnera pænaliter dilatabant, quæ de novo fanguinem fundebant, qui super tuam veftem & faciem copiosè distillabat. Amen.
2. Innocentissimus cui lacrymosa dolenter aßifte bas, pendentem in cruce Filium cum sun mo dolore, afpiciebases usque ad mortem tunc doluifti, quod in ramis penis auxilio di nullum ferre potuifti. Amen.
3. In Hhs 490 Cap. XXXIII. Alanus de Artic.
3. Innocentissimus, Magister quite sub cruce ftaTe videbat, & cum immensa compassione difcipulo commendabat, ubipro Filio fummi Dei tibi dabatur Ioannes filius Zebedai. Amen.
4. Innocentißimus qui fuit in crace à fcribis & fenioribus, à Pontificibus & miniftris multipliciter illusus, sed ipse fuit in omnibus patientissimus, obni- xè etiam oravit pro suis crucifixoribus. Amen.
5. Innocentissimus qui larroni in cruce paradifum promittebat, & omnia ejus peccata eidem remittebat, ut nemo de fuis defperet peccatis, cum regnum cælorum videat latroni dari gratis. Amen.
6. Innocentissimus qui in cruce eft locutus, hely, bely, lamasabatani? que verba lacrymosa, in lachrymas convertunt etiam corda faxea. Amen.
7. Innocentissimus qui etiam in cruce usque ad mortem fitivit, fitioque cum rauca voce clamavit, cul acetum amarumin spongia prabebant impij cum virga arundinea. Amen.
8. Innocentissimus qui iterum in cruce locutus est, in summa pena, dicens confummatum eft. Et ultimo clamavit tam validè: quod omnia cum terra tunc ceperunt tremere. Amen.
9. Innocentissimus qui in cruce spiritum suum Patrs commendabat, quando tam altè & flebiliter clamabat. Et inclinato capite, cum angustia tradidit fuum spiritum ineffabili. Amen.
10. Innocentifsimus qui permifit Sathan fubtus crucem federe, quiobservabat fi poffet aliquid in co babere, ut animam ejus raperet, & ufque ad iartava perduseret. Amen.
Meditandis ad Pfalterium. DECAS V. Pater nofter. Ave Maria.
1. Carifsimus in cujus morte pænalissima, dolebant functa elementa. Terra horribiliter tremebat, a۲- bores & reliqua in ea se movebant. Amen.
2. Carissimus in cujus etiam morte saxa funt fciffa, & monumenta defunctorum perspicuè patefacta. Velumque templi pretiofum fuit dirifum à summo usque deorfum. Amen.
3. Carissimus propter quem fol eft obscuratus, quando in altum cam cruce fuit Deus elevatus, & multa figna alia tunc feruntur facta quæ ab Evangelistis non funt omnia notata. Amen.
4. Carissimus cujus latus Longinus in cruse apevuit, ex quo fanguis & aqua largiter manavit. Quod cum pijssima mater vidifti, pre compassione valde doluifti. Amen.
5. Carissimus quem de cruce depofuerunt Iofeph, & Nicodemus, cum non nullis alijs præfentibus. Et Juper tua genua ipsum reclinaverunt, & cum lachrymis uberrimis tecumtunc planxerunt. Amen.
6. Carissimus quem cum triftitia ineffabili in gremio tenebas, cujus vultum & pectus cum lachrymis rigabas. O Mater dolorosissima quot querimonias & gemitus tunc dabas, quando filium tuum dulcifsimum fic mortuum cernebas. Amen.
7. Carissimus cujus corpus fanctifsimum plenum cruore, cum aqua lavabant. Et coronam spineam de capite trabebant, quod Nicodemus unguento pretiofo 492 Cap. XXXIII. Alanus de Artic. cioso perungebat, & Sanctus Iofeph ( yndone munda involvebat. Amen.
8. Carissimus quem ad fepulchrum cum infinitis lacrymis portabant & dolore inestimabili cuncti, qui aderant: Quem tunc fequebaris cum infinita triftitia, pofitumque in fepulchro adorasti cum fumma reveVentia, Amen.
9. Carissimus ad cujus fepulchrum lapidem ad. volverunt, quem poftea Iudei cum cuftodibus fignaverunt. Deinde tecum ad civitatem cuncti remesbant, in via continue uberrimè plorabant. Amen.
10. Carissimus in cuius Passione O Virgo & Ma ver dolorosissima, centum & quinquaginta dolores mortales es passa, quinquaginta ante eius mortem, & centum post tur reverfionem in Ierufalem. Amen. III. QUINQUAGENA. Articulorum de refurrectione, ascenfione & gloria Chrifti, & Virginis Mariæ affumptio ne gloriofa, & c. DECAS 1. Pater nofter, Ave Maria.
1. Laudabilissimus cuius anima ad infernum de fcendit, & portas illius potenter confregit, Luciferum in abissum relegavit, aliosque damnatos austere increpavit. Amen.
2. Laudabilissimus qui deinde ad Patres detentes in lymbo venit illorumque tenebras fuo fulgore abegit. CHINI Medicandis ad Pfalterium. Cujusque pedibus omnes se straverunt, & letitia lacrymosa reverenter adoraverunt. Amen.
3. Laudabilissimus qui cum partibus in lymbo tam diu permanfit, quousque tertia die à mortuis refurrexit. Quos patres die tertia de limbo eduxit, & corpus fuum glorificum à morte refurrexit, Amen.
4. Laudabilissimus qui cum claritate ineffabili & gloria inenarrabili, cum caterva Angelorum, & cunco Patrum Sanctorum, tibi primum apparuit, dulciter te falutans ab omni triftitia liberavit. Ame.
5. Laudabılıssimus qui fecundo Maria Magdalene, tertio apparuit Maria Salome & Cleophe, quarto Petro Apoftolo se manifestavit, hinc difcipulis in E- maus pergentibus mirabiliter ferevelavit. Amen.
6. Laudabilissimus qui fexto apparuit undecim difcipulis in monte Syon in cœnaculo claufis, feptimoque apparuit Iacobo minori, à cena Domini usque tunc ieiunanti. Amen.
7. Laudabilissimus qui apparuit Iofeph ab Ari maria octavo, Thoma in fide fluctuanti nono, decime pisi antibus difcipulis, undecimo in monte Thabor ibidem congregatis. Amen.
8. Laudabilissimus qui cum difcipulis edebat, eo. dem die quo in cælum afcendebat, ultimo in monte oliveti apparuit, coram omnibus difcipulis quos ele git. Amen.
9. Laudabilissimus qui elevatis dis ipulis benedixit mnibus fuis, Gut nomen suu mundo denunciarent ilis precepit. Et postadre fuam Matrem dulcissimam accefsit, cum amplexu deifico & ofculo valedixit.Am.
10. Laudabilissimus quem cum lacrymis tre gaudio humiliter adorasti cordeg, Virgines, rogans ne din differret, qui te ad se affumeret, am. DE 494 Cap. XXXIII. Alanus de Artic DECAS II. Pater noftrr. Ave Maria,
1. Mifericordissimus qui in cælum afcendit cum Sanctis animabus, & cunctis Angelis ad cuftodiam hominum deputatis: cum gloria inestimabili, & gaudio ineffabili. Amen.
2. Mifericordifsimus cui tota curia cæleftis paradifi, occurrebat camreverentia decenti, in organis cytharis. Pfallendo cum infinitis gaudius. Amen.
3. Mifericordissimus quem Chors Angelici cum tripudio ducebant, quo usque ad summa Trinitatis thronum perveniebat, cum quanto gaudio bocfiebat & tripudio, nullus poterit explicare eloquio. Amen.
4. Mifericordissimus quem Trinitas aterna, cum gloria intronisabat infinita, coronam dans illi majeftatis poteftatemque fuper omnia, quæ funt in calo, interra creata. Amen.
5. Mifericordissimus qui in immensa sua poteftate, regnat fuper omnia cum summa majestate. Ipse enim eft æterna beatitudo, Sanctorum omnium & An gelorum, qui funt in calo. Amen.
6. Mifericordissimus cujus claritatem infpicere defiderant, fine fine omnes.qui cum eo regnant. Est enim immensa & infinita, illuminans fingulos seoun- dùm sua merita.
7. Mifericordifsimus cujus dulcedine infinita per funduntur, quotquot unquam ad cælum affumuntur. Ejusque infinitafragrantia totum replet calum, durans per cunita facula usque in avum. Amen.
8. Mifta
Meditandis ad Pfalterium.
8. Mifericordissimus qui fummum & æternum eft gaudium, cunctorum fupernorum civium. Quem honorant trementes is adorant, & fine fine Sanctus, Sanctus dicentes honorant. Amen.
9. Mifericordifsimus cujus charitas eft immensa, laus continua & eterna. Cujus Maieftas eft tremenda, maxima, infinita ac inastimabilis ejus gloria. Amen.
10. Mifericordifsimus cujus nomen eft tam magnum, virtuofum fecundum atque dignum, quod omne genu tunc flectatur, quando Iefus nominatur. Amen. DECAS 111. Pater nofter, Ave Maria.
1. Nobilissimus cujus pulchritudo eft mirabilis, fapientia ineffabilis, cuius in cato facies corufiat, cunctosque beatos dulcissimè illuminat.
2. Nobilissimus cujus corpus gloriofum eft destatis templum, qui in throno summo regnat, cuius regnum finem nefcit. Amen.
3. Nobilissimus qui bumanam naturam in calo Subliminavit fuper omnia, que unquam creavit, quique à patre petivit, ut Spiritum Sanctum difcipulis daret quem promifit. Amen.
4. Nobilissimus qui quinquagesima die mifit S. Spiritum, difcipulis in terra promissum, qui super fingulos in specie ignis apparuit, & linguarum, fi cur ipfe voluit. Amen.
5. Nobilissimus qui fuos difcipulos por mundum unt 496 Cap. XXXIII. Alanus de Artic. univerfum mifit, quos per Spiritum Sanctum ferventer ignivit, qui ubique prædicabant, & in nomine Iefu miracula immensa faciebant. Amen.
6. Nobilissimus qui post suam in cælum afcenfionem, te reliquit in terris ad difcipulorum confolationem, cujus amor te urgebat, & ad videndum eum in Sua gloria incitabat. Amen.
7. Nobilissimus, qui preces tuas exaudivit, & Angelum suum ad te misit, ut fuum adventum tibi nunciaret, & quod in Chriftote glorificare vellet.Am.
8. Nobilissimus qui fuos Apostolos per mundum dispersos congregavit, ut interessent tuis exequijs or dinavit, & Angelos cunctos convocavit, quos ad ho minum cuftodiam deputavit. Amen.
9. Nobilissimus qui de scendit tunc de cælo, cum Sanctorum Angelorum infinito numero, cum maje ftate & immensa gloria, tibique apparens falutavit te voce dulcissima. Amen.
10. Nobilissimus quem tunc in sua gloria vidiftin & tuum illi reddens Spiritum pra amore defecifti, quem affumens & aftringens frequenter deosculabatur, & velut Sponfus fuavissimus illi iungebatur. Amen. DECAS IV. Pater nofter, Ave Maria.
1. Omnipotentissimus qui cum corpore & anima ze secum tulit, & ad portas cæleftis paradisi furfum afcendit, cum gloria te illuc introducens inenarra. bili, & gaudio ineffabili. Amen.
2. Omnipotentissimus qui cunctos sãos Angelos precepit adunars, honore nempe digno te, voluit bonorare, ut cum canticis Angelicis introducereris, & eterna gloria femper fruererss. Amen. 3.Olma
Cap. XXXIII. A'anus de Artic. 497
3. Omnipotentiffimus cu us Sanctid gelite derote Salutabant flexisque fuis geniba reverenter adorabant, intympnis & choris te magnifi è collaud bant, immenfis vocibus latanter perforabant. Amen.
4. Omnipotentiffimus qui te cum infinita gloria, ac tota cali curia a fancta perduxit Trinitate, quam bum: lime adorafti, & te illi tota devote obtuliftia Amen.
5. Omnipotentissimus quite cum Patre fao & Spi vitu S. gloriosè intronis bat. Et corona gloriæ te fun- -Hissimam coronabat. Teg Reginam cali, & terra tunt conftituit, & fuper omnem creaturam petenter fubli Amavit. Amen. f
6. Omnipotentißimus qui re Matre suam dignissi mam nihid negans honorat. Sed quidquid petieris promptissime tibi donat, suaque fapientia aterna te iluminat, & claritate perpetua pre cunctis te Muftrat. Amen.
7. Omnipotentißimus, qui te omni beatitudine, implevit, & dulced nesteque fecumregnare fecit, & cuncta creata tibi fubjecit. Amen,
8. Omnipotentißimus qui te omni gloria, & gundio, omm bonore & gratia replevit, & omnem thefu rumregni cæleftis tibi commifit, ut quamu places inde sumas, nosque cum illo ditare valeas. Amen.
9. Omnipotentißimus cujus es Mater & filia necwon foror & Sponfa, templum & habitaculum ac to tus Trinitatis dignissimum triclinium. Amen.
10. Omnipotentißimas qui nullum falvare ftatuit, wifi tibi devotus aut tous amater effe voluerit, quad ad tantam Reginam recurramus, ejusque imevensum devote pofcamus. Amen.
198 Cap. XXXIII. Sermo IIL Med. DECAS V. Pater noster. Ave Maria.
1. Pulcherrimus qui suos Apoftolos, in terra ab eo eleEtos, per Martyrij palmam affumpfit ad gloriæ fuæ aulam. Amen.
2. Pulcherrimus qui Martyres suos in fide confor. tavit; & in pænis roboravit, & fic cum mundi victoria calorum intraverunt aterna regna. Amen.
3. Pulcherrimus qui confessores sanctos sua sapien tia illuminavit, ac virtute omni decoravit, & fic cunEta temporalia pro nihilo duxerunt, & Regna calestia dignè promeruerunt. Amen.
4. Pulcherrimus quivirgines caftißimas de mundo Blegit, fuag, eterna gloriæ participes effecit, cum que etiam utriufq, sexwSancti in cælis regnant infiniti. A.
5. Pulcherrimus, qui in extremo judicio cuncta diAricte judicabit, ubi omnes ab Adam natos congregans malos à bonis feparabit, electos falvabit: reprobosque in eternum damnabit. Amen.
6. Pulcherrimus qui est verbu Patris, Filius Virgi nis, Agnus Dei, salus mundi, hoftia facra, caro viva. A.
7. Pulcherimus qui est salus Angeloru, gloria SanEtorum, visio pacis flos, & fructus Virginis Matris.Am.
8. Pulcherrimus qui est splendor Patris, Princeps pacis, Panis vivus, potus beatus, vasque divinitatis. Ame.
9. Pulcherrimus qui eft lumen cæli, precium mundi, gaudium noftrum, panis Angelorum, iubilus cordis, Spes falutis, Rex & Sponfus Virginitatis. Amen.
10. Pulcherrimus qui est premium nostrum, & gaudium æternum, fons amoris, dulcedo pacis, requies vera, vita perennis. Amen. FINIS Sermonum B. Alani. PARS ) ( 499 ) ( -LLLLLT
PARS QVINTA B.ALANI de RVPE REDIVIVI. DE EXEMPLIS ( Virilis, Sexus & Fœminei
1. EXEMPLA MASCVLA
CAPUT XXXIV. De Adriano Archidiacono lapso: fed ex incitie erepto per asum Pfalterij. DRIANVS genere nobilis: corpore juxta scientia & eloquentia Zelofus. excelfus; in Archidiaconum Ca laraugustanæ civitatis in Hispanijs mirifice est sublimatus. In quo dignitatis gradu mirum in modum ecclefiafticos 300 Manus de Psalterio B. V. Μ. Tsutatur. carn citur à cos capiteformare defectus, & verbum Dei, ubique difcurrens, seminare. Quod vi dens di. bolus, eidem tentationes carnis erga quandam Con itis filiam, Ioannam, vehemen. tiffimas immifit. Sic res agebatur, ut illa femper confireri, & ejus confilijs, tanquam de. voto, veller obedire. Verum post ventum verborum, venit pluvia cainis: & qui vitam ducebat Apoftolicam. Heu! tunc cum prafata, quafi in dies per Pervertis Semiannum vitam agebat inipudicam & bru- 8ny fique tam. Moxque ab eo devotio difceffit, c VANHS. Ipragnasan C Fufa pitoue vehen entius rifibus, ocis, rumoribus, ac Ipe Etaculis delectari, oficiumque fuum negligere, parum pra dicare, ac remiffe non rie gide, contra vitia, ceu prius, fed omninò tepide. Cervice elata, & oculis fublimibus incedere, vestimentis se nimium pretiofis induete: Mirabantur, & dolebant curnieti, qui eum agnofcebant, de tanta mutatione. II. Poft hæc profana gaudia, mox advenit corum cognita triftitia. Cum enim aftatibus mulierum, && cantilenis & choreis in foniu tympani, & cythara gauderet, jam alaus tunefiere Ioanna. Quo vifo Pater, minis & Aagellis afilia cafum expreffit. Quæ Præfatum acculat graviffime Archidiaconuni: tantoque odio Ioanna in Adrianum est debachata, ut cum omni malignitate & aftutia in plurimis il'un accuferet, novos modos fingens fuæ ab co deceptionis, ut etiam magicâ le fafcinatam arie affirmaret, Mox Et Adriano. Cap. XXXIII. tima ati Mox armari milites ad Adrianum comprehendendum mittuntur. Comprehenfus eft Captus ul lummo cum dedecore & confufione: ligatus ter frien coram omni populo civitatis Cafarauguft.ne: niq. ad Epifcopum deducitur. A quo protinas excommunicatus incarceratur. Sed die poft cuarto per ementitos habitum Clericos jplias affines, inde ejicitur; ejeQuique ing avio ra incidit pericu'a. Nam fugrens, à præfato Comite cognitus, & iteruin comprehenfus ad Regios carceres pertrahitur, tanquam qui Regis Neptem violaffet, & Nobilen pren. telain regni infamaffet. Quinimo, tanquan Reipub. perduelles in lacun vinctus ad ferpentes, heu, miser ille dejicitur. Ibi victu Tus in utima miferia frigoris, famis, fitis, ac. vestimentorum tegumentis priva.us, fur ans nis tribus connnums. III. Ad hæc in into carceris lacu fex ma- Ma'n fex la incurrit. Primum fuit maledictionis & ex incurrit. communicationis ab Epifcopo intorte, Secundum, perditionis omnis fcientiæ, pra triRitia. Tertium, amicitur omnis & gratia apud Principes & Dominos. Quartum amiflæ sloquentiæ in prædicationibus, & vocis in conVerfationibus. Non eniin valebat loqui aliter quam lepros fus. Quintum perditionis omnis Doming be ✔clefiaftici & temporalis. Sexruin auffeli * bertatis in tentatione. Quibus fex malas tolerabiliter & immenfum affligebatur. IV. Cum autem in terra Sanctiffimus Do mini li 3 $. Dominiesus conaminicus ijs in partibus prædicaret, scandalum audivit maximum per Adrianum patratur eum tum. Cognofcensque Spiritu Prophetico; convertere, cum adhuc in vivis degere, licentia à Dominis accepta, ad eum intrat salutatoque, & ad pænitentiam monito, cœpit de Domino IE. SV CHRISTO, ac de Sanctis multis plurima prædicare. At fruftra. Sed quanto ampliora de illis dicebantur, tanto impatientior reddebatur. Quod cernens Beatus Dominicus, ad fonPersuadet tem mifericordiæ eum deducens, cœpit de tatem & fructibus Plalterij MARIE prædicare, prodofarium, mittens illi: quod fi vellet Pfalterium tale di. cere in dies fingulos, & recipere Confraternitatem, quæ est per Communicationem fingularem omnium meritorum: quod haud dubie ab omni adversitate liberaretur. Credidit ille, & Dominico facta confeffione, & suscepta abfolutione, Pfalterium cœpit devotius dicere. Abfolvitur V. Sub finem unius mensis apparuit Virgo per B. P.M. MARIA, deferens ei literas suæ absolutionis Recipit Soienciam. à peccatis, & à fententia excommunicationis, ab Epifcopo. Nam S. Dominicus non absolverat eum, nisi sub conditione succurrendi, & periculi imminentis, & futuræ approbationis à Majoribus. Atque ita liberatus, à primo malo, scilicet à væ maledictionis, per Avs benedictionis MARIN. Ad finem fecundi mensis apparuit ei Virgo MARIA Parvulum Issy tenens in ulnis in qui, Et Adriano. Cap. XXXIV. qui parvulum libellum dexterá gerebat in quo serat scriptum Sancti Ioannis Evangelium. In principio erat verbum. Cum igitur ille captivus legisser, Verbum caro factum est, à secundo malo, scilicet ignorantiæ est liberatus. Nam sci- * entiam omnem, quam perdiderat, recuperavit, cumaugmento multiplici perMARIAM, quæ est illuminativa in omni scientia, Eximitur In fine tertij menfis fuit liberatus à tertio carcere. malo, displicentiæ Principum & nobilium, per terrium bonum quod dicitur, GRATIA. Sicque fuit è carcere liberatus, & à Dominis honorabiliter visitatus & fufceptus. In fine quarti mensis à quarto malo scilicet Recipit E- # incloquentiæ fuit liberatus per MARIA M, quæ loquentid. est plena communicationis bonorum. Nam ipfi apparuit Virgo MARIA, & cum Virgi neo ofculo reddidit ipsi eloquentiam, cum multiplici augmento. Sicque ut prius, pradicavit: fingularissimè verd de Pfalterio Virginis MARIA, per quod fuit liberatus, & de ejus Confraternitate. In fine quinti mensis, fuit à quinto malo li- Recuperas beratus, perditionis suorum Dominiorum: honorem. Nam Virgo MARIA apparuit illi nocte media, & dedit ei baculum pastoralem cum myrrha & annulo Pontificali, & die teruo insequenti litteræ Papales confirmationem ipsius in Episcopum afferebant. In fine sexti mensis Virgo MARIA appa- Libera ruit ei, ferens virgam auream in manu, qua à damone.
caput ejuslevi tactu percutiens ait: Exi ab eo. Li 4 Mox Liberatur alti ulo Carnu. Moxque ab eo draco ignous exivit. Sicque ab oninibus phantafijs tentationun factus eit hber, VI. Deinde Domina MARIA cuni ad re nes urtus caden virgatetigit dicendot Exi al: Ratumque erpens per ejus virilia exiens, eun atentationibu carnis reddidit perum. Nam in carceribus annorum triun fpatio femper vexabatur mollitici peccato: qua tenta - tione maximè gravabatur. Et per DomiNvs, factus eft liber à tentationibus inimicoFit R forram. Sic itaque poftmodu'n diu vivens, totam mator & Eccletiam its patriæ reformavit, & Pfite pred cator Rejari. Chitt piè. rium cum prafata confraternitate Bea x MA. & ubi que difeminans, Beatam MARIAM quam purunu ahonorarifect. Denique fa e apparente ante mortem fuam, devoutlimė difpofuit te ad mortem. Ettandem dio fuos complevit in bono, & annos fuos n multa Gloria. CAPVT XXXV. -De quedam Rectore Scholarium, qui per votum Pfaltery Virgin's gloriose, mirabiliter à carcere fait liberatus. Rat quidam Rector Scholarum, vitæ perEat qu veriæ, qui per alios civium Scholares luos e a ha Es Didascalo Car. XXXV. fuos omnes ferè pul bra: Maires Scholariu.n Ludimagh fuorum corru apebat der filhos potcens crines fler adstro Matrum, & fic magicis fuis actibus, inclina - ter. bat ad se quas volebat. Interea cum magni viri conjux prudenter adverteret follicitun fun foun pro crani bus fuis: inquirat à tho, qua de caufa hoc pofceret? Negat ille dicere, fed tandem verberibus à tilio extorfit, ut veritatem confiteretur. Dat illa crines de cribro: quious receptis à MAGI STRO, cœpt is incantatione crimum quafi Denonatus agitare, & tumultum domimra bilem excitare. Mya Advert't uxor, refert viro fuo: capitur Re. Carr Aor pro fcelere, & carcere damnatur perpetu ) in pane & aqua. Erat autem in illa catasta, alter captivus, quon lam etiam, ut patuit ex ipfius naatio. ne, nefandus: & enutritus ibidem. Quidun audiret fibi focium adveniffe, conio abatur eundem & ad pœnitentiam prudenter exhor. tabatur. Qua fivit ergo Rector quomodo patientia Aconca obtin.rep. ffet: le verò refert se & hanc, & privo daca al abona obtinuille, per orationen que dicitur Ro Rof -minde tur Dominæ nofra PSALTERIVM: Et ad " " patients fr hane hortatur foun concaptivum: obedit il - mo. le dicens: Si, ut eam præd cas, tan utilis eft, quomodo nondun liber hinc es? lile ait: Funfem jam pluries: utique requifitus, ante triginta annos, fiexire vellen led lis noki nolui, & necdum volo, pænitendum enim pri. mum est mihi. Et item, Timeo: sentiens inclinationes meas malas: in pristina me relapfurum. Sed & panis & aqua, quibus sustentor, gratissima sunt mihi fuper omnia cibaria, per hanc sanctam MARIAM, cui servio: & ago pœnitentiam. His talibus auditis, inclinatur ad Pfalterium Magister Scholarum: & Ad oratio - alter orabat pro socio. Ille verò Rector o- nem fit im - rans, toto anno murmurabat, & impatiens patientior. fuit: In secundo autem murmurabat magis: In tertio verò amplius. Vovet MaII. Tandem fatigatus in carcere, ad Berie cultum. nedictam MARIAM fic dicebat: fi me, Domina, liberare digneris servum tuum, totam vitam meam tuis voluntatibus trado, & devoveo. Mox astitit illi misericordiæ Mater: Et an, quod dixit, minimè adhuc pigeat, sciscitatur. Permanebat ille constans in voto. Eximitur Vinculis Et illa liberatum ad longè distantem locum ab ea ex populosum transpofuit liberum: quo suŭ illud obsequium, ut spopondit, perficeret. RePropagatxit itaque ibi Scholas, & Scholares docuit o- Jarium prorare Pfalterium MARIE. Et fic Scholarium cut tranf. ferè tria millia infra breve tempus idem freportatus à quentare cœperunt. Manè enim ante quám que ro B. V. Zius Schola Scholas intrabant Magistro Orante, & ipfi Plalterium orabant. Sicque ad parentes tranfivit hæc devotio. Et dum à Schola recedebant, iterum devotissimè se commendabant Virgini MARIA, ejus Pfalterium replicando. III. Emergebant ergo duo cafus codem in loce Et Didascalo. Cap. XXXV. est illafa à loco. Primus: Ignis confumpfit omnes fere domos, præter hujus Magiftri, cate - flammis & rorumque, quorum filij pfallebant MARIA Pfaltarum Pfalterium: Et inter medios ignes Schola ipsa posita, permanfit illæsa, ad Pfalterij virtutem declarandam. Secundus cafus fuit ex discordia. Cume. Pfalte now Sunt defpenim prædictus locus ab arinatis captus fuiffet, liati & in prædam datus hoftibus per Virginem MARIAM servabatur hujus Rectoris domus, & cæterornm dicentium Pfalterium. Nemoque illos prædabatur: nec fores, neque fenetras invenire potuerunt prædones, sive ullum aditum, fed & quafi nihil, aut parum ibi effer, vacui recesserunt. & alibi. Tandem per B. Virginem sapedictus Ma- Transfera gister, ut alibi fimiliter fructificaret transpo - tur 2. à B. nebatur longè ab eo loco, & fimiliter inter V. docturus numerosos scholarum ibidem Virginis MARIE cultum vehementer exaltabat. Eratque Schola in majoris Ecclefiæ gremio: ubi de more fuo faciens scholares suos pfallère Virginis Maria Plalterium, convocabat popularem frequentiam, maxime juvenum parentes, ut fic per parvulos dilataret hoc Virginis placitum obfequiuin. IV. Aliquando illis psallentibus, fuper quod- B. v. fe is daim altare apparuit pulcherrima Domina, pul. oftendit. cherrimusque vir confidentes super sedem Angelici operis, expe & antes finein Pfalterij. Quo finito descendit Domina noftra Mater MARIA, & genua flectens, poposcit ab eo ( qu yol Alamus de Pradzerio B. V. M. Cam bene- ( qui suus erat Filius, & Salvator mundi ) benedict onein fervorum, & Pfaltarum ejus, dictions fo Contentit ille deditque benedictionem: quam statim mira & infolta sequebatur devotio, & commotio cordium, & mira fuavitas devotion's fuccendebat omnes, clamabantque fin gali mirabilem & pulchrain Dominam se vidule. Tandem ordinem intrans Prælicatorum, præfatus Magister, fanftuli neque illic vivens, prædicator magnus effectus hoc Pialterium jugiter prædicabat: Virginemque MARIAM colendan, laudandan, extollendam follici te procurabat, fineque sancto quievit in pace.
CAPUT XXXVI. De quodam Bellatore Britone fortifsime. Q libus temporibus Beatus Dominicus can in terra Albagenfium Christianis prædicabat, bella itidem exercebantur contrainadades. In casuis fidelium plurimi militabant Britones, inter quos males bellicofus, Virum & fortis: fed vita nefanda. Hosergo BritoRafariam arat ut in nes movebat S. Dominicus, ut inter tot pepercais ricula con n con nendareat fe Virgini gloriofe prale Fruitur. Jendo epis Pralteraun. Cesit erg moles ille cun alys dicere Pla teriun Virginis, portans Patriloquiun, intentione tamen magis eva dendi periculum, quam alia fancta: ut pate t Bellatore. Cap. XXXV. Se bat ex vita ejus. Et verò in periculis belli e- vafit plurimis. Contigit aliquando, ut iter agens nemusia etaret, ubi incidit in lattones multos, qui exclamantes coegerunt eum ad defenfionem: Ille concite extraxit gladium, cui appendebat ejus Patriloquium: quia id ex more equitando dicebat, Eximens igitur gladium ( fimul appendit & illud ) cæpitque percutere latrones. At illi fugere & clamare, nec audere diutius stare. Quod miratus multum, illis fu - fugat rifo gientibus gladium repofuit in vaginam fuam: rio Et tum primum advertit hærere & Patrilo- * quium. Accipiens igitur quod reverenter ad brachium fuum fufpendit. Latrones Latrones iterum congregati veniunt ad exitum nemoris, eodemque inilite illis obvenien - Iserumas te infurgunt iterato in cum. Qui evaginato fugas. gladio, multos, & ferè omnes vulneravit. Contigit, ut unus atrociter vulneratus pergeret ad oppidum pro medicina vulnerum, quo idem miles ibat, & agnofcens militem, cum reverentia locutus est, ei dicens, Parce mihi, fi aliquid magni de te dicam, Tues ille utique qui hodie effugifti; & fic vulnerati nos? Sed vidin us ipfi, quando primum fuga - ins visus sti nos gladium tuum quafi totum ign tum, & fuis flamterriti nimis non audebamus stare, nec ap meus. propinquare: & fic attoniti tam infolito ful. gore, fugimus clam.antes. Et quando iterato aggressus es nos: vidimus te habere scutum fuper brachium, in quo deGladius pictus quin, It fentum Crucifixe infigne. Idque ob Kofarsum. 605. pictus erat Crucifixus, & B. Virgo, & Sancti multi, & propter quod non poteramus te ladere: fed bene sensimusictus tuos. Et ecce adhuc ipsum seutuin video ad brachium tuum. Miratur ille ad utrumque valde, negans, quod ille afferebat, tam de gladio, quam de souto. Tandem Brito ille miles oravit, ut fciret, quæ hæc essent, cum ipse assereret, quia adhuc videret. Vidit tandem & ipfemet soutumtale quale is dixerat, & miratus est, cùm tamen fuum eslet patriloquium. Et intellexit, hoc propter virtutem Pfalterij MARIA Virginis fieri miraculum. II. Contigit quoque, ut idem miles in taberna existens, observaretur ferè à triginta Bugat folus hæreticis armatis: cui dictum est, jam mor. 30- haretitem illi imminere propter illos. Negavit ille: fed adhuc se victurum asserebat. Et po. fuit fuum Patriloquium fuper caput fuum, & exivit imperterritus ad eos, confidens de B.
V. Et occurrens illis, omnes territi fugerunt, & torruerunt plurimi ex illis. Propter quod admirabatur & alloquebatur eos, quare intaAi fic fugerent, & corruerent solo timore? Et accedentes tres de melioribus ex illis: vivertuntur. dentes prædicta, ruerunt ad pedes ejus, lau. Quod aiunt dantes ejus fidem, & poftulantes eundem pro feterritos eis orare. Quod ille recufabat, nihil boni aspectu de se suspicans, fed dixit se cessaturum à verChrifti & beribus. Tunc narraverunt illi quid vidissent, pugnantia & caufam hujufmodi formidinis, & fuge, di. centes: Vidimus te armis igneis armatum & Tres con- B. V..V. pro ipfum, ChriEt Milite Britanno. Cap. XXXVI. sın Christum vulneratum te protegentem, ex cujus vulneribus spicula procedebant, quæ nos terrebant. Et in alia parte vidimus Beatam Virginem, cum funiculo terribili fugantem, & terrentem nos. Unde non audebamus re. fiftere, nec in nobis mansit, alia fortitudo. Vidimus etiam Angelos, te custodientes. Propter quod nunc convertimur ad fidem. Per mille vincit Tertid contigit, quod quidam Comes com. mitteret bellum: hunc militem præfecit in Capitaneum fere mille armigeris, ipse in armis & in vexillo fuo, & fingulorum fuorum pofuit, pro figno Pfalterium Manuale: confidens de Beatæ Virginis auxilio. Multi autem erant ex adverso ha retici circiter viginti mil- 20000. ha lia. Congressione autem facta ad invicem reticorum. ferè omnes de viginti millibus interempti funt. Princeps autem militiæ hæreticorum fugit ad prædictum Capitaneum, petens gratiam, & narravit ei, quæ viderat cum suis in hoc bello pro parte sua, & fuorum, & dixit: In conflitu Quia vidimus te armatum igneis armis: Di- B. v. xitque rurfum, quod in parte dextera sui exer- Chriftus citus vidisset Beatam Virginem Mariam, gla - Spicuia iadium vibrantem super eos: quo dejiciebantur culantur: & terrebantur. Sed magis quia videbant ante exercitum Christianorum Christum vulneratum, ex cujus vulneribus spicula ignea procedebant, eos vulnerantia. Sed & multitudinem viderunt virorum, armis igneis armatorum, qui eos protegebant, & cater os terrifice prosternebant, propter quod fugerunt, & cor STP Alanus de Plalterio B. V. M. ven in vanisate. corruentes interfe Eti funt. Nullus autem de dicti Capitanci exercitu cecidit. Quod videns ille Capitaneus hateticorum conversus estad fidem. IV. Hac victoria mirabiliter obtenta, Bea tus Dominicus capit eum movere ad pœni tentiam, ut confiteretur, cognofcens tanta Perstat tamirabilia circa te facta: Vultuin avertit ille dicens, nondum se satiatum de mundialibus, sed adhuc fupereffe fibi tempus pænitendi, prius vel'e amplius bellare, po flea pænitere. Instabattamen S. Dominicus ut faltem confi. teretur. Etannuit ille, capitque B. Dominico confiteri. Etcum cæpillet confiteri, aur diebat vocem al aures luas, dictantem fibi Confitenti quæcunque prius focoffet in quibus etiam lofuggerit B. cis, cum omnibus fuis circumftantijs. Ριο pter quod natus conve title retro, ut videret, fibi hac rugg rente., & infinuavit hac etiam Domine, fed ipte neumnem videbat. Beatus tame. Dennous orans, vide B Virginem Mariam eidem pe ceata lua dictatem, & fic eum confiteri monen.em, Finita verò confeffione converfus B. Do minicusad Bearer Veg sem.quafi vit de pa Pænitemia nitentia ipfi injungenda. Emad xit, ut ei bonam pœnitent in injungeret. Per annuin ergo ciliciun portavin, carlo ferreo pracinctus, & arinatus, permanfit line exutione. Tandem factus eft converfus in Ordine Prædicatorum, & Bezulin: individualiter fequebatur Dominicum ulque ad mortem Do dato. Mit PrediCatorii ormini.
Er Milite Britanno. Cap. XXXVI. 513 minici, etiam alijs recedentibus. Et Dominico interrogante, an ne ipse etiam vellet recedere? Dixit, non: fed in omni loco fequi velle cum, quocunque isset. Sanctissimo Viro Dominico defuncto, in bona vita perseverans, fine sancto confummatus eft, etiam & ipfe. CAPVT XXXVII. De quodam Epifcopo heretico, per Pfal terium Mariæ converfo. cus pradi cat fine fru Contigi Ontigit tempore S. Dominici ipfo prædi- 8. Domini cante in Albigio, cum non proficeret præ- dicando, conquerebatur de hoc B. Virgini, quod ea dirigente illuc venerat, nec tamen proficiebat, Oranti apparuit B. Virgo Maria intimans ei caulam: Non eft mirum, quod non Quia non proficis prædicando, quoniamaras in terra non ma. pradicabas defacta, nec compluta: foire enim debes, ait: Quod quando reformaturus erat Deus mundum, mifit pluviam gratia fue Salutationem Angelicam. Nam per eam reformavit, quod prius formaverat, fic igitur pradica Pfalterium cum oratiombus & viis foientialibus, & de cetero proficies. Quod audiens Iuffus à P. Dominicus lætu ficut illa propofuit, fic fe- v. pradi cit, & profecit. Percepit igitur poft hujuf - cat, fitama modi prædicationem ftatim fequi, fructus celebrisg verbi, ipsaque gloriosa V. Maria caperit famâ celebrari, fimulque & ipfe. Cujus famam audivit quidam Episcopus vir Alanus de Pralterio B. V. M. A curioso cont mn1- magnæ litteraturæ, & is hæreticus. Hic propterea quod Dominicus prædicaret hujufimoturapife, di quæ fibi videbantur quafi puerilia, & muliebua, fcil. Ave Maria, cum magis ipfe cuperet audire alta & infolita, comtemfit hanc præ- dicatiorem fimul & Prædicatorem, ut qui predicaret fecundum fuam opinionem, non nifi orationes vetularum, Quare commove. bat alios contra eum, ita ut etiam verberaretur Dominicus per eundem Epifcopum fatis attrositer, fed divinitus sanatus est. Verberatus Janatur. To Erife turrium. Brevi post, dum idem Epifcopus oraret, rapitur per vifum, & obdormiens videbatur fibi è tra inundationem videre, abissaiem a- Sunio, quarum infurgere, omnia obruentem, & ad le appropinquantem. Circumfpiciens igitur ad fugiendum, vidit quendam fcil. Sanctum ons 150. Dominicum, prout ipfum prædicantem vidé- rat fuper aquas illas pontem ædificare, in quo ponte erant centum & quinquaginta turres, & quotquot fugiisent ad pontem, falvabantur, ipfo Dominico accipiente eos, & dirigente altrinfecus. Alij verò fubmergebantur. Acceffit autem & ipfe, ut falvaretur, versus pontem ad B. Dominicum petens humiliter recipi. A quo correctus, tandem taDe horto men receptus, & ultra pergens, pervenit in mariano. fine pontis ad quendam hortum plenum floribus, & omni amænitate confpicuum. In quo vidit Dominam quandam fedentem in folio regali, cum parvulo, quæ erat Beata Virgo Maria. Ad quam cum cæteris ingrediens; cæ- teris Epifcopo Albige. Cap. XXXVII. sis E: Corona teris dabantur ferta de floribus. Illi enim falutabant virginem falutis regratiantes eidem Tis. de Salutatione per pontem & Pontificem fci - licet S. Dominicum. Quod Episcopus videns fimiliter egit. Cui Domina Regina dixit increpando, quod non effet dignus evadere. Confolabantur tamen eundem alij dicentes, ne timeret, fi tantum vellet se emendare. Ac- Accipitre cepitque ab eadem Regina signum, five fer - farium non tum ficut ceteri, & humiliter inclinabat. fidem. ri interem Qua visione disparente redjit ad se multum confolatus, & cœpit voluere, quod effet admonitio ad credendum prædicationi, quam orat Rofacontempferat tam famosi prædicatoris. In - rium. cipit igitur dicere Pfalterium quod audierat, & continuavit diu. Venerunt interim tribu- Fradicatus lationes guerraruin in suum populum, propter visie alte quod cogitavit se totum conferre ad prædira candum, & laudandum Beatam Mariain Vir. ginem. Quo ut prius obdormiente habuit vifionem hujufmodi. Invenit se inter mon - Lutofa tes in loco lutoso cum pluribus valde infixum & cum conarentur exire quibufdam existentibus ufque ad genua, alijs usque ad corrigiam, alijs usque ad collum, refidebant, nec exite poterant. De valle Et cum non potuisset nec ipse, nec alij exi- Virgine opi re, intuens sursum, vibit quandam Reginam tulatrice. in monte cum viro suo scil. S. Dominico profpicientem, & luto infixis cathenam de cen- Catena ex tum & quinquaginta annulis aureis, & quindelapidib.so. decim aureis lapidibus mittentem: Per quam Kka mule SIG ratur. multos extrahebant, & extractos in monte falvabant, lavabant & cibabant. Et ipfe libe- Petijt & igitur ipse adjutorium: qui etiam liberaliter cum cæteris extractus eft, & lotus. Quo facto dixit eidem Regina illa. Ecce prius in diluvio aquaruin te liberavi, & jam in luto hoc infixus remanfifles, fi te per meum adjutorium non liberassem. Erat enim adhuc inverfus. firmus in fide hujus Plalterij, & fine perfecta Etfivero emendatione fui. Et ait Regina: Esto ergo planè confirmus & perfeverans in servitio meo: & disparuit hæc visio, manfitque multum confolazus, & etiam paxreddita eft. Igitur terminatis guerris & tribulationibus ex eo magis devote continuavit Pfalterium Mariæ Virgi nis. Ad fortiorem equidem confirmationem ex benigna dignatione Mariæ contigit postea ut Epifcopo orante tertia quædam vifio ei demonftraretur. Videbatque ei dum esset in Ecclefia quadam orans, se videre juvenem Visio tertia quendam, Angelum sc. facientem corrigiam, de Angelo & accepit ab eo Patriloquium fuum, quod ferta pa vertebatur in lapides pretiofos, ex quibus conrante. fecit plurima Patriloquia habentia lapides adeo caros, ut illuftrarent suo lumine totam Ecclefiam. Qua corrigia perfecta, præsentavit eandem B. Virgini. Quam ipsa accipiens, Danteque & laudans eandem dixit, quia fibi valde grata effet, monebatque ut plures fimiles mitterea corrigias plenas, fimiletque & ab alijs fibi fieri procuraret, quo sic sua amicitia dignior effe poffet. refponfio illi.
Et Iacobo V furario. Cap. XXXVIII. 517 Ex qua visione subtracta, confirmatus manfit & confolatus, hæresi omni derelicta penitus ex malis rumoribus poftpofitis, Beatæ Virgini devotè serviens: eandem præ omnibus exaltabat. A qua, & iple bonum finein potitus eft, & in gloria sempiterna feliciter exaltatus. E CAPVT XXXVII. De Iacobo quodam Vfurario. In'egre con Vertstur. Fanerator gerens RoRat in Italia quidam Usurarius maximè famosus, & nominatus habens villas, ci vitates & caftra. Quid multa? Comitibus fuit farium. potentior. Similiter in plurimis villis, & terris paucos habuit. Qui quodam tempore audivit prædicari Plalterium Beatæ Virginis à S. Dominico, & proponens ipfum legere acquirebat fibi ad legendun Patriloquium pretiofiffimum, quod non folum devotionis causa, sed for san magis causâ ostentationis portavit, & triennio continuavit. Contigit, ut tactus aliquando devotione Divinitus quandam capellam intraret, ubi modo inconmonetur fueto audivit vocem imaginis Mariæ terrifiemendatio cam abi dicentem: Iacobe, Jacobe, reddera - nis à B. V. tionem mihi & filio meo, ficut exigis distinctè a tuis fubditis, etiam de minimis. Hoc autem audivit pluries. Unde tandem adeo territus fuit, ut fugeret de Ecclefia. Ipso veniente domum, terror ille cordis sui Kkz non $ 18 bfiftit Vxor. non cessavit. Inquirentibus autem uxore & filijs, cur turbaretur. Cui rem narranti, dixerunt phantafiam efle. Et quid facerent fi hæc omnia redderentur, interrogabant. Propter quod, non habuit cor reddendi, fed ei fuadebeant, ut se, & omnia sua B. Mariæ commendaret. Laceratur Contigit deinde post duos annos, ipso e- àbeftiis inquitante cum multa comitiva, quasi potens in ferni. divitijs fuis, ecce lupi & ursi invaferunt eum, alijs non videntibus, sed solum vocem audie entibus, & rumores. A quibus ex equo traEtus, equo strangulato, miferabiliter morde. batur & vulnerabatur in capite, & brachijs, & per totum corpus à bestijs. Alij qui cum eo erant, hortabantur, ut clamaret ad B. Vire ginem, quod & fecit proponens se emendare, & fic liber ad minus à morte evafit corpo ris. Eum fic graviter vulneratum, in villam deduxerunt, & curam ejus egerunt. Redeunti igitur illi domum, volentique se emendare, obviavit amor mulieris & filiorum nec vitam fic mutavit ut proposuerat. Qui post duos annos iterum equitavit cum magna comitiva, & ecce statim fulgura & toIn tempenitrua fonare cæperunt horribiliter. Et mox Bate abriipse solus à turbine abreptus eft, & deporta pitur cum eque: cus sursum à dæmonibus cum equo ad sex mil. liaria. At ille clamabat ad B. Virginem Ma. riam promittens emendationem. Cui mox Maria adfuit, cum Patriloquio fulmineo, & fu notis qui aderant ad nocendum fugatis da moniEt lacobo Vfurario. Cap. XXXVIII. 19 monibus reduxit eum in equo fedentem pro- AB. M.. priamanu ad terram. Quo facto Virgo Ma- reftituitur. ria disparuit. Territus verò equus vifione dæmonum, quafi furiofus per diversa prara currebat. Demum intravit domunculan quandam in via, & valde funtterriti illi, ad quos declinabat ex visu terribili equi & infidentis. Et fic evafit iterum. Non tamen adhuc habens cor reddendi, & propter infamiam fui & fuorum distulit promiffum imonhteur plere. Confessus est, non tamen habens cor imp rfecte reftituendi per ufuram ablata. Super quod non reftitu ipfo dolente Confeffor abfolvit eum, admonens dibua. nuitque ne ipsum saluberrimuna servitium Mariæ Virginis defereret. Post hac multa bona faciebat, & in diverfis locis Monafteria conftruxit, & eleemofynas largiebatur abundan. ciffime. Apparuit post hoc eidem B. V. Maria visibiliter, interrogans eum, anne vellet adhuc restituere non lua? Iplo respondente, quia non haberet cor ad hoc faciendum, B. Virg. dulciter interrogavit, an reddere vellet si ipta daret unde fatisfaceret. Annuit ille, & ecce dabantur illi per Imperatricem cœleftis paradisi dona innuinera. Mox ille confpexit domum plenam divitijs, quas attente contemplans cupiditate tentatus eft, ut adhucalla per Virginem fic indulta retineret cum fuis. Affuit tamen Virgo Maria comminans ei, quod datam substantiam fimulque & fuam auterret cum ipfius vita, nisi acquiefceret & votum adKk impleret. Propter quæ territus cæpit ubique Rurfus monitus reftiterrarum ad suos barcos fcribere & publica. rereftitutionem & reftituere fingulis. Quod factum est. Et ecce evacuata funt omnia bo. nailla. Remanserunt autem folum illi cuntuit. Obit ChriStiane mor ta priora, de quibus faciebat multa bona, Aptis pramo propinquante verò ejus vitæ termino, intimavit eidem Virgo Maria, ut fuæ domui disponeret, quia ab hac luce esset migraturus. Fuit enim annosus satis. Qua dispositâ moritur Ecclefiafticis munitus Sacramentis, Adstabant illi innumeri dæmones, miserabiliter ejus animam fufceptam difcerpentes: Clamante ipso itaque miserabiliter: at illis por. tis infernalibus appropinquantibus apparuit quædam Regina pulcherrima cum Michaele Archangelo arrestans eos, quærensque quare fic fervum fuum deportarent? Allegant ipfi, eum esse suum. Proponentes peccata omnia. Quibus Virgo Regina respondit. Suscipite stateram, & ponderentur mala omnia contra bona. Aliqua enim bona fecit. Quod faAum eft. Sed mala statim deorfum descenderunt, bonis ascendentibus. Tunc B. Virgo suis bonis appofuit unum parvum Patriloquium, & mox pars bonorum descendit præ- ponderando omnibus in altera parte jacentibus malis. Dixitque gloriofa V. Maria, quod pondus & majoris effet meriti fuum Pfalteriumı, quam premium. fua mala. Sic igitur datus eft, & redditus Virgini Maria. Quod videntes dæmones numerofi ( & non audentes accedere; sed BeaRofaris ram Et lacobo Vfurario. Cap. XXXVIII. 521 Frementitam Virginem blafphemantes, & se invicem verberantes ) fugerunt. Attocissime tamen bus dame custodem illius Usurarij omnes impetunt clanibus. moribus & verberibus improperantes, quod cum cum tam diu habuisset tot vinculis ligatum, & tamen evadere permisisset. Et fimi liter quare ei dicere Pfalterium permifisset, Et confufi redierunt cum ftrepitu mirabili in infernum. Ipse verò liberatus à dæmonibus ascendit cum virgine gloriosaad superna, & fiderea regna, quod & nobis fuis concedat famulis IESVS CHRISTYS cum Virgine MARIA. Amen. CAPVT XXXIX. De quodam Pagano Eliodato per gloriofa V. Marie Pfalterium mirabiliter converso. Rat quidam paganus nomine Eliodatus, Epride again stea sex bona Mariæ habuit. Fuit quoddam bellum contra paganos in Captivus partibus Hifpaniarum, scil. in regno Granati, Tureus in quo Christiani inter cæteros captivos, prenobilis, quendam militem potentem cum sua uxore, & prole caperunt, qui adduéti in terram Christianorum, fuerunt venditi. Filius, qui cum eis erat captivus, jam annorum viginti, mox incepit maximis tribulationibus aggravari. Primò enim accepit triftitiam, ita magnam de sua comprehenfione, ut defperans 1. Defperm Kks fe
2. Fit Pas palyticus.
3. Inops. eat. se ipsum fæpius vellet occidere. Secundò ad hanc devenit miferiam, ut perderet omnium membrorum fuorum ufum. Tertio devenit ad tantammiseriam & calamitatem, ut panem & aquam atque vestimenta vilissima vix pofset habere, qui tamen antea, cum effet liber inter paganos, ut filius magni & potentissimi
4. Vermimilitis nutriebatur. Quartò habuit istam calamitatem, quod vulnera quæ in bello susceperat fic putruerunt, ut fætore & vermibus horridis replerentur quam plurimum, ita ut tanquam à cloaca fator ab eo evaporaret.
5. Fin oba Quinto, ut præ furia à dæmonibus quàm plurimis in corpore suo vexabatur. Sexto venit ad hanc furiam, ut per imaginationem vidediabolum, ret apertum infernum, & femper diceret se illuc iturum, & nunquam ab illo liberandum. Semper in illis malis invocavit diabolum, Christum verò & matrem ejus Mariam totis viribus blafphemavit. feffusi
6. Eurit invocans F Et hæc sex mala rectè funt contraria sex verbis in hoc ultimo puncto salutationis Mariæ pofitis, fcil, FRVCTVS, VENTRIS TVI, JESUS CHRISTVS, AMEN, San- & iffimus Dominicus per Hifpanias præditi cans, audit de tanta illius pagani miferia in Compostella, ubi tunc prædicabat: venienf - A que ad eum, sciens quod effet paganus, ait: 6
8. Domini fili, vis fanus fieri? Cui ille, Ita Domine. Et eus fuader Dominicus: Esto Chriftianus, & mox erisin fers Chri tianum, at toto salvus. Hic paganus ille exclamabat fruftra, dicens: Abfit hoc à me, ut dimittam legem parrum Et Eliodato. Cap. XXXIX. patruim meorum. Non, etiamfi deberem habere omnia bona mundi. Cum igitur S. Dominicus nihil fic proficeret cum eo, ait ad eum rurfus. Fili, scio duas cantilenas virtuofiflimas, Suadet Paquas fi centum & quinquaginta vicibus quafer Ave libet die decantaveris, in brevi totus eris curatus. Paganus ait: Utique dicere volo, dum tamen non fuerint contra legem meam. Ad quem S. Dominicus Sancta Verbofitate & fraude refpondit. O fili hæc carmina non funt contraria divinæ legi imo funt pro ipfa, nec funt quæ tibi repugnabunt, fed te potius adjuvabunt. Cui Eliodatus: Utique hæc jam dicere cupio, dum tamen non fuerit de Christo vestro & Maria. Et Dominicus: Carmina, inquam, illa, ô fili, quæ dicam tibi sunt valde gaudiosa, fructuosa & utilia contra omnia adversa, quæ non folùm proficiunt in ore paganorum, & Iudæorum, quia à quocunque dicantur, eandem semper retinent virtutem. Sic igitur Sanctiflimus hic Pater Dominicus sed celarié piè decepit istum miferum paganun, ita ut ad Iefu & Ma votum Dominici dederit confenfum. Docuit via mming igitur Beatiffimus Dominicus eum orare PA - bus. TER NOSTER ex integro, & falutationem Angelicam, celatis nominibus MARIA & IESVS CHRISTvs, explicitè, quamvis in verbis positis habebantur implicitè. rante proe Cum igitur paganus ille cæpiflet dicere il Difcit, las cantilenas, & dicere se nefcire retinere: s. Domini Dominicus pro eo orans, easprotinus retine - co. re 524 Alanus do Pfalterio B. V. Μ. Orat Eth. re perfectiffimè eundem fecit, dicens, quod in hoc posset perpendere quantæ virtutis efsent tales cantilenæ, quæ ita in momento ci dedissent scientiam & perfectam memoriam, homini penitus ignaro. Itaque Pfalterium ille Eliodatus cæpit pfalpiens licet. lere Virginis Mariæ, non tamen intentione Christiana, immo contraria omninò & affeEtione mundana, semper plus petendo salutem corporis, quam mentis. Mira res S. Dominico fic difcedente, paganus ille orans modo, quo dictum est, mox
1. Dulceffit post completionem primi Pfalterij fui, miram ei oratio. cæpitintus sentire jucunditatem, ac fi paradifi ☐☐
2. Reconvadelitijs interesset. Secunda autem die poft Lefeit, Plalterij decantionem mox divina virtute recepit vigorem membrorum fuorum. Tertia die sub lecto suo invenit magnum thefaurum, & fic se redemit,, & in pofterum fcil. poft fusceptionem Baptifmatis plurima ex illis fecit bona in Ecclesijs & domibus pauperum. Nam ibi erant ultra centum millia aureorum antiquorum; eratque thesaurus absconditus unius Regis pagani. Quilibet autem aureus sex vel septem valebat aureos modernos. Erat etiam ibi argenti quàm plurimum in caverna fubterranea quadrata, quam Eliodatus sub strato fuo in tugurio, quod volens aptare suum locum, cafu discooperuit. De quibus S. Dominico disponente plurima bella contra pazur à dam ganos fuerunt perfoluta. Quarta verò die post Pfalterij perfolutionem dæmones qui eum ve. xabant, 4 Libera nibas.
Et Petro Cardinale. Cap. XL. xabant, clamando & ululando per aëra, eum dimiferunt. Quinta die Domina nostra cunEta ejus vulnera sanavit, dixitque ei, quod oporteret euns in fonte vita lavari, si optaret ab omnibus plenè curarı. Sexta die dicto Pfalterio fuo raptus fuit in vifione cælefti, ubi vidit Sanctorum gloriam, apparebatque vides indiei, quod cuncta à Christo dijudicabantur, cium. quorum plurimi ad damnationem perpetuam ibant, pauciffimi ad gloriam deputabantur. Cum autem ipse cum alijs deberet accipere damnationem, advenit Regina pulcherrima, quæ pro ipfo oravit ut illi parceretur. Cui Iudex, nunquam, ait, iste aliquid boni fecit. Cui Domina, Imo Domine, Nam sex Pfalte. Liberatur ria nobis decantavit. Cùm hæc ille paganus per B. V. vidisset, posted ad se reverfus, se baptizari damnatiocuravit, & in CHRISTVM & MARIAM ne. firmiter credidit, & multa bona fecit, vitam in servitio gloriofæ Virginis MARIE fini vit, & fic ab co assumptus est in cælum. A men.
CAPUT XL. De Cardinali quodam devoto. Maria loquitur ad Sponfum saum novelvellum Alanum dicens. Dulcis Sponse exemplum tibi dico, de quedanz Cardinali Sancti Dominici contemporaneo, qu Modum Alterum. qui prius fuerat focius Dominici in Scholis Oxonia, poftmodum verò devotus S. Dominico, & familiaris erat, & ita eius meritis & precibus ordinem Cifterciensem intravit in Hispaniis? Hic igitur postmodum Cardinalis Sanita Maria trans Tyberim, factus: cum aliquando Roma Domi cum meum de Pfalterio meo prædicantem fervenPfalterium tiffime audiffet, mirabiliter compunctus, & allcctus affumit. suavitate fructuum Pfalterii accerfito Dominica modum specialem illud orandi didicit. Talim foiorandi di licet, ut quinquagenam diceret ad honorem Incar fcit. nationisfilij met parvuli, Aliam ad honor em ChriPrimum. sti Passionis, & meæ ad eum compassionis. Tertiam verò ad honorem septem Sacramentorum Ecclefie, quæ derivata funt à Chrifti Paßione, & Incarnatione, & ad honorem fibi devotorum & contra peccata fua, quæ in feculo commifit, & m officio tali dignitate propter varias occupationes faculares. Ipfam quoque primam quinquagenam diceret ad honorem, ut Deus daret ipfi gratiam bene vivendi, per Incarnationem Chrifti. Secundam ut daret ei bene mori, per Chrifti Paßionem & mortem. Tertiam ut donaret illi perfectè honorare Sacramenta, & fignanter Sacramentum Euchariftia & pænitentia in contritione, confeßione, & satisfactione, ut fic non guftaret mortem fine perfecta, & devota per- @um difci - ceptione Sacramentorum omniaque debebant fieri cu plinis. disciplinis. Et hos modos ise docente fæpius BEATVS DOMINICVS prædicavit, quifunt modi optimicontra omne malum, & pro omni bono. Obfervat Sic igitur Cardinalis ille mox Sanctis Viri dictis obediens, viribus totis capis dicere Pfalterium, & gat. propa conEt Petro Cardinali. Cap. XL. confulere aliis & prædicare. Tandem procuravit, ut in ordine ( uo Cistercienfi à multis diceretur. Cùm igitur poft annos quinque ( Diabolo coope- Papa in rante ) contra Summum Pontificem pene univerfi Castro obuno animo caufa recuperandi Dominium Imperiale fidetur. ( quibusdam Nobilibus ad hoc populum Romanum incitantibus ) infurrexissent, ipsum summum Ponrificem cum omnibus Cardinalibus fugere latenter coegissent ad quoddam Caftrum prope Romam, inSequebantur, & obfidione fortissima vallaverunt: Cum ergo alimoniis carerent, & indies deficerent, nimia potns & cib.rum penuria, ut multi Ecclefia. Fame urm fticorum summa egestate compulsi, carnes comede - getur. rent equorum & mulorum suorum. dicat. Præfatus Cardinalis, se cum tota Ecclefia Ro - Petrsis Rem mana, in tanto periculo cernens pofitum, confiden - farium prater Pfalterium meum prædicavit omnibus in Castro inclufis, promittens eis & affirmans, quod fi hoc di- Eo acces xeriut, mox auxilium adfore non dubitarent. Apto Summo Pontifice usque ad minimum Caftri famulum omnes dixerunt Pfalterium meum, modoram dicto fummis cum fletibus & gemitibus. Res autem ftatim magne pietatis mea tunc fe- Solvitur cuta eft. Nam die tertia Romani obfidentes caftrum, objidio. fic terrore fuerunt percussi, attonitique & compuniti ad pœnitentiam, ut armis abiectis multi fugo rent. Nobiles autem & principales depofitis armis, & folis camifus acceptis, nudi cum capiftris collo alligatis ad caftrum properabont misericordiam poftu lantes & pacem. Quâ latius & festinantius conceffa que prius erant hoftes, Summum Pontificem Roman $ 28 Per 3000. vincit. Sanctam Romam perduxerunt, maxima cum gloria, atqus eum in fedem fuam collocaverunt. Nec de hoc fatis est. Nam prafatus Cardinalis legatione fungens miffus ad fideles, qui belabant contra impios Saracenos interra Sancta, cum predicaffet ibidem Pfalterium meum de balibus mirabilißimam obtinuit victoriam. Nam tantum tria millia Chriftianorum tunc habuerunt victoriam, contra plufquam centum millia infidelium. Nam omTerram nes alij Chriftiani qui illuc venerunt, aut a paganis recuperaf erant captivati, aut occifi, aut pestilentia erant Sent. confumpti. Et quamvis Chriftiam erant valde pauci, & hoftes undique quasi innumeri dubiè tamen terram Sanctam la hora recuperaffent, si mansisfent constantes & bellassent, sed confilio habito & dissidentes, poft victoriam prædictam ad propriaredierunt. Nam audierunt Soldanum cum omnibus Regibus fuis, & infinita multitudine contra cos velocius properare. Quid ultra? Cardinalis ille poft bec, in incepto perfeveravit pramoneusque ad finem vite, qui admonitus, à me ipfa, per dies 150. ante mortem fuam maximam fecit pæni tentiamietunando, flendo, se disciplinando, vigilando, & peccata sua confitendo. Sed contigit ei in fine tribus diebus quod os fuum aperire non valoMortis leret. Cùm igitur cuncti defperarent illum posse Communi. Euchariftiam fufcipere, die tertia illi apparus, & Cas mire. manu virginea linguam ejus contingens, eidem & fenfum, perfectum reddidi eloquium. Ob boc quoque Sacramentis devotiffimè fufceptis, in tantum flevit in fufceptione Corporis Domini filij Ranism. metus vulus presentium, tantum unquam vidifa Actum Et Cardinali. ' Cap. XLIV. Hetum ab uno homine morti proximo. Nam oculi ejur videbantur quafi duo rivuli parvi aquam ftillan res. Cor verò cius pra nimia contritione intus ve hementiffimis agitabatur motibus, ut longius à cubiliejus fonus motionis cordis ipfius perpenderetur. Mira res! Sic fingultibus filius ille falutis æternæ nimiis agitabatur, & fu pirijs immenfis pre peccatorum fuorum contritione, & amore Chrifti, & defiderio cæleftis curie, quod cor suum quafi vas plenum Pie obiez mero optimo & recenti eft fractum & contritum. Sicque cum fracto sanguine cordis per os emisso, spivitum inter manus filijmei sistentis efflavit, & ad gaudia eterna ipfo perducente pervenit. Propterea Oviri Ecclefiaftici, hanc historiam notare, & ad Confratriam Pfalterij mei gaudenter redite: ut per hanc cives efficiamini curia cæleftis. Amen.
CAPUT XLI. De Alano Britanno Milite devoto. ILES quidam devotus, nomine Ala nus de valle Coloram Galliæ propo Dinanuum in Britannia ibat ad terram Albigenfium cum comite Montis & multis alijs de Britannia ad expugnandos, tempore, quoB Dominicus ibidem contra hæreticos Spiritu bel- Tempou lando, prædicabat mirabilia de Pfalterio Vir - faidi. ginis Maria, per quod multo plures ad fidem Chrifti, quam per quafcunque alias prædicationes convertebat. Hic ergo devotus miles ex Doctrina & admonitione B. Dominici Pfalterium Virgi Coronarius devotus, nis $ 30 Videtur nis Mariæ omni die dicebat, devote medi. tando articulos Christi Incarnationis, & Paf. fionis, & genibus flexis infallibiliter oravit, Huic ergo militi Christi & Virginis Mariæ mirabilia contigerunt per Pfaltertum Virginis Mariæ. Nam cum aliquando comparuiffet in campo, ac acie, cum paucis valde, maxima multitudine conclufus hæreticorum, jam fatigatus refiftere non valebat, Domina nostra Dei Ma-
150. lapiter mifericordiffima Virgo Maria apparuit, des ractari150. lapides terribiliter & vifibiliter in hoftes in hoftes. projecit, ficque hoftibus in terram prostratis, cum fuis liberatus est. Et alia multa fimilia ibidem contigerunt. Alia verò die, cum in terra sua naufragium Ex Naupaffus effet, Regina quædam pulcherrima yifragio evafibiliter passagium & pontem fibi faciebat ex
150. monticulis, ficque illafus per mareambulans ad terram deductus eft. dit. Tandem ille Alanus ad propriam terram reFit Pradi diens fundavit Conventum Dimensivum Fracatoris Or - trum Ordinis Prædicatorum Beato Dominico dims. Mortui os manus Splendent. adhuc vivente, factusque est Prædicator Maximus in eodem ordine. Cumque totam Franciam prædicando circuiffet, & ad diem dumex devoto orandum Pfalterium B. Virginis multos edocuisset, Aurelianis sanctiffi- mè obijt. Sepelieruntque eum ex caufa fingulariffima coram altari Virginis Mariæ ibidem in Conventu ejufdem ordinis. Cujus os & ambæ manus propter Virginis Mariæ Pfalterium Et Bartholomao. Cap. XLI. terium nimio splendore & candore postejus inortem ad modum Chryftalli claruerunt: F
CAPUT XLII De Bartholomeo Comité Italiæ: UIT in Italia Comes quidam Bartholomeus nomine, potentia, vitijs, & iniquitatibus famosissimus, qui semel confeflus Beato Dominico ibidem prædicanti ( solebat autem confiteri magnis viris & Doctoribus, forvir ma tè propter jactantiam, vel quandam curiofita - gnus Call = bres quaric të qui ei applaudentes, nõ quo modo jam faciūt viros in Confeffores magnorum Dominorum & Prin. Confeffacipum pro dolor, de fatis fuis ipsum minimèries. reprehendebant ) cognovit se nunquam bene fuiffe confeffum. Nam non confueverat dicere alijs Confefforibus, nisi tantum spumam fuorum peccatorum ( ut multi nunc faciunt ) Beatus autem Dominicus ( qui hane specialem gratiam à Duo habebat, quod omnium fibi confitentium confcientias, & peccata omnia, & eorum gratias cognofcebat ) sentiebat, & clariffimè videbat annumerabilia peccata in éjus contcientia, de quibus nunquam fuerat confessus, & de quibus antea nullanı fibi fa ciebat confcientiam. S. Domini cus iniungit ei Pfal Huic igitur compuncto valde & pœnitenti, & bonum propofitum habenti B. Dominicus, ut in pofterum perfectè posset confcientiam terium. fuam examinare, injunxit quotidie dicere Pfal chum RoPfalterium Virginis Mariæ, modo quo folebat magnis & nobilibus hoc injungere. Danf que ei Pfalterium 150. fignorum parvorum, & 15. grossorum inter quaslibet denarias positorum ( five tr a serta ) pro exemplari juffit, ut curaret fibi fieri pulchrum Pfalterium five Iubet, fibi Patriloquium, cujus grossa quindecim figna curer pul effent varia, ad quæ legi Pater nofter confueJarium cum vit, ex quorum visu Pialterium dicendo pofarm's Paffet totam vitam fuam, & peccata revolvere, fionis. Dei gratias & beneficia recolere, Chrifti incarnationem, Paffionem, beatorum gloriam, & pœnas damnatorum meditari & recogitarum deca dalium formam. Prima re. E - re figno- Quinque prima grossa fignaprimi serti debebant effe talia: Primum varijs coloribus depictum, fignans ejus varia peccata, & 150- mundi peccata, & totidem pœnas & miferias. Secundum pallidum, designans mortem & 150. Quinqua ejus pericula. Tertium rubeum, designans judicium, tam particulare quam univerfum, & 150. ejus horribilia. Quartum nigrum defignans infernum & ejus 150. generales pœnas. Quintum aureum, defignans gloriam Parady. fi, & ejus 150. gaudia generalia. gene. Secunde Alia autein quinque grossa figna quæ fieri Quinqua curarar, pro secundo setto talia erant, Primum fuit imago crucifixi, designans, CHRISTE Paffionem cum 150. fructibus ejusdem nobis inde venientibus. Secundum imago MARIA cun CHRISTO, designans CHRISTI Incarnationem habentem 150. gaudia Virginis Maria Et Bartholomeo Comite. Cap. XLII. 533 Mariæ. Tertium fuit annulus designans desponfationen MARIE Virginis cum Deo Patre, & per iftam animæ devotæ cum Deo, quæ habet etiamtotidem privilegia. Quartum fuit agnus designans Dei mifericordiam præftandom omnibus Pfalterium MARIA Virginis orantibus 150. globos. Quintum fuit lapis ad modum solis cum multisradijs, habens Christi faciem ad modum Veronicæ, designans
150. benedictiones quæ provenient beatus ex Christi clara vifione, & fignanter pfallentibus hoc Pfalterium Virginis MARIE. In Tertio autem Serto erant alia quinque grossa figna admiranda significationis. Pri - Tertia mum fuit ad modumpomı pulcherrimi, defi - inqua gene figna gnans 150. fructus paradifi, qui dabuntur pfalJentibus hoc Plalterium. Secundum fuit quoddan pocale vacuum ad moduın alabastri, in quointus erant Sanctorum reliquiæ designans 150, auxilia quæ dabuntur Pfalterium orantibus. Tertium fuit ad modum clavis, designans quod claves interni elongabuntur talibus, & claves cælorum 150.modis cum thefauris coœ- Jorum illis conferentur. Quartustuit denarius, in quo fait nomen Jesus, designans Santam Euchariftiam, cum qua decedent Oratores Pfalterij Virginis Mariæ. Quintum fuit quadratum intus vacuum ad modum alabastri factum, designans Sacramenta Ecclefiæ, quibus anima inungitur, & in his funt 150. beneficia, fecundum hominis quindecim potentias multiplicatas per decem Dei mandata, & totidem merita & præmia, ut alibi dictum eft expressius. Sic itaque Comes iste infra annum tantum Tentatore profecit, ut Diabolum fibi invidentem, & inieo inviito, micantem, & eum jugilare volentem, cum taptat, ulterius resistere non valeret, projecto Pfalterio fuo ad collum Diaboli, ipsum ad nutum suum captivum traheret. Quem ad terram dejiciens & pedibus proculcans, clamantem, & horribiliter ululantem, cum promitteret is, se nunquam ei nociturum, dummodo jam eum abire permitteret, cæsum ad placitum dimittens nunquam ad eum redijt. Videns præfatus Comes virtutem Pfalterij, gloriofæ Virginis Mariæ, per quod fic Diabolum arctaverat, cùm haberet quoddam castrum pulcherrimum inhabitabile omninò propter dæmonia ibidem inhabitantia, horribiles insolentias facientia, fecit ibidem in parietibus & camer is per totum caftruin Patridamones loquia multa depingi. Et fic dæmones more profugat. solito de nocte venientes & horribiliter ulupictis inibi lantes, ingredi de cætero nullatenus ausi funt. de yofariis. E Caftro Tandem autem Dominam nostram rogavit, ut gaudium a liquod cæleste sibi dignaretur oftendere. Paulò poft cum devote Videt 150. orando Pfalterium fuum legeret, vidit Ange lapides.da - lum Dei de manibus ipfius Patriloquium ex trefcere in 150. lapidibus pretiofis accipientem, & in montes, cœlo cum gaudio magno deferentem, quod palatia in dabat B. Virgini. Moxque illud in manibus tos B.V. calo. ejus, fisti 150. lapides crefcebant in montes lapidum Et Rege. Cap. XLIV pidum pretioforum, ex quibus ipfa construebat palatium magnitudinis & pulchritudinis propemodum infinitæ. Quod videns Bartholomæus, statuit apud se, non jam unum tantum dicere Pfalterium, Hoc plus sed multa, fic ut in omni loco & tempore, orat Pfal. tam stando, quam ambulando, quam aliud terium. faciendo, semper oraret, quo in cælo plura conftrueret palatia. Postmodum verò Do mina nostra ei apparente, & fuum obitum denuntiante, cum devotione maxima decefLit. Amen.
CAPUT XLIII. Quam utile fit folum portare Pfalterium Mariæ Virginis. A R Ex quidam magnus volens familiam fuam Re Rex Pfaltersum portat, non inducere ad orandum Virg. Mariæ Pfalterium, portabat in zona sua magnum Patri - erat. loquium quod tamen non orabat. Sicque videntes universi Regem fuum hoc portare, fecerunt & ipfi fimiliter, & quod magis eft, llled or abant. Quid amplius? Rex iste raptus ad judicium Dei, se pertrahi fibi videbatur, condemnandus ad tormenta inferni, quoniam vix boni aliquid fecerat, sed mala plura in bellis, rapinis, blafphemijs, superbia, gula, & fic de alijs perpetraverat. Cumque contra eum daretur fententia damnationis, Virgo MARIA adfuit, dicens, se habere pro eo aliPalterio in ance aliquid boni, simul porrexit in medium illud PATER NOSTER, quod Rex aste portaret, non tamen ipsun orarat. Itaque in Aatera sunt postra inala sunma. & de parte alia Parriloquum fuum. Mara res. prawnien Junc demones contra Virginem MARIAM te pecca i furentes, & blafphemantes, ceperunt u n- Revivifcit. mam partem stateræ velle gravare, dicentes MARIAM injuste ecisse iliæqualitatem. Quid plura? Converta MARIA ad Regem, ait: Ecce tibi impetravi à alho meo proprer illud modicua ferviziua, quod exhibuisti nihi ut redeas ad vitan, & ad stateram de parte tua apponas. Interim Rex in domo sua mortuus jacebat, ad sepuhkuram mox efferendus. Etecce fubito cunctis videntibus, furrexit, & ait: 0 benedictun fit Pfalterium Virginis MARIE, per quod fun liberatus a damnatione gehenImendat næ. Itaque in cunctis emendauus, necdum de catero Pfalterium MARI portavit, verum etian devotilline oravit. Istud patatur accidifle, cusdam Regi Hifpaniarum, tempore Sancti Dominici Pradicatoris. Witam. PR
CAPUT XLIV. Dc R. P. F. Petro Carthusiano Priore. RIMAM Carthusiam qurest sita in dicecefi Grationapolitana, estque Mater & origo ommum Monafteriorum ordinas Car. thu.
Et Carthusiano. Cap. XLIV. Petrus orat thusienfis, tranfibat quidam Prior Ordinis ejufdem, & causa devotionis ibidem moram trahebat, na'n fuit devotissimus Domino Iesv. Hic quadam vice coram altari se proster - pro fine C- nens dintiffimè oravit pro liberatione ab adnobio. versis, suum Monafterium graviffimè inseEtantibus. Nam fuum Monasteriu n in partibus regni Hifpaniæ graviffimè fut à guerris infestatum, & à potentibus oppressun, in tantum ut omnes redditus & Monasterij bona in rapinam effent conversa. Domnice Illo fic diebus fingulis divisim, spatio dierum quindecim, in oratione perdurante, tan. Inraptu, dem fubito raptus in Spiritu non ficut folebat paffionis ( erat enim ejus totius devotionis ) sed altio- XV. arma ri modo, vidit manifestissime dominum Is vedet. SVM CHRISTVM in gloria mirabili passionis apparentem, & quindecim arma miri decoris gestantem, hoc eft, quinque tela, quinque histas, & quinque lanceas: quæ omnia CHRI STI fanguine rutilabant, & veluti fydera micabant. Cui ait pijssimus MARIA filias: Non timeas Petre, his enim armis cuncta vinces adverfantia. D. P. Cui ille cum tremore. O Domine quid enantis designant hæc arma tam gloriosa? Ad quem pfalterium, Dominus ait: Sunt, inquit, quindecim orationis à malo poDominica excellentia que à cunctis repugnantibus te liberare. valent liberare, Vade ergo & prædica Pfalterium is pre aneum, & cum tus perora; & mox fenties auxifarium. lium meum. dalet Ro Qux Quæ autem fint hæ virtutes tam mirabiles, & quanta, patuit in effectu. Nam cùm học prædicasset, rediens ad terrani fuam infra breve tempus, universi corruerunt hoftes, raptores reddiderunt ablata, Etecce di religiofi ipfius convaluerunt in cunctis: In tanvinitus tum vice alia raptores pro præda intrantes pradones puniuntur coruin agros & vineas ac Monafterium: subiut ceffent to facti funt furiofi, aut Demoniaci, vel painfestave ralysi refoluti, ut non poffent exire, nec se canobium. movere de loco, nisi pænitentia facta & peri- tâ cum humilitate ab eodem Priore indulgen - tià, qui tamen erant plusquanı quingenti equites. Hæc narrat Ioannes de Monte, qui afferit Teftis fub Carthusienfem hunc carnalem fuisse cognaann. 1220, tum fuum
CAPUT XLV. De Carthusiano vidente I ESVM iratum orbi telis feriendo, ni B. V. interceßiffet. Se Nota Lector. Equentis exempli non auctor fit Alanus sed ejus Collector feu tranfcriptor pofthumus, id huc inferuit, occasione Carthufiani, acciditqne recens Anno 1479. quo exeunte hic liber impressus est: Alano annis qua tuor ante, fatis perfuncto. CarCarthusiano. Cap XLV. Carthafienfis quidam gloriofiffimæ Dei geCoronarius nitrici, valde devotus, & amabilis erat, co quod fingulis diebus temporibus congruis Carthusi Pfalterium gloriofiffimæ lemper Virginis nus. MARIE cum certis meditationibus eidem devotè diceret. Quamobrem quadam vice, dum post horam completorij, ejus Plalteriuın, cumsus meditationibus valde devotè complevisset, illico oculi e us somno gravabantur, & in Spiritu aliquandiu raptus ductus est in re- Raptum gale ac folemne palatium ubi vidit maximam patuur. turbam, varijs ornamentis ornatam. Inter cætera vidit Regem cunctis decoribusredimitum, cui infiniti astiterunt famulanres. Ipfa etiam astitit Regina venustassima à dextris ejus, tenens dexteram Dei plenam, ignitis & Aammeis telis, qui ad modum jacu- In eo viJaturi desuper in terrammanum levarat. Ad del. quafi vellet quam Regina: Noli, ait, mi fili amantißime, nomundum li, fed parce miferis peccatoribus ut pænitentiam dolere. agant. Tunc Rex ait Reginæ: Nonne ustus in omnibus vis meis appellor? Cur ergo non inftitiam operer? Nonne vides quid mundus agit? Nonne iniquitas in omni staru primatum tenet! Tu igitur noli impedire iuftitiæ opera, Cui Regina: Verum fateor, mi amantißime fili, sed nonne mifericordia fuper omnes cælos elevata eft? Et ideo mifericordiam negare non poteris. Nonne fcriptum eft. Cùm iratus fueris mifericordiære ord beris? Refpondit Rex, Verum duis, quia mifericordiam volo, & non rigidam iuftitiam, fed mifericordiam nemo petit, ergo inftitia rectè operetur.
Bfra Respondit Regina: Licet homines mifericord Excufat diam non postulent, optant tamen ut eis tribuatur. gilitatem Ernosticarnem humanam ex corrupta materia prehumansm. pagatam, idcirco femper magis tendit in corruptioSex audiri petit. nem quam in perfectionem. Et quia refurgere non poterit, nifi mediante juvamine gratiarum, Idcirco ego que Mater miferico'die & gratiarum dicer, quam negare nequaquam potero quia plena sam ', quam plenitudinem ante su: conceptionen Angelus mihi annunciavit inquiens: AVE GRATIA PLENA DOMINYS Eandem igitur gratia plenitudinem in miferis e- genibus effundam Et hanc unan mihi petitionem exaudire velis peto. Refpondit Rex Matri: Pete & filius nibil tibi negat. Tunc Mater Regina ait: Quamquam mi flitotus mundus à capite usque ad pedes languet, & non est sanitas à maiore usque minorem, & quamvie tua Catholica Sancta Ecclefia valde periclitatur, & coinquinatis membris regatur, nihilominus ege Mater gratiarum unam gratiunculam in mundum sanquam dul e electuarium effundam, ut quicunque fumpferint, & deb to modo utentur, integre curentur. Et adjecit Regina dicens: Ecce est bis bomo, qui me specials fervitio in tribus quinquagePait B. V. nis, AVE MARIA, & quindecim PATER Pfaltis fun NOSTER loco Pfalterij venerari folet, & in eis meam conceptionem, incarnationem tuam, nativi tatem tuam, humanitatem, viuam, & Passionem la mor - tuam meamque compaßionem, usque ad tuam morEsperet, tem, infuper de gandiss the resurrectionis, medna ( qualis grafens vaprus ) ne Y T Le Carthusiano. Cap. XLV. ridevote folet. Nunc igitur pero, ut quicunquerene perichts um Pfalterium cum his meditationibus devoie ad me isnin de Rexis genibus competenti tempore dixerit, ut she jamber. falvus fit, & nulla mala morte moriatur, neque alio 7.2. eliquo periculo de primatur, & tu tuam indignat... nem ab eo averte, quaso. Tunc Rex depofitis ignitis & flammeis te platatur lis, amplexatus est Reginam dicens: Tu Ma - Chriftus ter amantißima, Non eft fas tibi negare falutis opeanmis po rationem, quia haec omniaqua ( narras falutis fue vita. re exordia. Quicunque igitur ea ficut petis devo- zè fine culpa mortali implever nt, a me mifericordiam, gratiam, & vitam alinam confequantur. Et omnem gratiam, qualimcunque etiam in tuis famulis, in tui Pfalterij servitio, & eiusdem me ditationibus tibi famulantibus optaveris candem eiu benigno favore indulgere poteris. His dictis Re. gina Regem amicissimè est amplexata, & humiliter inclinans, iterum refidebat apud Regem in sede deaurata, multis adjunctis choris Sanctorum. Et statim reductus est Spiritus hujus hominis ad corpus. Qui quidem bonus vir, quafi gravi somno foporatus, evigilabat, & hanc visionem mente voluebat. Et ecce hora matutina, cum jam iterum vigilaned complesset primam quinquagenani Pfalterij apparens gloriofa V. Mariæ cum confuetis meditatio- B.. nibus, apparuit ei B. V. M. visibiliter in ma.fum expli xima claritate, Qua vila frater ille valde turba.at. tus est. Cui B.V.M. dixit: Amice ne paveas, sum, inquit, ila Regina, quam hac nocte in Spirita vidifti. Ecce videftitune Regem potemem tela igni- $ 42 Rosarium pralicaré iubet: ta & flammes tenentem, vidifti & me tenentem eius manum paratam jaculati ca in terram. Tu igitur diligenter ausculta, & que mandavero, imple, & plurestecum falvabis, qui alias valdè periclirarentur. Per tela ignita & flammantia que vidifti in manu Regis, fuerunt designata diverse plagæ horribılıyıma, quibus filius meus iuftiffimè propter peccatorum enormitatem mundum plagare decrevit. Sed ego quo Mater gratiarum & mifericordiæ vocor, retraxi manum eiuszne in furore fuæ indignationis hoc ageret, & mifericordiam obtinui. Tu igitur eo modo quo me in meo Pfalterio venefarium rari foles, hoc diutius ne differas apudie, fed in publuum edoceas fcriptis & verbis. Addo etiam quamvis ad meum Pfalterium, multe concesse sunt Indulgentiæ, ego tamen ulira Was devote fine culpa mortali, & flexis genibus Pfalterium meum oranzibus, pro qualibet quinquagena multa majora addam. Rurfum, Quicunque in hoc Pfalterio, cum prenominatis articulis perfeveraverit, in extrema hord ipsius pro fideli fervitio, plenariam remißionem à pæna & à culpa omnium fuorum criminum B. V. das Pfaltıs in agone plen indulgent, ei indulgebo. Docet fe Hoc autem auribus tuis incredibile non videa hoc poffe. tur: Quod fi hoc lu et filij mei Vicarioterreftri, foiFelicet Papas cui hanc potestatem dedit, multò magis Licebit mihi, Regis cæleftis Matri, qua GRATIA PLENA appellor, & fi plena, erga lar gifsimè meis charis gratiam effundam. Idcirco ut fidelis miles perage negotium Regine cæleftis, ut errantes per me ad viam vitæ reducantur: & ut tu in illa die reciptas coronam lasities quan e Et Carthufiano. Cap. XLVI. quam juftus index daturus eft tibi, Et his dictis evenuit. Confiderans devotus vir rem gestam & negonium Reginæ fibi commiffum, docuit & fcripfit quantum potuit, emittens scripta sua ad diversa loca, quibus tam spirituales, quàın fæculares se emendare poffint, ut mifericordiam & gratiam in præfenti, & gloriam in futuro consequi valeant. Amen. Revelata funt hæc huic Patri Carthusiensi in die Annuntiationis gloriofiffimæ Virginis Maria hora Completorij, Anno Incarnationis Dominica M. CCCC. LXXIX. CAPVT XLVI Gratum Deo, Cælitibusque usui esse Pfalterium, oftenditur. Tranfcriptoris hæc inferta lancina eft, non Alanis Stylus, tempusque arguunt. Q Uidam de Patribus, qui objerunt Anno
1431. in domo Trevirenfi Carthusienfis Ordinis in scriptis reliquit, qualiter unus illotum, qui se in rofario exercere confuevit, deductus fuit in spiritu ufque ad cælum empyreum, ubi inter multa arcana vidit & audivit, etiam clariffimè vidit, quod idem rosarium presentabatur Altissimo, & quod Beatiffima Virgo Maria, cum Virginibus fuis, & omnes Angeli & Sancti univera ab Adam usque ad illud illud tempus accefferunt, & Omnipotenti Dea Calites Dee gratias egerunt & benedixerunt, pro fanctis agunt graexercitijs, quæ fiunt circa illud rofarium in tius pro co. cælo & in terra. Et oraverunt pro cunctis Religiofis, & devotis hominibus qui fe in illo exercent, ut gratia & pax eis adjungatur in terris & gloria accrescat in cælis. Cantant AVE. Indulgen sia pienaria pro Idem vidit & audivit quod prædicti omnes Sancti & Angeli Dei, ipsum rofarium devotiffimè decantabant cum suis meditationibus, addentes ad quamlibet meditationem sen clausulam ibi additam Alleluja, jucundiffimo cum cantu. Quoties etiam nomen Beatiffimæ Virginis Maria ibi nominabant, humiliter se inclinabant. Ad nomen verd IESV CHRISTIge nua devotissimè finguli flectebant. IuxtadiEtum Apoftoli: In nomine Domini nostri lesu Chrifti omne genu flectatur caleftium, terreftriums & infernorum. Dictum fuit etiam illi clara & aperta voce,.quod, quoties quis dictum rotarium compleret, cum suis meditationibus adjunctis, to plaltario c. ties plenare perciperet omnium peccatorum remiffionem. swiss. Vidit etiam inrumeras, pulcherrimas, la Serta piis cidissimas, immarcessibiles, odoriferas coroparatain ronas, quæ refervantur his qui se devote exercent in eodem. Et toties additur illi hujuf modi corona in cælo, quoties quis fertum hujufmodi adlaudem Dei & ejus Genitricis dixerit. Idem visione Alani. Cap. XLVII. 545 Idem Pater non semel, sed pluries aliquando una die gaudia cœleftia vidit, & audivit. Et quandoque etiam in corpore confolatio nein magnam ac confortationem percipere folebat, fecundum quod se in ipso rotario devote exercere poterat. Et licèt se in suis fcripris non nominarit, ipsum tamen eundem qui hæc fcripfit, fore, minimè dubitamus. Ta lis enim converfationis fuit inter Fratres, tan- tæ devotionis, patientiæ, litteraturæ, gratiæ & fortitudinis etiam in corpore, licèt rigide vixerit, & præ cunctis cæteris meritò hu, ufmodi meruerit habere revelationes. Sictamen eadem quæ divinitus cognovit, pruden. Cur noment ter occultare scivit, ut communi fratrum conversationi non oftenderit fingularitatem, fed folatiofus & confolatus cunctis exifteret. CAPVT XLVII. Pulchra visio oftenfa Magiftro Alano sponse nom velo Mariæ Virginis. Q Uidam devotus beatissimæ semper Virginis Mariæ, in Pfalterio, in quodam festo Magno V. Mariæ fuit rapius veraciter ad superna. Videbaturque fibi quod ex omni mundi parte voces audirentur terribiliffimè clamantes: Vindictam, vindictam, vindictam, de habitantibus in terra. Post istos autem cerhebat quod è cœlo erumperent tanquam flu. nina ignea fupra terræ habitatores. Illicoque retscuerit: Visso de mu de pun tio ne por diluvin igneunt Navis que perijt hominum innumerabilis multitudo, cumrestin ad clamorem autem pereuntium cæteri cepe. Horibus inrunt clamare pro auxilio. condii. Prefes navis B. V. Subito de cœlis advenit navis syderea, stel. lis ornata multisque alis albis alata, & hæc per aëra ferebatur, miro modo desuper tecta. Erat autem tantæ magnitudinis, ut innumeri in eam intrare potuiffent. Quid ultra? Cernebat L. de parte una navis, & L. de parte alia, & L. fupra tectum, qui cum urnis aquamin fundebant, extinguentes horribiliffimum, quod ardebat incendium. At in capite navis tanquam patrona refideinvitat pe batquædam Domina, tam mirabilis, ut fit in viclitantes. explicabile. Iris Dei ambiebat navem illam. Porro Regina hominibus periclitantibus fic ait: O miferi filij hominum ad Me confugite ne præsenti in hoc diluvio pereatis. Et ficut dadum mundus a diluvio peccatorum eft liberatus per Salutationem Angelicam, fic & nunc venite ad me per eandem Salutationem. Quid amplius? Videbat quod universi, qui hanc Salutationem accipiebant haberent auxilium. Veniead navim, bant autem columbæ candidiffimæ, quæ cos ad arcam deportabant. Et beatissima Maria convivium magnum in escis totius jucundiratis, & in vino divino inebriationis eis facieConvivio bat. Poft hæc mandabat hæc Domina Angerecreantur lis trium quinquagenarum, qui incendium exIubet urtinguebant in monte altiffimo, in breviffimo tempore ædificaverunt CIVITATEM mirz
250. turrimagnitudinis cum TVRRIBVS C. & L. ubi Portantur bem cum VRŘIBÝS omnes & vifione Alani. Cap. XLVII. 547 Omnes Pfalterij Virg. Maria Oratores fuerunt bus edifi. pofiti, ut præfervarentur ab incendio, quo car pro hunc penè totus mundus in omni statu devoefaliis. ratur. Et ait benigniffiona Maria: Sicut qui navim Noe contempferunt, omnes in diluvio peries runt i fit omnes qui Me & Pfalterium meum con- Contempto temnunt, temporibus novissimis, procul dubio in res pereunt isto peribunt. Et heu, heu, quis dicere posser quantum, & quale fuit hoc diluvium? Nonenim puto humana linguâ id exprimi poffe. Nam ut brevius concludam, tanquam alter infernus videbatur. Nullibique milericordia apparebat, nisi ubi Maria invocabatur. igne. Primates Et heu, heu, quid dicam? Persona quæ maxime hac vidit, plurimos vidit qui debuiffent ex officio ad Mariam confugere tali in tempore diluvij, qui tamen magis eam blafphemabant, & cum blafphemijs suis turpiflima morte, tali in diluvio ad tartara decurrebant. Plurimos auteni vidit viros ac mulieres fimplices, qui Non fini in fimplicitate fua ad Mariam cum Pfalterio prices. suo confugierites, ab ea habebant benedictionem, & præfervationem: Inter quos vidit quofdam Ecclefiafticos, quoad primum genus, & quofdam laicos, quoad fecundum, qui ea- Arteftatio dem die funt mortui tempore pestis, Ecclefia - vifionis per factum: stici quidem duo, aut tres: Laici verò quinque vel sex, quos novit, maxima cum devotione decedebant. Et hoc eft quod dicit Dominus in Evange. lio: Servus fciens voluntatem Domini, & non fatiens plagis vapulabit multis: nec sciens verò plagis Alanus de Plalterio B. V. M. Quidam gis vapulabit paucis, Luc. 12. Propterea, ut con scientiæ noftræ pura habeantur, tempore ifto periculofissimo Virgo Mater, cum Filio, in corum falutentur Plalterio. CAPVT XLVIII. Exemplum de Monacho facto repeme docto. DEV Evotissimus quidam Monachus in Pfalterio Beatiffimæ Virginis Mariæ, poft C tempora longa, merito hujus Pfalterij, fuit raptus ad fuperna, ubi vidit Regem Angelorum in gloria tuæ Majeftatis. In cujus confpectu fuit liber infinita Magnitudinis in quo omnis scientia ad plenum defcripta erat. Istum ergo famulum Mariæ Virginis, Maperfum ria perducens ad filium, obtinuit ab codem fu omni. firms. filio fuo, ut legeret in eo libro. Legit, & fecundum diversa folia, plenitudinem scientia habuit. Sicque rediens ad seipsum, mirabatur, & fcire cupiebat, fi hæc vera essent. Iraque libros intuetur, & omnia intelligit plenif. fime: cum alijs loquitur Monachis, & omnes superabat, in tantum, ut putarent eum Damoniacum, qui fummus Dæmonum fuit inimicus. Ipsofacto experitur. Postmodum autem ut antea, vivendo, docebat, prædicabat femper, & frequentius de Virgine Maria fibi in suo Pfalterio quotidie plallendo meruit hæc dona, & poftmodum regna fempiterna. Predicatur alterium. ad Pfalterium B. V. Cap. XLIX. 549
CAPUT XLIX. A Fructuosum eft orare Pfalterium Virginis gloriofa, cum receptione disciplina. Audate Laudat te eum in Pfalterio, & c. Pfal. 150. Quo. uniani in laudibus Sponfi & Sponsæ LESV CHRISTI, & dulcissima semper Virginis Ma ræ, tota est hominum falus, dicente S. Bernhardo in fermone quodam de sponso & fpon- -12: Bonus enim in terris est Pfalmus, ideo nucunda decoraque laudatio, propterea lauda anima mea Qua benefi Dominum, quam diu vita te comitatur. Sed con dive quid tantis salutatoribus nostris pro immen - fint facta sis beneficijs referam gratiarum actionis? pro - Coronariis cul dubio: Cantabo Domino Canticum novum, fcil. Angelicum, & laudabo eum in Pfalterio Vir ginis Mariæ, fcil. AVE MARIA. Naim falutatio Angelica est Summum Evangelium, quoniam est caput & origo, & Mater Domini IESV, ac univerforum Evangeliorum. Per Ave eft quod Deus est incarnatus, fecundum Anfel primum mum. 2. Maria Dei Mater effecta, quo Deus Evangelinihil majus facere potest in pura creatura, se um cum ficundum S. Thomam. 3. Diabolus est superatus, gris jequen secundum S. Auguft. 4. Mundus renovatus, se buscundum B. Hieron. 5. Infernus evacuatus, fecundum Bafilium. 6. Peccata remilla, secundum Gregorium. 7. Virtutes reparata lecunMm 3 dum Jummum $ 50 Alanus de Disciplina pænali, dum Remigium. 8. Sapientia mundo præftita, secundum Fulgentium. 9. Infirmi funt sanati, fecundum Damascenum. 10. Mortui funt suscitari, secundum Didimum. Quid amplius? 11. sane per hoc Pfalterium ( quod dicitur quafi Salutarium à salutatione ) salus æterna est mundo condonata juxta Nazianzenum 12. Cœleftia reparata juxta Gregorium. 13. Trinitas Beatiffima placata juxta Ambrof. 14. Imo Captivi sunt liberati, & fervi redempti, secundum Orofium. 15. Sedentes in tenebris & umbra mortis, viderunt lucem humanæ falutis, quæ illuminat omnem hominem, venientem in hunc mundum, juxta Ioh. & Chrys. 16. Exules quoque & pauperes redu & i funt in regnum proprium, & paradysuin delitiarum, secundum Haynonem. Quid ulterius? Dico quod omnes mundi creaturæ fimul sumptæ nequeunt comprehendere sufficienter falutationis Angelicæ laudes inenarrables. Solus ipfe potest, qui solus per hanc est natus de intemerata Virgine semper Maria. Oigitur omnes laudate Deum in in Pfalterio, id est, in Pater nofter, & Ave Maria, secundum numerum Pfalmorum Davidicorum, quia hæc funt Cantica Canticorum Novi Testamenti. Sicut fecit quidam Religiofus nuper, ut fequitur. HISTORIA. Cum quidam Religiofus Spiritu Sancto infpiad Pfalterium. Cap. XLIX. SSI ronarius cũ spirante diu Pfalterium Mariæ Virginis oraret, AlanusCo- & flagellis ac virgis se acriter disciplinaret, die quadam instantislime capit Mariam Virginem difciplinas rogare, ut fibi dignaretur viam oftendere, de via caper quam omnes homines ad eam & filium fuli follicitus. um possent citò, & feliciter inter tot mala, & adversa, in quibus nunc totus mundusimmer. sus est, pervenire: Cui sic ferventissimè oranti apparuit Beatissima Virgo Maria peccatorum advocata, & dixit ei. Hec eft charißime Sponse vera falutis via omni Specie lapidum pretioforum fundata, omni fpecie FLORVM devarata, & omni specie STELLARVM seminata, videlicet: quotidie vel pluries filio meo & mihi Pfalterium meum offerre, vefpere. mane, & meridie, ut xv, Pater nofter & totidem Ave Maria, addendo horum cuilibet decem Ave Maria, fic erunt in toto 150. Ave Maria ficut in Pfalte - Typus Pfal 810 150. Pfalmi, in quibus Pater nofter & Ave Ma - terij novi fuit vetus. ria funtfigurata & implicite contenta. Et cum quæsisset, quare in tali numero fibi magis placebat? plures ei orationes pulcherrimas assignabat alibi positas. Dixit igitur: Hac eft vera falutis via, quam ob dilectionis mertsum tibi oftendi, per quam poffunt omnes venire ad falterium me in gratiarum benedictionem, fi dicatur cum di castigatio fciplina centum & quinquaginta ictuum, cum vir - nedictum. ga, aut per compressionem, vel punctionem carnis in famore, in manibus, in cruribus, in pectore, fi ve alibi. Que disciplina punctionum eft Regia difciplina: Nam poteft fieri ubique, femper, facillime Alanus de Difciplina pænali, lime, fecretissime, & pro omni bono faciendo, omni malo fugiendo. Nam ficut cuidam hesternis temporibus revelavi famulo meo, qui quondam flagellis se acriter difciplinare folebat, sed tandem cum locus fuus effet in medio fratrum multorum sur ordinis, & pra verecundia flagellis femper fonantibus, fecedere non auderet, ob hoc tentationibus fugatis per priores difciplinas, innumeris redeuntibus, carnis, diaboli & mundi, adeo, ut pene in omnibus deficiens prope, beu, defperaret, dignata sum ego mater mifericordiæ ipfi apparere. Cumque trepidaret, ipfi aio: non dubites fili, namego sum Mater Dei. inquit: fi Mater Dei eftis, supplico propter me. rita veftra, Filijque vestri, ac totius Ecclefiæ militantis, ut liberare me dignemini ab istis tentationibus, per omnia mihi importabilibus & damnabilibus. Acille Difciplina Ad quem ego: Hæc, inquam, Ofili tibi conEncomium. tigerunt, quia arma tua projecifti, & mundum rapidis hoftibus ftultius te expofuifti. Arma dımısisti, fitham juftitiæ, fororem religionis, amicam pæmtentiæ, Dominam humilitatis, Ducissam fortitudinis, Magiftram Caftitatis, Fabricatricem devotionis, Amicam Sanctorum, Nutricem omnium bonorum medicamque omnium malorum, Domicellam meam chariffimam & devotorum mihi sponfam, videlicet disciplinam quam abire, defcere, & turpiter peri ve permififti. Quot enim ictus tibi dabas, tot flagellis igneis Dæmonia cuncta feriebus. Quot ictus tibi dabas, tot muros ferreos tentationibus obijciebas. Quot verbera suscipiebas, tot fouta cælica, CONad Pfalterium B. V. Cap. XLIX. contra dæmonum tela opponebas. Quot ulterius actus tibi conferebas, tot arma Angelica recipiebas, tot turres aureas & caftra argentea tibi fabricabas. Quot vitus recipiebas, à tot ictibus pænarum viven tes, & defunctos liberabas, tot goudia mihi, omnibusque Sanctis & Ang lis generabas, totque triftitias à te deponebas, totidemque carnis ( purcitias, ac tor mentis concupiscentias à te depell bas, quin imo tot tristitijs ac vinculis, atque carceribus dœ- monia cuncta afficiebas, vinculabas & incarcerabas. At ille ait: O Domina mea, jam pro certo, Alanus fen per omnia veriffimuin esse, comperi, quod fit effectus narrastis. Nam cum dudum infinitis peccatis, disiplina etiam graviffimis repletus essem, & horribitentationes liffimis, ut jam nullo modo à peccatis abstinere poslem, post hujufmodi difciplinas inox statim fupra meam fpein, & omnium meorum confefforum refurrexi, & mox omnes alios, etiam devotislinos in oratione, vigilijs, jejunijs, caterisque exercitijs devotionis fuperavi, adeo ut maximum videretur mihi marLyriŭ fufferre potuiffe. Ob hoc funibus, chordis & flagellis duriffimis fæpius corpus meum cruentabam, maximo cum fervore & potestate. Sed quando difciplinas hujufmodi dimifi, omnia etiam facillima fuerunt mihi difficillima. Quamvis autem in principio difficile erat minimum ictum recipere, tamen paulò post facillimum fuit etiam horrendas fufcipere percuffuras, imo etiam gaudiofum, adeo ut quandoque quando tristitijs magnis & Mms rum contra tenSSA Alanus de Difciplina pænali. tentationibus eram afflictus per hujufinodi disciplinas redderein me lætum præ omnibus a- lijs, fortemque contra peccati tentamenta, fic ut maluissem pati omnia mundana supplicia, quanı unum folum peccatum mortale committere ex certa scientia. Alanus Sed heu me miseruin, de omni bono spiri. deprecatus quali nauseam nunc habeo & tadium, & ompumpam. cetur mo ni malo pressus sum & immersus in profundum. Verumtamen & Regina mifericordiz super hoc misero mihi indulge, quia ut me. lius nosti, verecundia has dimifi & pudore. Cui illa: Fili da mihi manum tuam. Qua humiliter oblata, apprehendit dexteram, & ait: Fili, regiam nunc tibi oftendo disciplinam, facilima, generalißimam, & fructuosißimam, ficque digitis fuis pellem manus sue, ictibus paucis cepit comprimere loquensque et, dixit: fentisne fili à me istas puncturas. Tunc ille clamans præ dolore 666 A B.v.do: Domina inquit & sentio & fcio, quod fecreuscultius & humilius me isto possuni cruciare motus ffe di do quam Aagellis multis. Et ego ad eum, Soiplinandi Redi ergo, ad priora, & contra omnia mala & tur, tuorum, & pro te, & protuis hanc facito panitentiam fecundum Pfalterium, ut ad minus quinquaginta fufcipias puncturas de fero ante lectum, post matutinas totidem, & in die etiam totidem. Sicque disparui. Et ille, ut docui, fecit, & nunc facit, & ad priora, imo etiam ad multò majora & fanctiora devenit, Sponfus: O Domina fupplico, quatenus brevi compendio intimetis, quid vobis fit faciendum, à Cun Pfalterii B. V. Cap. L. non ad cunctis peccatoribus pauperculis. Maria respondit: Audi Augustin, difcipulum meum loquen. Ad fenfum tem: Inquit enim: Si volumus Iefu Christo verbum. & Mariæ ejus matri dulcissima summè placere, totum noftrum ejus offeremus corpus & animam, interiora & exteriora. Propterea parum placent Deo oracula, que sunt fine pænitentia, nec pænitentia placet fine corporis pæna fimulque disciplina. Hæcille de quodam fermone de me. S CAPVT L. Schemata Pfalterij, ejus meritum designantia in Cælis. ronarius Ponsus novellus gloriofiffimæ Virginis Mariæ fuit aliquando raptus in Spiritu, poftquam diu Pfalterium Virginis Mariæ oraverat: in quo raptu vidit fibi assistentem Beatiflimam Virginem Mariam totius mundi Regi. Alanus Conam, quæ fic euin allocuta est: Cur, inquit, fastus ace more folito non defervis mihi in Pfalterio meo? redrojus. Ete incepifti, sed eccedia multum tepefcis, cum deberes de die in diem proficere orando. Et ne mo dicam putes mercedem esse, quam tibi dabo fi fideliter mihi in Pfalterio meo fervieris, ultra eam quam accepifti: veni mecum, gloriam & excelentiam tibi manifestabo ampliorem. Sic itaque Maria Virgine ducente ad ce - Excitatur lestia pervenit pallatia. Ubi primo vidit C 1 - per oftenfum gloriæ VITATEM, ingloria inenarrabilem, ex ar - Coronarius genAlanus de visis Schematibus rum 150. Civitas gento, auro, & crystallo, ac margaritis miro modo compositam. In cujus muro altiffimo tribus, erant 150 turres gloriofæ ineffabiles, in quibus Angelorum erant excubiæ, & Epithalamium cœlefte, sc. AVE MARIA Concinnebant in immenfum dulcius fuper oninem mundi harmoniam,
2. Caftrum Postmodum infra Civitatem erat Caftrum vam propuinfinitæ gloriæ, magnitudinis, & altitudinis gnaculis immensa ex omni lapide pretiofo confectum, 150.
3. Hortus $ 50. in quo erant 150. propugnacula pulcherrima, in modum turriun. Ibique erant Patriarchæ, Prophetæ, ibi etiam Apoftoli, Marty. res, Confeffores, Virgines, gaudentes ine. narrabili lætitia. Atque infra hoc Castrum HORTVS fuit cum areoitu paradifi ameniffimus 150. habens distinctiones. Ibi erant lilia, ibi rosæ, ibiflores, ibi arbores, ibi universi fructus defiderabiles, odorque superans omnem hic defiderabilem fragrantiam. Atque in illis arboribus erant aviculæ ex omni specie, quæ omnes concinnebant Pfalterium V. Mariæ, dicendo Pater nofter, Ave Maria: cum tanta fuavitate, ut hac melodia potuiffet omnem mundi fugare miferiam.
4. Palatiŭ Quid amplius? In hujus paradisi medio cum si ala - PALLATIVM fuit Imperiale Trinitatis, ex
2015. 130. stelles radiofiffimis miro modo fabricatum, ibique erant 150. thalami, cum totidem admirandı tabernaculis, in quibus Virginum & Sanctorum inenarrabilis aderat multitudo, qui alliPfalterij B. V. Cap. L. affiduè decantabant salutare Angelicum, cam gaudio inastimabili & inenarrabili. Aderantque Angeli in Pialterijs fuaviffimè fonantes, totusque mundus resonabat in vocibus corum. In medio autem palatij fuit tribunal, five thronus infinitæ gloriæ, ubi refidebat ille sponfus animarum, Dominus IESVS CHRISTVs. Qui Matri & Virgini advenienti assurgens, eam confidere secuna fecit. Tunc illa Virginca vopromiff ce ait illi: O fili dulcissime; quæ Sponfo meo pro - Coronariis. misi, placeat quæ so tue pietati confirmare. Tunc ille ait: Mater & Sponfa Charißima, quæ poftulas impetrafti, voluntas tua fiat. Tunc fubridens Maria ait: Ego promisi sponso meo totam hanc ciwitatem cum omnibus habitantibus in ea, & fimiles Spopondi cunctis fervientibus mihiinPfalterio meo. Tunc pijflimus Sponfus IESVS CHRISTVS ait: Et ego, Sponfa charissima, tui amore me es cum omnibus poftulatis in æternum condono, fi perSeveraverint in Pfalterio noftro, ut de his omnibus fuam faciant voluntatem. Et tunc videbatur præfato Sponso, quod Alanus de Maria Virgine apprehendente manum ejus, vulneribus ducebatur ad amplexus dulcifsimi Iesv, bi- Christ po bitque de omnibus vulneribus ejus ambro.tatur. fiam æternorum gaudioruni, secreta Dei ibi cognovit admirabilissima. Aitque ci Domi tius IESUS CHRISTVS: Adde; & fortius orare memento, & attentius, fi Civitatem tuam volueris facere ampliorem, & fuaviorem. Sic volens, f58 Alanus de Miraculis orationis Dominica lens, nolens cæleftia dimifit, & in terra setris stem reperit, de tantæ gloriæ dimiffione. Ut ergo refolvatur dubia torpentia, excitentur, & cæleftia acquirantur pallatia, nos more folito falutemus Mariam, & filium fuum in eorum Pialterio, dicentes semper mente serena. Ave Maria gratia plena; & c.
CHAPTER. Caput LI Brevißma Miracula moderna circa OYAtionem Dominicam. Q
PRAFATIO. Uemadmodum leges & ordinationes Intermiffa Sanctorum abjerunt in oblivionem; ac Plaiteria fidelium negligentia, & mundi tanta Pfalterij B. V. reno Mariæ Virginis indignè sepelivit bona, quod vavit. Ave renca non ferens pia Dei Genitux, hæc reformati noftris temporibus fæpitus præcepit, multis cum fignis & prodigijs dicens fuo novello fponfo. Sicut mundus per Ave Maria fuit renovatus, inwat orbem. fernus evacuatus, cælum reparatum, fic & noviffimis bis temporibus pessimis tali fuffragio, ipsa eadem pijsfima Det Genirrix Maria mandum iterum ad Sanétas Dei leges reformare intendit. Pradicato. Addens plurima se gratiarum genera colres Platelaturam his, qui Pfalterij hujus cultores erunt, prami- & prædicatores: Qui vero ejus erunt depraantur. vatores, aut impugnatores, non dubitent, quin Pfalterii B. M. Cap. LI. sse quin contra se provocentReginam inifericor - diæ: quod fæpius jam heu! heu! expertus fum. Hoftes pu Nam omnes pene tales hoc impedientes, aut corruerunt in maximum peccatum, aut scandalum, vel graviffimum damnum, aut in mortem peffimam. niuntur. Quapropter o vos universi fideles Domini Adhortaufum nostri IESV CHRISTI, & MARIA Virgi- Pfatteris. nis, filij, attendite quæso fidem veftram, confiderate mortem veftram certam, & horam incertam, temporaque in præsenti periculofiffima, nec non & futura fupplicia aterna. Pro quibus bonis acquirendis, & malis fugiendis accipite, & orate Pfalterium V. MARIA, laudando Sanctam Trinitatem femel ad minus in die in hoc beatissimo Pfalterio. Ad quod & fi non moveant prædicta, faltem moderna provocent exempla. rum 4152- Nec enim dicere ausi essemus, nifi certifica. Exemplo. ti indubiè penitus fuissemus. Tanquam enim ftatio Ala Doctor veritatis loquor, pro divina verita - ni. te, pro naturali, pro moribus quoque, ac pro totius militaris Ecclefiæ univerfali falute. NARRATIO. Agnovi in Waldenhausen quendam, qui homagium diabolo fecerat, Christo & Baptif. Magi. mo negato, sed mito modo per Pfalterium hoc acceptum, filiationem recuperavit divinalem: Quia Pater nofter, inde etiam poft modum promeruit, ut Pater esset multorum aliosum
960 Alanus de Miraculis Orat. Dominica 11. Mortui. rum Deo fervire volentium. Vidi etiam mortuos hoc fuffragio esse resuscitatos. Quinimo & morti quafi condemnatos in peftilentia, hoc falutari antidoto à morte vidi efle ereptos, quia Qui es: in Plalterio repeto bant. Consequenter perpendi proprijs oculis alis Retigiofi. quos Religiofos omni vanitatı deditos, qui las lubri hac medicina prorius cæleftiales funt effecti, quia In calıs. IV. Deinde meretrices & usurarios per hoc caScorta & Aimoniæ vinculum fæpius perpendi de nove ujurarii. effe fanctificatos: quia janétifuetur. Exinde blafphemos & onani malignitate Blasphemi. plenos, incorrigibile que per hoc fidei oraculum, scio perductos ad omnimodam no minis Dei reverentiain: Quia Nomen tuum. VI. VII. Fuit etiam quidam Rex privatus suo regno proprio, tempore nostro, qui per hoc Plalterium acceptum proprtuni recepit regnum, Quia Adveniat regnum tuuma Gaudium habui aliquando fummum, quia Apostata, perpendi quofdam Apostatas à religione, & à S. Dei Ecclefia apud Infideles metu pœnarum converfantes: led gaudiofo hoc fuffragio, lie ad divinam redierunt voluntatem, ut martyrium fortiffime pertulerint. Inter quos quidam Athonius fuit de ordine Fratrum Prædicatorum temporibus noftris, Quia Fiat volunVIII. Intempetas tua. Habui prodigiun infigne per hoc oracu vies aeris, lum falutare in clara experientia, quod in quibuf & Pfalterii B. M. Cap. LI. bufdam terris, ubi fuit auræ permaxima intemperies, nociva fupra modum hominibus atque oinnibus, fed prædicato hoc cœlefti fuffragio, optata cunctis redit serenitas, Quia Swut in cælo. Inde experimento probavi fterilitatem in quibufdam terris, & pestiferam cladem horribilissimė grafsantein, sed stella hac adveniente amanda, scil. Pfalterio B. V. Mariæ, terrigenis, terrifque illorum est benedictio collata, quia & in terra. Pretiofiffimam Eucharistiam, novi multos, præ peccatorum fuorum pondere habere in nausea, & in irreverentia, sed habito hoc remedio devotionis, in toto fingularem senserunt in tanı mirabili Sacramento suavitatem, adeo ut fæpius vellent communicare, eo quod ibi videbant sensibilissime ingentia opera Dei. Cujus clementia divinitus illustrati, Christum Iefum ibidem fenfibiliter intuebantur: Quia Panem noftrum quotidianum. IX. Sterilitas pestis. EuchariStia usus. X1. Lata etiam mente aliquoties perpendi, Liberales quofdam immifericordes, & feroces tanquam fatti. Leones, ut in quodam milite, quem non novi nomine, sed fama, qui acceptis armis Pfalterij hujus, fic dabat, & abundanter erogabat, ut datores omnes clementia in terris illis fuperaret, quia Da nobis hodie. xil. Miro modo virum cognovi, qui in tantam corruit desperationis voraginem, ut nemo, Desperati agnoscenseum, posset aliquid de ejus falute sperare, fed accepto hujus Pfalterij spei braNn vio, adiuti ' 562 Alanus de Miraculis Orat. Dominice XII. vio, in spe fuperabat, & opere multos etiam devotiffimos, quem agnovi. Quia & dimute nobis debita nostra. Novi etiam præpotentem in mundo BaroPacapcati. nem & Comitem qui immortale odium gerebat, contra fimilem fibi in potentia Principem, & propterea mala contigëre innumerabilia, fed accepto pacis oraculo, pax tanta est firmata inter eos, ut hi duo putarentur, tanquam A vunculus & Amicus, Quia: Sicut & nos dimutimus debitoribus noftris. Oculis etiam proprijs vidiquendam à Dia bolo poslessum sed cum portabat onus Pfalterij hujus Evangelicum, continuo liberabatur: Cum autem illud dimittebat, statim ab inimico vexabatur, & fimilia plurima sæpius vidi & audivi, quia Et ne nos inducas in tentationem. Propterea confpexi viros & mulieres, qui mihi dixerunt defunctos fibi apparuiffe, fub verissimis fidei indicijs tanquam cruce fignatos, qui dicebant quod cito essent liberati à pœnis, quia pro eis Pfalteria hæc dicebantur à quibufdam devotis mulieribus, religiofif que viris, quia Sed libera nos à malo, Amen.
1. Verba Hac idcirco dixerim XV. exempla super fingula o- Dominicam orationem, quoniam fi verba Duminica Sanctorum & Doctorum, ac Prædicantium, babent 710715 & confilia dantium maximæ funt efficaciæ in quam plurimis, nulli dubium, quin per ver ba Dominica orationis, æqualia poffunt fieri & majora. Quodlibet autem XV. horum verborum, ordinatur ad decem Dei manda um.
Et Pfalterii B. V. M. Cap. LII. 563 ta jure divino, ut merito tali jure etiam in oratione Dominica numerus Sanctus Pfalterij Trinitatis sanctiffimæ habeatur. hinc Et pari modo quindecim verba sequentia 2. OrdiAnnuntiationis Dominicæ ordinantur, jure nantur naturali & divino ad Chrifti decem mandata, ad 10 pracequindecies autem decem funt centum quin - atione quaginta. Ex quo patet, quod duæ hæ orameri L. litiones duo devotiffima in numero & virtute quet. includunt Plalteria, ut merito fint Pfalteria 3. Similihuncupanda. ter de Ave.
CAPUT LII. Exempla quindecim brevissima circa AVE MARIA. IRGINIS quoque MARIA Epitalami um ( ipsa Regina clementiæ cooperante ) fignis plurimis nedum antiquis, verum etiam novis est supra modum magnificatum. Nec immerito, cum ex tali exordio fit I. verbum Dei factum Caro. Afpexi aliquoties Contritt quadam in Ecclefia Peccatores hoc faluberrimo antidoto, talem habuiffe contritionem tantamque lacrymarum copiam, ut non fuerit dubium quin Maria apparuerit ibi, & manum apposuerit, quia Ave. Beata etiam MARIA cuidam indocto tali II. libro scientiarum copiam contulit, & fapien. Dofti fati tiam, & intelligentiam, ut putares cum in Scho ' 564 Alanus de Miraculis Ave Maria. 111. Scholis effe peritiffimum, quia MARIA, quafi illuminatrix. Clarissuna etianı hujus mundi Advocara Pragustus Maria cuidam adhuc viventi, contulit pro Beatitud. gratiarum munere omni diesentire in fe alfquod gaudium paradifi, excedens omne gaudium mundi: quia GRATIA, IV. Ditati. Dulciffima hæc Angelorunt Regina, cuidam Matronæ valde miferabili & egenti, temporibus noftris in Francia, divitiarum inaxinam copiam contulit, in tantum, ut poftmodum effetmater & nutrix cunctorum pauperum, quia PLENA. Emerita Maria Pfalterij hujus medio his in Carcere lidiebus Captivos plurimos, de carcere liberavit, quando votum fecerunt Pfalterij, quia DOMINVS. berati. VI. Fœlicifsima propterea Maria Pfalteris iftius Rapidi fa virtute, quendam delirum & rapidum in tannati folo tum, ut alios laniaret, per appofitionem PfalKofario geterij in ipfius collo mox liberavit, & tanquain agnum manfuetum effecit, in Picardia, me præsente, quia. ТЕСУ м. Stato. VII. Gloriofa rurfus Maria Pfalterij hujus medio Muti vocuidam non loquenti per tempora multa, cales exge reddidit loquelam. Cum enim Pfalterium Stato Rofaofcularetur, & collo fuo aptaret, mox perfectum suscepit linguæ beneficium, quia BENEDICTA, quasi benedicens & loquens. rio. VIII. Honorabilifsima ulterius hujus mundi Im. Cacı adinperatrix cuidam cæco ab annis multis ipfius Pfalterij remedio fubvenit, perfectum illi retitu Et Pfalterii B. V. M. Cap. LII. 565 stituendo visum, quia Tv, quod est demonftrativum, & relativum fecundum Priscianů. Liberati Immensæ etiam pietatis hæc Maria cuidam in Francia ad mortem condemnato, inaudi re ram per Pfalterij hujus votum præftitit clementiam. Nam ille carceres & vincula talia confregit, quæ vix fabri frangere poffent, multis diebus, & fic evafit. Quinimo & a- lium patibulo affixum, hujus Plalterij voto Maria liberavit. Mox enim post votum de patibulo faltavit, & per medium stipatorum fic cucurrit, quoufque libertatem in quadam Ecclefia acceperit, quia IN MVLIER IBVS, quæ funt naturaliter piæ, secundum Auguft. Adiuti in Charissima amplius hæc Domina, his in diebus cuidam pauperculæ Psalterij voto se astrin - indicio, genti, in judicio contra ditissimos sententiam optimam conceffit, nolente Iudice. Tribus enim vicibus cum se judex æstimaret contra eam proferre fententiam, pro muliere caufam approbavit per omnia, quia Er BENEDICTVS, Christus eniin secundum Auguftinum est benedictus Iudex omnium. Laudabilissima hæc Maria Pfalterij hujus XI. fructificatione cuidam mulieristerili præstitit Faœcundar filium, qui postea moriens Mariæ meritis ite- & fufcitat. rum redijt ad vitam, quem & vidi in partibus Hollandiæ, quia FRVCTVS. S'orts con versio. Mifericordiæ confequenter Regina hujus XII. Pfalterij virtute cuidam meretricitantam contulit gratiam, ut nunc in Picardia stans, femper cum cilicio, & catena ferrea ad corpus, Nn 3 Alanus de Miraculis Ave Maria. cos. XIII. & fupra terram dormiens, jejunando in pane & aqua, horrendiffimam cunctis faciat pœnitentiam, quæ & Spiritum Prophetiæ, & Sanctorum confiliorum in multis dignofcitur habere, quia VENTRIS, Venter enim Mariæ fecundum Ambrofium est tenplum totius continentiæ. Nobiliffima fimiliter hæc Maria temporiEvecti fu. per inimibus noviffimis iftius Pfalterij potestate, cuidam abjecto, & spreto ab hominibus potentiam, fuper omnes tantam præftitit in inimicos ut ad fuam voluntatem viverent aut morerentur, quia TvI. Qui enim est Mariæ tefte Anfelmo, de Mariæ participabit possessiva porestate. XIV. Omnipotentis Dei hæc pijssima Mater, Defponfati Pfalterij hujus virtute conceffit dudum S. CaChrifto. tharina Virgini & Martyri, Sponfam effe filij Xv. Sanite mortui. Dei. Et idem, eadem pijssima S. Catharinæ Senenfi Ordinis Prædicatorum, innumeris cum fignis & prodigijs, conceffit, quia Iesvs, qui est Sponfus animarum fecundum Auguftinum. Pijssima demum hæc Clementiæ Regina alteri cuidam morienti, istis temporibus appa. ruit, qui hoc Pfalterium orabat, quæ Dæmonia ab eo fugavit, fupra modum latificando cum, & horam mortis eidem denunciando. Qui cum devotione tanta obijt, ut non fciam me audivisse aut vidisse, de tam devotè moriente noftris in temporibus. Ipfe enim tanquam fecundus Dæmonia videbat, & corum par Psalterij V. M. Cap. LII. parvipendens tentamenta doctus è cœlo irridebat. Sicque videns Christum advenientem libera voce dicit. In manus tuascommendo Spiritum meum; & hoc dicto quasi ridens exspiravit, quia CHRISTVS qui secundum Hieronymum habet date unctiones Sacramen. torum, atque bene vivendi & moriendi porestatem. His cognitis laudate Mariam in luo Pfalterio, & c. E CAPVT LIIL De Petro Barone. Rat quidam Baro nomine Petrus, Beaobftinatus tifimi Dominici consanguineus, & cun - concione de - torun excellentissimus patrator flagitiorum, rofarto e- & ita obstinatusin aviditate peccandi, ut ommollitur. nino converti non poffe videretur. In cujus præfentia dum plura de laudibus, & virtute Plalterij B. V. Mariæ ejufdemque Confratriæ, à quan pluribus recitarentur, fic ait: Ecce jam defperaveram, fed tanta à viro Dei audire volo mitifica. Itaque Nobilium comitatus catervaad Ecclefiam properat, non pro fua converfione, fed tantum pro spectanda viri sanctinovitate. Cujus duin prædicationem audivisset, nondum conversus, fed timore vehenenti agitatus ad propriam domum re dijt. Altera sequitur festiva dies, in qua Eccle fiam iterum intrare pro confuetudine cogitur, & re Alanus de Petro Barone dæmone deterior CO. S. Domini- & nefcius Dominicum iterum reperit prædicantem. Quem cum Dominicus effet intuitus, sciretque eum tantis fceleribus obnoxium, ut converti non posset, nifi exterior confufio In altera adjuvaret, oravit Deum magis voce: ODoapparet mine lesv, videant isti si placet tibi, qualis eft iste qui intrat ibi. Et fubito Deo volerte, viorante fic derunt hunc Baronem à Dæmonibus ligatum S. Demini- & tractatum horrendissimè. Clamor pritur in fermone, abscondunt se videntes non hominem, fed Diabolum se videre æftimantes. Cumque in populo clamor, & timorinva. cus dat ei lesceret, agnofcens Dominicus horar diviRofarium. næ clementiæ, ad hunc Baronem mifit Isalterium Beatæ Mariæ Virginis pulcherrimum, sive Patriloquium, per quendam Religiofum nomine Bertrandum, exhortans eum ad pœ- nitentiam, nec non ad legendum hujus Mariæ Plalterium. Accepit ifte Baro peccaorum Capitaneus omnium, ipfumque devoelegit Plalterium, Sed fupramodum timers, peConfeffum tit à S. Dominico, pro fe fieri preces apid Doabfolvit, minum. Deinde fibi confiteri petit, auditur, & abfolvitur: Primò à plurimis sententijs excommunicationis majoris, gravibus cam disciplinis ut moris est: Secundò ab irregularibus quasi innumeris: Et tertio ab omnibus peccatis: Et ex revelatione Beatse Maria facta Dominico, imponitur ei ab eodem pro pœnitentia, ut in dies legat unum Mariæ Plalterium. Quod cum humiliter acceptaffet, & Confra- Et Pfalterio B. V. Cap LIII. fratriam Pfalterij Virginis Mariæ, jussu Dominici affumpfiffet, proprium nomenlibro hujufinodi Fraternitatis, propria manu inferibendo, fubitò illi, qui viderunt illum facie Apparet diabolica, cernebant nunc divino nutu, afpeaspectu AnAum Angelicum, tribus fertas Rosarium pul - gelicus, cherrimis adornatum, propter tres Pfalterij tricoronis. quinquagenas. Successu verò temporis meritis gloriofiffimæ Virginis Mariæ, consecutus est gratiam, ut devotiffimus efficeretur. Tandem in cunctis agendis benè illumina. Visit piè. tus, ac profpere agens, postquam uxorem, & totam familiam induxisset ad frequentationem, & affiduitatem prædicti Pfalterij una cum illis perfeverando hoc Sancto in propofito, prænuntiationem obitus fui, & fuorum, å Maria Virgine obtinuit. Obiit prè Et apparentibus fibi Christo & Maria Virgine, promeruit hic peccator pænitens, per prafcins idem Pfalterium, inter manus ejusdem Christi mortis. & Mariæ Spirituin tradere, non fine multorum qui astabant fingulari devotione, ex præ- sentia Domini IES V & Virginis Mariæ.
CAPUT LIV. Quidam Francis Comes flagitiofus converfus virtute Pfalterij Virginis Marie. Cou OMES quidam maximus fuit in Francia, qui totam vitam in adulterijs & fornicaAdulterä te viro, uxor adultionibus ducens, ita in his obstinatus erat, ut teraristan nec tuit.
Alanus de quodam Comite. nec fermonibus, nec confilijs, nec exem plis, ullo modo converti valeret. Quod vi densuxor ejus Nobilissima ( zelotipiæ agitata ardore ) deliberavit etiam adulterari, nedum propter libidinem, fed etiam in adulterij vindictam mariti. Res stupenda. Ubi hæc animo firmavit, & cubile intravit Absterrefomni gratia, inter dormiendum subito rapta tur viso inferno. S. Dominicus dat confessa eft in visione, & ecce oftenduntur ei horribilissima tormenta, quibus in inferno puniuntur adulteri post hanc vitam. Unde tanto horfore concussa est, ut penè amens efficeretur, frequenterque clamaret dicens: Ibi est fornax, volens huc intrare, claudite domum. Tandem ad se reversa, mutavit propositum, & pro facienda confessione, ad S. Dominicum devotius properavit. Cui compaPlalt & tiens idem Dominicus, pro pænitentiaPfalteFraternitatem. noctu supponit viro. rium Mariæ Virginis injunxit. Quod dum una cum Confratria devotè acceptaffet, confilio B. Dominici ( qui dicti etiam mariti salutem zelabat ) fub cervicali ejufdem mariti Pfalterium Pfalterium, five Patriloquium ipfum, tribus noctibus continuè posuit, committensne-
1. Territo gotium Domino Iesv Christo & Reginæ con. ad pænttinentiæ, & Virginitatis Mariæ. Et ecce prima nocte horrendissimis tremoribus offensæ Dei agitari cœpit, ab uxore quoque magis cum lacrymis auxilium petere. Secunda nocte videbatur fibi in somnis, quod ad Dei judicium traheretur, & de omnibus peccatis suis accufaretur. De quo cum evigilasser, usque ad tentiam.
2. In sudicrum tra-
& Pfalterio B. V. Cap. LIV. ad mortem territus fuit, cepitque uxorem in reverentia & amore habere. Tertia vero nocte 3. Inferno trahitur ad pœnas inferni & pœnas fornican oftenfo. tium intuetur, eafdem scil, quas prius viderat sua conthoralis, nec solum intuetur, fed & illas parumper experitur. el Venit igitur ad illum Angelus Domini, qui 4. Angelo eum acriter corripuit, præcipuè de Adulte - Rojarium Juadente rio, & inter cætera dixit: Veni, vem, & in po- & Fraterfterum emendate, ac Pfalterium Beatißima Virgi nitatem. nis Maria, per quod converfus es, fidelius ora, die Ingeque uxorem, & intra Confratriam eiusdem Pfalterii cum omnibus tuis, ut quod per te mereri non vales, aliorum meritis accipias. Redijt igitur homo de inferno, & ab uxo - Convertire veniam petit, eique perpetuam fidelitatis tur infignispopondit fidem. Beatum quoque Domini - ter. cum adijt cum fuis, confitentur omnes, & Confratriæ infcribuntur. Ipfe verò fic Conversus Pfalterium Beatæ Virginis Mariæ, manibus fuis ubique deferebat, non folum in Ecclefijs, verum etiam in bellis, in domo propria, & in Regali pallatio: omnibufque frequentius e- jufdent Pfalterij & Confratriæ.excellentiam prædicabat. Sicque ex propria uxore mul- Rofarium tos habuit filios, Deo donante, cum qua diu portat pală vixit in profperitate, sanitate, fama, bonorum ubique. omnium opulentia, & fanétitare eximia. Qui tandem Maria Virgine apparente co- Ambo fidem die, eademque hora devotifsimè objemul abeut. runt, arque Parifijs in Ecclefia majore ( quæ in honore ejufdem inviolatæ Virginis Maric Prodigus confecrata est ) in uno codemque tumulo funt humati.
CAPUT LV. De Nobili Prodige Converso. fuorum non JUVENIS, quidam in Germaniæ partibus, tamen Ca mortuis parentibus, malorum confortio ftitatis dedepravatus, hæreditatem præclaram in ludo, pauperatur in tesseris, & tabernis, totam dissipavit, hinc poftea vagabundus & mifer per patriam ferebatur. Quietsi alias stultus, caftitatem tamen corporis conservavit. Cujus quidam Miles, Patruus ejus non modicum mifertus, obvium- A Patruo que eum quadam die habens alloquitur diincrepatur, cens: Male tibi competit, Confobrine charifsime, taliter aberrare, qui clarus genere, in probum virum & Magistrum evadere potuisses, nifi te talis insania rapuisset. Cujus verba cum quasi muliebria juvenis derideret, subjunxit Miles: Eft ne aliquid dilecte mi, quod in gratiam mei tu facere auderes? At Quctidiaille. Est inquit utique. Et miles. Volo ergo na quinqua gena suadetur in annum. ut gloriosam Dei Genitricem Mariam Mariam salutes in Salutatione Angelica quinquaginta vicibus omni die. Cui cum cachinnando responderet, utinam hoc semel queo, omni die dicerem. Patruus inftitit dicens: Hoc facere modis omnibus oportebit, fi fortè oculis mifericordiæ te Virgo gloriofa refpiciat, & pro tua miferia Filium fuum interpellet. Ad cujus verPfalterio B. V. Cap. LV. verba Iuvenis annuit & recefsit. Inde poft annum contigit Patruum videre Iuvenem, quem, fi promissum servasset, interrogat. Et ille, servavi, inquit & nollen, ullatenus non servasse. Remissius enim est mihi quam an- Suadetur te erga mundana. Cui Patruus ( qui & ipfe & altera! Virgini gloriota in suo Pfalterio semper de - in annum. vote famulabatur ) cum ingenti gaudio dixit: Ergo & fic fequenti anno servitium Matri Christi, in Salutationibus duplicabis. Et juvenis: fiat, inquit. Exacto autem secundo anno, reverfus eft ad Patruum dicens; Iam fuffragante Matre Christi, omnis vecordia, miseriæque mei status, evanuerunt, & firmo benefaciendi proposito voluntatis meæ conftantia stabilitur. Cui Patruns devotissimus V. Mariæ Plaltes, cum lacrymis dixit, Benedicta fit pietatis Mater, & tibi quoque charissime gratias refero, qui falubri confilio credidisti. EmendaNihil ergo restat, nifi ut anno præfenti, protum defpo. pofitum tuum fixum experiar. Et fi dignum fat. invenero, condignas tibi nuptias præparabo. Tu autem medio tempore auxiliatricem tuam in salutationibus ternæ quinquagenæ sedulus honorato. Confentit Iuvenis, & ftabilis inventuseft. Evoluto anno fecit Patruus, quod promiferat Iuveni. Constituit nuptias, & instaurato convivio, ex utraque parte convenerunt parentela. Pofitis quoque mensis, & lotis manibus cum jam Sponfus & Sponfa commesturi, pariter confedif Alanus de Prodigo. sediffent, ex inopinato memor Sponfus, non duin Salutationes trium Quinquagenarum, se illa die, more folito dixifle, repente furgens, fufurrans Patruo, ut paululum induciaret ferculamınıntrando. Quo annuente, Iuvenis Pfalterium folus intrat thalamum, folvit Matri Chrifti, Orans ante menJam nuptialem. Fit certus quod voverat tanto devotius, quanto clementius se probaveratexauditum. Nec mora, uti ultimam Salutationem terde morte à tiæ quinquagene jam complevit, apparuit ei B.V. often gloriola Virgo Maria, lucidior fuper folem, dente ei tres plicas in tunica fua clariffima Iuveni unani nas oratas, anteriorem, & duas laterales, oftendens, in quinquageMortem rit. quarum qualibet erant fcriptæ quinquaginta Salutationes, Atteris aureis, ecce inquit, Salutationes tuæ litteris aureis fcriptæ, quibus me tribus quinquagenis sedulus honorasti. Et quia in corpore tuo, licet unus & vagus, tamen virginitatis munditiam fervafti, mox te lata febris corripiet, & ad ine tertia die, fine ulla carnis corruptione pervenies. Hoc dito Virgo gloriota disparuit. Iuvenis autem egreffus, hortabatur omnes latari, & gaude tele verò ab appetitu comedendi deftitutum ad præfens, cum eis effe non poffe. Singulis quoque ad menfam sedentibus, ju fuam apevenis interim lectum ascendit. Et facto pran dio Sponfam fuam & amicos in thalamum convocavit, & ei quid fibi contigerat, indi Sponfa per cavit. Mortuus eft autem Iuvenis die tertia ut manet inprædixit. Sponía vérò ejus, nulli poftmo nupta Co- dum nubere volens, in fancta Virginitate, ata ronaria. que Et Pfalterio B. V. Cap. LVII. que in servitio Pfalterij V. Mariæ ufque ad finem vitæ feliciter perisanfit.
CAPUT LVI. Pfalterium fervat Pyratam à familiari Spiritu. Iles quidam habens Caftrum, omnes pfaltes prætereuntes fine mifericordia spolia - quoridiabat. Licet autem cunctis abundaret peccatis, nus ispra gloriofam tamen V. Mariam quotidie in sua do. Salutatione Angelica honorabat. Quadam vice Sanctus quidam Monachus pertranfijt, quem prædictus miles spoliari præcepit. Vir autem S. rogavit prædones, ut ipsum ad fuum Dominum deducerent, quia haberet ei aliqua secretarevelanda. fuum CaAdductus autem ad militem, rogavit, ut Per captum totam familiam suam convocaret, cum præ - Monachum dicantem audiret. Quodcum factum effet: agnofcit dixit. Nequaquam hic estis omnes, ergo di - merarium ligenter quærite, & invenietis adhuc aliquem. eff DiaboEt invenerunt Camerarium Militis abeffe, & lum. adduxerunt eum. Tunc dixit Sanctus, Ve- rè ille est quem quero. Cum ergo veniffet ad medium, & videret virum Dei, volutatis hinc inde oculis, & capite, ficut infanus, se agitabat, & accedere propius non audebat. Tunc vir Sanctus dixit: Adjuro te in nomine Dei Patris & Filij, & Spiritus fancti, ut quis fis, dicas, & quare huc veneris. Cui ille, Heu! cogor prodere secretum meum, Ego non Alanus de Pyrata Converfo, Convertinon sum homo, sed suin Diabolus. Et quatuordecim annis cum illo Milite habitavis quia Princeps nofter me huc mifit, ut die quo mifer fuæ Mariæ folitum non offerret honorem, in fua Salutatione, diligentius obfervarem.eumque à Deo potestate accepta continuo strangularem, ut fic nostro confortio perpetuo fociaretur. His dictis diabolus evanuit. Miles autem tur miles, hæc audiens expavit, & ad pedes Monachi provolutus, veniam petijt, & vitam fuam in melius commutavit, devotiusque quam ante gloriofam Virginem falutavit. Quapropter universi, ut ab infidijs dæmonum, per Virginem Mariam liberemini, in Pfalterio fuo eam quotidie honorate. /
CAPUT LVII. De F. Converfo, foluin AVE orante. Nota: Et hec Tranfcriptoris folius insertura eft: Now Alani relata, nam profiteri hic affolet: Legi, & stylus reclamat. Miles converfus CiTempore S. Bernardi, venit quidam devo Bercienfis tus miles, devotionis gratia, ad S. Berrudisfranardum, petens humiliter se recipi ad Fratrum congregationem, Quem statim beatiffimus Pater Bernardus gaudenter fufcepit, atque habitum fratrum Laicorum eidem tradidit. Qui aliam orationem in Monafterio difcere tir. AOA & Pfalterio B. V. Cap. LVII. non potui, quam Salutationem Angelicam, Nil nil A quam etiam frequenter cum mira devotione ruminabat. ve difere potuit Videns autem B. Bernardus hominis fim- Ob devoplicitatem & bonam conversationem, quam - tronem à S. vis erat illiteratus, in choro tamen Mona - Bernardo chorum Sacerdotum more cum stare fecit. Qui bonus homo, Virginem gloriofam fincero amore diligebat, atque ei devotissime in sua Salutatione serviebat. honoraturs A Tandem vocante Domino, diem claufit Moritur. extremum, atque ad gaudia æterna feliciter pervenit. Sepultusque est in Cemeterio, ubi alij viri Religiofi sepulturam accipiebant. Post paucos autem dies super sepulchrum Lilium cum ejus, excrevit quoddam lilium pulcherrimum, Ave ex fe- & in quolibet lilij folio erat fcriptum litteris pultiore, & corde aureis: AVE MARIA ARIA. Sanctus autem Ber - natum eft... nardus præcepit ejici terram, ut viderent, ubi fuas lilium haberet fixas radices. Et ejectâ terrâ, viderunt hastile lilij, ex ore defuncti procedere. Tandem jubente S. Viro, infcisus est defunctus, & viderunt lilij radices effe in corde fixas. Atque corde insciso, invenerunt scriptum in ipso litteris aureis, AVE MARIA. Quod cum vidissent, admirati funt univerf, intelligentes id ideo accidiffe indubiè, quia Salutationem Angelicam ex cordiali devotione affiduè proferebat, CA ' Alanus de Principe Alfontio. Princeps ad angaStias reda Stibus. PRIN
CAPUT LVIII. De Principe Alfontio. RINCEPSquidam erat Nobilis & potens tantum plenus vitijs, quantum rebus, cu tus ab bojus uxor divino judicio lumen oculorum ami serat, eo quod virum fuum ad mala facienda frequenter instigabat. Sed & propter amborum iniquitates Principes alij terram ipfius invadebant, omnia diripientes, omnia vastantes, ipfumque cum uxore ad quandam civitatem alienam fugere compellentes. Accidit autem ut beatissunus Dominicus, ad Concionem hanc civitatem prædicandi gratiâ declinaret, Ei auditam qui in die Nativitatis CHRISTI egregium vio approgloriosæ Virginis Mariæ. Ad hanc etiam Ecclefiam eo die præfatus Princeps nomine Alfontius, venit, tum propter folemnitatem diei, tum ad videndum virum Sanctum, sum etiam ad vitandum scandalum.Rarò enim aut nunquam Ecclefiam frequentabat. Hic audiens in prædicatione Dominici mira de dignitate, & virtute Pfalterij Virginis MARIE, prafertim, quia, quicunque hoc ' devotè peroraret, Dominium, Virgine MAR I A juvante, & protegente, obtineret super hoftes fuos; propofuit orare Pfalterium Virginis gloriosa. Suafu S. Prandio facto, accerfivit Beatum DomiDominici nicum, & fi vera essent, quæ dePfalterij virtu- B. Dominibat. te, & Pfalterio B. V. Cap. LVIII. 599 Frater te, prædicaverat, interrogabat. Cui Dominicus: Omnia inquit vera funt, quæ de virtu- Pfalterium te Pfalterij Virginis Beatiffimæ prædicavi. Et nitatem tu fi iplum orare volueris, & Confratriam e - acceptat. jusdem Pfalterij recipere, polliceor tibi, quod omnia, quæ de virtute Pfalterij prædicavi, fenties, immo majora quàm à me audifti. Au diens Alfontius hæc, & recedens, spospondit orare MARIA Virginis Pfalterium, & illius Confratriam humiliter recepit, diutius in Poft hoc Dominicus inde recessit. Et Als fontius quotidie Ecclefiam frequentabat, suum Pfalterium devotè persolvens, atque in tali civitate, & in isto Mariæ Virginis servi tio, per integrum annum perfeverabat. An- Oranti no revoluto, eodem die, quo Pfalterium Ecclefia Ba Mariæ & Confratriam ipfius fufceperat, in v. Spondes Ecclesia more folito Pfalterium fuum devotè qus spopon complevit, petens mifericordiam & gratiam derats. De à Virgine gloriofa. Finita autem milla ma - minicus, jori, cum omnes ab Ecclesia ad prandium rea cederent, Alfontius solus in devotione suz in Ecclesia permanfit. Et ecce apparuit ante eum, Virgo quædami pulcherrima, tenens in ulnis suis infantem speciofiffimum. Quâ visa Alfontius, obstupuit vehementer. Quæ dixit ad Alfontium: Q Alfonti, ecce toto isto anno mihi in Pfalteria meo devotè servisti, nunc veni tibi dare confolationem pro servitio, quod mihi exhi buifti. Impetravi tibi remissionem omnium Peccatorum tuorum à filio meo, quem cernis " Alanus de Alfontio. Dans ci in ulnis meis. Infuper habebis omnem gratiam, quam tibi Sponfus meus Dominicus pollicitus est, immo majorem. Si tamen perfeveraveris in servitio meo. Dabo etiam tibi Pfalterium Patriloquium, quod semper tecum deferas: & grande. non prævalebunt adversum te inimici tui, de ditque ei statim Patriloquium miræ pulchritudinis, & confestim difparuit. Alfontius tenensPfalteriuın manuale, quod fibi Virgo MARIA tradiderat, gaudensque & stupens redijt ad uxorem fuam, narravitCuius atque ei omnia quæ facta fuerant: quæ noluit tactu uxor fidem præftare verbis sui mariti. Ad quam minatur, ille, tange, inquit Patriloquium, quod Virgo cacareilluMaria mihi donavit, quæ tangens, statim vifum recepit, videns illa tantum miraculum credidit, & Virginis gloriosæ Pfalterium, deinceps devotiffimè orare cæpit. Poft hoc Alfontius exivit contra inimicos Expugnat hoftes, omsuos quos omnes de sua terra ejecit, & omnia nia fua reablata recuperavit, ut in brevinomen ejus loncuperat. gè lateque divulgatum fit: adeo ut Principes Expetitur & Reges, qui bella gerebant contra infideles, à Regibus in bellis vicertarent pro Alfontio: quía cuicunque adStor ubique. hæfit: victoriam obtinuit. Nullus in bello Alfontium capere, nullus vulnerare, nullusque adverfus eum prævalere potuit. Ante conAt semper ante congressum pugnæ Virginis fli tum er at gloriofæ Pfalteriumflexis genibus devote diPfalt, cum cere confuevit: Necullum voluit habere ferfuus.vum, qui Pfalterium Virginis Mariæ dicere noller Psalterio B. V. Cap. LVIII. 581 nollet, omnes quippe servos orare Pfalterium Mariæ Virginis compellebat. Propalac Vidensque tantam Pfalterij virtutem, fecit Pfalterium depingi, & fculpi Pfalteria manualia in sigilubique. lis, in scutis, & vexillis fuis. Tandem volens Virgo Maria præstare præmium Alfontio pro fibi exhibito Servitio devoto, Alfontius ægrotare cæpit, hic ille maximam contritiocatus, à B. nem pro peccatis habuit, & confessionem v. reducifuam de tota vita fecit: Cui quidam Sacerdos tur in canomine Ioannes Ecclesiastica ministrabat Sa - lum.. cramenta. Quæ poftquam devotissime susceCommuniperat, apparuit ibidem Virgo gloriofacum Fi- Anima vilio suo, qui animam Alfontij, prædicto facer. faut codote vidente, quafi columbam, nive candidio - lumba. rem fufceperunt, & ad cæleftia regna perdu. Ad quæ & nos fuos Plaltas eadem xerunt. beatissima Angelorum Regina, perducere dignetur. Amen. FINIS Exemplorum Sexus virilis. EXEM.
$ 82 Teftes exe empli. EXEMPLA DEVOTI SEXUS Fæminei.
CHAPTER. Caput LIX DeCatharina Pulchra Romana, Prodigium.
PRAFATIO. ARRAVIT gloriofus ille Magister Ioannes de Monte in suo Mariali, quod etiam reperi in libro Fratris Thomæ de Templo.Tempore quo Beatiffimus Dominicus Prædicatorum ordinis Dux, & Pater inclitus prædicator in orbe terrarum famosissimus plurimis in regnis populos incessanter ad Virginis inviolata Mariæ laudem hortabatur, &
8. Domini ad Angelicam ipfius Pfalterij Confratriam. eus Roma Contigit Romæ cum prædicare, in totius pradicavi, mundi majorum Prælatorum audientia: advefarium. monuitque figuris & exemplis fortiffimè, gloEt Romana Lupa Catharina. Cap. LIX. 583 gloriofam Virginem esse salutandam in ejus Pfalterio, mirantur omnes de verborum affluentia, stupent de prodigiorum potentia. Quibus ita ait: O fideles, & Domini, caterique fidelium fidei amatores, audite verbum fingulare, vobisque omnibus salutare, ut sciatis vera esse quæ dixi, accipite Pfalterium Virginis Mariæ, & hoc orando passionem - Christi devote recordemini. Ita vobis annuntio, quod Spiritum Dei experiemini, Nec Rofarinm - enim stare potest in aliquo loco tanta flamma eft facutare fine calefactione: nec lux tam immensa, sine illuminatione, nec medicina tam divina fine fanatione. Quid plura? Audiunt omnes, & mirantur, fermonibus Accipitur attoniti divinis, concipiuntque multi ( nedum à multis & popularium, verum & magnorum Ecclefiæ magnis. Prælatorum, puta venerandorum Cardinalium, & honorandorum quam plurimi Epifcoporum ) Pfalterium hoc prædicatuin orare, quatenus poffent aliquam Dei gratiam experientiâ perpendere. Res mirabilis! Civitate perturbata, facta vfurpatsor est orationum varia multiplicatio statu in om. & gritur ni, prout à S. Dominico fuit auditum. Yta. Propalam. que vidit mane, vespere, & meridie multos viros & mulieres Plalteria manualia deportantes. Nec verebantur columnæ mundi Cardinales & Epifcopi, tanta divinitatis in manibus & zonis deferre fidei nostræ infignia orthodoxa. Ex miraculis enim à Dominico perceptis, non dubitabant V.Maria operante, fabi Vita tas rumufibi in tali exercitio divinum adfore auxiliums Quid ultra referam? Omnes qui hoc tentaverunt Pfalterium, aliquod perpenderunt divinæ pietatis udicium: Ex quibus omnibus tantum unum narro prodigium. NARRATIO., or Erat Romæ meretrix quædam fuper omwani nes famosissima in decore, eloquentia fu Rofarii, natu, & mundana lætitia, que ex Dominici manibus sanctissunis meruit habere Pfalterium, quod sub tunica abscondens, frequentiusper diem illud orabat, & heu, nihilominus stupro & impudicitiæ præ omnibus vacabat. Post illam enim plus viri currebant, quam ad quaslibet hujufcemodi vanitatis mulieres. Perfeveravit igitur hæc mulier, nomine Catharina cognomento pulchra propter incomparabilem venuftatem in suo Pfalterio, Ecclesiam semel ad minus in die visitans, ubi Pfalterii Pfalterium fuum orans, ista meditabatur. Priorande rimam quinquagenam dicebat, ad Christi infantus praclatiam, ubi Chriftus portabat totam futuram paffionem etfi non in executione, tamen in intentione, & mente. Secundam verò quinquagenam dicebat in Chrifti passione verè exhibita in sua reali passione secundum humanitatem. Tertiam verò orabat ad Christi paflionem secundum Deitatem, non quia Deitas haberet pati secundum seipfam, fed quoniam Deitas est infinita, & tantum amat naturam huTus. manam Et Romana Lupa Catharina. manam ( prout Dominus Deus Christus sæ- pius revelavit ) ut fi mortalis esset, procul du bio moreretur. Ideo quia sapicatia Dei æterna, in se mori non potuit, humanitatem affumpfit, quæ pati & mori, pro toto genere humano voluit. Cum igitur hæc Catharina Pulchra sic orando perfeveraret, contigit aliquando, ut vagabunda more solito, per Romanam civitatem discurreret. Et ecce subito, vir pulcherrimus, & mirabilis ei astans, dixit illi, Heu, inquit, Catharina. Quid apud Lum hic stas: Habesne domum? cui illa, habeo, pam hospi inquit & quncta pulcherrimè disposita. Cui tatur. ille, in hac, inquit, tecum volo cœnare. Cui illa, libentissime, inquit, faciam, & quæcunque volueris, libentius propinabo. Sic manu ad manum euntes pervenerunt ad ipsius domum, ubi plurimæ confimiles fuerunt puella. Chriftus Coœnaparatur, & sedet hic ignotus hofpes Cibus & cum pulchra Catharina & bibebat: & quic - potus omnis quid tangebat hofpes, five potum, five ali - Janguinat. quid fimile, mox in sanguineum colorem vertebatur, non fine fingulari odore, & fapore fuaviffimo. Cui illa admirans dixit: Quid est Domine, aut sum insana, aut cuncta quæ tangitis fiunt sanguinea. At ille: Nefcis, in - Ratio daquit, quod Chriftianus, nes bibere, nes manducatur. re aliquid debet, nifi fanguine Chrifti fuerit tinEtum. Sicque illaplurimum miratur de tanto hospite, & cum jam tangere veretur. Ait tamen illi; Domine, ut video, magnæ in vulReveretur ta estis reverentiæ, quis quæso eftis? & unde veniftis? Cuiille: Cum erimus in thalamo tiLupa hofpi. bi dicam, quæ poftulas. Sicque suspensa thalamum paravit lectum prior intrans ipfa, hospitem ad se introcundum invitat. Res cunAis mortalibus stupenda & inaudita. tem. Subito vir ille puerilem formam induens, Qui in forma infan. gestabat in capite coronam spineam, in humetis paffi cerris crucem, & stigmata in manibus & pedibus, ac innumera, per totum corpus vulnera. Aitque Catharina: O Catharina, Catharina, jam à tua cessa ftultitia, ecce jam vides paffionem Christi Infantiæ, pro qua tuam primam orasti quinquagenam. Quoniam à prima hora meæ conceptionis usque ad mortem, continnè portavi in corde meo hanc Christus est pænam, quæ tanta fuit prote, ut fi omnes arend ab infantia maris effent pueri, & quilibet eorum tantam habepaffus. ret pænam, quantam unquam omnes homines mrio endo, nequaquam omnes fimul sumpti stantam fuftinerent anguftiam, quantam pro te sustinur. Videtur in Stupet illa hoc vifo & audito. Ermox iteforma viri. rum mutatur in speciem virilem, secundum effigiem illam, quam habuit tempore passionis & ait: Ecce videsfilia, quanta pro te fuftinui, quæ excedunt omnes pænas inferni. Quia potestas mea patiendi non fuit humana, fed divina. Tanta fuit mea passio, & fi hac effet divisa per cunctas creaturas, omnes mandi creaturæ fimul morerentur, & corrumperentur. Quo dicto, mox in solarem se transmutat clari atem, tamen cum stigmatibus gloriofis, in quil us omnibus cuncta erant, imout
Et Romana Lupa Catharina. tate videHortatur mo infinita, quia quodlibet ibi fuit in quoli - bet, & ftupendum & admirandum ibi valde 3. In claricernebatur. Quoniam in qualibet plaga certur glorienebatur totus mundus pati, fecundum modum jus. illius plagæ, puta vulneris lateris, sive manus, & c. Et ait: Ecce vides, filia, quanta in Deitate patior nunc prote, & tua salute. Cum enim secundum Apoftolum, omnia fint in me, & ego in eamadeomnibus, in cunctis ististe video, te amo, & para - mendam. tus fum in his omnibus pænam, quam vides in æternum pati protua falute, & quod amor meus fit infinitus ( secundum Dionyfium ) & cuncta in me exiftentia funt infinita ( fecundum eundem. ) Agnosce igitur Dei clementiam, & recole Chrifti paffionem triplicem, pro qua tres quinquagenas dixisti, & imposterumte emenda, quatenus ficut fuifti exemplum totius malitiæ & spurcitia, fic impofterum ita vivas, ut fis speculum puritatis & munditia. J Nec quod tibi appareo, pro tuis meritis facio, fed Fraternipro pænitentiæ exemplo, & quoniam, Fratres tui de tatis meri Confratria Matris mea inviolata pro te oraverunt, tum ei aput in tua converfione, multi convertantur, ficut in paruit & tua iniquitate innumeri antea diabolici efficiebanja est. tur. Quid plura? converDisparet vifio, nec fuit inanis: Quoniam hæc Catharina dolorein in manibus & pedibus Effectus vi sensit Christi passionis, & alijs in partibus. Sur - fionis stiggit igitur, pænitentiain agit, & in craftinum mata Chri confitetur Dominico, Qui injunxit pro pœ- nitentia Pfalterium more folito cum receprioii. ne Confratriæ Virginis gloriosæ, quam non. Fraterni dum habuerat in facto, fed tantum in inten. tas in vote valet. tiotentiale tione, & propofito. Ubi notandum eft quantum hæc Confratria valet in facto, cum tantum valuerit isti in proposito. Cum igitur devotius Virginem Mariam fa B. V. fua - lutaret, apparuit ei eadem Domina, cum S. det Pfalte - Catharina martyre, dicens: Ecce filia multum vium pænipeccafti, plurimum pænitere oportet: Accipe ergo cum difci. qualibet die tres difciplinas, quarum quælibet plinis. fit quinquaginta istuum, que faciunt Pfalterium pænitentiale. Nec, inquit, opus eft femper babere virgam, fed unguibuste pangas, vel comprimas carnem tuam, in omni tempore & loco. Poterifque contra tentationes, & pro bonis impetrandis avivafis, femper hanc facere pamtentiam. Et hac eft panitentia Regalis, oculta, & naturalis, que oft Regina cunctarum pænitentiarum. Ita hæc omnia peragit, ut audivit. Cum 13 om at die sic pæniteret, Beatus Dominicus aliquando divina virtute sublimatus, vidit note quadam toti mundo stupenda. Perpendebat enim quod de domo Catharina Pfalterio ex membris cujufdam Pueri prodibant quinjuvantur quaginta quinque flumina, quæ ad purgatoPurgatorium descendebant, in quorum adventu, ani- mæ purganda confortabantur, & confolabantur. O, in quantas voces laudis erumpebant. O quantas benedictiones tali Catharine propinabant! Refonabat terra in voces corum. Ibi enim liberabantur anime, & confortabancur, ac fanabantur, atque de pœnis eripieban. tur, eo quod hæc Catharina passione Parvuli meditabatur, atque ad defunctos fideles, cam & Romana Lupa Catharina. Cap. LIX. 589 devotius applicare conabatur. O mira res! O, nova rerum materies. Intuetur poftmodum venire virum in Ca - Altera meram Catharinæ, & ex corpore ejus, scil. Quinquas de quinque vulneribus, quinquaginta quinque genapro fontes derivari, qui totam Ecclefiam militan. Ecclefiar tem, & mundum præsentem fovebant, & irrigabant. Ibi arbores, & plantulæ pullulabant, aves verò & pifces vivificabantur, homines fignanter illuminabantur, & balneabantur. O quanta suavitas! O quanta mundi lætitia! nam ibi hæc universa Catharinam benedicebant & univerforum Creatorem pro illa orabant. Et duo hæc miranda facta funt, pro prima quinquagena & fecunda. At ubi hæc Catharina pænitens tertiam quinquagenam insonuit, vidit Dominicus venire Gigantem infinitæ ma- Tertia gnitudinis, luce folari clariorem, ex quo quin. Quinqua que prodibant fontes, de quibus oriebantur pre flumina quinquaginta quinque, quæ non per litum. terram, nec ad purgatorium defcenderunt, sed ad cœlum, modo mirabili confcendebant, atque ex illis totus paradisus cæleftis irrigabatur. Tantaque fuit eorum fuavitas, ut de illis S. Angeli potarent, & pro his gratias Domino immenfas reddebant. honore C Cùm hæc Dominicus videret, at narrat Tho. Maria pecmas de Templo cœpit valde mirari, cur hæc fie - catorum eft refugium. bant de domo Catharinæ peccatricis? Cui Maria aftans, inquit: Cur Dominice nunc miraris in talibus & Nefois quod peccatorum fum amica, & quod in manu mea pofita eft Dei clementia? Ita ergo ergo volui tibi de hacfilia oftendere, quatenus muna do prædices, quod nullo modo debeant, pro quantiscunque peccatis, peccatores desperare, sed semper in Domino confidere, & fignanter illi, qui volunt fub chlamidem meam confugere cum Catharina, Addidit Dei Mater Maria: Vidisti Dominice hac tam miranda, audi, & prædica, quæ munc dicam, tam pia & fancta, videlicet, quod impetravi Plaltisom- à Filio meo, quod omnes orantes Pfalterium P meum, milsa eve- & qui erunt de Confratria mea, hanc eandem hanient, exfi bebunt excellentiam, quam habuit Catharina. El non videfi non videant eam, ficut homines non vident Deum, ant. fim: -a Iubet pranec Angelos, nec démones, nec merita fua, nec virtutes, quinimmo nec vident magnetis virtutom, nec ftellarum; quanto minus videbunt hic hanc corum gloriam: fed hanc intuebuntur post mortem. Condicare Ro fortare ergo & Dominice, & prædica Pfalterium farium. meum, & Confratriam, quoniam hæc, quæ ifta Catharina babet hominibus impetravi, non ut videant, Sed ut habeant. Quid plura? Dominicus Domino gratias pro Dei mifericordia egit immenfas.
1. Felix vì R Hæc autem Catharina Reclusorium intravit, ta claufula & mox cuncta pauperibus distribuit. Quæ tantæ fuit fanctitatis postea, ut maximi Sancti pro revelationibus ad illam confugerent. Cui ante dies quindecim mortis suæ apparuit Dominus Iesvs, cum Virgine Maria, & S. Catharina denuntiantes ei obitum. Quæ poft modum sanctiffimè obijt. Cujus animam tres virgines Sanctæ, quarum una dicebatur Ioanna, alia Martha, & tertia Lucia, viderunt de corBenedicta Florentina. Cap. LX. corpore exeuntem sole clarioreni, & inter brachia les vevolantein, Sepulta est in Ecclesia Sancti Ioannis Lateranenfis. Ex qua re, universi, pensate, quanta virtus eft in Pfalterio Virginis Maria, fi cum Christi paffione devotè dicitur. Laudemus Virginem Mariam, & Filium ejus, in Pfalterio prædicto. Amen.
CAPUT LX.. Speculum Peccatricis Benedicta Florentine. A Fruscia, nomine Benedicta de qua titia Nobilesto Uit quædam mulier in Civitate Florentia Nobilestor Tufciæ, habetur in legenda S. Dominici ) Nobilibus orta tetur. natalibus, & incomparabili decorata pulchri. tudine. Annos adolescentioris vitæ perdidit: & confumpfit lubricis discursibus. Tandem facta est ibidem publicameretrix, in laqueum maximum perditionis animarum. Quam videns Beatiffimus Dominicus, sponsus fingularis Beatiffimæ Virginis Mariæ, miratus est nimiam ejus pulchritudinem, fimul & ejus turpitudinem, & doluit vehementer de ipfius, & multarum animarum, Christi sanguine redemptarum perditione. Dei autem nutu peccatrixilla, post fermonem Dominici, ex ejus fermone conipuncta, venit ei ad confeffionem. Cui post cætera, confessione facta: vis, in. quit, Dominicus, ut Dominum noftrum IESVM SVM CHRISTVM, spensum tuum, & dulciffimam Mariam, matrem fuam, orem pro te? ut te reponant in illum statum, qui magis tibi expediens eft pro tua salute? Cui illa, etiam Pater dulcissime: rogoque humiliter, & deOrante S. precor, ut fic facias. Surgensque Dominicus Dominico à sede confeffionis, mox pro illa oravit. Et • bfidetur. ftatim multitudo dæmonum corpus mulieris intravit, & per annum integrū fic ligata, & obsessa permanfit, non fine magno totius populi ftupore, atque terrore, & fignanter amafiorum ejus, & aliorunı multorum hominum carnalium. Quid plura? • Et rurfus Post annum Dominicus rediens, fuam caliberatur. ptivam visitavit. Tunc illa fletibus & fufpirijs maximis deprecabatur cum, ut fibi manus porrigat pietatis, liberando eam ab hoftibus humani generis. Quod ille libenter annuit, signoque crucis facto, virtute Pfalterij
V. Mariæ per quod magnalia semper folitus erat facere, dæmones omnes ab illa fugavit, qui erant numero quadringenti, quinquaginta, Ob hoc ipfi in pœnitentiam injunxit, diebus fingulis, tria dicere Virginis Mariæ Pfalteria, in quibus funt tot, scilicet quadringenta.quinquaginta AVE MARIA, contra tot prædicta dæmonia. Res dolenda. Audi, quid fequitur. Poftquam illa infeliciffima peccatrix fuit ab situr. Advomitumrever. illis liberata, & fibi derelicta, in ea inceperunt carnis iterum incendia excitari, carnales cogitationes fuccrefcere, & nova defideria carnaliuın pomparum ebullire. Amatores
Benedita Florentina Cap. LX. 599 res pristini ad cam redeuntes, cum eam pria mæ gloriæ, & corporis pulchritudini cerne rent reftitutam ad peccandum follicitabant, adeo, ut miferrima illa Dei mifericordiæ, & gratiæ oblita, pristinis actibus malignis, pro fundiusque, quam antea confueverat, femeripfam manciparet. Ad eam pene innume rabiles currunt, & fit theatrum diaboli gravius, quam unquam fuerat. Novum spectaculum. Dominicus ad eam pro Dominicus pijffimus prafata Benedicta audiens ruinam, innumerorum hominum perniciem, ad eam concitus Dei spiritu veniens. Cum tamen longinquis tunc effet in par tibus, eaque reperta in domo, miserorum cul advo tipata solarijs, cunctisque divina luce fugatis, lat.v.c.21 facie terrifica ad eam converfus ait: Eftne, Increpa inquit, 6 filia verum, quod Chrifto, & virginį Mariæ promiferas, vitam ducere immaculatam? Agnofcens quidem, jam cognofce grandem jacturam, tibi à Domino imminere in vindictam, nifi te cito pæniteat recidivalle. Quod illa audiens, cum tremore tacens, & ob- Confitend stupefcens, non audebat loqui. Tum, inquit, tem expiar. vir Dei: sequere me. Et duxit eam eadem hora, ficut tunc fuit, meretricali habitu indutam, in majorem Ecclefiam, in qua populoruan multitudo maxima advenerat, ibique pro tribunali sedens, confeffionem illius ma ledictæ audivit, cunctis videntibus, & in immenfum stupentibus. Nova Dei manus, & Atupenda. Confeffione facta, ait Dominicus Pp ad vi oret. ad eam: Vis filia pro tua & aliorum falute, te dulciffima Matri committere, mifericordia? Ad quem illa paupercula, tremens, ac ftupens Zamiren ait: Etiam Domine: Fiat ejus voluntas, Cum tom obfide. igitur Dominicus ( qui in omnibus fuis petitionibus, ad vorum exaudiebatur ) paululum pro ipsa orasser, subito cunctis cernentibus, à quadringentis & quinquaginta dæmonibus, ut prius, est arrepta, & coram omnibus horribiliter vexata. Capitur, catenatur, ligazur, & ululans ac clamans, maximo cum ftridore, & horrore omnium, qui aftabant, ad domum deducitur. Dominicus autem fubito disparens, posthoram repertus eft Parifijs. Obfeffa eft Sic igitur illa misera per annum, & amplius libera ad obsessa permanfit, & quotidie horribiliter veorandum. xabatur. Tempus tamen qualibet die habebat quietum & liberum, quo tria Virginis Mariæ Pfalteria frequenter orabat. Nec eam zunc illo tempore vexare poterant, vel impedire, licet ad extra percuffionibus tabula. rum, aut murmure vocum, seu tractionibus vestimentorum ejus, vel crinium, molirentur pauperculam illam à servitio Dei Matris impedire. Cum igitur tantis tribulationibus agitare tur, B. V. Mariæ, & Dominici captiva paupercula, contigit quadam Vigilia Mariæ Virginis, quod attonita, & in spiritu rapta ( DoIn extaf minico iterum jam fubito ad eam Dei nutu, fiftitur inreverfo, & pro illa fuppliciter Deum orante ) cernit se ad tribunal Chrifti, in infinitum ter dicio. ribiBenedicta Florentina. Cap. LI. sos ribiliter pertrahi, agminibus Sanctorum, soPrefantes. le fulgentioribus valları, liberque ingens ad Dominico modum cellæ, & cameræ est delatus, signis procul adm maledictionis, & inferni configriatus. In eo veλο. perfectè tota vita BENEDICTA illius erat depicta, fimul & defcripta. Iubetur illa paupercula prami folij picturam & fcripturam intueri, & legere. Quescripturatanti erat ter Cognitis roris, & oneris, ut multo libentius fornacem pescaris di incendij, centum quinquaginta stadiorum in re cruciatraffet, quam ut folum primum folium refpetur. xiffet. Tunc tremensac stupens, clamate altis vocibus cœpit dicens: heu, hew! me malediEtan, & non benedictam, cur mifera veni in mundum? Cur male fortunata, præ alijs filijs Evæ: & filiabus, tot malis repleta sum? Va Deplorat foriem sud mihi mifera, maledictionis filia. Væ paren - vitamque. tibus qui me genuerunt, & non docuerunt. Et hea! væ amplius his qui primò me deceperunt. Hen! heu, me, quo pergam? quo ibo? Ubi latitabo, quo fugiam, quid dicam aut quid faciam? heu! heu! the miferam. Infernum apertum ad me suscipiendum intueor, judicem mihi terribiliorem inferno, confpicio. Heu! me, cur juvenis non fum mortua? cor non in cunis fum extincta? sed heu, prolixa, vita mala, adhas extremas miferias sum de ducta. O fiscivissem ista tanta pericula, & bene cognoviffem, utique sanctè vixissem. O fi mundus & mundanæ mulieres ista quæ video cognofcerent, quid hujufmodi cogitarent? qurd quid dicerent? quid facerent? Va mihi abo minationis filiæ, & confufionis, miferiæ & omnis immunditiæ, baratro hortibilis turpitudinis, & omnis iniquitatis. Brevia fuerunt mea gaudia, & ecce heutheu! pro illis intueor, ante me, mihi patata esse aterna supplicia. Sicque clamans, & in terram corruens, coram summo judice, dolore immenfo agita batur. Cogiturte Ad quam judex iratus terrifica voce ait, gere pecca- Surge, inquit, furge, fac quod dixi, & lege intus zaprimi libro coram omnibus que fecifti, Legitque illa folii. primam primi folij marginem, & vidit. Cun Aæque litteræ & apices fibi videnti cum figu ris varia inferebant tormenta, & longè facilius fuiffet, & dulcius, mitiusque corporis mor. tem fufferre, quam libri illius, minimæ litte ræ fufferre dolorem. Res hortenda! Vel let, nollet, hæc mifera, primi folij paginam libri mortis, legit cum tantis clamoribus, fu spirijs, lamentis & doloribus, ut viribus deficiens, quafi mortua, ante judicem procumberet. Quam tamen attrocius terribiliffimus Judex inclamans, confummare totius libri fui scripturam jubet. Totiusque libri cum diro juo Cumque folium aliud ad legendum verte. retur, fic clamavit paupercula illa, cum tan cruciatu. to terrore, pavore, & tremore, præ timore pœnarum sequentis scripturæ, ut etiam lapi. des, & catera inanimata, si eam audiffent & intellexissent, cum ea flevissent. Propterea altantes ipfi, compatientes ad judicis genua funt Benedicta Florentina. Cap. LX. 399 Fruftradefunt provoluti veniam poftulantes isti miserrimæ paupercula. Quod Iudex longe repelprecamislens, gravius se per eam offenfum fuisse, & bus fanctis, animas quam plurimas per eam perdidisse, afferebat: & ideo juste istum librum, quem ipsa fecerat, totum legere debebat, & tandem ex illo condignam, ficut meruerat, fufcipere sententiam pro meritis suis. Tunc unus de astantibus, qui ut fibi videba - Inssa Patur, erat S. Dominicus ( qui totam rei visio - tronam cra nem clarius, quam ipsamet cernebat ) ad illam e B.V.M. miferrimam conversus, ajebat: Ad Mariam Matrem Dei, cui in Pfalterio servivisti, nunc celerius clama, ut tui misereatur. Tunc for. titer gemens & fufpirans, ad Dei genitricem Mariam conversa, humiliter ait. O Domina, dulcifsima mifericordiæ mater, & Regina, miserere mei maledictissima peccatricis, in tantis angustijs pro delictis meis, heu! heu jam Que extr stantis. Tune Domina nostra pro ipsa judi - rat filium. cem orans, & obfecrans, tandem sub spe e- mendæ, illum placabat. Benignius, quam ante, illam Iudex tunc alloquens ait: Ecce fi- Momentum lia jam pænitentiæ tempus tibi concedo. Vide erpanicentia gobene, diligenter, per pænitentiam cuncta deleas peccata, qua fcripsisti in tuo mortis libro. Si autem aliter feceris, damnationis æternæ dete dabo fententiam, in die, qua non speras. Sic itaque disparente visione ad se redijt, & Dominicum in Ecclesia secum præfentem confpexit. Cuicelerius confessa attentius & Confitetur postulat modum, quo terrificum oportet de- B. V. colit. lere Sub miff raptum patitur. lere librum. Ad quam ille: Commenda te filia Virginı Maria. Quæ enim te fic juvit hodie, te sibi servientem etiam in futurum adju vabit indubiè, alio enun propero, & cum reversus fuero, ficut Dominus pro te mandabit, tibi manifestabo. Iraque trium menfium spatio quotidie viribus totis dulciffimam in Pfalterio fuo, salutabat Mariam. Adveniente Dominico, cum Miffam celebraret, rapta fuit in spiritu, quafi trium horarum spatio, in quo dulcissimam Virginem intuetur se sic alloquentem: Filia, Filia, de modo delendi librum tuum infernales B. Virgo fapius me rogasti, & ecce, Ego Mater mifericordia adveni, ut artem, & modum doceamte, quamodum de - liter ipfam totaliter delere poteris. Moxque Lilends pec- LIVM dulciffima Maria proferens pulcherrimum aureis litteris inscriptum, dedit Benedictæ dicens: Legefilia, & in boc dele sua pecca ta. Ista autem erat lilij scriptura: ( Memorme gravitatis peccati, & in hoc erga te misericordiam Dei. ) Etcum illa obmutefceret præ confudocet sam Cata. tatem pecfione Domina nostra eam alloquens, ait: 1. Memoran Dico tibi filia, quod tanta eft gravitas minimi pecdogravcatimortalis, & tam odibilis Deo, & omnibus Sancatimoria- Etis, curiæque cæleftis paradifi adeo detestabilis, nifi possibile effet, quod ego, & omnes Sancti in calo exiftentes, uno solo mortali peccaremus peccato, mox in infernum caderemus, & in eternum damnaremur. 2. Ob hoc filia, nonne Lucifer: & tor dæmonum millia, propter unicum folum peccatum mortale, fubito de cælo funt expulfi, & in aternus dam Benedicta Florentina. Cap. LX. 5 وو damnati? Cum igitur ófilia, tumagis demerueris, Magnituquam omnes ifti in numere peccatorum, & fis indidinemfagnior, miferabilior, & in infinitam minor, & ipfis, ta ei miso. nobis fine alla comparatione, nunquid parvami ricordie. fericordia, & gratia tibi facta est? Ergotanta mifericordia debet te movere, ut redeas ad clementiam & gratiam, per misericordiam conditoris. Quod audiens Benedicta, fingultus, & fletus virtute hujus lilij dabat abundantiffimè. Poft hæc benedicta virgo in mulieribus Memoran Maria SECVNDVM protulit LILIVM, ipfi do que Benedictæ legendum. In quo erat scriptuin: sancts por Memorare innocentissime Chrifti mortis, & Sanpessi juns. Forum pænitentias attende: Si, inquit Domina nostra, Deus Pater intantum odio habuit pecca tum, ut proprio filio fuo non pepercerit, fed triginta tribus annis, eum ad mundi injurias expofuerit, & eumfinali morte turpißima condemnari fecit, propter folum inobedientiæ peccatum Ada, nunquid ergo Deo debes quam plurimum regratiari, qui afquenunc dedit tibi pænitendi tempus fine pæna tui peccati, cum tamen ipse Dei filius à principio fuæ conception's, usque ad mortem inclusive, pro te semper fuit omni instants, in tot angustiis mortis, quot Deum offendifti peccatis. Et infuper, non vides, quod qui magis fuerunt Deo grati, uti Prophete, Apoftoli, Martyres, Confeffores, ac Virgines, ac Sancti omnes, fuerunt in mundo magis tribulati? Et tu miferrima tania mala fesisti, & tamen tot temporibus expectata es mifericorditer & nullam panam fuftinuifti. Quæ verba cor Benedicta peneChristus traMemoria trabant velut fagitta acuta, & fontes in ea provocabant copiofos lacrymarun. TERTIUM LILIVM proferens fapien pana primi tissima Maria tradidit Benedictæ legendum, peccati. In quo erat hoc fcriptum: Memorare punctio. nis peccati primi hominis, & omnium justorum pecbanti m Quod exponens Maria, ait: O filia Bene dicta, nunquid non debet tibi tua vita mulrum deSplicere ex recognitione Divine mifericordiæ, cum videas Frotoplastum Adam cum sua conforte Eva, de paradiso expulfum, mortis damnationem, toti fuæ pofteritati infcrentem, & fic efuriei, fiti, frigori, calori, & infinitis mundi calamitatibus ufque in f nem munds fubrectum: ficut patet. Er ce coram te vides divinæ ultionis gladium ubique, & andique punire omni hora Ade peccatum, & tamen zu tanta, & tot mala, toties tam fætida, tam horrenda, atot annis commisisti, nec praeis corr epta fuisti, sed semper dulciter supportata. Nonne tibi
4. O filia, hoc magnum, & non modicum apparet? Et amplius, nonne totus mundus pene in diluvio pe Wit propter peccatum luxuria, non folum homines, Sed etiam animalia cuncta & infenfibilia, & quod maius eft pueri innocentes innumeri. Et tu tantis peccatis repleta, non vis ad Deum converti, qua nec adhuc aliquid mali passa fuisti? Vide, inquit, Sodomam, & Gomorram, & civitates alias eis coniunctas, in quibus in igne de cælo defcendente perserunt, innumerabiles fere innocentes, cum corum parentibus; & tuhabitaculum omnium vitiorum & S peccatorum, manes illesa. Nonne Patres omnes fie Et Benedita Florentina, Cap. LX. 600 fic in deferto? Quinimmo Moyfes & Aaron fantisfimi mortui funt propter solam murmurationem? Et sutam abominabite Scortum, tam nefandis plena peccatis, necdum punita pro eis, non recognofcis erga te clementiam Iudicis, tam severi, & terribi Lis aliis & Quæ verba audiens Benedicta, tantis absorbebatur Aetibus & gemitibus, ut pene moreretur. QUARTUM LILIVM Clementissima Memoria Mater Maria, protulit filiæ fuæ Benedicte. In vocation quo erat scriptum: Memorare quomodo es vocata, & tot Regna gentium, & Iudæorum à Chrifto non sunt tracta. Quod exponens fons pietatis Sancta Maria ait: Nunquid non O filia magna tibi gratia faEta eft, quod Christuste vocavit, totque Reges pa ganorum, Duces, & Nobiles, tam pulchros Iuve nes, & pulchras mulieres, fortiffimos, ditißimos, utriusque sexus, tot annis iam ad legem ( uam non traxu, te autem pauperculam, miferam & miferabilem, & minimam omnium, carnalem, & lubri cam, ad fui cognitionem adduxit? Penfa hæc erga & pensa an non tibi hoc magnum videatur, quod illi funt filiu Diaboli, & cam dæmonibus ambulant, in cunctis peccatis, & vadunt per viam mortis defcendentes in infernum, & tu indignissima, à Deo in baptifmo es vocata, Angelis sociata, & invia falua tis conftituta. Cogita hæc, & recogita in hoc, quan ta est tibi gratia & benignitas & clementia oftenfas & tamen plus omnibus Iudæis & paganu fine omni comparatione Deum tuum offendifti. 2. O quanti putas funt Iudar, & pagani, qui nuno ieiunant, cilicia Alanu's de Pfalterio B. V. M. Et licia continuo portant, & se acriter difciplinant, filentium tenent, mifericordiæ opera implent, & tamen cum his omnibus ad inferna trahuntur. tu plena miferis & peccatis, buc usque fine panitentia & bonis à Deo expectaris, & in viam falutis à me & Angelis cuftodiris. 3. Ofitales effent converfi & infideles, & talia circa eas fierent, quanta putas facerent pro amore Dei, fi tanta faciunt camerrore feculi? Vnde, inquit, nunc vide attentius quoniam in hoc tibi magis datur, quam fi omni die 24. montes aurei tibi donarentur, & tu tamen bac non cogitas, neque times. Memoran- Quod illa audiens, & dentibus stridens do punitio præ terrore, & timore quafi exanguis reddenes peccabatur, le cunctis miferis, miferabiliorem cotorum. gnofcens. Deinde QUINTVM LILIVM pulcherrimum protulit Benedicta Dei Mater & Regina Benedictæ Ancillæ fuæ In quo sic seriptum erat: Memorare penas mundanas, temporibus præteritis peccatoribus in ifto mundo inflictas. Quod exponens Benedicta Mater Maria, ait: Nunquit fois quam pænam babuit Saul, quam pænam Cain, quam panam Pharao, Datan & A- byron: & multi. Quanti queso fuerunt suspensi pro uno furto? Quanti incenfi, combusti, & ingulati prouna luxuria? Quanti autem flagellati, incarcerati, adiudicati, exactionati, & tribulati pro uno solo peccato, à principio mundi? Et tu cum infinita feceris mala, & nihil horum passa fueris, nunquit parum tibi videtur? Quinimmo, in vita bonis nature & fortune dotata & fervata fuifti, indigna Benedicta Florentina. Cap. LX. omni dono, & immerita, cum plus ommbus tu promerueris. Quod illa audiens, & confcientia remordente, ita effe confitens, in immenfum confufa, pedibus ejus voluta, Actibus irremeabilibus, humiter veniam precabatur. SEXTVM LILIVM, protulit Regina pie- 6. Memoria tatis Maria, quod talem scripturam in se con - Panarum prefentium. tinebat: Memorare pænas præfentium & futuroob peccata. rumin hoc feculo viventium. Quod exponens ipsa Magistra omnium fcientiarum, Domina nostra Maria, inquiebat: Sane filia Benedicta. plerique hodie bone vita corruerunt, & ta erigeris. Multique hodierna die, propter unum solam mortale morientur. Quidam enim miles dormiens, & fuo Scorto cohabitans, in somno subito morietur, proboc folo peccato. Et quidam in Anglia pro uno Solo peccato iræ decolabitur. Et in hac civitate Florentia, tres pro uno peccato comburentur. Hodie die plerique in ana mensa, pro peccato gulæ extinquentur. Quinimmo, & qu'dam Religiofi fine obfervantia viventes, propter proprietatis vitium fingulariter, ac cum toto Conventu in Alemanniis, com. burentur, & cum oppido adiacente mators pro parte, quia participes funt peccatis illorum & criam defendunt iños. Et tu fceleftissima, usque nunc remanes impunita. Item hodie aliquiefficientur Leprofi, aliqui rapidi, aliqui damoniaci, aliqui infirmi, aliqui ( ubmergentur, aliqui damnabuntur. Et tu omnibus illis pejor, non agnofcis Dei mifericordiamte vocantem? O quanti funt & erunt in hoc mundo, qui fi inspirationem quam babes, & occafiones converfionis haberent, totis viribus ad Deum pir Memoria, THIR. per pænitentiam redirent. Vide ergo ista, quoniam in ba mifericordia tibi exhibita, magis tibi donafur, quam centum mundi aurei tibi donarentur. Vide ergo, & audi quæ dico, & convertere ad Deum toto corde. Illa hæc audiens, & voces lamencabiles proferens, peccataque lua confitens, Capellam totam fic lacrymis unplebat, ut etiam ejus vestimenta viderentur, undique madefa. ta Gmul cum terra. Damnato- SEPTIMVM LILIVM dedit Domina nostra inclyta & benignissima Maria, præfatæ Benedicte: In quo fic feriptum continebatur: Memarare damnationem hominum præcedentium, prasetzun & futurorum Quod exponens Mater pietatis, ait: Non eft al quis damnatus, quisi effet, ubi tu es, fumme poffet pænitere. Et rurfum plerique sunt damnatho erant, qui fi tanta gratiam habuiffent, vel haberent, procul dubio salvati effent. O quanti funt, pro uno folo peccato mortali damnati, & tu que santa commififti flagitia, adhuc es indamnate. O quanti usque ad mortem fuerunt justi, & in morte peccantes, fuerunt, & sunt damnati & jufto Deo, iufte hoc faciente, vel permittente. Et tu misera adhuc es viva! O quanti propter folum peccatum ignorantiæ funt damnati, & damnabuntur & tu que tanta perpetrasti scelera, ex certa malitia affectata, adhuc es refervata, & impunita? Cognofcis quæ dice & Sicredis, convertere, fi non Exempla. credis, iterum adverte que dicumur. Hodie puela una XII. annorum propter folum peccatum iuaurie, cum proprio Patre occifa, in eternum eft damna Benedita Florentina. Cap. LI: 605 damnata. Et hodie in Hispania puer otto annorum fubmergetur, folum propter peccatum luxurie, quod cum forore egit, & fi non confummavit.tamen inchoavit, & æternum damnabitur. Quid plures Hodierna die quedam Domina pulcherrima & no bilißima choreas ducens, coram omnibus fubito mes rietur & propter chorearum peccatum damnabitur in æternum. Quinimmo, quidam ab omnibus bonus, & quafi Sanctus habetur in Lombardia, qui solum propter peccatum negligentis confefsionis, & non perfetta confcientia fue examinationis, morietur. & in eternum damnabitur, cum tamen de hoc nullam haberet confcientiam remordentem, Timeant er go cuncti in posterum grossfe confiteri, & negligenter ficut heu! hodie quam plures faciunt. Hodie etiam in hac Civitate quatuor morientur, & unus Burgenfis damnabitur, propter folam negligentiam, quod filios fuos, & etiam fervos, diligenter fecundum Deum non erudivit. Quidam etiam Curatus five Paftor, in fua persona bonus, sed quia negligenter nimisrexit oves fuas, & in examinatio Be Confeffionis, non correxit, subito morietur, & damnabitur. Quidam etiam Religiofus de Cellario hodie corruens fracto collo morietur, & damnabitur, propter hoc quod non habebat firmum propofitum vi vendi, fecundum ftatuta, & Regulam fui ordinis. ad quod propofitum habendum, ad minus in vote, & intentione fub periculo peccati mortalis, quilibet Ro ligiofus obligatur. Eft autem & alius Religiofia in alio Monasterio, qui hodie in pestilentia fubito, mo rietur, & damnabitur, fingulariffimè propter hoc quod negligenter, vagabundo dicebat efficiums dizis divinum. Ettumisera peccatis plena, quæ plus in una bora peccafti, quam omnes ifti quatuor in fua vita, non timebis, nes expavesces: Cum tarten bodie in bac hora dua focaram tuarum in lupanari.d ribaldis nunc iugulantur & damnantur. O ji nunc tibi hæc contingerent, quid faceres, diceres, aut - cogitares? Vide ergo, vide, & penfa - quod in inferno funt multite meliores, falvostatu, qui tamen nunquam falvabuntur. Et tu omnibus illis magis rea, adhuc non es damuata. Quid amplius vis an dire? Cernis quanta tibi bona Deus fecit? nectamen facit aliis, te in immenfum melioribus. Vide ergo & pensa bene, & Nota, quæ dixit. ne poft bæt ad infamiam tuamrediens, ruat super te absque. mifericordia, Devira. Nam in boc dono, plus tibi donatum eft, quam fi tibi fuissent dati, tot mundi, lapidum pretioforum, quot sunt stella in Calo. En effectă Sic igitur hæc audiens, fupradicta pauperraptus, ac cula, fignanter mortes subitaneas fibi convi. testem. ventium, & se ream fupra modum agnofcens: palpitare cœpit, coram Virgine gloriofa, ve- næ franguntur, & fanguis per omnes corporis meatus fluit, & quafi exanimata, pra cordis anguftia remanfit. Eams.Dominicus Ad quam poft paululum astantis clamorem, Dominicus adveniens de Milla ( in quatrious horis illis steterat, quibus præfata Benedicta in raptu fuerat, fupplicius pro illa orando ) cuneta que dicta, & facta fuerant, erga filiam fuam, agnofcens, & eani per manum apprehendens, ac in virtute Pfalterij V. Maria, cenfignans, moxillam fere mortuam, intefanat. gre.
Benedicta Florentina. Cap. LX. 607 græ restituit sanitati: populo universo astante, & vidente, atque immenfas in cælum laudes proclamante. Post hebdomadem dierum, cum devotif - visio de D fimus Pater Dominicus celebraret in Ecclefia minico B. Virginis, & illa Benedicta præfata, præfens stigmatite effet, vidit Dominicum in crucifixi specie cuin Aigmatibus omnibus, & corona spinea, ad altare procedentem, cum assistentia Virg. Mariæ, & plurimorum Angelorum. Cumque facta fuiffet confecratio, apparuit Christus visibiliter in Cruce extenfus, cum omnibus fignis Passionis stillabatque super Dominicum fanguinem diviniffimum, & eum perfectè fibi configuravit. Quo facto, vidit videt, aue à dextris librum maximum, quem prius viditque dederat in judicio, candidiffimum factum, sed leta effe pec nondum scriptum. Cuinque vehementius cata fua. fuper hoc miraretur, clara voce audivit Dominum IsVM Christum sibi dicentem: F lia Benedicta librum tuum feptem lilius delevisti, ab omni specie septem peccatorum mortalium: vide ue de caterorefcribatur, non ut prius, picturis infernalibus nigris & horribilibus, fed literis albis, rw beis. Sin autem: Vindictam rurfus de te accin piam, & corrues. Quod audiens illa, vehementer terrira, & ad pœnam priorem venire pertimescens, propius accedens, & ad pedes dulciffimæ Virginis Mariæ se profternens, mifericordiam petebat, ut ne sicut prius tantis af ficeretur pænis. Tunc mifericordiæ Regina, clamidem sua clo elevans, ex varijs lapidibus pretiofis, de col.V. docet lo suo traxit Patriloquium pulcherrimum, dia Suas ei plavere Rofacens: Hoc filia mihi donafti, & ego illud tanquam vii preces, torquem Imperialem, in collo meo defero. Filiusa docetque, que meus: quem cernis in cruce pendentem, fimiliperfectius ter pro torque Regali, habet fuam ferrum, collo fus
٠٢٨٢٥. erar impofitum mira pulchritudinis, & valoris, que a nobis dedifti, & in quibus librumtuum mortis cum adiunctione librorum, delevisti. Nunc ergo fia lia conftanter age. Ecce Pfalterium meum, in quo in pofterum the peccata & aliorum delebis, tibi commendo. Et in prima Quinquagena, quæ eft ex lapidibus pretiofis albis, & claris: fcribes in libro articulos ina carnationis filijmei, & Dei I ES v Chrifti mes ditando dignitates meas in ordine ad filium, fecundum omnes corporis mei partes, ( cilicet quam re verenter caput ei inclinavi, auribus eius vocem aua divi, manibus maternis, & Virgineis, eius tenerri ma, & pulcherrima membra contrectavi, ac mater na minifteria impendi, per fingula membra difourSecunda rendo usque ad pedes, Litteris autem rubeis rabea Peffcribes cum fecundo ferto: quod dices devote, ad ponis. horas passionis filij mei: quod fertum eft de rubeis lapidibus pretiofis, meditando fcilicet hic quinque ginta articulos passionis filii mei & haberão ante te crucifixi imaginem, & cuilibes vulneri Ave Ma ria offerendo, nec non cum hoc meditando dolorem illivis partis. Litteras autem aureas scribes Fortia an. Cum tertio Serto, quod erit ad borarem Sacravsa Glorifimentorum Sanctorum & contrà sua peccata, & pro Cationis, imaginibus, babebis imagines Triclefia, & 114 Benedicta Florentina. Cap. LX. 609 patrie, de una, in aliam meditando, spiritualiter discurrere, & hoc defignanter per tertium fertum, ex fignis aureis compofitum. Su igitur filia, pradicto im Pfalterio mihi, & filio meo devote fervias, ficut incepifti, & quoties nobis Pfalterum obtuleleris, tot torques Imperiales, infiniti valoris exiAentia collis noftrishonore condigno ac regio, circumaptabis. B. V com Igitur Missa fie miraculose confummata, in municat qua V. Maria partem hoftia, & fanguinis Chricum 5. Dofti accipiens Dominico fibi familiariffimo, minico, in communicavit, in fignum fumma amicitiæ, unfa tanquam Sponfacum Sponfo: eumque juvit ad vestes Ecclefiæ deponendum, & humiliter ei valefaciens, & Benedictam confignans, ( de qua prædicta acta funt:) cum gratiffima facie disparuit. à demoni Atque poft Benedicta ista à Dæmonibus Benedidia omnino liberata & in bono propofito confir - bus liberamata, in fervitio Pfalterij Chrifti & V. Ma - tw. tiæ, ulque in finem permanfit, in omni fanEtitate devotionis, & pœnitentiæ fervo, a deo, ut Domina nostra postea ipfi fæpius appareret, & plurima Dominici facta, quæ nemo hominum sciebat, revelaret, quæ in Led Testes bit genda S. Thoma de Templo, pro parte funt scri sus historia pta. Qui fuit Hifpanus, & S. P. N. Domini - fcriptores. ci focius. Alano etid Exqua Legenda, & pluribus alijs legendis facta, quæ nunc de Dominico dicta funt, fuefunt extracta: Et funt nuper per revelationem Teftis inratus fit live Ala nem Christi, & Virginis Mariæ, confirmata cum fignis magnis, & portentis. Et de omnibus his fidem, & teftimonium, sub juramento fidei Trinitatis, perhibeo, lub periculo omnis maledictionis, mihi inftigenda, in cafu, quo deficio à veritatis recto tramite. Propterea convertiminia vita vestra mala, Admonitio & redite ad Chriftum & Virginem Mariam, ad Ffaitvijum. Matrem noftram, per Pfalterium fuum diviniffimum. Quoniam ut nuper revelatum eft temporibus istis, ab ipfis, corum voluntas eft, ut prædicetur, doceatur, & ab omnibus dicatur, contra onine malum amovendum, & pro omni bono acquirendo: & fignanter contra mala, toti mundo, in proximo imminentia, nifi adfit in populis pœnitentia. PropteIca omnes Laudate eum in Pfatterie decem chordarum, scilicet dicendo, quindecim Paternofter, & cuilibet addendo decem Av. MARIA, quæ funt in numero centum quinquaginta: Sicut funt in Pfalterio Davidico 150. Plalini, in quibus omnibus dulciffima Virgo Maria fuit præfigurata. Quod nobis on.ni. bus concedat IESUS CHRISTVS MARIM & Dei Filius, in fæcula fæculorum Benedictus. Amen. SA Benedicta Hifpana. Cap. LXI. 611 E
CAPUT LXI. Et Benedicta Hispana. Benediña Rat Virgo nomine Benedicta, filia Comitis Nobiliffimi in Regno H spama.cognata Sanctiflimi Dominici Patriarcha Ordinus Fratrum Prædicatorum Almi. Fuitque vana in domo parentuin educata, cum omni gloria Pulchras mundana. Erat corpore pulcherrima, elegantiffima, & fortiffima, ultraque multas alias, corpore excelfa, doctaque in omni vanitate Musica. fæculi, ac mundana eloquentia. Infuper Procera. cantare discantare modo admirabili, scivit adeo ut nullus effet Cantor Ecclefiafticus, qui Fidicina de illi in arte musica præferre auderet. Quinimmo in simphonia, in Cithara, organilque ac hujufmodi musicalibus instrumentis scivit peroptimè ludere. Ad scacos, aleas, & hu- Luforini jufmodi fecularium ludos, tam bene ludebat, ut ab omnibus Mag stra vocaretur. Quinimmo, cum fortiflima erat, in hastiludijs, & Pugil. spatareorum artibus, fic edocta fuit, ut in talibus nullum reperiret victorem. Quod autem gravius eft, cum gratijsmun- Discola danis redundaret, dissolutissima in habitu fuit, femper in choreis, duellis, spectaculis existens, cunctolque ad sui amorem alliciebat. Veniebantque quam plurimi, ex diversis regni parcibus, fola ejus fama allecti, immo etiam per Convivia Nobiliu Pater & Mater pro carminibus Conducta bm. bus & Choreis ducendis etiam de nocte, eam - conducebant, ut videlicer verbis, & refponfis fuis convivas latificaret. Cumque ifta fierent, & jam quasi viginti à parentiannorum effet, quidam miles fic vagam eaun profpiciens, de illa tentatus, cogitavit, qua liter illam decipere poflet. Dicebat enim intrase: Pifcis extra aquam non potest stare, nec Cerva extra filvam fine captione. Non enim poterit effe, ut hæc quæ fe tot periculis injicit, vana exiftens, quin capiatur aliquando, aliquando non effugere poterit. Itaque magnum Convivium Patri, & matri faciens, maxima cum pompa, fimul & illam Benedictam pro latificatione Convivarum ro cepit, quam etiam præ omnibus convivist præoptavit. envi vie. Domis. Vino: Cumque fic cuncti in Convivio latarentur, choreisque, & cantilenis vanis & ludis jucundissunís lætarentur, interea miles ille munuscula offert prædictæ Benedicta, scilicet annulum aureum, cum torque pulcherrima, fed occultè. Quæ libenter, ficut ab alijs confueverat, recepit. Cùm igitur cuncti gauderent in ludis iftius Benedictæ & fupra modum mirarentur de e- jus prudentia, & facundia humana, miles ille dans cæteris vinum in copia fortiffimum, illico Benedictæ, vinum defacatum in scypho offerebat, & in ampulla, vinum albiffimun, loco aque fraudulenter propinabat. Quid plura?
Benedicta Hispana. Cap. I.XI. 613 plura? Virgo muadana, jam ebria effecta, capitur. Ac eam de. Cum enim omines fui, nimis effent vino capit & c abforpti, & gaudijs attoniti, heu illa mifera stuprat. cum milite cuncta Caftri habitacula & locu'a vifura, fola, cum folo exivit: Atque per hunc modum horribili cano luxuriæ feipfam turpiter polluit. Rediensque ad suos, longe am. plius diflolutior apparere cœpit. Sic igitur latenter in illo anno, fæpius cum Impragnamilite præfato habitavit, filiumque in fui totur. tius profapiæ, & fuam infamiam concepit, peperitque in domo paterna. Flevitilla, Parentes quoque, & omnes qui illam noverunt, universaque Civitas concitatur, ac Regnum, his rumoribus, fupramo - luffa edidum dolens, admiratur. Cum igitur à fer - cere auctevis, & Ancillis domus opprobria, & irrifio - rem. nes quain plurimas pateretur, & à Patre auctorem stupri perquirente, scorpionibus graviffimè cederetur, & nullo modo vellet indicare, tanquam animofa, tandem cun nimium quasi deficeret flagellata, ait Patri: Convoca, inquit, Pater domum tuam totam, & hujufmodi fceleris indicabo, nunc indubiè, auAorem. Patrem offe ait. Cumque omnes adveniffent, illa coram omnibus ait: Tu Pater es folus, qui hunc genuifti Filium: Ettu Mater mea ipsa es, & nulla alique ipsum peperisti. Et cum omnes stuperent, ait Quod ad illa: Non miremini Nobiliffimi Proceres, quia hoc venitatem de Patre med, & de Mitre mea dixi; Quomam cam aluisbi lens. K bi sunt, qui in omni pompa & vanitate ad universi Regni ( pectacula, me quasi in Principem vanita tum, deducentes inftituerunt. Propterea ait illis: Filium nutrite veftrum. Nam ex quo me fit Fis publica contemnitis: quare me tale quid facere feciftis? lam Luya. ex hinc volo difcedere, Valete: coti mundo publus m. nebo. Dives. Si.que desperans, cunctis domus paterns offenfis & immenso odio repletis, inregno Hifpaniarum eft effecta publica meretrix. Seprem annis omni voluntati & impudicitiæ se conferens, cunctos ferè ad se concitavit. Nam folemniffima facta est meretrix, ob hoc etiam ditiffima effecta, domicellas hujus facinoris coacervavit, ut quafi Ducissa una de maximis putaretur. Habuit famulos, quasi milites ornatiffinios. Et in omnibus duellis astabat summa cum pompa, eratque duellantium poft victoriam fœda confolatio. Quinimo, cùm ( ciret perfectiffimè omnem artem miLudiatris, litandi, ut dictus eft, ipfa in armis, contra quofcunque n duellis, pugnabat: & lancea lua omnes fingi latim, devincebat, Immo adeo fortis erat & prævalida, ut cum duobus viris luctando, auderet confligere, & eos, licèt fortiffimos, fubsternere. Propterea cunAi cupiebant eam, & fe felices æftimabant fi ejus frui concubitu potuiffent. Ob hoc propter eam, multi fuerunt occifi, luxuriæ zelo, & bil ' am plurimi depauperati funt. FaRuins p ' ma ejus univertas peragravit Provincias, ac Regiones in illis partibus, QuanBenedicta Hispana. Cap. LXI. 615 AS. Domi nico conva Quando ergo duellum quoddam uno tempore, ipsamet intrasset, dictum fuit hoc Dominico fanctiffimo, ejus videlicet cognato, tuur. quod ibi esset una mulier duellans, quæ plus prædicaret una die, quam ipse prædicare poffet uno mense. Militibus ergo Nobiliffimis stipata, ad illam clam accedens, ait: O filia satis mundo deser visti, servi nunc quæ so Crea- Moneta tori tuo. Adducebat tunc de Chrifto & de fruftra. Sanctis ejus quamplurima exempla. Quæ ipfum pebe cuncta tanquam deliramenta, sprevit, dicens: licit. O Dominice Dominice, si me, vel unam de ancillis meis haberes in privato, aliud faceres, quam nunc me facere doces. Cuiille: O filia, filia, die tertio in proximo futuro, de his inter te, & me Deus judicabit. Punitur & Deo. Mirares, & omnibus mortalibus stupenda! Die tertia, mulier illa Sex mala incurrit, Nam dicilla, omnium sensuum vivacitatem perdidit, adeo ut pene rabida esset effecta, habebat tamen quædam parvula lucida intervalla rationis alicujus. Ob hoc mox contem - Fit dimeng nebatur ab omnibus, suique famuli, cunctis direptis bonis suis, pauperem illam solam reliquerunt femper impatientem, & Deum blat. phemantem. Sic ergo Benedicta Evæ filia, post tantam gloriam, cujus finis eft carnalie voluptas, ( secundum Bernarduın ) primam Eve maledictionem habuit, videlicet, sensuŭ perditionem! contra hoc verbum Benedicta fic maledicta. Secunda hebdomada, secundam Eyz malediction
2. Fis dew ferta.
3. Fit defpesta, ditionem incurrit, fcil. ignobilitatem, con. tra Mariæ nobilitatem, per ta, designatam, Nam universa familia ejus, ut dictum est ab ea difcedens, cuncta secum abstulit, clam diffugientes, & nudam - ipfam dimiferunt. Poft hac statim tertio fimiliter, tertiam Eva maledictionem, videlicet, Inhonorationem. Quoniam omnes qui eam cognofcebant, in nulle ei compatientes, cam subsannabant, irridebant, & parvuli pueri, ut in fatuam lutum, & lapides in eam projecerunt, & nemo eos cohibebat.
4. Fit LeQuarta hebdomada, cum in nullo se emenprofa ac dabat, quinimmo & ex impatientia Deum fœtida. blafphemabat, subito lepra horribilissima est percussa, cunctaque carnes ejus computruerunt, tantufque fœtor ex illa emanabat, ut nullus mortalium hunc fufferre æquanimiter posset, adeo ut esset fibimet ipfi intolerabilis, quæ olim florida, & fragrans aromatibus redolebat. Ob quod ex intolerabili cordis dolore impatientissima efficiebatur. Nam per hanc lepram subito facta est turpiffima, contra verbum pulchritudinis Mariæ, videlicet, In mulieribus.
5. Fit Imbecillis. Postmodum autem cum nec sic se emendaret, quintam maledictionem Eva conquifivit, corporis imbecillitatem ac impotentiam. Nam hæc illa, quæ olim, ut duo homines fortiffimi, & amplius, fortis erat, & robusta, faEta eft tam imbecillis corpore, ut nec manum, nec pedem movere, immo, nec seiplam pafcere Benedicta Hispana Cap. LXI. -617 Derofcere poffet, fed in tugurio, longe ab hominibus separato, fola derelicta erat. tam tamen unem & Sanctam ( Deo miferante ) recepit, & habuit famulam, qua, ut poterat, ei propter Deun deferviens impendebat ei obfequia neceflaria. Eratque nulli alteri cura de illa, cum omnes eam fugerent, ficut Dei maledictionem, cunctique dicerent.damnum effe, erin aliquo fubvenire. Quippe quæ tanta mala fecit in mundo & tot animas perdidit vanitatibus, & luxurijs fuis. Ideoque quod abominabilius est, ipsailla, quæ erat tam florida & opulenta, & lafciva, fine viribus, & fenfibus abominabilis omnibus, affiduè jacebat in cœno fœtorum propriorum ftercorum fuorum. A mis. Fuitquein isto modo trium annorum spatio in tantum cruciata, ut affiduitate adhasionis, & decubationis ad cubile, carnes ejus effent corrofæ, & vermibus confpersæ. Confe - Fi infa quenter Sextam maledictionem Evæ habuit, Infamiam univerfalem adeo, ut proverbium in illis terris de illa publicè curreret; cum e- nim aliquis voluisset alteri majus.malum imprecari, dicebat in hunc modum: Faciat tibi Dominus ficut Bened te facere dignatus est. Et hæc maledictio fuit contra Benedictionem Mariæ, quæ notatur in verbo: Et Benedictus. Cum igitur in fine trium annorum Sanctif- Revifit eä fimus Dominicus prædicando ad illa loca re 5. Domini dijffet, fingulariter ad vifitandain fuam Cacas. ptivam, ad eam veniens, ab ea non eft cogniQas tus. Nam oculos perdiderat, totaque ejus facies fic erat corrosa, ut penè olla paterent. Quia tamen femper parumper habebat aliquid rationis, licèt modicum, sic Sanctiffimus Do Monet piè, minicus cœpit ei prædicare multa de Chrifto, Obstinata & Sanctis ejus; sed frustra. fruftra. Ila autem, ut audivit, fimulque cognofceret Dominicum, adesse, viribus, quibus poterat, non pænitebat, fed potius ira inflammata, Sanctum maledicebat Dominicum, & ipfum omnium malorum & ruinarum fuarum caufam afferebat, libenter, ut dicebat, eum occideret, si posset. Qua Dominicus libenter sufferrens, ait: O filia, elige quod vis, aut ftatim mori infra menfem, & fic intrare gehennam fempiternam: aut commendare te V. M. & dicere omni die Pfalterium suum. Porsunfa Perfuafitque devore agendo, ut se poneret Fraternitotis viribus in communicationem Confratria tatem act Virginis Mariæ, & bonorum omnium, quæ pit. in eafiunt per devotos Pfaltes ejus, ut fic faltem meritis ejus posset juvari, perdita recuperare, & etiam ad majora pervenire. Quæ audiens territa sfimul & compuncta, propofuit Pfalterium dicere, & Confratriam illam intrare, toto posse. Rogavitque Dominicum. quatenus posset modo debito ab eo informari, ut quantociusincipere & dicere poffit. Reftituitur Sic igitur post sex mala Evæ, incepit Dei Dei gratia per Virginem Mariam sex incipere beneficia, Nam in fine primæ hebdomada poftquam incepit Pfalterium dicere omnis vigor Benedita Hispana. Cap. LXI. 619 entiem. norem. vigor sensus perfectiffime est ei restitutus, cum augmento scientiæ virtutum, & morum. Int. Ad fei fine verò fecundæ hebdomadæ fuit nobilitata, per hoc, quod nobiles cœperunt eam vifitare, & proventus nobilium ei donare. In 2. Adopa. fine verò tertiæ hebdomadæ, tugurium ejus totum videbatur lucidum, fingulis noctibus, audiebanturque voces chororum canentium 3. Ad ho feil. Angelorum, de pænitentia ejus lætantium, adeo, ut universi, timere Deum, & honorare eam, cœperint. Et ita quæ sic prius erat confufa, velociter à Deo, & B. Virgine fic 4. A lepra mirificè est honorata. In fine autein quarta dum lacta hebdomada Virgo Maria apparens ei, & fuo tur. lacte Virgineo totum corpus ejus liniens, à lepra cam curavit, priftinamque ei cum augmento, pulchritudinem reparavit. Janatur s. Ad robur corporis reSub quintæ finem hebdomada rurfum apparens Deipara, potum ei præbuit, ex cujus ftituitur. gustu, robustior, quam fuit ante, evafit: Ut robur facile virorun quatuor justum haberet. Ad sexta finem hebdomadæ ipfius fama deperdita in integrum est reftituta: ut una in Alfamam ore omnium maxima cum laude celebrare - bon. tur, ut de ejus salute, tum admirarentur, tum gauderent, tum eidem gratularentur. Et ve rò, multiş donis gratiofior, quam prius apparuit. Fama igitur ejus cognita Rex quidam, ad. Fit Regina miratione raptus, & in Deiparam devotione, Cote & reverentia in ipsam, statuit ipse secum, & constanter affirmavit propalam: aliam se in Religionë uxorem ducturuan nullam præter Beneditam. Proceres obstupuere omnes, coram quibus Sponfalia Regifice protenus celebrantur. Atque ea ratione, totius ejus, & perfe- næ, & profapiæ abolita iuit infamia. Ut verò, jam Regina, rerum pariter cum inftaurat. Regepofita, fuit, prima ipfi cura, Regnum totum ad Deiparæ reducere cultum, atque inducere Pfalterium, Continuo constructa olim, quæ in Regno fuerunt Ecclefiæ Parthenicæ per ipfam copiofius dotantur, lateque prædicatur Plalterium, ac latè à cun & tis accipitur. Bellat pro Rege.. Bellis regnum intus, in vifceribus astuabat, ac circum undique bella tonabant abSaracenis, Rex longis feffus malis bellorum, Reginam experitur, fibi divinitus submissam. Et ipsa illa Spiritus plena Dei bellantis, fic Regem confolabatur: Domine mi Rex, fi ita placet, unum oro, ut Regni sceptrum, clavumque moderetur, remque gerat publicam, in pace: bella mihi committat. Verum quod ego ad Pfalterium oratura fuissem, id tua Majestas ritè perfolvi curet, nomine meo. Per manum fœminæ Deus hoftium deijciet fuperbiam. Crede mi Rex, hac in dextera va. lıdius mihi robur ineffe, quam in vestro corpore toto vigere poffit. Affenfit Rex, rem Numine divino geri fentiens, & ad poftulata annuit. Vincit, per Nulla dies erat, qua nón Regina prius diKojarom, ceret Pfalterium, quam in aciem prodirer. Eodem, & exercitum fuum cohortata est, mutros.
Benedicta Hispana. Cap. LXI. 621 nec vel curam vertere, aliò quenquam permifit, quin fecum tempus certum Pfalterio recitando impenderet. Ipfa verò fuis precationibus, fecretas adhibebat pænitentias. Atque ita, in campum in hoftes invadens, obvios quofque fudit, fugavitque: Nec raro accidit, ut jam fufi, fugatique effent ante, quam ipfa appareret. Nimirum hæc vis Pfalterij est, Deiparaque patrocinium. Non certum duntaxat, fed ita frequens erat, ut folemne videretur, à Centum Regijs quandoque adversariorum mille fufos fuisse, alias à quinque hostes centum, à quingentis item alias, ad tria fere millia hoftium cafa, occubuiffe. da SoldaNihil verè celebratius ore omnium fereba - Admirantur, quam Regina in bellis sumina fœlicitas, no oft. atque victoria, Has ipfi Soldano sui Sarraceni dilaudare nunquam fatis poterant, ut apud ipfum in fumma effet admiratione pariter & veneratione. Pfalterii & Ut pax reddita regno fuit, jam omnis Re- Fraterniginæ cura & industria eò incumbebat, ut Bea - ratis infti- tæ Mariæ Virginis cultum in Pfalterio, jam tutu. Regno toto celebratum, ad perpetuam constantiam stabılıret. Quam confraternitatem valere plurimum, ut fcivit, fic & eandem promovit. Et inde, ut longiorem vitam sanctè duxit, Pramonita demum ab Patrona præmonita mortis fuit: mortis, idque die quinquagefimo fupra centefunum, ante fupremam diem. In ipsa morte confpicuum habuit IESVM Piè obiit. & MA- 622 Alanas de Psalterio B. L vans, deamatur,
V. M. & MARIAM ipfam dulcissime visitantes, ut fatis perfuncta cessit: mirabile dictu, visu, audituque mirabilius, aêre circum univerfo.va. riæ dulcifone Caftrum nunc obvolitabant aviculæ, nunc gregatim fedebant cum fuaviffuno concentu.
CAPUT LXII. De Alexandra Virgine. Pfaleria Alexandra Virgo S. Dominici Prædicain Regno Arragoniæ, jam ante multis annis, nomen suum Pialterij Confraternitati dederat: perraro tamen Pialterium perfolvebat, alijs dedita vanitatibus. Matutinuum namque tempus fe comendo perdebat. Gratiam vaniflimi cuiufque aucupabatur, & jam plurimos irretierat, fed & delaferat. Non pauca propter ipfam duella funt patrata, & homicidia. Cum igitur à quodam qui ipfam cupiebat fibi desponsare, immane fuisset in publico peractum duellum, ipfa inspectante, adeoque etiam dıgladiante, ut plures lancea incursatos suo robore, ac celeritate ex equo dejiceret, sponsus quoque supra vires sese in congreffu, probare sponsa conPro en du. tendit; ut quafi vitam fuam despendisset, cum pluribus alijs vitam eriperet, victor. Demuni, velut jam omnes profligaffet, ipfam fic gloriabundus appellat Alexandram: Etfi plures adforent, tui amore tamen omnibusconferre ellatur.
Alexandra Virgine. Cap. LX II. 625 ferre manus nil dubitarem. Vix ei hæc vox exciderat, jam ex pugilum numero, le offert unus, ipfumque in duelluna deposcit qui & ipfe ambibat Alexandram. Age, inquit, fi vir es, & audes, experire mecum. Dictum, faEtum. Concurrunt lanceis: mutuisque icti bus ambo corruunt. Dum animam cum fanguine vomunt, diras invicem vomunt certatim blafphemias, & infelices spiritus exhalant. Circumftabant utriusque, tum ab fanguine, tam ab familiaritate illis addictiffimi amici, occisi, qui sævo turbati spectaculo, ac ut fæda utriufque nece, in Alexandram exarferunt a- nimis: nec ab armis abstinuerunt, irruunt in unam, omniumque petitam gladijs, contrucidant, nec melior fors illos excepit, qui ipfam comitabantur amici, plerique mortem oppetierunt. Alexandra credebatur extincta, tot ictibus Necane, fuerat dilacerata: verum ipsa non valens moclamantens ri, semper Confessorem altis vocibus pete- Plexachconf Jarik. bat, Res horrenda valde! Cum homicida cerout is punerent, & audirent cam Confefforem peten. frum proiiz tem, ne eos accufaret, caput ejus præfcindunt, cinnt. & illud in puteum cænofum projiciunt. Dominicus, tunc Oxoniæ exiftens, in spi - s. Domini ritu cognovit per omnia rem fic gestam. Ne - cus capuc que continuo, sed post centum & quinqua - v... ginta dies Dominicum, sponfum meum chariffimum, ad locum in quo caput Alexandra jacebat, destinavi. Qui ad eum tandem veDiens, Alexandram de ore purei evocat, Mox Sa - ramenPorget. illa per caput, quafi noviter fuifler abfciffum ta namna coram Dominico extra puteum fuit præfenta ta, ac ut prius, petebat Confefforem.Qua, confeffione facta Dominico, & Communione fancta fufcepta, atque fan la Extrema unctione peruncta lunima cum devotione, gratias Dominico mox plurimas referebat. Dicebatque te indubie fu the damnatan, nifi meritis fervata inint confraternitatus Pialteri, nici. Addebar, quod.com damones innumerabidamnatio - les, voluiffent animam ejus rapere, benedi- çta Maria femper affiftens, eam defendebat, & in vita eam viventem confervabat. Scruat à ne. Patitur rium. Dicebatque ulterius: quod pro damnatione illorum occ forum ducentis annis debepurgato bat elle in pænis purgatorij, & pro ornatu vano, & pompa, quibus innumeros peccare fecerat, ad quingentos annos, erat adjudicata graviflimis pœnis purgatorij. Sperabat tamen multum in auxilio Confratrum Plalterij cito fe liberandam fore. Fuerat ta Sic igitur in terra fancta capite honorifice men in pra fepulto d à turba populorum, quorum plurimi cum maxima devotione funt compuncti, & ad Confraternitatem Pfalterij mei tufcipiendanıpermoti. Nam plurimi caput abfciffum audierant loqui: fuit enim vivens ferè duobus diebus continuis, poft confeffionem Dominico factam, ad Confraternitatis meæ laudem, & ad complendum quendam numerum Płakeriorum, quem Dominicus captivæ meæ pro pænitentia impofuerat: tornslate. Poft Alexandra Virgine. Cap LXII. 625 Regant pre
1. rele omic fi - E went to Post dies 150. prafata apparuit Alexandra Dominico, tanquam stella fugida, & ama ci dixit: Primum le mislam efle ab omnitus fide-, u gaturiz. libus defunctis, ut diceret ei, quod omi deles defun & i rogarent eum, ut Pfalterium, & car Er Confraternitatem Pialterij Maria Virg nispratic dicaret, & ut eorum animul & parentes vivCD - e dor de tes in ista Confraternitate in hoc concordas meruis e- rent, ut ipfi defuncti possent esse par icipes in us. corum meritis, ficut & viventes, de cotum mifericordia: promittebantque fele vices reddituros in gloria, in millecuplum an pros. Secundo, Gratias ag bat S. Dominico de fua liberatione. Tertio ajebat: Angelos & Sanctos plurimum lætari, de hac Ptalterij Confraternitate Angelorum & quod Angeli & Sancti Pfaltas Beata Mariæ, tus qui fuos Confratres, vocabunt & fimiliter ama - ju. bunt utpote quod Deus, eorum fit Peter. & fraternitaBeata Virgo Maria, Mater. Quibus comple - t tis, difparuit, & ad gloriam me ducente, pervenit.
CAPUT LXIII. De Pranobili Lucia Hifpania. Uit in Hifpania, tempore S. Dominici, poiteria ut narrat Iohannes de Monte in suo Mariali ) prorum. Fu devotissima mulier, à juventute serviens Deo, & Mariæ Virgini in tuo Pfalterio, ex ejufdera Dominici beatifluni doctrina & exhortatioKr ne, ne. Hac Lucia erat claro exorta genere, fed erat longè clarior fide. Gravida à Qux desponsata militi concepit, impre. Sans gnata verò infidelibus invadentibus Regnum capriva at Granati, illius ( Deo permittente ) marito ducitur. occifo, è vastantibus armatis, ipla capta trahitur, cum multis alijs ad infidelium terras, mancipaturque fervitio faviffimi Tyranni- & ancilla ancillarum facta, viliain dies perage. bat officia. Nec parcebant impij prægnanti, sed verberibus, & tormentis cam lapius afficiebant. Advenit igitur tempus parturitionis: nocte Inter per media Natalis Domini, nemine fciente, ipsa va partu viens incet, fola in medio boum, & pecorum, tanquam Oratque Ro - jumentum, dejecta est. farium. Et tamen hac in tribulatione Pfalterium Mariæ nunquam poftpofuit. Rem nevam fecit cum illa Maria, Eadem enim hora, cum vehementiffime doloribus parturiens angustaretur de primo partu, Et ( cum tenerri- mæ effet atatis, scil. 14. aut 15. annorum, & ob hoc verecunda, & rei inexperta, & nefcia ) dolores sensit, & remedia nefciebat, deficientibus humanis auxilijs, ut valuit, Pfalterium Mariæ accepit, & quantum dolor permifit, tantum de nocte falutare V. Mariam capit. Inexpertă II. Regina clementia, quæ fua vifcera fibi partus B. fervientibus claudere nefcit, anguliata ad- V.adinuat eft: obftetricis peragit officia; puerum balneat, scindit umbilicum: & quia defuit bapusta, subito advenit lacerdos, facie venerabilis, Lucia. Cap. LX III. bilis, Claritate ineffabilis, habens spincam coronam in capite & stiginata in manibu, non ci Chriftus - cruentata, sed fulgore stellarum u fulgentia: puerum ba Hic cum Diacono, & Subdiacono, & lacro piszat. Chrifmate veniens, puerum bapuzavit, & MARIANUM nominavit. Mariaque Dei Mater pueruin tenebat, & fic ex nomine Matiæ, Commatris Lucia, MARIANVS est VÕLatus. Mirabatur Lucia, & præ admiratione doloris eit oblita. Baptifmo itaque faAo tradidit Marianliol m Lunæ, dicens: E- ce filia filium tuum, Confortare & perfevera, impoftrum enim de calo tibi spondeo auxilium affuturum. Sicque difparuit visio, & Lucia mahet cuin filio in vilissimo stabulo, læta deviGone. Stupet, quod dolor omnis abijt & fortenm Miranta le plus quam unquam reperit. Recepit ergo Lu in fibun luum & fuper paleas, tanquam Maria filium sumn IESVM in præsepio, inter pecora poluit. III. Permanfit autem hæc Lucia ibidem in festo Pu ufque ad diem Purifications Mariæ Virginis, sem - ficationis per Mariain in fuo Plalterio collaudando. Et ducta in fubito mane illius diei, ad cam venit quidam templum luvenis, facie rutilans, qui ait: Quia filiagnon es purgata mare Chriftianorum prap rate, ut more fidelium purgeris. Que ait: Domine, nec hic eft Ecclefia, nec Sacerdos, nec populus fidelis. Ait ille: Imo: inquit, nunc te ducam ad Ecclefiam pulcherrimam, ubi videbis miranday & audies stupenda, Atque per hunc modum hæc Lucia, puerum Videt mi bajulans in ulnis, sequebatur juvenem, Intrantque Ecclefiam mirabiliffimam, ubi in facie Ecclefiæ occurrit Magdalena, & Sanctiffima Anna, Mater Mariæ, quæ Luciam excipientes ad manus, introduxerunt usque ad chorum. Hoc facto, apparuit gloriola Virgo Maria, quæ Luciæ ait: Beneveneris filia: sæ- pius præfentasti mihi filium meum per Pfalterium meum: & nunc te ipfi præfentabo, pro Acce Prafentetua purificatione, cum filio tuo. tur Chrifto pitque Maria eam ad manum, & ad cancellos eam introducens, ubi fuit fedes Imperialis Mariæ, juxta magnum altare sedere eam jusfit. Venitque Sacerdos ille, qui filium ejus baptizavit, & cum ineffabili melodia peragit Miffam. lamque ad offertorium deventum ti acricanerat. IV. Itaque Maria hanc fuam Luciam primum offerre jubet cereum fibi datum. In quo Ceresum oferant tres partes, in qualibet parte erant quinfort zvicorque lucerna, modo mirabili adornatæ. Quod neum, & cum effet maximæ magnitudinis fuit tamen quinque levius cerausuali. Quia quoque lis oritur inter Luciam & Mariam, quæ harum prima ofculari manum facerdotis Pontificis deberet. Purificatur Tandem Maria coëgit Luciam, ut primo o- ofrutando scularetur, dicens: Hodie tu es purificata: Tamem. manus Sa cerdotis. dudum autem ego fui purificata: primum ergo decet te ofculari. Itaque Lucia ofculabatur Christi celebrantis Deificam manum, & poftmodum Maria, Sic ad suas ledes re verfa Lucia. Cap. LX III. versæ, primum Lucia habuit locum. Et cum in fine missæ omnes communicarent, primo Lucia communicabat, deinde Maria. Com- Communimunicatione facta cognofcebat, & perpende - cant cum bat mysteria incredibilia, && læta atque jucun- B. V. M. da per Mariam deducitur usque ad Ecclefiæ portam, & dixit ei Maria: Tene filia quod accepifti, & persevera in opere incepto, ducam enim te nunc ad terram tuam.
V. Et subito circa decimam horam, hæc TransferLucia se reperit in medio Ecclefiæ S. Iacobi, tur è Turcum suo parvulo. Nam ipsa oriunda erat de cia CompoCampostella, sed longe ad Regnum Granati stellum. fuit maritata. Permanfit hæc reclusa omnibus diebus vi- Fit Reclu- tæ fuæ, & Marianus parvulus filius ejus, cum fa. ea, erantque fimul reclusi. Et post gloriofam mortem matris ( cujus animam gloriofa Virgo Maria perduxit ingenti cum lætitia ad gau- Et Mariadia æterna ) permanfit hic Marianus Eremita in omni virtute confpicuus, timens munda - ta. nam gloriam, semper in servitio permanens Pfalterij Mariæ Virginis multis cum revelationibus. nus EremiObeunt Et fic Maria Virgine ei apparente, beato fine quievit. Ergo & mulieres & parvuli ( hoc jante. instructi exemplo ) Mariam Virginem laudate, in Pfalterio suo, dicentes semper: Av MARIA, & c. Rrz A A Paren tur orare
CAPUT LXIV. De Maria Comitiffa Hispania. MARTA cujufdam potentiffimi Comitis fie ibus docelia, in Regno Hifpaniarum, fuit per patrem docta & coacta fimul, & allccta ver. Pfalterium bis, donisque pomorum, nonnunquam etiam verberibus compulsa ante prandium orare unam quinquagenam Psalter.j Virginis Mariæ: & post prandium fecundam manibus conjunEtis & genibus flexis: & tertiam, ante dormitionem. lam uxor, idm feVat um Hæc igitur ad annos pubertatis, & difcretionis perveniens, jussu parentum, viro tracaftigatiodita est. Quæ licèt erat maritata, Divinum tamen illud propofitum non dimifit: fed cum devotis meditationibus, & difciplinis tribus in die, quarun quælibet habuit Quinquaginta ictus ad minus, continuavit: ( quod enim nova testa capit, inveterata lapit. ) Et quis Deretque habuit decem filios & filias, eos diligentifliproles, me in timore Dei ( ut matrum bonarum interest ) enurivit, II, Poft hoc Epifcopus quidam, Magifter Parifienfis, & Theologiæ Doctor & in utroque lure similiter, civitatem hujus Dominx Comitisse intravit, & in ea pro viribus præ- Cupit In - dicare capit. Tandem Maria prædicta ad alfapas opo eum ivit, dicens: ab eo se velle fcire exercitium, per quod pervenire poffet ad vitam perfectio ra docers Maria Hispana. Cap. LXIV. 632 fectionis. At ille, cognito quod effet maritata, respondit, quod Septem tenere debe. ret. Primò amorem marni. Secundò fidelitatem ad cundem. Tertto mifericordiam ad proxin um. Quarte, justitiam ad familiam. ( Quinto, ut fugerer loquacitatem. Sexto, un femper aliquid boni operaretur: septimo, ut Ecclefiam Dei honoret, & filios fuos femper in timore Dei custodiret Cui illa dixit: fe pro viribus ea observasse, sed velle amplius proficere. Tunc Epifcopus: O Domina Maria, cum fis maritata, non est bene possibile te majora poffe facere: fed his contenta Domino famulare. Rurfus illa. 1670. III. O Dulciffime Domine, fi confilium Refert full dare non vultis, faltem sub brevitate vitam orandi momeam audite, ne errem, que sum indocta, dum in fal At ille, libenter inquit. Tunc illa narravit se trio exte in die tres dicere Quinquagenas Pfalterij Virginis Mariæ, cum triplici genere meditationis, & triplici difciplina, dicens: Quando dico primam Quinquagenam habeo pro objecto Mariam Virginem, & ad fingula meinbra, potentias, & actus earum dico unum Av MARIA, puta ad oculos, qui Filium Dei viderunt, unum: Ad aures, qui vocem Angelicam audierunt, unum: & fic de fingulis conlequenter. Et fic faciendo, dixit, quia fentiebat ex membris Virginis, in membra tua Dulee of defcendere, ineffabilem dulcedinem, super. Ave. intem omnem mundi confolationem. Secundam vero Quinquagenam dicebat in hoRr norem pafionis Chrifti: & tunc habebat pro object Chriftum crucifixum. fic meditando: quod capulis avultis dicebat unum AVE MARIA Deinde coronæ lineæ, & fic de alijs membris, ufque ad pedes inclufivè defcendens. Sicque dicendo, & meditando, sen tiebtex Christi membris dulcedinem multo majorem in te defcendere, quam prius, fic ut tora eifer quasi in CHRISTUM converfa, & In Christa tota plena compaflione & amore Chrifti, in conurii. tanun, ut totus mundus fibi esset pæna, præ amstellun cogitandi, aut fentiendi. Terta, a vero Quinquagenam dicebat, circa altaria fagula ad imagines Santorum fuæ Ec clefie & capelle, dicendo omnibus Angels novem veldecem AVE MARIA, Iohanni Babate unua: Iohanna Evangelistæ unum, & fede alijs, Med tando eriam vitam Sanctoram illorun & se ab illis confortari postulans & confironari. Ita inisti meditationibus rapebatur frequenter ad dominum, ut perderet ufum tenfuuin exteriorum: velut S. Elizabeth Landgravia Et hæc cum jejunijs & difciplinis fecit, ut dictumeft: ProcurabatOumelcit que or nes pauperes dicere Pfalterium. Eksojus. His igitur à Pontifice auditis, quafi extra se conftitutus - præ admiratione, flens, aiebat: O Maria, filamea chariffima: Ecce ego fum Epriceps & Doctor in Theologia, & in utroque lure ans pene viginti, nec tamen unquam audivi taleın modum spiritalis exercitij. ProMaria Hispana. Cap. LXIV. 633 Propterea ex hachoratu eris Magistra mea, - & ego tuus ero difcipulus. IV. Statim ille Patriloquium posuit in zona sua, cunctis videntibus, & in craftinum cœ- pit prædicare Pfalterium Virginis Mariæ: Et populus videns, quod prædicabat, & portabat in zona sua Pfalterium tantus Pontifex con- Populus versi sunt tam per exempla, quam per verba imitatur. Sancti Epifcopi, ad Pfalterium Virginis Mariæ dicendum, dicentes: Si hic tam magnus Dominus portat & legit Plalterium Marix, utique aliquid magni est. Nos igitur merito, cum fimus peccatores, facere debemus fimiliter. Itaque tora terra illa, longè, latéque plena fuit Pfalterij hujus devotione. Tandem Dominanostra Virgo Maria, apparuit præfatæ Comitisse Marix, prænuncians ci obitum fuum, eaque moriente astitit illi, & animam ejus in modum solis fulgentiam innumerabilicomitiva Angelorum & Sanctorum perduxit ad gaudia sempiterna, ut etiam à mortalibus fuit auditum. His auditis laudate Mariam, ut hæc fecit Maria in Pfalterio Angelico, ut & vos merca mini una cum ipsa perduci ad regna cæleftia, Amen. Ecce mors Sancta, Y wacha BeCAPUT LXV. De Moniali conservata, & Monasterio reformato per Pfalterium. OMES quidam erat dives, & multis stiCatus liberis, decenti fue origini nupui cunctos tradere pertimescens, quandam fiFada moliam tenerrimam corpore, specie pulcherrimara, annis juvenculam, Beato Benedicto devovit, Monialibus ejufdem ordinis cam committens, quafi cum eis vitæ tramitem per. acturam. Induitur virgo, & poft hac, ut reliquæ nobilium filiæ, delitijs affluit. Delineatur Discola. ConfeffaDe ordine enim fervando, ista Monialium congregatio, modicum, aut nihil curabat. sed tanquam grex per devia gradiens, in foveam vitiorum præcipitabatur. Hanc præfatam Virginem loci illius Conrius docet feffor, fic alloquitur: Estne tibi exercitium Rejarium. aliquod, quo te ab otio cuftodiens, Deo & Beatæ Virgini purius famuleris? Ad quem ilia: Rem ignotam à me interrogas Pater, Tenera sum, & delitijs assueta: si laboris quid fit a- gendum, certè non assuevi. Ad quam ille: non est molestia, neque magni laboris, fed magni solatij, & virtutum est congeries. Cui illa: Quid, inquit, hoc est, de quo tam laudabiliter prædicas? Indica mihi quæso Paser, ne differas. Cui ille: Pfalterium, in quit.
& Iohanna Monacha Cap. LXV. 635 quit. Mariæ nomen habet, & ex 150. falutationibus Angelicis contextum, poft fingulas tamen decem falutationes, Orationem Domi nicam femper adjungendo: Quia fic de Bea to Dominico audivi. Hoc indubiè filia exercitium est, de cujus landis excellentia jam fermo habitus est. At illa: Experimento, inquit, sciam fi ita eft ut hortaris. Atille: Audi igitur modum, quem tibi ape- Et modu riam, Lecundum quem te in ipfo exercitare orands. debeas. Primam Quinquagenam leges ad alı quod punctum Incarnationis Christi ruminando & meditando, Secundam dices ad aliquod punctum falutiferum Passionis ejus meditan do. Tertiam dices pro peccatis tuis, & cum hoc fuffragia Sanctorum tibi specialium in devonene flagitando, & eorum exempla imitando,
11. His faluberrimis documentis introrfum Orat ipsa tacta, & obsemperans puella, hilari mente, & magna cum devotione incepit. Ifta occu sospitar patione tali à multis malis, quibus illud Mo - monasterie nialiuni laborabat Monasterium, perftitit immunis: ac non folum fanitatem mentis, ve-- rum etiam corporis pulchritudinem ineffa biliter acquifivit, Quia antea in feculo con - fut. tinuo infirmabaru, qua infirmitas maxima cauta fuit, quod ad religionem data fuit à Pa-- renubus. Convale Terufat m Parentes igitur de ejus sanitate percipien - Pref tes, ac eam pulcherrimam esse scientes, probere feffionem ejus impedire conantur ( nondum chim Amalios Spernit. Laborat enim professa erat ) ac Nobiliffimum Regis Hifpaniæ filium, ei in sponsum dare volebant: Sed ipfa plus timens Deum, quam parentes, profitetur tempore fuo. Ipfa igitur fic professa ( quia unaquæque monialium, suun amicum, & amafium habuit, cum quibus chorisare, & potare consueverunt, & plura pessima agere ) multi Neobiles, eam Nobilem scientes & pulchram in amicam elegerunt, & litteras, ad talia amarosa provocantes miferunt. Ex quibus ipfa angustiata, litteras in cloacam projecit, soInvidia. Jummodo amorem fuum, in Deo Iesv suo, & in matrem ejus, gloriofam ponens. Sed humani generis inimicus, ista videns, & ci invidens, cæteras Moniales commovit super cam, quod non ficut aliæ ipfam defpicientes, perfequebantur, & hypocritain nominabant. Nec ob hoc, ab incepto destitit; fed Virginem Mariam devotius invocabat, petens, ut cam in patientia conforraret. III. Aliquando igitur ea fic orante: Virgo gloriofa femper benedicta, litteras portans, ante eam pofuit, in quibus fic scriptum erat: Maria Dei Mater, Ioanna filiæ Dei falutem. Ac ulterius tria documenta in ea continebantur, qux si opere perficeret, ad perfectionem citius perveniret. Quorum primum fuit, ut Pfalterium incevas docetur ptuin continuaret devotius. Secundum, ut AB.. Ma quantum poffet removeret à se phantafias maen las & otium, Tertium ut depingeret in singuPer littefeitisnem. lis Johanna Monacha. Cap. LXV. - lis cellæ fuæ locis bona documenta à malo retrahentia, & ad bonum instigantia. Ut funt de Christi passione, de regno cælefti, de mor. te, de inferno, & fic de alijs, secundum fuarum tentationum exigentiam. Quarum ratio ista erat, quia ipsa sape ex tentatione perdebat memoriam resistendi tentationibus. Quæ omnia devote complevit Iohanna. Contigit poftmodum, ut quidam Abbas visitator Sanctus causâ reformationis, declinaret ad ilmale ibide lum conventum, sed ab Amatoribus, & ama - excipitur. fijs corum, pessimè injuriatus, & verberatus, coactus eft recedere, non fine magno dolore. Vidit mira IV. Post, ( temporibus non multis tranf actis ) ad Conventum eundem redijt, non re formationis causa, sed visitandi gratia, ut moris eft. Receptus ergo humaniter ab eis in secunda hora noctis, in visione positus, vidit amenissima, fimul & horrenda. Nam vidit quandam cellam, quafi luce solis amictam, & apud 10- intus Dominam Reginam pulcherrimam, cum hannam comitatu utriufque fexus ineffabilis pulchritunoctu oran dinis. Aderat & cum eis quædam puella orans. tem PfalCircumftabant autem cellam innumeri dæmones, in omni horrenda specie animalium, modis suis voces emittentes, fed quafi telis emiffis, inde propulsa sunt cuncta dæmonuin a- gmina. terium. Damone's Sicque difcedentes per alias cameras funt diffusi, ubi ad quafdam intrabant fub specie vero apud bufonis, quidam fub fpecie ferpentis, quidam alias. in in effigie draconis, Monialibus carnalia, & immunda proponentes, & prepmantes. onines illæ, tanquam potum dutafimum, ve nena illa imortitera receperunt. Accuamper ora earum, ac fingula membraahantuabant Hec igitu ille videns, & talem hitleriam ferè in omnibus confiderans, clamans, & eju. lans, evigilantque pene exaruns factus eit, pra anguttia & terrore, & fit tanquam mor. tuus delatus ad quandam cellam, ibidem ad tempus jacut, led Deo volente poftca conva Just. Artonicus us Eo igitur volente difcedere Ioannam vocaex lohanna vit, & quæ hæc erant, quæ viderat, diligen. quarit. ter inquifivit. Andivit Ipla igitur negare non valens Dominan habebat devotionem in Plalterio fuo, dice bat. Quod audiens vir Dei gavilus eft valde, ac eam adhortatus eft ad conftantuam in Pialterio. lisiteTium.
V. Confideransque virtutem Pfalterij, Dat lagu propofuit Sancta aftuna rotormare Conven tum. Nam emit cuilibet Patriloquiuin pulchrum, & pretiofum, dans fingulis Montalibus unum fub pacto tali, ut indies fingulæ unum Pfalterium dicerent addens, & promittens, le nunquam can violentia, carum velle reformare Conventum. Receperunt fingulæ latanter, tuin quia latabantur in pulchritudine Patriloquij, tum qua non debebant reformari. Mirares. Quas J h t Johanna Monacha. Cap. LXV. 639 Orantes Quas violentia, ac Patris iftius devoti poteftas emendare non poterat, virtus Pfalterij, njim jefe Mariæ reformavit. Nam vix annus per actus reformans. cft, & ita feipfas instituebant, ut omnem vanam gloriam abjecerint, & ad Abbatem præ- dictum fcribentes, notificaverunt ei, quod in omnibus voluntati ejus, parata eflentobedire. Ipfis igitur reformatis, vitam poftmo. dum cum prafata Ioanna laudabilem duxerurt, perleverantes in Plalterio V. Maria, per quod tantam gratiam promeruerant.
CAPUT LXVL De Helena Angli ana per Pfalterium Virginis Maria converfa. Ulier quædam fuit, secundum fæculi fastum Nobilis genere, fed ignobilis valde moribus. Ab anno enim duodecimo, ufque ad tricefimum continuè vacans libidini, cunctarum fuit Meretricum exemplum. Et quoniam fuit pulchra nimis, univerfos Circa CR ad tui trahebat concupifcentiam, non folum pitur uns naturaliter, verum etiam arte magica. Ob concione de hoc habuit tantæ pecuniæ copiam, ut poffet Rosario. duobus Comitibus in maximis rebus, maximas concedere pecunias, quod verum est, quamvis incredibile videtur. Hæc igitur interemptrix animarum, fimul & corporum ad. veniens aliquando ad concionem caufa trahendi hendi Nobiles viros ac potentes ad se & paRefarium rumper inbfiftens, audivit quafdam laudes promeretur Plalterij Beatæ Mariæ Virginis prædicari. In revelatioquibus intellexit, quod fummum remedium nes. ad converfionem morum, & bonam mortem, atque ad habendum divinas revelationes, ef- - set hoc Pfalterium V. Mariæ. Et non immerito. Quoniam per Salutationem Angelicain, revelationes Prophetarum cunctorum funt impletæ, & oratio Dominica data est Apostolis pro summo remedio impetrandorum universorum Dei beneficiorum. Plaltria fit Itaque hac compuncta, & fi non converfa ob lucrum, cogitavit operam dare ad Pfalterium V. Mariæ orandum non ut converteretur, fed ut in operibus fuis magis ac magis profperaretur. exiens ergo hæc meretrix nomine Helena, cum fodalibus fuis de Ecclefia, casu reperit virum Pfalteria deferentem venalia, à quo unum e- mit, & in zona tunica inferioris appendit. Tandem paulatim hæc Domina Helena cœpit orare, cum fibi vacabat, hoc Pfalterium. ConvertiII. Cumque per dies quindecim hoc oraftur vers. fe, tanta compunctio in eam venit, & timor judicij, & mortis, ut fubfiftere non valens, nec comedere, nec dormire, fed ad confeffionem oporteret cam properare. Et confessa est cuni tanto lacrymarum fonte, & fufpirijs ut fimile Confessori nunquam fuerit manifeVoce B. M. stum. Confessione autem peracta, & orante ipsa coram Maria Virgine Pfalterium, ab ipfa hane audi & Helena Anglicana. Cap. LXVI. 641 audivit vocem: O Helena, Helena, dura mibi, & filio meo fuifti Leana, fis mihi impofterum ovicula. tibi communicabot me, & mea. Ex quibus verbis nac animata, mox cun - Fit Solita ta quæ habuit indigentibus tribuit: Et Reclu - ria, Proforum intrans pænitentiain graviffimam egit. phitia Spi. vitu polSed non fine divinis confolationibus; fæpiffi - lens. me enim vidit inter manus Sacerdotis Filium Dei, inentesque hominum cognofcebat, & in commu futura agnofcebat. Verum & poft commu - nione mire monem visa fuit, non mulier, sed tanquam in utatur in Chriftums Christum mutata, juxta dictum Chrifti ad Aug. Nec me mutabis in te, sed tu mutaberis in me. Tentationes plutimas patiebatur dæmonum, sed Maria Virgo in omnibus ei auxiliabatur. III. Dicebatque hæc Helena, quod sensibi prestantin lissime cognofcebat hæc duo oracula, Pater nofter & Paler Ave Maria, esse duo vascula Deitatis, in quibus Ave. omne pulchrum visu, omne suave olfactu, omne fapdum gustu, & delectabile tactu, & intelligibile schemata intellectu, & appetibile affectu, continetur; & per Pfalterii, qua Trinitas fideles confolatur. Addebatque quod effent due lucerna, quibus fideles illuminantu ad fuperna contemplanda: immo ajebat, quodini his duobus epitalamijs, post Domihici corporis fun ptionem, perpendebat totam curiance estem, & totum mundum. Sie ut eisem duo maxima Rega, in quibus unaquæque d Et o fuit u um caftrum, vel palatium. Una def undua fignificationem ilmus perfpicie bet quaturum in undum Benedictionis in Matia, ac, Unde, tanquam Deo reverentan his Obiit piè his duobus miraculis faciebat, quia fuit exper ta fæpissime tetan, Trinitatem ibidem existe. re. Et sibi fuit dictum aliquoties, quod veneratione latriæ, hæc essent veneranda, qua eadem adoratione, adoratur signum, & fignatum in rebus divinis: secundum S. Thomam, & S. Auguftinum. IV. Profecitque hæc S. Helena in his fic Janad perfecte, ut fuo exemplo tota Anglia fuerit ad devotionem non modicam permota. Unde post dies multos, Dominus Iefus cum Maria Virgine apparuit, & finem ejus ipfi prædicens, tandem morientem recepit, & velut Columbam candidissimam ad fydera deportavit, astantes odorem fenferunt suaviffimum, & fpirituale gaudium. Eya ergo universi hujus Helenæ exemplo accipite Pfalterium Virginis Mariæ, ut poffitis peccata cavere, merita cumulare, divinas visiones habere, & ad cæleftia regna pertingere. Amen. Vidua à uis fpoliaCAPVT LXVII De Dominica Comitissa Notabile exemplum. Exemplum legitur, de quadam Nobili Co mitissa Dominica, quæ poft primas Nuptias, primo defuncto marito, à mariti Con fanguineis, modis inauditis est perturbata. Nam illius Civitates & Castra diripientes universa vastarunt. At illa mortis timens jacula t Exul. la, latebras petit, fola diffugiens nuda, tenebras in defertis cavernarum quærebat. Nul. Fugatur li enim illorum, quorum dudum fuit Commitisla, tyrannorum metu, eam quovis modo suscipere audebant hofpitio. mem, coNS Nova rerum facies Dominans dudum, nunc Vltimò pas ut malefactrix profligatur, & fervi Subliman - titur fatur. Illigrandibus in epulis gloriantur, hæc temptum. fame tabefcit. Scelesti illi impietatis alumni, vestibus gloriantur expulsæ Dominæ, fimul & divitijs, hæc paupercula nunc, & abjectiffima ranarum & bufonum, in spelunca tremens, ac timens, efficitur socia. Pene fame, & fiti moritur mifera, nec Dei Desperat recolens, sævas prorumpit in blafphemias. O fere. quam durum poft mundi hujus gaudia hæc flebilia depromere carmina? O heu! quanto gravius post præsentis fæculi necem, mortuorum suscipere infinitorum tormenta? Sed parum est quod dico, à fletu homines abftinere non potuiffent, fi miferam hanc lugentem vidiffent. Quid quæso audire vultis de heu! mor tis filia, inipia illa & mifera malis plurimis dudum assueta, ut solent mundi Domini & Dominæ, in quibus cuncta regnant vitiorum genera. II, Furens igitur illa, & blafphemans Dei Se Confodis Majeftatem gladium arripuit, & ter loca per incerta se in pectoribus confodit. Resupinaque præ doloribus concidens, manus extendit, pedes dejicit, & cuncta adfunt mortis indicia. Sfz Heu Heu! Misera illa tartarorum legiones inAd inferos rapları fibi tuetur, quorum numerus solarium radiorum sdetur. excedebar copiam. Heu! quanti dolores, quanti gemitus, cum nefandissimas horrendiffimasque supra id, quod æftimari potest, in tuetur tartarorum legiones. O quanta fufpiria, heu! quantæ calamitates, cum misera illa intuetur damnationis eorum inenarrabilem turpitudinem, inexcogitabilem obfcuritatem, non intelligibilem tenebrarum copiam, & ignis infernalis infinitam horribilitatem. Ca veantigitur fibi mundani, ne ad tartara perveniant talis tyranni. Demum illa, plus quam misera, obfidione triplici vallata, scil. mortis naturalis, Spititualis, & gehennalis, nil aliud nisi defpera. tionem, & Dei blafphemias cogitare va'uit Quippe quæ permittebat, ipsa Dominante, blafphemos in curia sua regnare. Confueta à III. Sed ubi abundavit iniquitas, fupera pueritia bundavit & gratia: Solebat enim juvencula, ex B. Dominici prædicatione audita, PlattePfalterium rium orare V. Mariæ. Ipla enim de maniportare bus Sanctissimi Dominici in Hifpanijs PfalteId folum rium acceperat V. Mariæ ( quijam eo tempo gerebat. re fuit Canonizatus ) sed adveniente seculati potentia, Pfalterium poftpofuit in voto, & verbo, quamvis in zona, & colto Regale semper portabat Pfalterium. Mira res, & ubi plurimum laudanda est Dei clementia, & prædicanda femper V. Maria. Inftante mortis articulo terrifico, affuit B. Virgo MaTia, & Dominica. Cap. LXVII. ria, pulcherrimis tribus comitata puellis, earum conductor cum baculo suo S. Dominicus In morte aftabat, legiones tartaricas, grandibus perfervatur cutiens ictibus. Qui & ictuum cœlicorum ab inferno Dominici non ferentes potentiam, adveni - per B. Doentibus diffugientes latiffimam præbuere Et per B.V. viam. minicum. Tunc B. Maria, ad Evæ filiam conversa, inquit: O filsa, filia, mei es oblita, & ecce in tua Increpantë de omiffo miseria, & neceffitate, tui mifericordißime fum rerosario. cordata, dudum enimjuvencula, me in Pfalterio meo Salutabas, monitis fingularißimi mei Sponfi & Predicatoris Dominici: nunc autem per tempora mulsa, poft tergum tuum me projecifti. Sed quiachariffimus meorum amicorum Dominicus pro te rogavit, audi nunc vocem meam, Si spondes mihi Pfalterium offerre meum, & vitam restaurabo tibi, & universa quæ perdidifti, adijciam bona. Tunc moritura, immo moriens, non voce, s. Dominised mente conjecta, promittit, se hoc factu - cus confaram. Mandatque Maria Dominico, qui ap - nuinembus propinquans morituræ tangit vulnera, & ait: Quia tres Quinquagenas dereliquisti, tria mor rifera vulnera es permissa incurrere. Nunc quia dudum orasti & proponis dimissas resumere: Tria falutis tibi dantur remedia. Continuo quæ fuit mortua, aut tanquam vertitur in mortua, furrexit sanissima. Et quia fuit vesti - formam u- mentis denudata, S. Dominicus vestimenta xoris fui uxoris illius Tyranni, terram hujns Dominæ Tyranni. poffidentis tribuit atq; illam cum apparentiComitiva, ad Palatiuin reducit proprium, divi- $ f3 naque nâque potentia egit Dominicus, ut in tortoris speciem Tyrannus verteretur, & in illius concubinam, uxor Tyranni: fic Domina, tanReftituta quam secunda Princeps, cuncta recepit perin integri, dita, & omnes præstant homagium. Hic illa accepit universos hostes suos captivos, & quæcunque voluit ad nutum, per omnia illis fecit. terium. Ipla pre-
V. Ac tandem tota possessione sibi reddidicat Pfal. ta, narrat univerfis Virg. Mariæ, & Dominici potentiam: Quæ poftea tanti fervoris, erga Pfalterium V. Mariæ extitit, ut in maximis Festivitatibus, fuis in Palatijs, idem per seipfam prædicaret, & univerfos ad dicendum hoc hortaretur, & cogeret, pulchra cunctis dans Pfalteria, Sanite obit. Denique vivens sancte imposterum, gloriosa morte est defuncta: cui Gloriofiffima
V. Maria apparuit cum S. Dominico, qui animam illius ad sydera tulerunt, grandi cum Cœleftium tripudio. Proptereapro veritate obtinenda, & morum & caufarum & falutis patet quod merito est dicendum Virg. Marie Pfalterium fæpiffimè, per B. Dominicum terpis in multis prædicatum, per se dictum, portatum, & alijs diftributum. Amen. CAPUT LXVIII. Conjugatas decere, ut orent Pfalterium B. V. M. L Egitur de Blancha, Matre S. Ludovici CAPVT LXVIII. Regis Francorum quod, cum rogaret BeaStorilis potiffimum Dominicum, ut pro ea orare vellet, tits. Doquatenus Dominus dignaretur ab ea sterilitaminicum tem auferre, & proles ad fervitium fuum, & pro je orahonorem conferre, At ipse confuluit, & ". perfuafit, ut ipfamet Pfalterium Virginis gloriosæ devotè peroraret, multaque Patriloquia emeret ad dandum omnibus illud legere volentibus. Quæ cum devote feciffet, post bre- Iuffsa orare ve spatium, precibus B. V. M. concepit, & ipfa & dapeperit Nobiliffimum, pulcherrimum & de - re Pfaltevotiffimum filium Ludovicum, & alias proles FacundoRegias subsecutas. CAPUT LXIX. De Virgine à Lupo difcerpta. tur. Virgo quædam erat in territorio Delua- Alupov cenfi, in Francia crinuda, quæ Pfalterium ratur non Beatiffimæ semper Virginis Mariæ legere con. Pfaltria. fueverat. Hæc dum vice quadam, cum alia Sacramensua socia, silvam transiret, duos famelicoslu- At Pfalpos obvios habuit: dum unus luporum, mox tria impeper guttur, fociam fuam arripiens jugularet; trat prius ipsa Pfalterij observatrix, in tanta angustia, quam Mariam inclamans, petit, ut eam non permit - moriatur. tat mori, antequam confiteatur, & communicet. Laceratur Mita res! Lupus ejus ubera abrumpit, venrean discerpit, vifcera vorat, mox tamen à Eripitur upery enientibus liberatur, & adhuc triduo supervinir, triduo Fitur in vivit, in quo fincerè confitetur, devote com expremis à munica fiducialiter moritur, à Maria in ex. tremis visitatur, & ad Cælorum gaudia per ducitur. Tunc noluiffet pro aureo mundo, quod Pfalterium non oraffet, per quod obtinuit tantam mifericordiam. B. V. Pfaltria tres à B.V. CAPVT LXX. De tribus Sororibus, vita sanctè functis, TRes Res Sorores fimul habitabant, in Caftie tate, & in contemptu feculi Deo fervievisuntur bant, atque Pfalterium B V. Mariæ devote Sepius. Pridie obitus coroHantur. frequentaban:, que etiam in omni crefcentes fanctitate, & devotione, in tantam gratiam Sanctissima Trinitatis, ac totius Cæleftis Curiæ profecerunt, meritis, & precibus, ejuse dem V. Mariæ, ut ab ipfa digna habita fuerint, fæpius, & famihariter ab Ea vifitari. Tandem verò post multas apparitiones Ma ria eis iterum apparut, duabus conaitata Virginibus, & martyribus, fcil. Catharina & A- gnete, in maximo decore, quæ lingulæ habebant coronas in manibus, quas dictis tribus Virginibus fingulatim obtulit gloriosa Virgo Maria, dicens: Iam fecuas vos reddo de Regno filij mer, ( ed & cras introducemim. Post Completorium verò diei sequentis, vefit Ce iterun venit illuc S. Maria, cum dictus fuis Pelwin ingre dissequis in Claritate, & odore ineffabili, Et digwa. fingulæ tres, vesticbant fingulas veste candi- A B. V. da, CAPVT LXXI. da, & Angeli cantabant ad fingulas expiran - Concin tes: Veni Sponfa Chrifti accipe coronam quam ti tibus ena bi Dominus præparavit in aternum. Et fic in - gelis. A grediuntur Cælos cum jubilo. Quarum ab exemplo, plures ad meliora provocati funt. R CAPVT LXXI. De Maria Itala, nolente Pfalterium & Confraternitatem, B. Dom nico pra Pfalterium Frater Omæ degebat Maria Hala, Matrona Confitetur Nobilis genere, & Domina faris magna coram mundo sed major coram Deo & Nobilior virtutibus. Cui dum B. Dominicusin Sac ramentali Confessione impofuisser, per annum unum quotidie orare Maria Pfalterium ( non tamen obligando eam ad peccatum mor, tale fi dimitteret, fed folummodo dando hoc ei in augmentum gratiæ, & meritoru, fi hoc oraret ) Illa acceptare recufavit dicens. Alias oranitatem tiones habeo Pater, & jejunare folita sum, & eti - mire pra am gero femper Cilicium, cum corda catenata enitentia & fic indies per Romanas Ecclesias pro Indul. non vult, gentijs discurrens, otium non habeo; & inTuper Confratrias multas habeo, propterea onus iftius Pfalterij affumere non audeo. Spero etiam Sanctorum meritis & laboribus fine istrus Pfalterij lectura & Confratria me salvari poffe. Quod ille audiens, vehementer admiratus eft tantam iftius fœminæ devotionem, & sanctitatean, laboravitque in perfuaden- 650 Alanus'de Pfalterio B. V. M. Hinc illa do acceptationem præfati Pfalterij, fed nihil profecit, Cumque fic recessisset mulier à S. viro, turbatur. confundebatur, hoc fibi fub viro, tantæ fanAitatis, & famæ contigiffe. Quapropter confilio Spiritus sancti, interius inspirantis, per cuncta Romanæ urbis Monafteria, & hofpi. calia pergens, maximis cum Eleemofinis, supplicabat omnibus, quatenus pro sua causa fingulari intercedere dignarentur. ( ri in Nunquam enim fic vexata, & tribulata fuit, hæc Sancta mulier, Ipla quidem in fomnis fæpius cernebat Infernum super se apertum, quasi paratum ad recipiendum. Unde tanto oppressa timore fuit, ut vires & colorem a- mitteret. Cum intra dies circiter duodecim, nullibi reperiens auxilium, prope Minervam acceffiffet, & ibidem de Mariæ Pfalterio B. Dominicum mirabilia prolixe prædicare audivisset, in Ecclefia ibidem manfit, ut ejus Miffam mereretur audire. Sub missa II. Et ecce B. Dominico celebrante, mu-
5. Domini lier hæc fubito ad superna in Spiritu rapitur, in raptu ubi ad Dei judicium horribilissimum adgraviter arguitur ducta, de inobedientia ad S. Dominicum ferquafi damvum Christi, fuit maximè repræhenfa. Cummanda. ) que per aliquot menses audivisset se condemnari ad fuftinendum à Dæmonibus pænas graviffimas, & jam inenarrabilem pœnarum acerbitatem experiri inciperet: ipsa in pænis Mariæ Virginis pietateni rogitans, adjutorium ejus intensisime deprecabatur. Cui CAPVT LXXI. Cui Virgo Maria apparens, & eam appre- B.V.Cam hendens ejus dextera, de pænis extrahens, fervat. dixit: Ofilia, filia, quare ex ignorantia inobediens fuifti. Ideo mifericordiam consequeris. Tunc subito, prædicta Matrona, vidit ipsum Do. minicum quafi Confessionem audientem, & Virg. Mariæ Pfalteria pro pœnitentia imponentem. Ex quibus Maria unum accipiens Oftendis dixit ei: Eccefilia ponam hoc meum Pfalterium in pandus ftatera, contra universas tuas pænitentias corpora. Pfalterii les. Quod cum feciffet, & ftateram, in qua pra canctio ejus erant pænitentiæ, in aera, usque ad æ- quivalentiam elevallet: Ecce inquit, Maria, quante virtutis fit Pfalterium meum. aliis. lentian Et poft hæc oftendit ei, per aliam visionem, Et pracetquod Pfalterij sui Confratria, in tantum ex - mita cellit Sanctorum aliorun Fraternitates, in tis fue pre quantum ipsa Maria omnes Sanctos antecelaliis, lit. Quod cum vidisset, & plura alia delaudibus hujus Pfalterij, & de ejus Fraternitate, per Beatam Virginem audivisset enarrari, ait mulier: Væ mihi peccatrici, quod tanta bona, tam diu ignoravi. III. Ad se igitur postea rediens, & B. Do- Init Fra minicum antese tranfeuntem confpiciens, atque ternitatem ad eum humillimè accedens, omnia quæ vitotuque fervens. derat & audiverat enarravit ei, & pœniten. tiam prius refutatam unà cum Confratria ab eo devotissime suscepit, & ejufdem Pfalterij, & Confratrie, in se, & fuis quam diu vixit, fautrix, & promotrix extitit, fovitque Beati Dominici ordinem novellum, tanquam Mater ter filios. Cui tandem Beatissima Virgo Ma. Obiit pie, ria in morte apparuit, & animam ipfius, ad Vplus αυι supernam Civitatem cum gloria deduxit; cor. pus verò ipfius apud Fratres Prædicatores, honorifice est sepultum. CAPUT LXXII. De quadam devota Moniali, & Salutationis Angelica merito. Onialis quædam in quodam erat Monafterio laudabilem valde ducens conversationem, quæ tandem Domino jubente, infirmitate gravi correpta est & ingravescente languore agonizare, perque septem dies, tam gravem sustinuit cruciatum, ut cunctæ forores admirarentur: tandem post diem séptimů, Spiritum felicem, feliciter redidit Deo. Post paucos dies apparuit præfata defuncta precium, cuidam forori sibi familiari, dicens; se esse in tatu gratiæ, & post breve colloquium fubjungit defuncta dicens: si possem redire ad cor. pus, & unū duntaxat Ave Maria oraren tranIeundo & fine magna devotione, Ego propter meritum illius unius AVE MARIA vellem adhuc semel sustinere tantum cruciatum per dies septem, quantum sustinui ante mortem meam, Quapropter universi, Laudate affiduè Virgi nem gloriofam in suo Pfalterio, dicentes semper mente serena: AVE MARIA, GRATIA PLENA. FINIS. EXEMPLORVM, TOTIVSQUE OPERIS ALANAL ter filios. Cui tandem Beatissima Virgo Ma. Obiit pie ria in morte apparuit, & animam ipfius, ad supernam Civitatem cum gloria deduxit; cor. pus verò ipsius apud Fratres Prædicatores, honorifice est sepultum.
CAPUT LXXII. De quadam devota Moniali, & Salutationis Angelica merito. Monialis quzd Onialis quædam in quodam erat Monasterio laudabilem valde ducens conversationem, quæ tandem Domino jubente, infirmitate gravi correpta est & ingravescente languore agonizare, perque septem dies, tam gravem sustinuit cruciatum, ut cunctæ forores admirarentur: tandem post diem séptimů, Spiritum felicem, feliciter redidit Deo. Vplus aut Post paucos dies apparuit præfata defuncta precism. cuidam forori sibi familiari, dicens; se esse in statu gratiæ, & post breve colloquium fubjungit defuncta dicens: si possem redire ad cor. pus, & unŭ duntaxat Ave Maria orarem tranTeundo & fine magna devotione, Ego propter meritum illius unius AVE MARIA Vellem adhuc semel sustinere tantum cruciatum per dies septem, quantum sustinui ante mortem meam, Quapropter universi, Laudate affiduè Virginem gloriofam in suo Pfalterio, dicentes semper mente serena: AVE MARIA, GRATIA PLENA. FINIS. EXEMPLORVM, TOTIVSQVE OPERIS ALANAI